Supreme Court suspends appeal judgment and summons absent creditor due to mandatory joint litigation interests.

Απόφαση 1487 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1487/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών και ήδη από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), που εκπροσωπείται από τον Διοικητή της, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της ΔΟΥ Κέρκυρας, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σπυριδούλα Ραυτοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η οποία στην ως άνω από 16-2-2022 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις της δήλωσε την ως άνω μεταβολή του αναιρεσείοντος.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αλεξάνδρα - Ναταλία Βαρδουνιώτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-12-2015 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου και της Γ. - Χ. Κ. του Ε., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 199/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1358/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 24-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αλεξάνδρα Αποστολάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 769 ΚΠολΔ, που ορίζει τους δικαιούμενους να ασκήσουν αναίρεση στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, "αναίρεση έχουν δικαίωμα να ασκήσουν, και αν νίκησαν, ο αιτών, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνοι που άσκησαν κύρια και πρόσθετη παρέμβαση και οι καθολικοί και ειδικοί διάδοχοί τους, καθώς και ο εισαγγελέας πρωτοδικών.

Οι διατάξεις του άρθρου 762 εφαρμόζονται και εδώ". Ως προς την παθητική νομιμοποίηση, η παρούσα διάταξη παραπέμπει στο άρθρο 762 του ΚΠολΔ, που ρυθμίζει την παθητική νομιμοποίηση της έφεσης κατά των αποφάσεων, οι οποίες εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, και συνεπώς, η διάταξη αυτή, που ορίζει ότι "αν περισσότεροι έλαβαν μέρος στην πρωτόδικη δίκη, η έφεση που ασκεί ένας από αυτούς απευθύνεται κατά των άλλων ή των καθολικών διαδόχων ή των κληρονόμων τους" εφαρμόζεται και για την παθητική νομιμοποίηση της αναίρεσης κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται κατά τη διαδικασία αυτή.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 εδ. α' του ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στα ένδικα μέσα (άρθρο 760 εδ. α' του ΚΠολΔ), το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, επομένως και την αναίρεση, κατ' αποφάσεως που εκδίδεται κατά την εκούσια δικαιοδοσία, μπορεί να διατάξει την κλήτευση τρίτων που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη, το οποίο μπορεί να στηρίζεται και στο γεγονός, ότι η ισχύς της απόφασης, που θα εκδοθεί στη δίκη αυτή, εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις αυτού, οπότε εφαρμόζονται τα άρθρα 76, 77, 78 ΚΠολΔ για την αναγκαστική ομοδικία.

Eπομένως, το δικαστήριο, που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, μπορεί, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 του ΚΠολΔ, να επιβάλει την κλήτευση και του διαδίκου που είχε λάβει μέρος είτε μόνον ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου είτε και στην κατ' έφεση δίκη, κατά του οποίου (διαδίκου) δεν απευθύνεται το ένδικο μέσο της αναίρεσης.

Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός, ότι το άρθρο 748 παρ. 3 του ΚΠολΔ, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 760 του ΚΠολΔ, δεν καταλαμβάνει μόνο τους τρίτους που δεν κατέστησαν διάδικοι στη δίκη αλλά και τους διαδίκους που έλαβαν μέρος σ' αυτήν και κατά των οποίων δεν στρέφεται η αίτηση αναίρεσης (ΟλΑΠ 6/1999, ΑΠ 491/1999).

Εξάλλου, οι διατάξεις περί ομοδικίας του ΚΠολΔ εφαρμόζονται και στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (ΚΠολΔ 741). Στη ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, ο δεσμός που συνδέει τους πιστωτές του αιτούντος - οφειλέτη, ενόψει του ότι η ισχύς της απόφασης, που θα εκδοθεί, εκτείνεται σε όλους τους "μετέχοντες στη δίκη" πιστωτές, είναι αυτός της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας (άρθρο 76 παρ. 1 περ.

β' του ΚΠολΔ, ΑΠ 128/2019, ΑΠ 1978/2017, ΑΠ 1049/2017). Στην εκούσια δικαιοδοσία -κατά την ορθότερη γνώμη- δεν εφαρμόζεται -όπως στην αμφισβητούμενη- η διάταξη του άρθρου 76 παράγραφος 1 εδάφιο τελευταίο του ΚΠολΔ, κατά την οποία "οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται".

Και τούτο διότι η έκταση του επηρεασμού στις έννομες σχέσεις του αιτούντος και των άλλων ενδιαφερομένων είναι διάφορη. Ειδικά, στο Ν 3869/2010 (Φ.Ε.Κ. Α' 130/3-8-2010) "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και άλλες διατάξεις", δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η ανωτέρω διάταξη, για το λόγο ότι συντρέχουν αντίθετα συμφέροντα των πιστωτών (ΑΠ 757/2019).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 15-12-2015 αίτησή τους ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κέρκυρας, οι αιτούντες οφειλέτες (από τους οποίους ο πρώτος αιτών είναι ήδη αναιρεσίβλητος) ζήτησαν τη δικαστική ρύθμιση των οφειλών τους, κατά τις διατάξεις του Ν 3869/2010, ο μεν πρώτος έναντι των καθών η αίτηση δύο (2) πιστωτών του, ήτοι α) της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ATTICA BANK-ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΕ" και 2) του Ελληνικού Δημοσίου, η δε δεύτερη έναντι μόνον της ανωτέρω πρώτης καθ' ης πιστώτριας.

Η αίτηση έγινε εν μέρει δεκτή έναντι τόσο των αιτούντων όσο και των καθ' ων πιστωτών με την 199/2017 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων. Κατά της απόφασης αυτής, το 2ο των καθ' ων, ήδη αναιρεσείον, άσκησε την από 28-09-2017 έφεσή του, την οποία απηύθυνε κατά του πρώτου αιτούντος και ήδη αναιρεσίβλητου και κοινοποίησε το δικόγραφό της (έφεσης) και στην 1η των καθ' ων η αίτηση τράπεζα.

Επί της έφεσης εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη 1358/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, με την οποία η έφεση έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν. Κατά της απόφασης αυτής ασκεί αναίρεση το Ελληνικό Δημόσιο, καθό μέρος το αφορά, το οποίο όμως κεφάλαιο συνέχεται με την όλη διευθέτηση των οφειλών του πρώτου αιτούντος έναντι του συνόλου των πιστωτών του, κατά των οποίων έστρεψε την αίτησή του.

Ακολούθως, το αναιρεσείον δεν επικαλείται ούτε αποδεικνύει, ότι αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο επιδόθηκε στην 1η των καθ' ων στην από 15-12-2015 αίτηση (ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κέρκυρας), τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ATTICA BANK-ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΕ", ούτε άλλωστε η ως άνω τράπεζα παραστάθηκε αυτοβούλως κατά την εκφώνηση και συζήτηση της ένδικης αίτησης από το οικείο πινάκιο, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.

Ωστόσο, ενόψει του ότι έχει έννομο συμφέρον από τη δίκη, αφού η τελευταία αφορά σε ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων σύμφωνα με το Ν 3869/2010, κατά την οποία, ο δεσμός που συνδέει τους πιστωτές του αιτούντος - οφειλέτη, ενόψει του ότι η ισχύς της απόφασης, που θα εκδοθεί, εκτείνεται σε όλους τους "μετέχοντες στη δίκη" πιστωτές, είναι αυτός της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας (άρθρο 76 παρ. 1 περ.

β' του ΚΠολΔ) και έχουν οι εν λόγω πιστωτές μεταξύ τους αντίθετα συμφέροντα, πρέπει να αναβληθεί η κρίση του δικαστηρίου επί της αιτήσεως αναιρέσεως και να διαταχθεί με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, η κλήτευση της ως άνω καθ' ης η αίτηση τράπεζας, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναβάλλει την έκδοση της οριστικής του απόφασης επί της από 24-07-2020 (αριθμ. κατάθ. 2/27-07-2020) αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1358/2018 απόφασης του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας. Και Διατάσσει την κλήτευση, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, της μη διαδίκου στην παρούσα δίκη πρώτης καθ' ης στην από 15-12-2015 αίτηση, ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ATTICA BANK - ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΕ", επί της οποίας εκδόθηκε η πρωτόδικη υπ' αριθμ. 199/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κέρκυρας. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2022.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ