1480/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1480 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1480/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Μαΐου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Νικολιδάκη.

Των αναιρεσίβλητων: Ψ1, Ψ2, Ψ3 και Ψ4, ο οποίος ενεργεί εν προκειμένω το μεν δι' εαυτόν ατομικώς ως κληρονόμος της θανούσης συζύγου του Ψ, το δε ως ασκών τη γονική μέριμνα επί των ανηλίκων τέκνων του: α) ..., β) ..., γ) ... και ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Καμπίτση.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-12-1986 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2785/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 3505/2005 προδικαστική, 1871/2007 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-4-2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού ανέγνωσε την από 13-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της αποφάσεως δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου στη συγκεκριμένη περίπτωση περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση στερείται αιτιολογιών ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ ΑΠ 28/1997 και 30/1997).

Με τον πρώτο, από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι αυτή δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι αρχικώς ενάγοντες και η εναγομένη είναι κύριοι ομόρων ακινήτων που βρίσκονται στην Κοινότητα Εκάλης Αττικής, στο ...

οικοδομικό τετράγωνο, επί της οδού ... . Ειδικότερα, δυνάμει της υπ' αριθμ. ..... περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης του Συμβολαιογράφου Καπανδριτίου Αττικής Βασιλείου Αλιφέρη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Μαραθώνος, στον τόμο ... και υπ' αύξ. αριθμ. ..., περιήλθε κατά κυριότητα στον παππού των αρχικώς εναγόντων Α, ως τελευταίο υπερθεματιστή, ένα οικόπεδο εκτάσεως 1.623, 15 τ.μ., που ανήκε στον ...

και πλειστηριάστηκε, το οποίο, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην ως άνω έκθεση, βρίσκεται στην κτηματική περιοχή ..., του τέως Δήμου Μαραθώνος, στο ... Οικοδομικό τετράγωνο, φέρει τον αριθμό ..., στο σχεδιάγραμμα του μηχανικού ..., και συνορεύει βόρεια, επί πλευράς μ. 60, με οικόπεδο ..., παππού της εναγομένης, νότια, επί πλευράς μ. 56 με ιδιοκτησία της "Ανώνυμης Οικοδομικής Εταιρείας Εκάλη", ανατολικά, επί πλευράς μ. 28, με ανώνυμη οδό και δυτικά επί πλευράς μ. 29, με ιδιοκτησία ιδίας εταιρείας.

Στις 19-2-1945 πέθανε ο Α, χωρίς να αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από τα τέκνα του Β, Γ, Δ και Ε. Στην κληρονομιαία περιουσία του περιλαμβάνονταν, μεταξύ των άλλων, και το ως άνω οικόπεδο. Οι εν λόγω κληρονόμοι του, με το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Πειραιώς Ηρακλέους Καϊλάνη, το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Μαραθώνας, στις 19-4-1948, στον τόμο ...

και με αριθμό ..., διένειμαν εξωδίκως την κληρονομιαία περιουσία και στην Ε περιήλθε κατά πλήρη κυριότητα το προαναφερθέν ακίνητο. Η τελευταία πέθανε στις 10-3-1979, στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, χωρίς ν' αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από το σύζυγο της ΣΤ, κατά ποσοστό 4/16 εξ αδιαιρέτου και από τα τέκνα της και αρχικώς ενάγοντες ήτοι τους:

Ψ1, Ψ2, Ψ3 και Ψ, κατά ποσοστό 3/16 εξ αδιαιρέτου από το καθένα. Κατόπιν αιτήσεως των εν λόγω κληρονόμων προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 5618/1979 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, με την οποία διατάχθηκε η χορήγηση σ' αυτούς κληρονομητηρίου για το κληρονομικό τους δικαίωμα και την κληρονομική τους μερίδα στην κληρονομιά της συζύγου και μητέρας τους, στη συνέχεια δε εκδόθηκε το υπ' αριθμ. .....

πιστοποιητικό κληρονομητηρίου του Γραμματέα του ιδίου Δικαστηρίου, στο οποίο αναγράφονται αυτοί ως κληρονόμοι της θανούσας και το προαναφερθέν κληρονομικό τους δικαίωμα. Το εν λόγω κληρονομητήριο μεταγράφηκε στα βιβλία μεταγραφών του Δήμου Αμαρουσίου, στον τόμο ... και με αριθμ. .. και το ως άνω ακίνητο περιήλθε σε κάθε κληρονόμο, κατά το ποσοστό που προαναφέρθηκε.

Στις 28-8-1985 πέθανε-στο Μπουένος Άιρες Αργεντινής ο πατέρας των αρχικώς εναγόντων ΣΤ, χωρίς ν' αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από τα προαναφερθέντα τέσσερα τέκνα του, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου από το καθένα, την κληρονομιά του οποίου αποδέχθηκαν με την υπ' αριθμ. ..... δήλωση αποδοχής κληρονομιάς του Συμβολαιογράφου Αθηνών Ελευθερίου Κωνστανταράκη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Αμαρουσίου, στον τόμο ...

και με αύξ. αριθμ. ..., με τον τρόπο δε αυτό περιήλθε στους αρχικώς ενάγοντες και το ως άνω ποσοστό του προαναφερθέντος ακινήτου. Εξάλλου, δυνάμει των υπ' αριθμ. ..... και ..... συμβολαίων του Συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλείου Συνοδινού, που μεταγράφηκαν νόμιμα, ο παππούς της εναγομένης ... αγόρασε από την ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Συνοικισμός Παπαδάκης - Ηλιόπουλος και Σια" τα συνεχόμενα του ως άνω ακινήτου και εμφαινόμενα στο από 20-10-1922 σχεδιάγραμμα του μηχανικού ..., που έχει προσαρτηθεί στο υπ' αριθμ. .....

συμβόλαιο του ιδίου ως άνω Συμβολαιογράφου, υπ' αριθμ. ... και ... οικόπεδα, που βρίσκονται στην ... Αττικής, εκτάσεως του πρώτου 8. 187 πήχεων τεκτονικών τετραγωνικών, ήτοι 4.600 τ.μ. και του δευτέρου 3.335 πήχεων τεκτονικών τετραγωνικών, ήτοι 1.876 τ.μ. Ο ως άνω ..., αφού με το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Λ.

Πέρδικα υποδιαίρεσε το ως άνω υπ' αριθμ. ... οικόπεδο σε τρία μικρότερα οικόπεδα, ήτοι στα εμφαινόμενα στο από 30 Ιανουαρίου 1939 διάγραμμα του μηχανικού ..., που προσαρτάται στο ως άνω συμβόλαιο, με αριθμ. ..., ... και ..., με το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Ρούσσου, που μεταγράφηκε νόμιμα, μεταβίβασε λόγω δωρεάς εν ζωή στη θυγατέρα του και μητέρα της εναγομένης ..., το υπ' αριθμ. ...

οικόπεδο, εκτάσεως 2.998,65 πήχεων τεκτονικών τετραγωνικών, ήτοι 1.686,7 τ.μ., με πρόσοψη στην οδό ... 27,50 μ. Το έτος 1947 πέθανε ο ... και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του ... και τα τέκνα τους ..., ..., ..., ..., ... και ..., στους οποίους περιήλθαν τα ... και ... οικόπεδα και μέρος του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου, που βρέθηκαν στην κληρονομιαία περιουσία.

Το έτος 1949 πέθανε και η ... και κληρονομήθηκε από τα ως άνω τέκνα της, στα οποία περιήλθε το μερίδιο της επί των ιδίων οικοπέδων. Οι εν λόγω κληρονόμοι τους, με το υπ' αριθμ. ... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Δήμου Δημοκωστούλα, που μεταγράφηκε νόμιμα, διένειμαν τα ως άνω ακίνητα και το μέρος του υπ' αριθμ. ...

οικοπέδου περιήλθε στη ... . Στο εν λόγω συμβόλαιο αναφέρεται ότι το οικόπεδο αυτό έχει έκταση 1418 τ.μ., αποτελεί τμήμα του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου και συνορεύει ανατολικά με την οδό ..., επί προσώπου μ. 21,70, δυτικά με οικόπεδο αγνώστων, βόρεια με οικόπεδο ... και νότια με το υπ' αριθμ. ... οικόπεδο, ήτοι με το προαναφερθέν οικόπεδο, ιδιοκτησίας της δικαιοπαρόχου των εναγόντων.

Το έτος 1954 πέθανε η ..., χωρίς ν' αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από τις θυγατέρες της. Με το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Σταματίου Γρηγοροπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, οι ως άνω κληρονόμοι της ..., προέβησαν στην ανταλλαγή τμημάτων οικοπέδων τους με την μητέρα της εναγομένης ... .

Ειδικότερα, κατά τα αναφερόμενα στο εν λόγω συμβόλαιο, η ... μεταβίβασε σ' αυτές, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου στην καθεμιά, ένα τμήμα του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου της, το οποίο εμφαίνεται στο από 4 Αυγούστου 1959 σχεδιάγραμμα του μηχανικού ..., που προσαρτήθηκε στο συμβόλαιο αυτό, υπό τα στοιχεία Ι,Λ,Α,Β,Ι, εκτάσεως 784,40 μ.

το οποίο έχει πρόσοψη επί της οδού ... 22 μ. οι δε ... και ... μεταβίβασαν στη μητέρα της εναγομένης ... το υπ' αριθμ. ... ως άνω οικόπεδο τους, το οποίο εμφαίνεται στο ίδιο σχεδιάγραμμα του μηχανικού ... με τα στοιχ. Κ,Δ,Θ,Ζ,Κ, εκτάσεως 1.442, 36 τ.μ., το οποίο πρόσοψη επί της οδού ... 21,70 μ.

Συνεπώς, το ενιαίο οικόπεδο της μητέρας της εναγομένης, μετά την εν λόγω ανταλλαγή, το οποίο αποτελείται από το υπ' αριθμ. ... οικόπεδο και το εναπομείναν τμήμα του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου, έχει έκταση 2.344,66 τ.μ., (1442,36 τ.μ. του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου + 902,30 τ.μ. του εναπομείναντος τμήματος του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου) και πρόσοψη επί της οδού ... 27,20 μ (21,70 μ του υπ' αριθμ. ...

οικοπέδου και 5,50 μ. του εναπομείναντος τμήματος του υπ' αριθμ. ... οικοπέδου). Μετά ταύτα η μητέρα της εναγομένης ..., δυνάμει του υπ' αριθμ. ..... προικοσυμφώνου συμβολαίου του Συμβολαιογράφου Αθηνών Δήμου Δημοκωστούλα, που μεταγράφηκε νόμιμα, συνέστησε υπέρ αυτής (εναγομένης) αδιατίμητη προίκα για το γάμο της με τον ...

και έδωσε σ' αυτόν το υπ' αριθμ. ..... ως άνω οικόπεδο, το οποίο, κατά τα αναφερόμενα και στο εν λόγω συμβόλαιο, έχει έκταση 1442,36 τ.μ. και πρόσοψη επί της οδού ... 21,70 μ. Επίσης με το υπ' αριθμ. ... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου Αναγνωστόπουλου, η μητέρα της εναγομένης πώλησε σ' αυτή το εναπομείναν τμήμα του υπ' αριθμ. ...

οικοπέδου της, εκτάσεως 902,34 μ., το οποίο, κατά τα αναφερόμενα στο εν λόγω συμβόλαιο έχει πρόσοψη επί της οδού ... 4,15 μ., συνολικώς δε, τα δύο αυτά ακίνητα, που απέκτησε η εναγομένη με τους προαναφερθέντες τρόπους, είχαν πρόσοψη επί της οδού ... 25,85 τ.μ. Στη συνέχεια η εναγομένη και ο προικολήπτης σύζυγος της, με το υπ' αριθμ. .....

συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, προκειμένου να αξιοποιήσουν τα ως άνω οικόπεδα με ανοικοδόμηση, προέβησαν σε ανταλλαγή ποσοστών εξ αδιαιρέτου και συνένωση τους. Στο εν λόγω συμβόλαιο αναφέρεται, ότι το μεν υπ' αριθμ. ... οικόπεδο, κατά τους τίτλους κτήσης του έχει έκταση 1442,36 τ.μ.

και πρόσοψη επί της οδού ... 21,70 μ. και κατά μεταγενέστερη καταμέτρηση, που έγινε από τον πολιτικό μηχανικό ..., ο οποίος συνέταξε και το από Απριλίου 1979 τοπογραφικό διάγραμμα, που απεικονίζει τα ως άνω ακίνητα και προσαρτήθηκε στο συμβόλαιο, αυτό, έχει έκταση 1.373 τ.μ., δηλαδή μικρότερη από αυτή των τίτλων της κατά 69,36 τ.μ.

και πρόσοψη επί της οδού ... επίσης 21,70 μ., το δε εναπομείναν τμήμα από το υπ' αριθμ. ... οικόπεδο ότι κατά μεν τους τίτλους κτήσεως έχει έκταση 904,34 τ.μ. και πρόσοψη επί της οδού ... 4,15 και κατά νεότερη καταμέτρηση, που έγινε από τον ίδιο πολιτικό έχει έκταση 1.326,50 τ.μ., δηλαδή μεγαλύτερη από αυτή που αναφέρεται στους τίτλους της κατά 422.16 τ.μ.

και πρόσοψη επί της οδού ... 10,26 μ., δηλαδή ότι το ενιαίο οικόπεδο έχει συνολική έκταση 2.699,50 τ.μ., αντί της αναφερόμενης στους τίτλους της 2.344,66 τ.μ. και συνολική πρόσοψη επί της οδού Πεύκων 31,96 μ., αντί της αναφερομένης στους τίτλους της 25,85 μ. Το οικόπεδο της εναγομένης, προς την πλευρά του που συνορεύει με το οικόπεδο των εναγόντων, ήταν περιφραγμένο από το έτος 1939, με πασσάλους και συρματόπλεγμα, ενώ το οικόπεδο των εναγόντων δεν ήταν περιφραγμένο.

Η αντιδικία αφορά εδαφική λωρίδα που βρίσκεται στο όριο των ως άνω ακινήτων, εκτάσεως 490 τ.μ., η οποία βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του οικοπέδου των εναγόντων και στη νότια του οικοπέδου της εναγομένης. Η εν λόγω εδαφική λωρίδα αποτυπώνεται στο από Μαΐου 1999 τοπογραφικό διάγραμμα του πραγματογνώμονα Γεωργίου Τζινιέρη, το οποίο συνοδεύει την από Μαΐου 1999 και με αριθμ.

κατάθ. 385/1999 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του, με τα στοιχεία ΑΒβαΑ, έχει έκταση 490 τ.μ. και συνορεύει βόρεια, επί πλευράς αβ, μήκους 62,20 μ., με τη μη αμφισβητούμενη ιδιοκτησία της εναγομένης, νότια, επί πλευράς ΑΒ, μήκους 59,30 μ. με τη μη αμφισβητούμενη ιδιοκτησία των εναγόντων, ανατολικά, επί πλευράς αΑ, μήκους μ. 8,40, με την οδό ...

και δυτικώς, επί πλευράς Ββ, μήκους μ. 7,70 με ιδιοκτησία αγνώστων. Κάθε διάδικη πλευρά ισχυρίζεται, ότι η εν λόγω εδαφική λωρίδα περιλαμβάνεται στους τίτλους της, ότι αυτοί και οι δικαιοπάροχοι τους τη νεμήθηκαν με καλή πίστη και νόμιμο τίτλο μέχρι την άσκηση της αγωγής και κατέστησαν κύριοι αυτής, η εναγομένη δε επικουρικώς ισχυρίζεται, ότι κατέστη κυρία με έκτακτη χρησικτησία, άλλως ότι η αξίωση των εναγόντων για απόδοσή του έχεί παραγραφεί, άλλως ότι η άσκηση του δικαιώματος τους είναι καταχρηστική.

Περαιτέρω από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα περιλαμβάνεται στο σύνολό της στους τίτλους των αρχικώς εναγόντων και των δικαιοπαρόχων τους, ήτοι αποτελεί τμήμα του υπ' αριθμ. 42 μείζονος ακινήτου του και όχι σ' αυτούς της εναγομένης, και ότι πράξεις νομής επ' αυτής ασκούσαν οι αρχικώς ενάγοντες και οι δικαιοπάροχοι τους και όχι η εναγομένη και οι δικαιοπάροχοι της.

Ειδικότερα, η μητέρα των αρχικώς εναγόντων ..., από τις 19-4-1948, που, κατά τα προαναφερθέντα, με το υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο διανομής του Συμβολαιογράφου Πειραιώς Ηρακλέους Καϊλάνη, περιήλθε σ' αυτή το υπ' αριθμ. ... μείζον ακίνητο, μέχρι τις 10-3-1979, που πέθανε, ασκούσε τις προσιδιάζουσες σ' αυτό πράξεις νομής, με καλή πίστη και με νόμιμο τίτλο το ως άνω συμβόλαιο.

Συγκεκριμένα, επειδή αυτή είχε από το έτος 1948 εγκατασταθεί με το σύζυγο της και τα τέκνα της στο ..., ανέθεσε στον ..., εξάδελφο του συζύγου της ..., να ασκεί για λογαριασμό της τις πράξεις νομής που προσιδιάζουν στο μείζον ακίνητο της, τμήμα του οποίου αποτελεί και το επίδικο. Το εν λόγω ακίνητο της, όπως και οι πέριξ αυτού ιδιοκτησίες, από τις οποίες διαχωρίζονταν σαφώς, γιατί αυτές ήταν από τότε περιφραγμένες με συρματόπλεγμα και σιδηροπασσάλους, καλύπτονταν από πυκνή βλάστηση.

Ο ως άνω αντιπρόσωπός της, τουλάχιστον μία φορά κάθε χρόνο, το επισκέπτονταν και το επέβλεπε, μάλιστα τα έτη 1965, 1975 και 1978 το επισκέφθηκε με την ... και το σύζυγό της, που βρίσκονταν στην Ελλάδα, τουλάχιστον δε από το έτος 1967 πλήρωνε στην Κοινότητα ... φόρο ακαλύπτων χώρων για το υπ' αριθμ. ... οικόπεδο, εκτάσεως 1624 τ.μ., όπως αναφέρεται στην από 24-11-1987 βεβαίωση αυτής, σε συνδυασμό με το από 11-5-1967 έγγραφο της ιδίας, στο οποίο αναφέρεται ότι επιβλήθηκε και πρόστιμο 185 δραχμών, λόγω μη υποβολής της δήλωσης του άρθρου 73 β.δ. 24/9/1958 για το εν λόγω ακίνητο.

Η ίδια Κοινότητα απηύθυνε στον ..., με την ιδιότητά του που προαναφέρθηκε, και το από 19-7-1978 έγγραφο της, με το οποίο τον καλούσε να προβεί στον καθαρισμό του. Ακόμη, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην υπ' αριθμ. 15/1978 έκθεση της Επιτροπής του άρθρ. 1 παρ. 5 του ν.127/1975, της ιδίας Κοινότητας, αφού μετά από επιτόπιο έλεγχο του υπ' αριθμ. ...

οικοπέδου, το οποίο αναφέρει ως ιδιοκτησία του ..., δηλαδή του πατέρα της ..., διαπιστώθηκε ότι έχει έκταση 1624 τ.μ., προσδιορίστηκε η αγοραία αξία του, την 1-1-1978 στο ποσό του 1.625.000 δραχμών και με βάση αυτή, με το υπ' αριθμ. 104/1978 έγγραφο της, προσδιορίστηκε ο φόρος που αναλογεί σ' αυτό στο ποσό των 3.670 και το πρόστιμο που του επιβλήθηκε στο ποσό των 370 δραχμών.

Μετά το θάνατο της ... συνέχισαν δια του ιδίου αντιπροσώπου, ήτοι του ... τις ίδιες πράξεις νομής οι κληρονόμοι της, ήτοι τα παιδιά της και ο σύζυγος της, κατά το ποσοστό που αναλογούσε στον καθένα και μετά και το θάνατο του συζύγου της ... συνέχισαν τις ίδιες πράξεις νομής οι αρχικώς ενάγοντες, που το νέμονταν κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, δια του ιδίου αντιπροσώπου, ο οποίος συνέχισε να επισκέπτεται το ακίνητό τους και να το επιβλέπει για λογαριασμό τους.

Το ενιαίο οικόπεδο της εναγομένης, η οποία, κατά τα προαναφερθέντα, προτίθετο να το αξιοποιήσει με ανοικοδόμηση, για πρώτη φορά εμφανίζεται στο από 1979 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ... και στο υπ' αριθμ. ..... συμβόλαιο ανταλλαγής του Συμβολαιογράφου Αθηνών Ευαγγέλου Παπαδοπούλου, ότι έχει συνολική έκταση 2.699,50 τ.μ., αντί της αναφερόμενης στους τίτλους της 2.344,66 τ.μ.

και συνολική πρόσοψη επί της οδού ... 31,96 μ., αντί της αναφερομένης στους τίτλους της 25,85 μ. Στη συνέχεια η εναγομένη, περί το Φθινόπωρο του έτους 1982, αφαίρεσε την περίφραξη από το νότιο όριο του οικοπέδου της, που χώριζε αυτό από την ιδιοκτησία των εναγόντων, την πέταξε μέσα σ' αυτό, τοποθέτησε πρόχειρα τους σιδερένιους πασσάλους και συρματόπλεγμα κατά οκτώ περίπου μέτρα νοτιότερα το σημείο που ήταν μέχρι τότε, εισήλθε με τον τρόπο αυτό στην ιδιοκτησία των εναγόντων, κατέλαβε την προαναφερθείσα επίδικη εδαφική λωρίδα των 490 τ.μ.

και τους απέβαλε από αυτή. Περί τα τέλη του ιδίου έτους ο αντιπρόσωπός τους ... διαπίστωσε την κατάληψη της επίδικης εδαφικής έκτασης και, επειδή δεν γνώριζε τον ιδιοκτήτη του ομόρου ακινήτου, ούτε εάν είχε πρόθεση να εγείρει αξιώσεις επ' αυτού, απευθύνθηκε στον ..., γνωστό αμφοτέρων, ο οποίος ήλθε σε επαφή με το σύζυγο της εναγομένης ... .

Ο τελευταίος ισχυρίστηκε αρχικά, ότι η εν λόγω εδαφική λωρίδα ανήκει κατά κυριότητα στη σύζυγο του, στη συνέχεια δε, κατόπιν επιμονής του ... ότι αυτό ανήκει στους ενάγοντες, ζήτησε διαπραγμάτευση με αυτούς, ώστε η κάθε πλευρά να λάβει το ήμισυ της έκτασης αυτής, πρόταση που δεν δέχθηκαν οι ενάγοντες. Μετά ταύτα η εναγομένη, κατά το χρονικό διάστημα από το έτος 1983 μέχρι και το καλοκαίρι του έτους 1986, προέβη στην κατασκευή μαντρότοιχου από οπλισμένο σκυρόδεμα στη θέση που προαναφέρθηκε, στην οποία είχε τοποθετήσει πρόχειρα την παλαιά περίφραξη, δηλαδή σε βάθος οκτώ μέτρων εντός της ιδιοκτησίας των εναγόντων και ενσωμάτωσε την επίδικη λωρίδα στο ενιαίο οικόπεδο της.

Επίσης με την υπ' αριθμ. ..... πράξη του Συμβολαιογράφου Αθηνών Κων/νου Κωνσταντίνου, που μεταγράφηκε νόμιμα, συνέστησε κάθετη και οριζόντια ιδιοκτησία επί δύο αυτοτελών οικοδομών, που θα ανεγείρει επί του ενιαίου οικοπέδου της, το οποίο περιγράφεται στην πράξη αυτή ότι έχει έκταση 2.639,94 τ.μ. και πρόσοψη επί της οδού ... 31,98 μ., δηλαδή περιγράφεται όπως αποτυπώθηκε στο ως άνω από Απριλίου 1979 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ... .

Για τις πράξεις της αυτές οι ενάγοντες, που τις αντελήφθησαν περί το Φθινόπωρο του έτους 1986, όταν επισκέφθηκε για λογαριασμό τους το ακίνητό τους ο μαρτυράς τους ..., γιος του ..., ο οποίος εν τω μεταξύ, το έτος 1985, είχε πεθάνει, διαμαρτυρήθηκαν στην εναγομένη με την από 2-9-1986 εξώδικη δήλωσή τους, που επιδόθηκε σ' αυτή αυθημερόν και την κάλεσαν να τους αποδώσει την εδαφική λωρίδα που προσάρτησε στην ιδιοκτησία της και να καταργήσει την ως άνω υπ' αριθμ. .....

συμβολαιογραφική πράξη, στην οποία περιέλαβε και την εδαφική αυτή λωρίδα. Η εναγομένη όμως, με το υπ' αριθμ. ..... προσύμφωνο μεταβιβάσεως ποσοστών είχε λάβει εν τω μεταξύ και την υπ' αριθμ. ..... οικοδομική άδεια της Διεύθυνσης Πολεοδομίας της Νομαρχίας Αττικής (Διεύθυνση Ανατολικής Αττικής), με βάση την οποία στη συνέχεια άρχισε την ανέγερση οικοδομών επί του ως άνω ακινήτου.

Κατόπιν αιτήσεως των εναγόντων προς το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την οποία ζήτησαν την ακύρωση της οικοδομικής άδειας, για το λόγο ότι η εναγομένη είχε ενσωματώσει στο ακίνητο της και την επίδικη εδαφική έκταση, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 934/1989 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, με την οποία αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης, εωσότου η πολεοδομική υπηρεσία επιλύσει παρεμπιπτόντως το ζήτημα κυριότητας της εναγομένης επί της επίδικης εδαφικής λωρίδας, που περιλαμβάνονταν στο ακίνητο της, για το οποίο χορηγήθηκε η άδεια οικοδομής.

Μετά ταύτα, η εν λόγω υπηρεσία προέβη στο σχετικό έλεγχο και στο υπ' αριθμ. ..... έγγραφο της αναφέρεται, ότι προέκυψε διαφορά εμβαδού του οικοπέδου αυτού, εν σχέσει με το μνημονευόμενο στους τίτλους κτήσεώς του εμβαδόν, λόγω μετατόπισής του προς το υπ' αριθμ. ... οικόπεδο, ενώ στο υπ' αριθμ. ..... έγγραφό της, που κοινοποίησε στους ενάγοντες, αναφέρει, ότι συμπερασματικά πιθανολογεί μετατόπιση μεσημβρινού ορίου εντός του ομόρου ακινήτου, κατά πλάτος κυμαινόμενο μεταξύ των 6,10 και 7, 80 μ., δηλαδή μετατόπιση εντός του οικοπέδου των εναγόντων.

Ακολούθως το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την υπ' αριθμ. 5880/1995 απόφαση του, αφού δέχθηκε, ότι η οικοδομική άδεια εκδόθηκε με βάση ανακριβή στοιχεία ως προς το εμβαδόν του οικοπέδου της εναγομένης, ακύρωσε την προσβαλλόμενη οικοδομική άδεια. Στο ίδιο συμπέρασμα, δηλαδή ότι η εναγομένη μετατόπισε τα όρια του οικοπέδου της εις βάρος του οικοπέδου των εναγόντων, το οποίο μετά ταύτα βρέθηκε να έχει έκταση 1.100,50 τ.μ.

και ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα ανήκει στους τίτλους των τελευταίων, κατέληξε και ο πραγματογνώμονας ..., ο οποίος διορίστηκε με την υπ' αριθμ. 1916/1987 μη οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, στην από Μαΐου 1999 και υπ' αριθμ. κατάθεσης 385/1999 έκθεσή του, το εν λόγω δε συμπέρασμα συμπορεύεται με τα αποδεικνυόμενα από τα ως άνω συμβόλαια, από τα οποία προκύπτει, ότι το ενιαίο ακίνητο της εναγομένης έπρεπε να έχει πρόσοψη στην οδό ... 25,85 μ.

και όχι 31,96 μ., που αναγράφεται στο συμβόλαιο σύστασης οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας και στο τοπογραφικό διάγραμμα του ... . Αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί από τις προσαγόμενες από την εναγομένη τεχνικές εκθέσεις και τα υπόλοιπα έγγραφα (φωτογραφίες, αεροφωτογραφίες, τοπογραφικά διαγράμματα), αφού αυτά, κατά το μέρος τους που φέρουν το επίδικο να ανήκει στους τίτλους της εναγομένης, αναιρούνται από τα έγγραφα που προαναφέρθηκαν, ήτοι συμβόλαια και τοπογραφικά διαγράμματα.

Μάλιστα και ο αγρονόμος και τοπογράφος μηχανικός ..., που διορίστηκε από το Τεχνικό Επιμελητήριο κατόπιν αιτήσεως της εναγομένης, για να προβεί σε έλεγχο αεροφωτογραφιών και να γνωμοδοτήσει για την ύπαρξη ή μη παλαιάς περίφραξης στο σημείο που κατασκευάστηκε ο μανδρότοιχος, στην τεχνική του έκθεση αναφέρει, ότι στο νότιο όριο της ιδιοκτησίας της εναγομένης, δηλαδή σ' αυτό που το οικόπεδο της συνορεύει με την ιδιοκτησία των εναγόντων, η γραμμή ορίου ΑΒ προκύπτει από τις αεροφωτογραφίες ότι βρίσκεται 9,4 μ.

εντός της ιδιοκτησίας ... . Στην ίδια έκθεση αναφέρεται μεν ότι στο όριο αυτό (ΑΒ) διακρίνεται λεπτός γραμμικός φράκτης από του σημείου α έως το σημείο β, το οποίο είναι μικρότερο του ημίσεως της πλευράς αυτής (ΑΒ), όμως τούτο δεν κρίνεται πειστικό, διότι δεν δικαιολογείται να υπάρχει περίφραξη μόνο επί τμήματος της πλευράς αυτής, ενώ ο πολιτικός μηχανικός ...

στην τεχνική του έκθεση που συνέταξε κατόπιν αιτήσεως των εναγόντων, αναφέρει, ότι πρόκειται για μία σειρά θάμνων που βρίσκονται τυχαία, περίπου σε ευθεία γραμμή. Περίφραξη εμφανίζεται εντός του οικοπέδου των εναγόντων και σε βάθος 8,30 μ. από το όριό του με το οικόπεδο της εναγομένης, στην πλευρά της οδού ..., στο από 7-12-1958 διάγραμμα του μηχανικού ..., το οποίο δεν έχει προσαρτηθεί σε κανένα συμβόλαιο, δεν προκύπτει ο λόγος για τον οποίον συντάχθηκε και δεν κρίνεται αξιόπιστο, διότι έρχεται σε αντίθεση με όλα τα μεταγενέστερα αυτού έγγραφα, με τα οποία έγιναν οι μεταβιβάσεις του ακινήτου της εναγομένης, ιδίως δε με το 4-8-1959 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού ..., που συντάχθηκε εννέα μήνες μετά από αυτό και κατά τα προαναφερθέντα έχει προσαρτηθεί στο υπ' αριθμ. .....

συμβόλαιο ανταλλαγής ακινήτων του Συμβολαιογράφου Αθηνών Σταμ. Γρηγοροπούλου, στο οποίο δεν εμφανίζεται περίφραξη στο εν λόγω σημείο και δεν διαλαμβάνεται η έκταση αυτή στην ιδιοκτησία των δικαιοπαρόχων της εναγομένης. Αλλά και οι πάσσαλοι που εμφανίζονται στις φωτογραφίες που προσκομίζει η εναγομένη δίπλα από το μανδρότοιχο που αυτή κατασκεύασε, βρέθηκαν εκεί διότι είχαν μεταφερθεί και τοποθετηθεί πρόχειρα κατά το έτος 1982 και όχι γιατί η παλαιά περίφραξη ήταν σ' αυτό το σημείο.

Ο πραγματογνώμονας δε ..., στο τοπογραφικό του διάγραμμα που συνοδεύει την έκθεση πραγματογνωμοσύνης, αποτυπώνει πασσάλους στο νότιο μη αμφισβητούμενο όριο του οικοπέδου των εναγόντων και όχι στο όριο της επίδικης έκτασης. Τέλος οι καταθέσεις των μαρτύρων της εναγομένης, οι οποίοι επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς της για κατασκευή του μανδροτοίχου στο σημείο που υπήρχε η παλαιά περίφραξη και για πράξεις νομής επί του επιδίκου από την ίδια και τους δικαιοπαρόχους της, δεν κρίνονται αξιόπιστες για τους ίδιους λόγους.

Με βάση τ' ανωτέρω αποδειχθέντα οι αρχικώς ενάγοντες κατέστησαν κύριοι του επιδίκου ακινήτου, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, με παράγωγο τρόπο, ήτοι με κληρονομική διαδοχή, καθόσον απέκτησαν ο καθένας τα 3/16 εξ αδιαιρέτου αυτού από κληρονομιά της αληθούς κυρίας αυτού μητέρας τους Ε, η οποία κατέστη κυρία αυτού με τακτική αλλά και έκτακτη χρησικτησία, αφού νεμήθηκε αυτό, κατά τα προαναφερθέντα, με τα προσόντα της τακτικής, αλλά και της έκτακτης χρησικτησίας από, τις 19-4-1948, που με το υπ' αριθμ. .....

συμβόλαιο διανομής του Συμβολαιογράφου Πειραιώς Ηρακλέους Καϊλάνη, περιήλθε σ' αυτή, μέχρι τις 10-3-1979 που πέθανε, και ο καθένας το 1/16 εξ αδιαιρέτου από κληρονομιά του αληθή κυρίου αυτού πατέρα τους ΣΤ, ο οποίος είχε αποκτήσει το μερίδιο αυτό από κληρονομιά από την ως άνω σύζυγό του ... . Μετά την άσκηση της αγωγής και συγκεκριμένα στις 25-6-1996, όπως αποδεικνύεται από τα επικαλούμενα και προσαγόμενα έγγραφα, η αρχικώς ενάγουσα Ψ, πέθανε χωρίς ν' αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από το σύζυγό της Ψ5 και τα τέσσερα ανήλικα τέκνα τους, τον ..., τον ..., την ...

και το ..., κατά ποσοστό 1/4 από τον πρώτο και 3/16 από το καθένα από τα ανήλικα τέκνα της, οι οποίοι συνεχίζουν την παρούσα δίκη. Μετά από αυτά πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμες οι ενστάσεις της εναγομένης: 1) περί ιδίας κυριότητας, με τακτική άλλως έκτακτη χρησικτησία, 2) περί παραγραφής, καθόσον από το έτος 1982, που απέβαλε τους ενάγοντες από την επίδικη εδαφική λωρίδα, μέχρι την άσκηση της αγωγής (1986), αλλά και τη συζήτηση της (1987), δεν παρήλθε εικοσαετία και 3) περί καταχρηστικής ασκήσεως δικαιώματος, καθόσον όλες οι πράξεις επί του επιδίκου που άσκησε η ενάγουσα έλαβαν χώρα από το έτος 1982 και εντεύθεν, γι' αυτές δε διαμαρτυρήθηκαν οι ενάγοντες και δεν τις ανέχθηκαν, να γίνει δεκτή η αγωγή ως βάσιμη και από ουσιαστική άποψη και να υποχρεωθεί η εναγομένη να αποδώσει στους ενάγοντες το επίδικο ακίνητο".

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο περιέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα περιλαμβανόταν στους νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων-εναγόντων και ότι αυτή βρισκόταν, κατά το χρονικό διάστημα των ετών 1939-1982, εντός του οικοπέδου των αναιρεσιβλήτων, το οποίο δεν ήταν περιφραγμένο, σε αντίθεση με το όμορο οικόπεδο της αναιρεσείουσας, το οποίο από την πλευρά που συνόρευε με το οικόπεδο των αναιρεσιβλήτων ήταν περιφραγμένο με πασσάλους και συρματόπλεγμα και ότι οι αναιρεσίβλητοι και οι δικαιοπάροχοί τους νέμονταν συνεχώς αυτό διανοία κυρίου πέραν των είκοσι ετών, ενεργούντες προς τούτο επισκέψεις και επίβλεψη αυτού και καταβάλλοντες στην Κοινότητα ...

φόρο ακαλύπτων χώρων και διάφορα πρόστιμα, και ότι έτσι κατέστησαν κύριοι παραγώγως και πρωτοτύπως με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας. Περαιτέρω περιέλαβε επαρκείς αιτιολογίες ότι από το έτος 1982, που έγινε η μετατόπιση της περίφραξης από μέρους της αναιρεσείουσας-εναγομένης και περιελήφθη η επίδικη εδαφική λωρίδα εντός του οικοπέδου της, ως και οι λοιπές πράξεις (έκδοση οικοδομικής αδείας, ανέγερση κατοικιών), για τις οποίες οι αναιρεσίβλητοι διαμαρτυρήθηκαν και δεν τις ανέχθηκαν, μέχρι και της ασκήσεως της ένδικης διεκδικητικής αγωγής το έτος 1986, δεν δημιουργήθηκαν καταστάσεις τέτοιες που καθιστούν την άσκηση του δικαιώματος των αναιρεσιβλήτων καταχρηστική.

Επομένως ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ο λόγος αναίρεσης του αριθμ. 8 β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ 12/1991). Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του την ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος των αναιρεσιβλήτων προς διεκδίκηση της επίδικης εδαφικής λωρίδας και την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη. Ειδικότερα, το Εφετείο αναφέρει, ότι όλες οι πράξεις επί του επιδίκου που άσκησε η αναιρεσείουσα έλαβαν χώρα από το έτος 1982 και εντεύθεν και γι' αυτές διαμαρτυρήθηκαν οι αναιρεσίβλητοι και δεν τις ανέχθηκαν και, επομένως, αναφέρεται και στο γεγονός ότι οι αναιρεσίβλητοι, σε σχέση με τις οικοδομές που αναγέρθηκαν το έτος 1986 στο οικόπεδο της αναιρεσείουσας, όπως αυτό μετά το 1982 διαμορφώθηκε, προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο ακύρωσε την οικοδομική άδεια, διότι εκδόθηκε με βάση ανακριβή στοιχεία ως προς το εμβαδόν του οικοπέδου της αναιρεσείουσας. Επομένως, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 β' ΚΠολΔ αντίθετος δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Επομένως, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 9 β' ΚΠολΔ λόγος, ότι το Εφετείο επιδίκασε πέραν του αιτηθέντος και συγκεκριμένα εδαφική λωρίδα πλάτους 8,40 μ. και βάθους 61,50, αντί της αιτηθείσας πλάτους 8μ. και βάθους 61,50μ., είναι αβάσιμος, διότι από την επισκόπηση της αγωγής προκύπτει, ότι ζητήθηκε η αναγνώριση της συγκυριότητας των αναιρεσιβλήτων επί συνολικής εδαφικής λωρίδας 492 τ.μ., ενώ με την προσβαλλόμενη απόφαση αναγνωρίστηκε η συγκυριότητα συνολικής εδαφικής λωρίδας 490 τ.μ., δηλ. μικρότερης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-4-2007 αίτηση της Χ για αναίρεση της 1871/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Ιουνίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ