Supreme Court reverses lower courts for lack of jurisdiction over arbitration agreement disputes.

Απόφαση 1486 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1486/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Μαΐου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων : 1.... και 2. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπύρο Λάλα.

Των αναιρεσιβλήτων : 1. ..., η οποία παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο της Φωτεινή Κεφαλίδου 2...., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Γαλετζά, που δεν κατέθεσε προτάσεις 3...., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευάγγελο Γαλετζά, που δεν κατέθεσε προτάσεις 4...., που παραστάθηκε με τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Φωτεινή Κεφαλίδου και Απόστολο Νταντάμη 5, ..., που παραστάθηκε με τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Φωτεινή Κεφαλίδου και Απόστολο Νταντάμη και 6. ...., που παραστάθηκε με τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Φωτεινή Κεφαλίδου και Απόστολο Νταντάμη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26 Ιουνίου 2006 αγωγή - αίτηση (κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων) των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (ως Διαιτητικού Δικαστηρίου). Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 4334/2007 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 816/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18 Απριλίου 2008 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας ανέγνωσε την από 10 Ιανουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι δύο πρώτοι και να γίνουν δεκτοί οι λοιποί λόγοι της αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 871 παρ. 1 ΚΠολΔ, διαιτητές μπορούν να ορισθούν ένας ή περισσότεροι, καθώς και ολόκληρο δικαστήριο. Με το άρθρο 871 Α ΚΠολΔ ρυθμίζεται το θέμα του ορισμού δικαστικών λειτουργών ως διαιτητών ή επιδιαιτητών και ορίζεται μεταξύ άλλων ότι δικαστικός λειτουργός μπορεί να είναι μόνο μοναδικός διαιτητής (μονομελής διαιτητής) ή επιδιαιτητής (παρ. 2) και ότι καλούμενος κατά τις σχετικές περί διαιτησίας διατάξεις υποχρεούται να διεξαγάγει τη διαιτησία, η οποία αποτελεί μέρος των δικαστικών του καθηκόντων.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι δικαστές που έχουν ορισθεί διαιτητές δεν ενεργούν ως φορείς κρατικής εξουσίας, διότι την εξουσία για επίλυση της διαφοράς αντλούν από τη συμφωνία περί διαιτησίας (ΑΠ 445/2002). Εξάλλου κατά το άρθρο 264 ΚΠολΔ, αν η διαφορά υπάγεται στη διαιτησία, το δικαστήριο παραπέμπει την υπόθεση στη διαιτησία.

Στην προκειμένη περίπτωση, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ασκήθηκαν η από 23-6-2006 αγωγή - αίτηση της πρώτης από τους αναιρεσιβλήτους, η από 23-6-2006 αγωγή -αίτηση της δεύτερης και του τρίτου από αυτούς και η από 26-6-2006 αγωγή και αίτηση των λοιπών από αυτούς, κατά των ήδη αναιρεσειόντων, με τις οποίες ζήτησαν να αναγνωρισθεί η ακυρότητα εργολαβικού συμβολαίου και να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να τους καταβάλουν τα αναφερόμενα ποσά, για τους διαλαμβανόμενους σε αυτές λόγους.

Oι ως άνω αγωγές-αιτήσεις κατατέθηκαν στη Γραμματεία του ως άνω Δικαστηρίου και ορίσθηκε γι' αυτές δικάσιμος για τη συζήτησή τους στο ακροατήριό του, κατά τις περί καταθέσεως δικογράφου, ορισμού δικασίμου και συζητήσεως πολιτικών υποθέσεων, κοινές διατάξεις των άρθρων 682 επόμ. Κ.Πολ.Δ. Το ως άνω δικαστήριο συνεκδίκασε αυτές, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, και δέχθηκε εν όλω την πρώτη και εν μέρει τις δύο άλλες από αυτές, με την υπ' αριθμό 4.337/2007 απόφαση του.

Σε όλες αυτές τις αγωγές -αιτήσεις διαλαμβάνεται ότι ασκούνται ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, διότι, σύμφωνα με τον όρο 16 του υπ' αριθμό ... προσυμφώνου μεταβίβασης ποσοστού εξ αδιαιρέτου και εργολαβικού της συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Δέδε, συμφωνήθηκε ρητά μεταξύ αυτών (εναγόντων και εναγομένων), ότι για κάθε διένεξη, που υπάρχει μεταξύ των οικοπεδούχων και των εργοληπτών ως προς την ερμηνεία του συμβολαίου και τη συγγραφή υποχρεώσεων και των ειδικών συμφωνιών και προς την εκτέλεση του έργου θα λύεται με τις περί διαιτησίας διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και αρμόδιο Διαιτητικό Δικαστήριο ορίσθηκε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων.

Δηλαδή, από τα ίδια τα δικόγραφα των αγωγών - αιτήσεων προέκυπτε ότι η διαφορά έχει υπαχθεί στη διαιτησία και έπρεπε να τηρηθούν οι περί διαιτησία διατάξεις των άρθρων 867 επόμ. του Κ.Πολ.Δ., και ειδικώτερα αυτή του άρθρου 871 Α αυτού, δηλαδή να ορισθεί ως διαιτητής δικαστικός λειτουργός, να γνωστοποιηθεί το όνομα αυτού στους αιτούντες (§3), να γίνει καταχώριση του ονοματεπωνύμου αυτού και των διαδίκων και των λοιπών στοιχείων (§6).

Παρά ταύτα το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο δίκασε τις αγωγές και αιτήσεις ως τακτικό πολιτικό δικαστήριο, φορέας κρατικής εξουσίας και όχι ως αντλούν την εξουσία προς επίλυση της διαφοράς από τη συμφωνία περί διαιτησίας, με την ως άνω απόφαση του, που θεωρείται ως ενσωματωμένη στην προσβαλλομένη απόφαση του Εφετείου, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση κατ' εκείνης, λόγω της ερημοδικίας των εκκαλούντων (Ολομ.

ΑΠ 16/1990), δίκασε τις αγωγές - αιτήσεις, καθ' υπέρβαση της δικαιοδοσίας του, αντί να παραπέμψει αυτές στη διαιτησία, αφού, με τη συμφωνία περί υπαγωγής της διαφοράς στη διαιτησία, στερήθηκε της εξουσίας να δικάσει την υπόθεση. Επομένως οι τρίτος, τέταρτος και πέμπτος λόγοι της αναιρέσεως, με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλομένη, κατά την αληθή έννοια αυτών, παραβίαση του άρθρου 559 αρ. 4 ΚΠολΔ, λόγος προτεινόμενος και αυτεπαγγέλτως, κατ' άρθρο 562 αρ. 4 Κ.Πολ.Δ., από τον Εισηγητή, είναι βάσιμοι.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να γίνουν δεκτοί οι λόγοι αυτοί της αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, καθώς και η επικυρωθείσα από αυτή απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που έχει το ίδιο σφάλμα και ακολούθως να απορριφθούν οι αγωγές-αιτήσεις επί των οποίων εκδόθηκε αυτή, ως απαράδεκτες, λόγω ελλείψεως δικαιοδοσίας (άρθρο 4 εδ.

β' Κ.Πολ.Δ.). Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικασθούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων όλων των βαθμών δικαιοδοσίας (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί: 1) Την υπ' αριθμό 816/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και 2) Την υπ' αριθμό 4334/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων).

Απορρίπτει: 1) Την από 23-6-2006 αγωγή-αίτηση της πρώτης από τους αναιρεσιβλήτους, 2) Την από 23-6-2006 αγωγή-αίτηση της δεύτερης και του τρίτου από αυτούς και 3) Την από 26-6-2006 αγωγή και αίτηση των λοιπών από τους αναιρεσιβλήτους, κατά των ήδη αναιρεσειόντων. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων διακοσίων (2.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ