1484/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1484 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1484/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 106/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασίλειο Καπελούζο - Εισηγητή, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 21 Σεπτεμβρίου 2016, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Δ. Χ. του Π., κατοίκου ..., που δεν παρέστη στο συμβούλιο, για αναίρεση των υπ’ αριθμ. 162/2012, 163/2012 και 513/2013 αποφάσεων του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

Το Πενταμελές Εφετείο Θράκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 1η Μαρτίου 2015 και 13 Μαρτίου 2015 δύο χωριστές αιτήσεις του, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 717/2015.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Χαράλαμπος Βουρλιώτης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Ρασιδάκη με αριθμό 157/16.10.2015 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω ενώπιον σας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ.1 τις υπ αριθμ. 21/16.6.2015 και 22,23/16.6.2015 αιτήσεις (δηλώσεις) αναιρέσεων του Δ.

Χ. του Π. κατά των υπ αριθμ. 513/2013, 162/2012 και 163/2012 αποφάσεων του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης και εκθέτουμε τα ακόλουθα: Α) Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 474 παρ.1 και 476 παρ. 1 ΚΠΔ, προκύπτει, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 473, ότι το ένδικο μέσο ασκείται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση(ή το βούλευμα) ή στο γραμματέα του ειρηνοδικείου ή στον προϊστάμενο της προξενικής αρχής που βρίσκεται στο εξωτερικό και στην περιφέρεια των οποίων κατοικεί ή διαμένει προσωρινά ο δικαιούμενος.

Αν αυτός κρατείται στην φυλακή, η δήλωση μπορεί να γίνει και σ’ εκείνο που τη διευθύνει. Για την δήλωση αυτή συντάσσεται έκθεση που υπογράφεται από εκείνον που την υποβάλλει ή τον αντιπρόσωπο του και από εκείνο που τη δέχεται [ΑΠ681/2014, ΑΠ1337/2009].Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 473 παρ. 3 ΚΠΔ η αίτηση αναιρέσεως κατά καταδικαστικής αποφάσεως μπορεί να ασκηθεί από εκείνον που καταδικάσθηκε, εκτός από την τήρηση των οριζόμενων στο άρθρο 474 παρ. 1 ΚΠΔ και με δήλωση που περιέχει όσα αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου τούτου, η οποία επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου μέσα σε προθεσμία 20 ημερών.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι για να συντελεσθεί η άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως από τον καταδικασθέντα κατά της καταδικαστικής αποφάσεως, με την προαναφερόμενη δήλωση πρέπει το σχετικό δικόγραφο να περιέλθει στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου με επίδοση από δικαστικό επιμελητή και όχι με άλλο τρόπο, όπως είναι η αποστολή του ταχυδρομικώς ή η εγχείρισή του στη Γραμματεία της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου [ΑΠ 1800/2006].

Τέλος, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 462, 473 παρ. 1, 3 και 507 παρ. 1 εδ. α’ ΚΠΔ, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ένδικων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του, οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης.

Ειδικότερα, όμως, η προθεσμία για την άσκηση του ένδικου μέσου της αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων για τις οποίες επιτρέπεται η άσκησή της, αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωριστεί καθαρογραμμένη στο, κατ’ άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ, Ειδικό Βιβλίο και είναι δέκα ημέρες από την επίδοσή της, εφόσον ο δικαιούμενος ήταν απών κατά τη δημοσίευσή της και είναι γνωστής διαμονής στην ημεδαπή.

Η εκπρόθεσμη άσκηση ένδικου μέσου συγχωρείται μόνο αν συντρέχει περίπτωση ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος που εμπόδισε την νόμιμη ενάσκηση του περί ου ο λόγος δικαιώματος, σύμφωνα με τη γενική αρχή ότι κανένας δεν υποχρεώνεται στα αδύνατα (impossibiiium nulla obligation est). Στην περίπτωση, όμως, αυτή, στη συντασσόμενη, κατά το άρθρο 474 παρ. 2 ΚΠΔ, σχετική έκθεση πρέπει να γίνεται επίκληση τόσο των διακωλυτικών της εμπρόθεσμης άσκησης του ένδικου μέσου περιστατικών, που συνιστούν την ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, όσο και των αποδεικτικών προς τούτο αποδεικτικών μέσων [ΑΠ123/2014, ΑΠ223/2012, ΑΠ 1801/2011, ΑΠ 1426/2008].

Β) Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας που παραδεκτά επισκοπούνται, για την έρευνα του παραδεκτού των κρινομένων αιτήσεων αναιρέσεως, με τις προσβαλλόμενες υπ’ αριθμ. α) 513/24.10.2013, β) 162/8.6.2012 και 163/8.6.2012 τελεσίδικες αποφάσεις του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, κατ’ έφεση, με καθεμία, σε κάθειρξη πέντε (5) ετών και κατά συγχώνευση της υπ’ αριθμ. 162/2012 στην υπ’ αριθμ. 163/2012 σε συνολική ποινή καθείρξεως επτά (7) ετών, για διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπής (τετελεσμένης και σε απόπειρα) κατ’ εξακολούθηση από πρόσωπο που διαπράττει κλοπές κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια.

Ο αναιρεσείων άσκησε κατά των παραπάνω καταδικαστικών αποφάσεων α) την υπ’ αριθμ. 22,23/16.6.2015 από 13.3.2015 αίτηση αναιρέσεως κατά των υπ’ αριθμ. 162/2012 και 163/2012 αποφάσεων του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης και β) την υπ’ αριθμ. 21/16.6.2012 από 1.3.2013 αίτηση αναιρέσεως, που αναφέρεται ως έφεση κατά της υπ’ αριθμ. 513/2013 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των οι αιτήσεις αναιρέσεως που φέρονται να υπογράφονται από τον αναιρεσείοντα και τον αναφερόμενο σ’ αυτές πληρεξούσιο δικηγόρο του Δ.Ι.Κ. και απευθύνονται ενώπιον του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου η πρώτη και του επταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης η δεύτερη, δεν ασκήθηκαν σύμφωνα με τις διατυπώσεις που ορίζονται από τη διάταξη του άρθρου 474 παρ.1 του ΚΠΔ, δηλαδή με δήλωση ενώπιον του Διευθυντή του Καταστήματος Κράτησης ή με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση και τη σύνταξη σχετικής έκθεσης και την υπογραφή της από τον αιτούντα και τον Διευθυντή των Φυλακών ή του Γραμματέα κλπ., αλλ’ ούτε σύμφωνα με τον οριζόμενο από τη διάταξη του άρθρου 473 παρ.2 ΚΠΔ οριζόμενο τρόπο, ήτοι, με δήλωση, που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου από δικαστικό επιμελητή, αλλά με απλά έγγραφα που περιήλθαν την 15.6.2015 στο Εφετείο Θράκης με αριθμ.

πρωτ. Εισ. .... Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες. II) Περαιτέρω και εξ’ άλλου λόγου οι κρινόμενες αιτήσεις αναιρέσεως είναι απορριπτέες ως απαράδεκτες αφού έχουν ασκηθεί μετά την πάροδο της δεκαημέρου ή εικοσαημέρου προθεσμίας από της καταχωρήσεως των καταδικαστικών αποφάσεων στο ειδικό παρά τούτο βιβλίο και ειδικότερα:

α) ο αναιρεσείων καταδικάστηκε με τις υπ’ αριθμ. 162/8.6.2012 και 163/8.6.2012 τελεσίδικες αποφάσεις του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης, κατά την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών ο κατηγορούμενος εκπροσωπήθηκε κατά τα άρθρα 340 παρ.2 και 502 παρ.1 του ΚΠΔ από την διορισθείσα υπ’ αυτού δικηγόρο του Δ.Σ. Δράμας Ά.-Μ. Ν.. Οι αποφάσεις αυτές που εκδόθηκαν με τον αναιρεσείοντα ωσεί παρόντα ως εκπροσωπούμενο δια συνηγόρου, καταχωρήθηκαν στο ειδικό βιβλίο καθαρογραμμένες στις 21.9.2012 και ο αναιρεσείων φέρεται να άσκησε την υπ’ αριθμ. 22,23/16.6.2015 αίτηση αναιρέσεως κατά την αναγραφόμενη σ’ αυτή χρονολογία 1.3.2015, η οποία παρελήφθη από τη Γραμματεία του Εφετείου Θράκης την 15.6.2015.

β) ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε με την υπ’ αριθμ. 513/25.10.2013 τελεσίδικη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης με απόντα τον κατηγορούμενο, πλην όμως δικαζόμενο σαν να ήταν παρών, αφού ήταν γνωστής διαμονής είχε κλητευθεί νόμιμα και είχε εκπροσωπηθεί δια της συνηγόρου υπερασπίσεως του Ά.-Μ. Ν. του Δ.Σ. Δράμας, κατά τη συνεδρίαση της 25ης Οκτωβρίου 2012 κατά την οποία, αναβλήθηκε η υπόθεση με την υπ’ αριθμ. 284/2012 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού για την δικάσιμο της 24.10.2013 (άρθρ. 432 παρ.2 και 501 παρ.4 ΚΠΔ).

Η υπ’ αριθμ. 513/2013 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης επιδόθηκε νομίμως στον κατηγορούμενο στις 20.11.2013 και στην διορισθείσα με την έκθεση εφέσεως αντίκλητο δικηγόρο της του Δ.Σ. Κομοτηνής Χ. Π. στις 5.11.2013 και η απόφαση αυτή καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο καθαρογραμμένη στις 26.9.2014 και ο αναιρεσείων φέρεται να άσκησε την υπ’ αριθμ. 21/16.6.2015 αίτηση αναιρέσεως κατά την αναγραφομένη σ’ αυτή χρονολογία 13.3.2015, η οποία παρελήφθη από τη Γραμματεία του Εφετείου Θράκης την 15.6.2015.

Τέλος σημειώνεται ότι, στις δηλώσεις αναιρέσεως αυτές δεν εκτίθενται λόγοι ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου προβλήματος που συνέτρεξε έως την τελευταία ημέρα της προθεσμίας και τον εμπόδισε στην εμπρόθεσμη άσκηση αυτών. Ill) Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων επειδή οι υπό κρίση αιτήσεις δηλώσεων αναιρέσεως ασκήθηκαν χωρίς να τηρηθούν οι οριζόμενες από το νόμο διατυπώσεις, προσέτι δε και λόγω εκπρόθεσμης άσκησης αυτών, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος (άρθρ. 474, 476παρ.1, 513 παρ.1 εδ.α’ και 583 παρ.1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΠΡΟΤΕΙΝΩ: 1) Να απορριφθούν ως απαράδεκτες οι υπ’ αριθμ. 21/16.6.2015 και 22,23/16.6.2015 αιτήσεις (δηλώσεις) αναιρέσεων του Δ. Χ. του Π. κατά των υπ’ αριθμ. 513/2013, 162/2012 και 163/2012 αποφάσεων του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης. 2) Να επιβληθούν τα εκ διακοσίων πενήντα (250) ευρώ δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Μιχ. Ρασιδάκης".

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 473 παρ. 1 και 3 και 507 παρ. 1 εδ. α’ Κ.ΠοινΔ. προκύπτει ότι η προθεσμία για την άσκηση του ένδικου μέσου της αναιρέσεως, όταν ο κατηγορούμενος είναι παρών κατά την απαγγελία της αποφάσεως και διαμένει στην ημεδαπή, είναι δέκα ημέρες και αρχίζει από την καταχώριση της αποφάσεως καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου.

Εξ άλλου κατά το άρθρο 476 παρ. 1 Κ.Ποιν.Δ. "Όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα... το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο...", ενώ κατά το άρθρο 513 παρ. 1 εδ.

α’ του ιδίου κώδικος "Αν υπάρχει περίπτωση απαραδέκτου κατά το άρθρο 476, το δικαστήριο του Αρείου Πάγου απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη...". Περαιτέρω, κατά τη γενική αρχή του δικαίου κατά την οποία ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου όταν συντρέχει λόγος ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος.

Στην περίπτωση όμως αυτή εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο οφείλει, όπως συνάγεται από τα άρθρα 474 παρ. 2 και 509 Κ.Ποιν.Δ., να διαλάβει στην έκθεση ασκήσεώς του περιστατικά ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου κωλύματος τα οποία ήταν γνωστά σ’ αυτόν όταν άσκησε την αναίρεση, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά, διαφορετικά το ένδικο μέσο είναι εκπρόθεσμο και απορρίπτεται ως απαράδεκτo.

Ως ανωτέρα βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του δικαιούχου, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορούσε να αποτραπεί ακόμη και με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως. Ανυπέρβλητο δε κώλυμα θεωρείται εκείνο το οποίο οπωσδήποτε δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του διαδίκου που ασκεί το ένδικο μέσο και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο.

Στην κρινόμενη περίπτωση οι προσβαλλόμενες με τις ένδικες από 1-3-2015 και από 13-3-2015 αιτήσεις αναιρέσεως 162/2012, 163/2012 και 513/2013 καταδικαστικές αποφάσεις του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης εκδόθηκαν με παρόντα τον αναιρεσείοντα δια πληρεξουσίου συνηγόρου οι δύο πρώτες και με ωσεί παρόντα κατά το άρθρο 501 παρ. 4 Κ.Ποιν.Δ.

η τρίτη. Οι αποφάσεις αυτές καταχωρήθηκαν καθαρογραμμένες στο ειδικό βιβλίο οι μεν δύο πρώτες στις 21-9-2012, η δε τρίτη στις 26-9-2014 (βλ. τις επ’ αυτών υπηρεσιακές βεβαιώσεις της γραμματέως του οικείου τμήματος του Εφετείου Θράκης). Οι κατ’ αυτών ένδικες αιτήσεις αναιρέσεως ασκήθηκαν ενώπιον της γραμματέως του Εφετείου Θράκης στις 15-6-2015, δηλαδή μετά την πάροδο της κατά νόμο δεκαήμερης προθεσμίας από την καταχώρηση των προσβαλλομένων αποφάσεων στο ειδικό βιβλίο, χωρίς ο αναιρεσείων να επικαλείται οποιοδήποτε λόγο ανωτέρας βίας ή άλλου ανυπέρβλητου κωλύματος που τον εμπόδισε στην εμπρόθεσμη άσκησή των.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω οι κρινόμενες αιτήσεις αναιρέσεως, για τη συζήτηση των οποίων ειδοποιήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ. 1 Κ.Ποιν.Δ., ο ορισθείς με αυτές αντίκλητος δικηγόρος του αναιρεσείοντος, όπως προκύπτει από τη σχετική επισημείωση του αρμόδιου γραμματέως της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου στο φάκελο της δικογραφίας, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρα 476 παρ. 1 και 583 παρ.1 Κ.Ποιν.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τις από 1-3-2015 και από 13-3-2015 αιτήσεις του Δ. Χ. του Π. για αναίρεση των 162/2012, 163/2012 και 513/2013 αποφάσεων του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Οκτωβρίου 2016. Και

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ