147/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 147 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 147/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ......, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1, 2. Ψ2, 3. Ψ3, κατοίκων ......, 4. Ψ4 και 5. Ψ5, κατοίκων ......, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Εμμανουήλ Κοκκινάκη.

Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος, Δημήτριος Σφυρής, δήλωσε ότι ο αναιρεσείων (Χ) απεβίωσε στις 22-11-2005 και κληρονομήθηκε από την σύζυγό του Χ1 και τα τέκνα του : α) Χ2, β) Χ3 και γ) Χ4, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-12-1980 αγωγή του αρχικού διαδίκου Χ που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 144/1981 μη οριστική, 78/1994 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2696/1995 μη οριστική, 35/2003 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15-5-2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Μαζαράκης ανέγνωσε την από 1-2-2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στην σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη και ήδη Προέδρου Αρείου Πάγου Βασιλείου Νικόπουλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων της απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, νόμιμα φέρεται με την από 9-10-2007 κλήση των αναιρεσιβλήτων προς συζήτηση η από 15-5-2003 αίτηση του αρχικώς αναιρεσείοντος για αναίρεση της 35/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης, μετά προηγούμενη ματαίωσή της.

Επειδή, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 290, 291 και 292 ΚΠολΔ, η δίκη διακόπτεται και με το θάνατο κάποιου διαδίκου. Επέρχεται δε η διακοπή από τη γνωστοποίηση του λόγου αυτού προς τον αντίδικο, η οποία μπορεί να γίνει με προφορική δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξούσιου δικηγόρου του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε ο λόγος της διακοπής, από τον ίδιο δε, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση, μπορεί να γίνει εκουσίως και η επανάληψη αυτής.

Η παράλειψη της τελευταίας δήλωσης δεν κωλύει τον αντίδικο, εφόσον είχε λάβει γνώση με οποιοδήποτε τρόπο του λόγου διακοπής, να μην επικαλεστεί την έλλειψη γνωστοποίησης και θεωρώντας τη δίκη ότι έχει διακοπεί, να επισπεύσει την επανάληψή της, τηρώντας όμως τη διαδικασία που διαγράφεται από το άρθρο 291 ΚΠολΔ, δηλαδή κοινοποιώντας δικόγραφο περί επαναλήψεως στον υπερού η διακοπή διάδικο, ο οποίος σε περίπτωση διακοπής συνεπεία θανάτου διαδίκου, είναι καθολικός διάδοχός του (κληρονόμος του).

Και τούτο ανεξαρτήτως αν, κατά την κρίση του επισπεύδοντος, οι κληρονόμοι του αρχικού διαδίκου έχουν ή όχι έννομο συμφέρον να συνεχίσουν τη δίκη. Η πρόσκληση όμως αυτή δεν μπορεί να επιδοθεί στον κληρονόμο του αποβιώσαντος διαδίκου πριν την παρέλευση της προθεσμίας για την αποποίηση της κληρονομίας, η οποία κατ' άρθρο 1847 εδ.

α' του ΑΚ είναι τετράμηνη και αρχίζει από την επαγωγή της κληρονομίας. Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, 104 και 576 παρ. 2 και 3 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος, ο οποίος δεν επισπεύδει τη συζήτηση, εμφανίζεται στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υποθέσεως, αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, που αυτεπαγγέλτως πλέον εξετάζει το δικαστήριο, ο αναιρείων θεωρείται ως μη παριστάμενος, οπότε ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα του φακέλλου της δικογραφίας δεν προκύπτει η ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας του δικηγόρου Αθηνών Δημήτριου Σφυρή που εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την επισπευδόμενη από τους αναιρεσιβλήτους συζήτηση της υποθέσεως, ως πληρεξούσιος των κληρονόμων του αναιρεσείοντος, δηλώνοντας ότι ο τελευταίος αποβίωσε στις 22-11-2005 και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Χ1 και τα τέκνα του Χ2, Χ3 και Χ4, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη.

Έτσι, αυτός θεωρείται ως μη παριστάμενος. Περαιτέρω, προκύπτει ότι ο αρχικώς αναιρεσείων Χ πράγματι αποβίωσε στις 21 - 11 - 2005, ήτοι μετά την άσκηση της ένδικης αναίρεσης, χωρίς να αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Χ1 και τα τέκνα του Χ2, Χ3 και Χ4 (βλ. ...... πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου ......).

Όμως, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες με επίκληση ......, ......, ...... και ...... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Κιλκίς ...... οι επισπεύδοντες αναιρεσίβλητοι νομίμως και εμπροθέσμως επέδωσαν σε καθένα από τους ως άνω κληρονόμους του αναιρεσείοντος ακριβές αντίγραφο της από 9-10-2007 κλήσης τους με την κάτω από αυτήν πράξη του αρμοδίου Αντιπροέδρου, με την οποία ορίστηκε δικάσιμος η 1η Οκτωβρίου 2008 και κλήση προς εμφάνισή τους κατά τη δικάσιμο αυτή.

Επομένως, εφόσον οι ανωτέρω δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο κατά την από το οικείο πινάκιο, στην άνω δικάσιμο, εκφώνηση της υποθέσεως, ούτε κατέθεσαν κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ δήλωση μη παραστάσεως κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη δικάσιμο αυτή, πρέπει το δικαστήριο κατ' άρθρο 576 παρ. 2 να προχωρήσει στη συζήτηση της αίτησης παρά την απουσία τους.

Επειδή, µε τον πρώτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόµενη απόφαση η από το άρθρ . 559 αρ. 1 β' ΚΠολΔ αιτίαση της παραβίασης των διδαγµάτων κοινής πείρας για την ανεύρεση της αληθινής έννοιας κανόνα δικαίου ο οποίος διαγορεύει ότι ο συγκληρονόµος για να αντιτάξει κατά ετέρου συγκληρονόµου την χρησικτησία επί ολοκλήρου της κληρονοµίας οφείλει να καταστήσει γνωστό σ' αυτόν ότι νέµεται αυτήν αποκλειστικά για λογαριασµό του, µε οποιονδήποτε τρόπο, και ειδικότερα µε πράξεις του επί των κληρονομιαίων ακινήτων που υποδηλώνουν αυτήν την απόφασή του.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αόριστος διότι δεν αναφέρει α) ποια συγκεκριµένα διδάγµατα κοινής πείρας παραβιάσθησαν, β) ποιος είναι ο συγκεκριµένος κανόνας ουσιαστικού δικαίου για την αληθινή έννοια του οποίου δεν χρησιµοποιήθηκαν αυτά από το δικαστήριο γ) ποια εσφαλµένη κατά τον αναιρεσείoντα έννοια προσέδωσε το δικαστήριο στον συγκεκριµένο κανόνα δικαίου, δ) ποια είναι η ορθή έννοια του κανόνα την οποία µε την χρησιµοποίηση των διδαγµάτων της κοινής πείρας θα ανεύρισκε το δικαστήριο και ε) τα πραγµατικά περιστατικά (ουσιαστικές παραδοχές) που δέχθηκε το δικαστήριο για να κριθεί µε βάση αυτά αν παραβιάσθηκαν τα διδάγµατα της κοινής πείρας, στοιχεία που θεωρούνται αναγκαία κατά την αληθινή έννοια της παραπάνω διατάξεως σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ για το ορισµένο του από αυτήν προβλεπόµενου λόγου.

Επειδή, µε τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόµενη απόφαση η από το άρθ. 559 αρ. 8 εδ. β' ΚΠολΔ πληµµέλεια της µη λήψης υπόψη από το Εφετείο πραγµάτων που προτάθηκαν από τον αναιρεσείοντα και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα ότι κατέστησε γνωστό στους εναγοµένους (αρχικούς και δικαιοπάροχο των λοιπών) την πρόθεσή του να νέµεται το επίδικο κληρονοµιαίο ακίνητο που ήταν κοινό εκ κληρονοµίας αποκλειστικά για τον εαυτό του, σιωπηρώς µε πράξεις νοµής που επιχείρησε σ' αυτό, από τις οποίες συναγόταν παρόµοια βούληση αυτού και εποµένως µπορούσε νόµιµα να αντιτάξει την έκτακτη χρησικτησία κατ' αυτών, η οποία αποτέλεσε την βάση της ένδικης αγωγής του.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιµος, καθόσον από την προσβαλλόµενη απόφαση προκύπτει ότι ο ως άνω ισχυρισµός ελήφθη υπόψη και απορρίφθηκε, αφού το Εφετείο µε ειδική αιτιολογία δέχθηκε µεν ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων άσκησε τις επικαλούµενες στην αγωγή του πράξεις νοµής επί του επιδίκου, αλλά δεν δέχθηκε ότι από αυτές συναγόταν βούληση του ίδιου να νέµεται το επίκοινο κληρονοµιαίο ακίνητο αποκλειστικά για τον εαυτό του, αλλά αντιθέτως ότι παρά τις πράξεις αυτές, εξακολουθούσε να νέµεται αυτό ως συγκληρονόµος για λογαριασµό και των λοιπών κληρονόµων στους οποίους συγκαταλεγόταν και η δικαιοπάροχός των εναγοµένων αναιρεσιβλήτων.

Επειδή, µε τον τρίτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η από το άρθ. 559 αρ. 10 εδ. β' ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο δέχθηκε πράγµατα χωρίς να διαταχθεί γι' αυτά απόδειξη, από το πρωτοβάθµιο δικαστήριο. Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αόριστος διότι δεν αναφέρει α) ποια είναι τα συγκεκριµένα πράγµατα για τα οποία δεν διατάχθηκε απόδειξη β) αν αυτά ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και γ) αν η πληµµέλεια αυτή την οποία ο αναιρεσείων αποδίδει στη προδικαστική απόφαση του πρωτοβαθµίου δικαστηρίου, προτάθηκε στο Εφετείο στη συζήτηση µετά την οποία εκδόθηκε η προβαλλόµενη απόφαση.

Επειδή, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν περιέχει καμιά απολύτως αναιρετική πλημμέλεια από τις περιοριστικώς στο άρθρο 559 ΚΠολΔ αναφερόμενες. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστούν οι ήδη αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15 - 5 - 2003 αίτηση του Χ για αναίρεση της 35/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τους ήδη αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ