147/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 147 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 147/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 14 Ιανουαρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Βιομηχανία Μπισκότων και Ειδών Διατροφής Ε. Ι. Π. Α.Ε." που εδρεύει στον Ταύρο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αικατερίνη Σαριδάκη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΠΡΑΤΤΕΙΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ, ΠΟΤΩΝ, ΕΙΔΩΝ ΠΟΛΥΚΑΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ", με διακριτικό τίτλο "ΠΡΑΤΤΕΙΝ Α.Ε.", που είναι καθολική διάδοχος της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΙΚΠΟ Α.Ε.", εδρεύει στο Δήμο Ταύρου Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Μαλαφέκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/2/2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2421/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 6805/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 6/6/2014 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης, ανέγνωσε την από 5/1/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Επί διεκδικητικής, αλλά και αναγνωστικής της κυριότητας αγωγής που αφορά ακίνητο (άρθρ. 1094 ΑΚ, 70 ΚΠολΔ) και στηρίζεται σε παράγωγο τρόπο κτήσης κυριότητας και ειδικότερα σε σύμβαση (αρθρ. 1033 ΑΚ), αρκεί, κατ' αρχήν, για το ορισμένο της αγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, η επίκληση από τον ενάγοντα με την αγωγή της καταρτισθείσας μεταξύ αυτού και του άμεσου δικαιοπαρόχου του συμβολαιογραφικής μεταβιβαστικής της κυριότητας πράξης και της μεταγραφής και ότι ο δικαιοπάροχός του ήταν κύριος του μεταβιβαζομένου.

Αν όμως, ο εναγόμενος με τις προτάσεις του της πρωτοβάθμιας δίκης αμφισβητήσει όχι μόνο την κυριότητα του ενάγοντος, αλλά ειδικά και την κυριότητα των δικαιοπαρόχων του (άμεσου ή και απωτέρων) επί του επιδίκου, τότε ο ενάγων είναι υποχρεωμένος, με τις προτάσεις της ίδιας πρωτοβάθμιας δίκης, να καθορίσει, με σαφή έκθεση γεγονότων, τον τρόπο κτήσης κυριότητας από τον άμεσο δικαιοπάροχό του και, αν είναι ανάγκη και των απώτερων δικαιοπαρόχων του, κατ' επιτρεπτή συμπλήρωση της αγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 224 ΚΠολΔ, φθάνοντας μέχρι πρωτότυπου τρόπου κτήσης κυριότητας, όπως είναι η τακτική ή η έκτακτη χρησικτησία, να επικαλεστεί δε τη νομή και να καθορίσει συνάμα και τις μερικότερες υλικές πράξεις αυτής, από τις οποίες, αν αποδειχθούν, θα συναχθεί η πραγμάτωση της θέλησης του κατόχου να κατέχει το ακίνητο σαν δικό του (ΑΠ 1589/2008 Ελλ Δνη 49.1456).

Η παράλειψη του ενάγοντος να συμπληρώσει την αγωγή με τον άνω τρόπο ή καθ' υποφορά στην αγωγή των άνω στοιχείων, επιφέρει την απόρριψη της αγωγής ως αόριστης (ΑΠ 180/2006 ό.π.). Εξάλλου, όταν το διεκδικούμενο ακίνητο φέρεται στην αγωγή ως τμήμα μεγαλύτερου ακινήτου, ο ενάγων έχει υποχρέωση, εκτός από την έκταση του διεκδικούμενου αυτού τμήματος, να προσδιορίσει τη θέση του μέσα στο μεγαλύτερο ακίνητο, και οπωσδήποτε των ορίων του, έτσι ώστε να μην γεννάται αμφιβολία για την ταυτότητά του και να είναι δυνατόν στον εναγόμενο να αντιτάξει άμυνα περί συγκεκριμένου (και όχι ασαφούς) επίδικου αντικειμένου, στο δικαστήριο δε να τάξει το προσήκον θέμα απόδειξης και να εκδώσει απόφαση δεκτική εκτέλεσης (ΑΠ 299/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση της ένδικης, από 20-2-2008 (αρ.κατ.δικ.1836/25.2.2008), αγωγής, απευθυνόμενης ενώπιον του - πρωτοβάθμιου - Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, προκύπτει, ότι η ήδη αναιρεσείουσα ενάγουσα εξέθετε, κατά τα ενδιαφέροντα περιστατικά, ότι δυνάμει του .../1990 αγοραπωλητήριου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Παναγιώτη Πολίτη, που μεταγράφηκε νόμιμα, περιήλθε στην κυριότητά της, από αγορά από τον Α.

Μ., η περιγραφόμενη με λεπτομέρεια (Α) κάθετη ιδιοκτησία, εμβαδού 11.700 τμ., που συστάθηκε νόμιμα με την .../1990 συμβολαιογραφική πράξη του ίδιου συμβολαιογράφου, που επίσης μεταγράφηκε, επί του περιγραφόμενου με λεπτομέρεια οικοπέδου, έκτασης 31.750 τ.μ., στο Δήμο Ταύρου Αττικής και επί της ..., με ποσοστό συνιδιοκτησίας επ' αυτού 11.700/31.750 εξ αδιαιρέτου.

Ότι στον παραπάνω άμεσο δικαιοπάροχό της είχε περιέλθει κατά κυριότητα το όλο οικόπεδο, σε μεγαλύτερη έκταση, με εκούσιο πλειστηριασμό κατά της υπό εκκαθάριση εταιρίας "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΪΑ ΚΑΙ ΟΙΝΟΠΟΪΑ Α.Ε." δυνάμει της 56477/1989 έκθεσης εκούσιου πλειστηριασμού του συμβολαιογράφου Αθηνών Τριαντάφυλλου Παπαδόπουλου και κατόπιν μεταγραφής της .../1989 περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης, στην δε απώτερη αυτή δικαιοπάροχό της είχε περιέλθει κατά κυριότητα δυνάμει του 26294/1975 συμβολαίου του ίδιου συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, ως εισφορές των συγχωνευθεισών ανώνυμων εταιρειών, "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΨΥΧΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΕΤΗΡΗΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΩΝ Α.Ε.", ως προς έκταση 22.861 τ.μ.

και "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.", ως προς έκταση 10.000 τ.μ. και στις τελευταίες, από αγορές ή εισφορές σε μεγαλύτερες εκτάσεις, δυνάμει των αναφερομένων συμβολαίων .../1951 και .../1960, που έχουν νόμιμα μεταγραφεί. Ότι η εταιρεία "ΝΙΚΠΟ Α.Ε.", της οποίας καθολική διάδοχος είναι η εναγομένη, κατόπιν συγχώνευσής της με απορρόφηση από αυτήν, κατέλαβε το έτος 1991 εδαφικό τμήμα της κάθετης ιδιοκτησίας της ενάγουσας, εμβαδού 380,34 τμ., κείμενο στο δυτικό μέρος αυτής, αλλά και του όλου οικοπέδου, όπως με λεπτομέρεια περιγράφεται κατά θέση, έκταση και όρια, το οποίο ενσωμάτωσε στο όμορο προς βορράν ακίνητό της, αφού αποξήλωσε και κατέστρεψε μέρος της τοποθετημένης, από τους δικαιοπαρόχους της ενάγουσας, συρμάτινης περίφραξης για την οριοθέτηση του ακινήτου τους και εντός του οποίου αργότερα προέβη σε εγκατάσταση μεταλλικής περίκλειστης κατασκευής.

Με το ιστορικό αυτό και την περαιτέρω επίκληση, ότι, και μετά τη νομότυπη κύρωση της Μ14/2002 Μεμονωμένης Πράξης Εφαρμογής της Δ/νσης Πολεοδομίας της Νομαρχίας Αθηνών στα αναφερόμενα ΟΤ του Δήμου Ταύρου, όπου βρίσκεται και το πιο πάνω ενιαίο οικόπεδο, που μεταγράφηκε νόμιμα, και τη σύσταση νέας κάθετης ιδιοκτησίας επ' αυτού δυνάμει της .../2002 συμβολαιογραφικής πράξης του συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλείου Χρόνη, που επίσης μεταγράφηκε, μεταξύ της ενάγουσας και του Ελληνικού Δημοσίου, κυρίου στο μεταξύ της Β κάθετης ιδιοκτησίας του όλου οικοπέδου, το οποίο, λόγω ρυμοτομίας και εισφορών, είχε πλέον συνολική έκταση 20.497,52 τ.μ., το επίδικο εδαφικό τμήμα, μετά νεότερη καταμέτρηση, εμβαδού 382,50 τμ., όπως περιγράφεται με λεπτομέρεια κατά θέση, έκταση και όρια, εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στην περιγραφόμενη με λεπτομέρεια κατά τις πλευρικές διαστάσεις και όρια Α (νέα) κάθετη ιδιοκτησία της ενάγουσας και στο δυτικό μέρος αυτής (που δεν μεταβλήθηκε), ζήτησε να αναγνωρισθεί κυρία του επίδικου εδαφικού τμήματος των 382,50 τμ.

και να υποχρεωθεί η εναγομένη, η οποία εξακολουθεί να το κατέχει, ως καθολική διάδοχος της παραπάνω εταιρείας, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, αρνούμενη την απόδοσή του στην ενάγουσα, να της το αποδώσει, καθώς και να διαταχθεί η αποβολή της εναγομένης και η εγκατάσταση της ενάγουσας, όπως και η επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση με την απομάκρυνση των κατασκευών και την επανατοποθέτηση του καταστραφέντος συρματοπλέγματος στη βόρεια πλευρά, άλλως να επιτραπεί τούτο στην ενάγουσα με δαπάνες της εναγομένης.

Επί της αγωγής αυτής το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την απόφασή του, αφού έκρινε ως ορισμένη, νόμιμη και παραδεκτή την αγωγή ως προς το περί διεκδίκησης αυτής αίτημα, ως στηριζόμενη σε παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας της ενάγουσας, απορρίπτοντας ως μη νόμιμα τα λοιπά παραπάνω αιτήματα, ακολούθως δέχθηκε αυτήν ως κατ' ουσίαν βάσιμη.

Κατά της απόφασης αυτής η ήδη αναιρεσίβλητη εναγομένη άσκησε έφεση, με την οποία ζήτησε την εξαφάνιση της εκκαλουμένης και την απόρριψη της αγωγής στο σύνολό της. Με το προπαρατιθέμενο, όμως, περιεχόμενο και αιτήματα, η ένδικη αγωγή, κατά το μέρος που μεταβιβάζεται (ως προς τη διεκδικητική αγωγή), είναι αόριστη και απορριπτέα ως απαράδεκτη για το λόγο αυτόν, προεχόντως αναφορικά με τον επικαλούμενο τρόπο κτήσης της κυριότητας της ενάγουσας στο επίδικο.

Ειδικότερα, η πιο πάνω αγωγή, η οποία αφορά ακίνητο και στηρίζεται, ως προς τον τρόπο κτήσης της κυριότητας της ενάγουσας επ' αυτού, σε παράγωγο τρόπο και συγκεκριμένα σε σύμβαση (αρθ. 1033 ΑΚ), ήταν απορριπτέα εξαιτίας της επιγενόμενης αοριστίας της, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, καθόσον, μολονότι η εναγομένη, όπως προκύπτει από τις από 15-7-2008 προτάσεις της, που κατέθεσε νομότυπα ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων, αμφισβήτησε ρητά τόσο την κυριότητα της ενάγουσας στο επίδικο ακίνητο όσο και των δικαιοπαρόχων της, άμεσου και απώτερων, ισχυριζόμενη, κατά λέξη, μεταξύ άλλων "ποτέ η αντίδικος και ο δικαιοπάροχός της δεν είχε κυριότητα, ούτε απέκτησαν, ούτε μεταβίβασαν, ούτε νομή", "από 22 Μαΐου 1971 η ΑΕ ΜΕΠΕΞ, δικαιοπάροχός μου, απέκτησε την κυριότητα με το .../1971 συμβόλαιο το όλο ακίνητο, στο οποίο περιελαμβάνετο και η επίδικος λωρίδα και ασκούσε κατοχή, νομή και κυριότητα, ......

και μετέπειτα η εναγομένη κυρία", "πάντοτε χρησιμοποιούσα την επίδικη λωρίδα ως αληθής νομέας και κυρία και ποτέ δεν άσκησε νομή η Ελληνική Ζυθοποιία και Οινοποιία ΑΕ, ο Α. Μ. και η αντίδικος, ούτε ήταν κύριοι", "η επίδικος λωρίδα, αποτελούσα ιδιοκτησία μου από το 1990 και προηγουμένως της ΑΕ ΜΕΠΕΞ χωριζόταν από την ιδιοκτησία της αντιδίκου και μόνο εγώ από πολλών ετών έχω τη νομή και ως διάδοχος της δικαιοπαρόχου μου και ουδέποτε η αντίδικος και οι δικαιοπάροχοι της άσκησαν νομή, κατοχή", παρά ταύτα, η ενάγουσα δεν επικαλέστηκε στην αγωγή καθ' υποφορά, ούτε συμπλήρωσε με τις προτάσεις της πρωτοβάθμιας δίκης, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, τα κατά νόμο απαιτούμενα στοιχεία για την κτήση της κυριότητας επί του επιδίκου από τους δικαιοπαρόχους της (άμεσο και απώτερη) ή τους απώτατους τούτων με πρωτότυπο τρόπο (τακτική ή έκτακτη χρησικτησία) και με την παράθεση των απαιτούμενων στοιχείων για την χρησικτησία απ' αυτούς, με τον καθορισμό των μερικότερων υλικών και εμφανών πράξεων νομής, επί 20 ετία ή 10 ετία με νόμιμο τίτλο και καλή πίστη ως προς την (τακτική), αρκούμενη στην παράθεση στην αγωγή, κατά τα ως άνω, των μεταβιβαστικών συμβολαιογραφικών πράξεων που μεταγράφηκαν, με αποτέλεσμα η αγωγή να καθίσταται απορριπτέα λόγω της επιγενόμενης αοριστίας.

Στην αγωγή, το περιεχόμενο της οποίας αναλυτικά προεκτέθηκε, δεν γίνεται επίκληση κτήσης της κυριότητας με χρησικτησία, τακτική ή έκτακτη, σε κάθε δε περίπτωση δεν αναφέρονται για το ορισμένο για την κτήση της κυριότητας με χρησικτησία, εκτός άλλων, οι μερικότερες υλικές και εμφανείς πράξεις νομής επί του επιδίκου επί 20ετία ή 10ετία, αντίστοιχα.

Περαιτέρω, εφόσον, κατά τα επικαλούμενα, η επίδικη εδαφική έκταση των 382,50 τμ. αποτελεί τμήμα της Α (νέας) κάθετης ιδιοκτησίας της ενάγουσας, που συστάθηκε το 2002 επί του αναφερόμενου ήδη ενιαίου οικοπέδου, εμβαδού 20.497,52 τμ., και λαμβανομένου υπόψη του ότι επί κάθετης ιδιοκτησίας υφίσταται αναγκαστική συγκυριότητα επί του όλου "ενιαίου" οικοπέδου (ΑΠ 1734/2011 ΕλΔνη 53.126), στην αγωγή δεν αναφέρονται τα όρια του ενιαίου οικοπέδου και ιδίως δεν αναφέρεται η έκταση της Α κάθετης ιδιοκτησίας της ενάγουσας, τμήμα της οποίας, αποτελεί η επίδικη εδαφική έκταση, και, έτσι, υπάρχει αοριστία ως προς την ακριβή περιγραφή του διεκδικούμενου, ως τμήματος μεγαλύτερου και μη προσδιοριζόμενου με σαφήνεια ακινήτου. 'Ετσι που έκρινε το Εφετείο, σωστά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προπαρατεθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1033 και 1094 του ΑΚ, δεν κήρυξε δε παρά το νόμο την αγωγή απαράδεκτη λόγω αοριστίας, ούτε παρέλειψε παρά το νόμο να λάβει υπόψη πράγματα που προτάθηκαν νόμιμα με αυτήν -αγωγή- γι'αυτό και ο πρώτος λόγος αναίρεσης, από τους αριθμούς 1,8 και 14, και δεύτερος και τρίτος, από τους αριθμούς 1 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τους οποίους υπό τις αντίστοιχες αιτιάσεις υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-6-2014 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Βιομηχανία Μπισκότων και Ειδών Διατροφής Ε.Ι. Π. Α.Ε." για αναίρεση της 6805/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει να εισαχθεί το κατατεθέν παράβολο στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Φεβρουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Φεβρουαρίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ