1484/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1484 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αναίρεση Δεδικασμένο. Για να δημιουργηθεί ο λόγος αναιρέσεως του αρθρ. 559 αρ. 16 του Κ.Πολ.Δ πρέπει να έχει ομίμως προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας ισχυρισμός για το δεςδικασμένο. Ο λόγος αναιρέσεως του αρ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 δεν δημιουργείται ότν από την αναιρεσιβαλλομένη προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το Εφετείο έλεβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι. Πώληση. Ένσταση αναστροφής τρόπος δηλώσεως και έννομες συνέπειες της (επικυρώνει Εφ. Θεσ. 817/2010).

Αριθμός 1484/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Α. Κ.-Σ. Π. ΟΕ" και διακριτικό τίτλο "ΙΝΟX STEEL TECHNICAL" (ΙΝΟΞ ΣΤΙΛ ΤΕΧΝΙΚΑΛ) που εδρεύει ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, 2.Α. Κ. του Μ., κατοίκου ..., και 3.Σ. Π. του Χ., κατοίκου ..., ως ομορρύθμων μελών της πρώτης αναιρεσείουσας. Η μεν πρώτη ομόρρυθμη εταιρία εκπροσωπήθηκε, από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Γαβαλά, οι δε λοιποί παραστάθηκαν με τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο.

Της αναιρεσίβλητης: Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Γ. Τ. & Σια ΟΕ" που εδρεύει ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Μανωλάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-1999 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14797/2001 μη οριστική, 2417/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 817/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 13-5-2010 αίτησή τους και με τους από 20-8-2011 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε από 26-9-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Tο δεδικασμένο λαμβάνεται μεν υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 332 του ΚΠολΔ, για να δημιουργηθεί όμως ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 παρ.16 του ΚΠολΔ ότι το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο πρέπει να είχε προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας ισχυρισμός για το δεδικασμένο με λόγο εφέσεως να έχει δηλαδή προβληθεί ότι η κρίση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου για την ύπαρξη ή όχι δεδικασμένου έγινε κατά παράβαση του νόμου, το δε Εφετείο, εφόσον δεν εξαφανίζεται η εκκαλούμενη απόφαση, δεν μπορεί να εξετάσει ένσταση δεδικασμένου που προβάλλεται με τις προτάσεις και όχι με λόγο εφέσεως, κύριο ή πρόσθετο. Εξ' άλλου ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ.11γ'του ΚΠολΔ ότι το δικαστήριο της ουσίας παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είναι αβάσιμος όταν από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα, που είχαν προσκομίσει και επικαλεστεί οι διάδικοι.

Εν προκειμένω, προβάλλεται με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου η αιτίαση ότι το Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη το δεδικασμένο που προκύπτει από την υπ' αριθμ. 1/2001 απόφασή του που είχε εκδοθεί σε προηγούμενη δίκη μεταξύ των ίδιων διαδίκων σχετικά με το κρίσιμο και εν προκειμένω ουσιαστικό ζήτημα της υπάρξεως ή μη των αναφερόμενων στην ένδικη αγωγή ελαττωμάτων των πωληθέντων από τους αναιρεσείοντες στην αναιρεσίβλητη εμπορευμάτων και δη εξοπλισμού τυροκόμησης για τη βιομηχανία γάλακτος της τελευταίας. 'Ετσι, συνεχίζουν οι αναιρεσείοντες δεν απέρριψε (το Εφετείο) την ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης για αποζημίωση λόγω της υπάρξεως των ανωτέρω ελαττωμάτων, η ανυπαρξία των οποίων είχε κριθεί τελεσιδίκως με την προαναφερθείσα υπ' αριθμ. 1/2001 απόφασή του (δεδικασμένο) αλλά, απορρίπτοντας την έφεσή τους (των αναιρεσειόντων) κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί τα ίδια, δέχθηκε την αγωγή της αναιρεσίβλητης.

Το κατά τα ανωτέρω δεδικασμένο, ισχυρίζονται οι αναιρεσείοντες, το είχαν προβάλει διηγηματικά με τις προτάσεις τους τόσον στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο όσον και στο Εφετείο. Έτσι όμως που, κατά τους ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων, προβλήθηκε το επικαλούμενο δεδικασμένο ενώπιον του Εφετείου, χωρίς δηλαδή λόγο εφέσεώς τους, δεν καθιστούσε κατά νόμον επιτρεπτή τη λήψη του υπόψη από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά συνέπειαν δε το Εφετείο, που, κατά τα προεκτεθέντα, δεν δέχθηκε ότι υπάρχει δεδικασμένο στην κρινόμενη υπόθεση, δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.16 του ΚΠολΔ, και ο σχετικώς, ως άνω (πρώτος) λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος.

Αβάσιμος είναι και ο δεύτερος από το άρθρο 559 αρ.11 του ΚΠολΔ, λόγος του αναιρετηρίου, κατά τον οποίο το Εφετείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη την προμνησθείσα υπ' αριθμ. 1/2001 προηγούμενη απόφασή του, την οποία οι αναιρεσείοντες είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει ως αποδεικτικό μέσο, και δη ως έγγραφο, για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Και τούτο διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση, όπου αναφέρεται ότι το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσεώς του έλαβε υπόψη και όλα τα έγγραφα που είχαν προσκομίσει και επικαλεσθεί οι διάδικοι και για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και την προμνησθείσα απόφαση, της οποίας η ειδικότερη αναφορά (μνεία) δεν ήταν αναγκαία.

ΙΙ.- Όπως προκύπτει από την ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης, η τελευταία ισχυρίστηκε σ' αυτήν και εκτός των άλλων ότι χρησιμοποιώντας τον τυροκομικό εξοπλισμό που αγόρασε από τους αναιρεσείοντες παρασκεύασε συνολικά 5000 δοχεία τυριού των 17 κιλών έκαστο και ότι λόγω των προσδιοριζόμενων πραγματικών ελαττωμάτων του αγορασθέντος εξοπλισμού ή παρασκευασθείσα αυτή ποσότητα ήταν κατώτερης ποιότητας, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημία συνολικού ύψους 53.720.000 δραχμών, αφού α) υποχρεώθηκε να διαθέσει ποσότητα 3.340 δοχείων των 17 κιλών, ήτοι 56.780 κιλά τυριού, προς 1.000 δραχμές ανά κιλό, αντί της τιμής των 1.300 δραχμών ανά κιλό στην οποία ανερχόταν η τιμή πωλήσεως του παραχθέντος τυριού (φέτα Α' κατηγορίας) και στην οποία (τιμή) θα διέθετε την συγκεκριμένη ποσότητα αν η ποιότητά της δεν ήταν κατώτερη της αναφερόμενης κατηγορίας της, ζημιούμενη έτσι κατά το ποσό της διαφοράς εκ δραχμών 17.034.000 το οποίο θα κέρδιζε επί πλέον, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, από την πώληση της ειρημένης ποσότητας τυριού στην ως άνω κανονική της τιμή, και β) η υπόλοιπη διατεθείσα ποσότητα τυριού των 1660 δοχείων των 17 κιλών, την οποία διέθεσε στην ίδια μειωμένη τιμή των 1000 δραχμών ανά κιλό, της επεστράφη από τους αγοραστές λόγω ακαταλληλότητας και εν τέλει κατεστράφη από την αρμόδια υγειονομική Υπηρεσία, με αποτέλεσμα να ζημιωθεί η αναιρεσίβλητη κατά το ποσό της αξίας της εκ δραχμών 36.686.000 (1660 Χ 17 Χ 1300 δρχ.), με την οποία θα την διέθετε στην αγορά αν δεν ήταν ακατάλληλη, της ακαταλληλότητάς της αυτής οφειλομένης στην κατά τα ανωτέρω συμπεριφορά των αναιρεσειόντων πωλητών (πωληθείς ελαττωματικός εξοπλισμός).

Με αυτό το περιεχόμενο η αγωγή, με την οποία η αναιρεσίβλητη ζήτησε να υποχρεωθούν οι αναιρεσείοντες να καταβάλουν σ' αυτήν, το ανωτέρω συνολικό ποσό των 53.720.000 δραχμών ως αποζημίωση για την εκ μέρους τους πώληση του ειρημένου ελαττωματικού προϊόντος (εξοπλισμού) και την εντεύθεν πρόκληση στην αναιρεσίβλητη της προαναφερθείσης ισόποσης ζημίας, ήταν ( η αγωγή) ορισμένη και νόμιμη, κατά τις διατάξεις των άρθρων 512, 522, 534, 535, 540, 543, 559 και 561 του ΑΚ, όπως ίσχυαν πριν από τον ν.3043/2002 και είχαν εφαρμογή εν προκειμένω, και 216 παρ.1 του ΚΠολΔ, χωρίς, ειδικότερα, να είναι αναγκαίο για το ορισμένο της αγωγής αυτής να αναφέρει η ενάγουσα και τα ονόματα των πελατών της- αγοραστών της ελαττωματικής ποσότητας τυριού, τις ποσότητες του γάλακτος που χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή της ποσότητας αυτής, καθώς και ότι η ενάγουσα διέθετε την κατά νόμον άδεια λειτουργίας του τυροκομείου της, όπως οι αναιρεσείοντες-εναγόμενοι είχαν ισχυρισθεί με την έφεσή τους.

Επομένως το Εφετείο που απέρριψε τον λόγο αυτό της εφέσεως και δέχθηκε την αγωγή της αναιρεσίβλητης ως νόμω βάσιμη και ορισμένη δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.1 και 14 του ΚΠολΔ, και είναι επίσης αβάσιμα και απορριπτέα τα αντίθετα που οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν με τους τρίτον και τέταρτο λόγους του αναιρετηρίου.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 543 του ΑΚ, όπως ίσχυε πριν από τον ν.3043/2002, αν κατά τη σύναψη της πώλησης ο πωλητής γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει το ελάττωμα του πωληθέντος πράγματος, ο αγοραστής δικαιούται αντί για τη μείωση του τιμήματος ή την αναστροφή της πώλησης να ζητήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση της σύμβασης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι στην αναφερόμενη περίπτωση ο αγοραστής έχει εκλεκτικό δικαίωμα (δικαίωμα επιλογής) να ασκήσει οποιαδήποτε από τις οριζόμενες ως άνω αξιώσεις, και η άσκηση της μιας αποκλείει τις άλλες. Η αξίωση της αναστροφής, ειδικότερα, ασκείται με μονομερή και άτυπη δήλωση του αγοραστή προς τον πωλητή (από την περιέλευση της οποίας (δήλωσης) στον τελευταίο (πωλητή) επέρχονται τα κατά το άρθρο 547 του ΑΚ αποτελέσματά της), μόνον δε η κατά τον ανωτέρω τρόπο πράγματι ασκηθείσα αξίωση της αναστροφής αποκλείει την άσκηση των άλλων αξιώσεων, επομένως και της αξίωσης προς αποζημίωση για μη εκτέλεση της σύμβασης.

Εν προκειμένω προβάλλεται με τον πρώτο, από το άρθρο 559 αρ.1 του ΚΠολΔ, λόγο του δικογράφου πρόσθετων λόγων των αναιρεσειόντων η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε, με εσφαλμένη εφαρμογή, την ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 543 του ΑΚ με το να δεχθεί ως νόμιμη την ένδικη αγωγή αποζημιώσεως της αναιρεσίβλητης, ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως μη νόμιμη.

Και τούτο, υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, επειδή η αναιρεσίβλητη, αντικρούοντας την εναντίον της από 22-9-1997 προηγούμενη αγωγή της πρώτης των αναιρεσειόντων για καταβολή οφειλόμενου υπολοίπου τιμήματος του αγορασθέντος εξοπλισμού του τυροκομείου, πρόβαλε την ένσταση (αξίωση) της αναστροφής της ένδικης πώλησης λόγω των επίδικων (και τώρα) ελαττωμάτων του εξοπλισμού, η ένσταση δε αυτή απορρίφθηκε μεν με την προμνησθείσα υπ' αριθμ. 1/2001 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, απέκλειε όμως την εκ μέρους της αναιρεσίβλητης άσκηση της ένδικης ήδη αξίωσης προς αποζημίωση, και τον ισχυρισμό αυτόν, υποστηρίζουν επίσης οι αναιρεσείοντες, τον είχαν προτείνει στο δικαστήριο της ουσίας.

Από την επισκόπηση της ανωτέρω υπ' αριθμ. 1/2001 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης, που προσκομίζουν και επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, προκύπτει ότι η προταθείσα ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου από την αναιρεσίβλητη ένσταση αναστροφής της πωλήσεως απερρίφθη επειδή κατά τις παραδοχές του Εφετείου δεν είχε ασκηθεί από την αναιρεσίβλητη τέτοια αναστροφή με δήλωση της αναιρεσίβλητης προς την πρώτη αναιρεσείουσα-πωλήτρια.

Κατά συνέπειαν η αναιρεσίβλητη-αγοράστρια δεν έχει επιλέξει την αξίωση της αναστροφής και δεν έχει επέλθει αποκλεισμός της ασκηθείσης αξιώσεως προς αποζημίωση, αφού, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, τον αποκλεισμό αυτόν τον επιφέρει μόνον η πράγματι κατά τον ανωτέρω νόμιμο τρόπο, ασκηθείσα ένσταση (αξίωση) αναστροφής, επομένως όχι και η τυχόν αβασίμως προταθείσα στο δικαστήριο ένσταση περί δηλώσεως τέτοιας αναστροφής, η οποία δήλωση (προς τον πωλητή) και δεν έχει γίνει.

Έτσι το Εφετείο, που δέχθηκε ως νόμιμη την ένδικη αγωγή αποζημιώσεως, δεν υπέπεσε την αποδιδόμενη αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.1 του ΚΠολΔ, και ο σχετικός ως άνω πρώτος λόγος του δικογράφου πρόσθετων λόγων είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Τέλος, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα για την ύπαρξη των επικαλούμενων στην αγωγή ελαττωμάτων του πωληθέντος πράγματος (εξοπλισμού) και την εντεύθεν ζημία της αναιρεσίβλητης-αγοράστριας, και βάσει των παραδοχών αυτών απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση των αναιρεσειόντων κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί τα ίδια.

Για την πληρότητα της αιτιολογίας αυτής δεν ήταν αναγκαίο να μνημονεύονται στην απόφαση και τα δελτία αποστολής των φερόμενων ως αγοραστών των ελαττωματικών προϊόντων της αναιρεσίβλητης, τα οποία (δελτία) αντιστοιχούν στα μνημονευόμενα στην απόφαση πιστωτικά τιμολόγια, ούτε να αναφέρεται το σημείο της εισηγητικής έκθεσης (περί αποδείξεων) και τα στοιχεία του μάρτυρα αποδείξεως που καταθέτει για την επιστροφή των ελαττωματικών αυτών προϊόντων.

Επομένως ο δεύτερος και τελευταίος λόγος, από το άρθρο 559 αρ.1 και 19 του ΚΠολΔ, του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι και τη διάταξη του άρθρου 11 παρ.1 του π.δ.186/1992 (Κώδικας Βασικών Στοιχείων), υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

IV. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, όπως διαμορφώθηκε με το δικόγραφο πρόσθετων λόγων, και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, κατά το νόμιμο αίτημα της τελευταίας ( άρθρ.176 και 183 του ΚΠολΔ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-5-2010 αίτηση των εταιρείας με την επωνυμία "Α. Κ. -Σ. Π. Ο.Ε.", Α. Κ. και Σ. Π. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 817/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης εταιρείας, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Οκτωβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ