1487/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1487 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1487/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Απριλίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ...... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αιμίλιο Χαρλαύτη.

Του αναιρεσίβλητου: ....., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/9/1995 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 70/1998 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 247/2005 οριστική του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5/6/2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 3/4/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης του ...... για αναίρεση της 247/2005 απόφασης του Εφετείου Κρήτης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την επικαλούμενη και νόμιμα προσκομιζόμενη ..... έκθεση επίδοσης της αρμόδιας στο Πρωτοδικείο Ρεθύμνου δικαστικής επιμελήτριας ....., προκύπτει ότι, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Επομένως, εφόσον ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίσθηκε κατά την ως άνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, πρέπει, κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία αυτού.

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ο λόγος αναίρεσης της απόφασης για την παρά το νόμο λήψη υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ιδρύεται, εκτός από άλλες περιπτώσεις, και όταν το δικαστήριο της ουσίας, κατά την εκτίμηση του περιεχομένου της αγωγής, έλαβε υπόψη του γεγονότα τα οποία δεν περιλαμβάνονται σε αυτή και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην κρίση του ως προς το νόμω βάσιμο της αγωγής. Όταν όμως το δικαστήριο της ουσίας, εφαρμόζοντας αυτεπαγγέλτως το νόμο, προβαίνει στον προσήκοντα κατά νόμο χαρακτηρισμό του αντικειμένου της αγωγής, με βάση το σύνολο των εκτιθεμένων σε αυτήν πραγματικών περιστατικών, ως παραγωγικών του επιδίκου δικαιώματος και προσδίδει στην προβαλλομένη με την αγωγή έννομη σχέση την αρμόζουσα νομική έννοια, έστω και αν καταλήγει σε νομικό συμπέρασμα διαφορετικό από το προβαλλόμενο από τον ενάγοντα, από τις σχετικές απόψεις του οποίου δεν δεσμεύεται, δεν λαμβάνει υπόψη πράγματα μη προταθέντα, ούτε επιδικάζει κάτι που δεν ζητήθηκε, ώστε να δημιουργείται λόγος αναίρεσης από τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αλλά υπάγει απλώς στον αρμόζοντα κανόνα δικαίου τα προταθέντα από τον ενάγοντα πραγματικά περιστατικά.

Εν προκειμένω με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως από τον αριθ. 8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι ενώ ο αναιρεσίβλητος με την αγωγή του εξέθετε ότι κατόπιν συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου προσέφερε στον αναιρεσείοντα τις υπηρεσίες του ως οδηγός και χειριστής εκσκαπτικών μηχανημάτων (τσάπας, σφύρας και κουβά) που ανήκαν στην ιδιοκτησία του, αντί συμφωνημένης αμοιβής 2.000 δραχμών ωριαίως, ως και ότι εργάστηκε τις αναλυτικά προσδιοριζόμενες ώρες για τις οποίες η οφειλόμενη αμοιβή του ανέρχεται στο καθοριζόμενο ποσό, το Εφετείο δέχθηκε ότι η επικαλούμενη συμφωνία αποτελεί σύμβαση μίσθωσης έργου. Ο κρινόμενος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, καθόσον ο προσήκον νομικός χαρακτηρισμός εκ μέρους του Εφετείου των προταθέντων με την αγωγή περιστατικών που θεμελίωναν την ένδικη αξίωση δεν συνιστά μέρη πραγμάτων μη προταθέντων.

Κατά το άρθρο 681 ΑΚ, με τη σύμβαση έργου ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή, κατά δε το εδαφ. Β΄ του άρθρου 694 ΑΚ, αν η παράδοση του έργου και η καταβολή της αμοιβής συμφωνήθηκε να γίνουν τμηματικά, η αμοιβή καταβάλλεται μόλις γίνει η παράδοση κάθε τμήματος.

Από την πρώτη διάταξη προκύπτει ότι ουσιώδες στοιχείο της μίσθωσης έργου είναι η υποχρέωση του εργοδότη προς παροχή της αμοιβής. Ο καθορισμός του ύψους της αμοιβής μπορεί να γίνει και κατά χρονικές μονάδες (χρονική αμοιβή) που αναφέρονται στη χρονική έκταση του αποτελέσματος, όπως εκτέλεση έργου αντί ορισμένου ποσού κατά ώρα ή εικοσιτετραώρου κλπ.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προβαλλόμενη απόφαση του, κατ' ανέλεγκτη από αυτό εκτίμηση των αποδείξεων, δέχτηκε, σχετικώς, τα εξής: την 20-9-1993 καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων άτυπη σύμβαση μίσθωσης έργου με την οποία ο αναιρεσίβλητος, ιδιοκτήτης και χειριστής μηχανήματος χωματουργικών έργων, ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει τις χωματουργικές εργασίες στα έργα υποδομής (ύδρευσης και αποχέτευσης) του νέου οικισμού δημοσίων υπαλλήλων στον .....

και της κατασκευής σωληνωτού αγωγού ομβρίων υδάτων στα ...., την εκτέλεση των οποίων είχε αναλάβει ο αναιρεσείων από τον ανάδοχο των δημόσιων αυτών έργων ..... Ως αμοιβή του αναιρεσίβλητου συμφωνήθηκε το ποσό των εννέα χιλιάδων (9.000) δραχμών ανά ώρα απασχόλησης του μηχανήματος και του χειριστή, ο τρόπος δε αυτός της αμοιβής επελέγη λόγω της φύσεως του έργου που καθιστά δυσχερή τον εκ των προτέρων προσδιορισμό της κατ΄ αποκοπή ή μονάδας όγκου, ενόψει της φύσεως του εδάφους (γαιώδης ή βραχώδης) που διαφοροποιεί τα στοιχεία υπολογισμού της και δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια εκ των προτέρων.

Ότι ως προς το χρόνο απασχόλησης του αναιρεσίβλητου στις εκσκαφές σε τάφρους και θεμέλια αποδείχθηκε ότι εργάσθηκε από 28-9-1993 μέχρι 11-1-1994, συνολικά, 281 ώρες, μετά δε την 11-1-1994 εργάσθηκε για τη διάνοιξη της τάφρου επί 22 ώρες. Ότι για το σύνολο των ωρών εργασίας του, που ανέρχεται, στις 303 (281+ 22) ώρες, δικαιούται, με την προσαύξηση κατά 18% λόγω ΦΠΑ να λάβει 3.217.860 δραχμών, έναντι των οποίων έλαβε 1.917.860 δραχμές, τις οποίες και επιδίκασε.

Επομένως, εφόσον, κατά τα προεκταθέντα, συμφωνήθηκε χρονική αμοιβή και ο αναιρεσίβλητος, κατά την εκτέλεση του έργου πραγματοποίησε τις αναφερόμενες ώρες, για τις οποίες δεν προβάλλεται αιτίαση, ούτε για το αναφερόμενο χρηματικό ποσό που δικαιούται, γίνεται δεκτό ότι εμπεριέχεται η έννοια της παραδόσεως του εκτελεσθέντος κατά χρονική μονάδα έργου και συνεπώς πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο δεύτερος λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ για παραβίαση των προαναφερομένων διατάξεων των άρθρων 681 και 694 Α.Κ.

Αναίρεση, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αν παραβιάστηκαν οι ερμηνευτικοί των διατάξεων κανόνες, μεταξύ των οποίων και οι των άρθρων 173 και 200 ΑΚ. Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας, κατά την ανέλεγκτη αναιρετική, ως προς αυτό, κρίση του, διαπιστώνει, έστω και εμμέσως, ότι υπάρχει στη δικαιοπραξία κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση της βουλήσεως του δικαιοπρακτούντος.

Στην περίπτωση αυτή οι εν λόγω κανόνες παραβιάζονται, είτε όταν το δικαστήριο παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση του δικαιοπρακτούντος, είτε όταν προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους, είτε όταν παραλείπει στη απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει και ήδη εκτέθηκε στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο, ότι την 20-9-1993 καταρτίσθηκε, μεταξύ των διαδίκων, άτυπη σύμβαση μίσθωσης έργου, με την οποία ο αναιρεσίβλητος, ιδιοκτήτης και χειριστής μηχανήματος χωματουργικών έργων, ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει τις χωματουργικές εργασίες στα έργα υποδομής (ύδρευσης και αποχέτευσης) του νέου οικισμού δημοσίων υπαλλήλων στον .....

και της κατασκευής σωληνωτού αγωγού ομβρίων υδάτων στα ...., έναντι αμοιβής 9.000 δραχμών ανά ώρα. Από τις παραδοχές αυτές της προσβαλλόμενης απόφασης συνάγεται ότι το Εφετείο δεν δέχθηκε έστω και εμμέσως ότι υπήρχε κενό ή αμφιβολία ή ασάφεια ως προς την καταρτισθείσα μεταξύ των διαδίκων σύμβαση ότι πρόκειται για σύμβαση μίσθωσης έργου.

Επομένως είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί ο από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ τρίτος λόγος αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση για παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ διότι ενώ το Εφετείο διέγνωσε ότι η μεταξύ των διαδίκων καταρτισθείσα σύμβαση ήταν μικτή, ήτοι σύμβαση μίσθωσης έργου και σύμβαση εργασίας, παρέλειψε να ερμηνεύσει τη βούληση αυτών (διαδίκων) για το ποια από τις συμβάσεις αυτές ήθελαν να ισχύσει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-6-2006 αίτηση του ..... για αναίρεση της 247/2005 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ