147/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 147 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 147/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Οκτωβρίου 2005, με την παρουσία και της Γραμματέως Αρτέμιδος Παπαγεωργίου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ" νόμιμα εκπροσωπουμένου, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ισίδωρο Μποτωνάκη.

Της αναιρεσίβλητης: Φ. συζ. Α. Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λεωνίδα Πανούση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10 Ιουλίου 1998 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 886/1999 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1552/2002 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 20 Μαΐου 2002 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αναστάσιος - Φιλητάς Περίδης, ανέγνωσε την από 26 Σεπτεμβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 62 ΚΠολΔ συνάγεται ότι ικανός να είναι διάδικος είναι αυτός που μπορεί να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Εξάλλου κατά το άρθρο 313 παρ. 1 εδ. δ' Κ.Πολ.Δ. η απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη εναντίον ανύπαρκτου φυσικού ή νομικού προσώπου χαρακτηρίζεται ως ανύπαρκτη, το δε δικόγραφο της αγωγής που απευθύνεται κατά ανύπαρκτου προσώπου είναι άκυρο και η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη, διότι η δυνατότητα του να είναι κανείς διάδικος αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση για την έκδοση αποφάσεως επί της ουσίας.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 73 Κ.Πολ.Δ. το δικαστήριο υποχρεούται και αυτεπάγγελτα να εξετάσει την συνδρομή της παραπάνω διαδικαστικής προϋποθέσεως, το εξ αντικειμένου βάρος αποδείξεως της οποίας φέρει ο ενάγων. Στην προκείμενη περίπτωση με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση με τον πρώτο λόγο της για πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθ. 14 και δη για τη μη κήρυξη απαράδεκτου.

Ειδικότερα με τον ως άνω λόγο της το αναιρεσείον ΝΠΔΔ ισχυρίζεται ότι με το δικόγραφο της εφέσεως του (αλλά και με τις έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών) υποστήριξε ότι η ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτη, διότι στρεφόταν κατά ανύπαρκτου νομικού προσώπου, δηλαδή κατά του Α' Κρατικού Παιδικού Σταθμού Αγίου Δημητρίου Αττικής (ΝΠΔΔ), το οποίον είχε παύσει να υπάρχει από 7-10-1997 με τη συγχώνευσή του στο νέο νομικό πρόσωπο με την επωνυμία "Δημοτικοί Παιδικοί Σταθμοί Αγίου Δημητρίου (ΝΠΔΔ) με την 28.035/28-9-1996 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφερείας Αττικής (ΦΕΚ 920/7-10-1996, τευχ.

Β) και ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε τον ως άνω λόγο της εφέσεώς του με την εσφαλμένη αιτιολογία ότι η αναιρεσίβλητη ενάγουσα κατά τον χρόνο της ασκήσεως της ένδικης αγωγής αγνοούσε το περιστατικό της άνω συγχωνεύσεως, το δε ως άνω νέο νομικό πρόσωπο τόσον πρωτοδίκως, όσον και κατ' έφεση προέβαλε υπερασπιστικούς ισχυρισμούς επί της ουσίας της υποθέσεως.

Ο ως άνω λόγος της αναιρέσεως είναι βάσιμος, διότι κατά τα εκτιθέμενα στην νομική σκέψη της παρούσας, το δικόγραφο της αγωγής που απευθύνεται κατά ανύπαρκτου νομικού προσώπου κατά τον χρόνο της ασκήσεως της αγωγής είναι άκυρο και η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη, ενώ στην προκειμένη υπόθεση το Εφετείο έκρινε ως παραδεκτώς ασκηθείσα την ένδικη αγωγή, παρότι κατά τον χρόνο της ασκήσεώς της το εναγόμενο νομικό πρόσωπο ήταν ανύπαρκτο.

Συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση, αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός αυτών που εξέδωσαν την απόφαση αυτήν (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος.

Ένα όμως μέλος του δικαστηρίου, ο αντιπρόεδρος Χρ. Μπαλντάς έχει την εξής γνώμη. Από τις προεκτεθείσες διατάξεις συνάγεται ότι η αγωγή που στρέφεται κατ' ανυπάρκτου κατά τον χρόνο της ασκήσεώς της, φυσικού ή νομικού προσώπου είναι άκυρη και η απόφαση που εκδίδεται επ' αυτής είναι ανύπαρκτη. Τούτο επίσης συμβαίνει και επί ασκήσεως ενδίκου μέσου, όταν δηλαδή ασκείται τούτο κατά προϋφισταμένου μεν, αλλ' ανυπάρκτου, κατά τον χρόνο της ασκήσεώς του, φυσικού ή νομικού προσώπου. Όμως επί ασκήσεως της αγωγής κατά υφισταμένου μεν, ως εικός, κατά τον χρόνον δημιουργίας της ένδικης διαφοράς φυσικού ή νομικού προσώπου και εν' όψη της διατρεχούσης το δίκαιον αρχής της καλής πίστεως, τα παραπάνω ισχύουν υπό την προϋπόθεση ότι ο ασκήσας την αγωγή είχε λάβει γνώση, προ της ασκήσεως ταύτης, της επελθούσης ανυπαρξίας (ως προς τα νομικά) ή θανάτου (ως προς τα φυσικά πρόσωπα), ώστε να διαπιστώσει το διάδοχό του και να στρέψει κατ' αυτού την αγωγή (ή το ένδικο μέσο).

Συνεπώς στην περίπτωση που ο ασκών την αγωγή ή το ένδικο μέσο αγνοούσε την στο μεταξύ επελθούσα μεταβολή, ταύτα (αγωγή, ένδικο μέσο) δεν είναι άκυρα και νομίμως χωρεί η συζήτησή τους, εφόσον το διάδοχο του εκλείψαντος πρόσωπο, εμφανισθεί με την ιδιότητά του αυτή στη θέση του, αναλάβει την δίκη και προβάλλει υπεράσπιση για την ουσία της διαφοράς.

Εν προκειμένω το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του ότι η ένδικη αγωγή στράφηκε κατά του (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "Α' Κρατικός Παιδικός Σταθμός Αγ. Δημητρίου Αττικής" μετά του οποίου η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη συνεδέετο με σύμβαση εργασίας και το οποίο είχε συγχωνευθεί, κατά τον χρόνο εγέρσεως της αγωγής μαζί με άλλα νομικά πρόσωπα στο ήδη αναιρεσείον (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "Δημοτικοί Παιδικοί Σταθμοί Αγ. Δημητρίου", ότι η ενάγουσα αγνοούσε το γεγονός τούτο, ότι το επιδοθέν προς το αντίδικό της αντίγραφο της αγωγής παρέλαβε ανεπιφύλακτα η διευθύντρια του ήδη αναιρεσείοντος ως και ότι το αναιρεσείον εμφανίσθηκε τόσον ενώπιον του Πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, όσον και ενώπιόν του (Εφετείου) και προέβαλε τους υπερασπιστικούς του ισχυρισμούς όσον αφορά την ουσία της υποθέσεως. Έκρινε δε παραδεκτή την άσκηση της αγωγής και την ενώπιον του διαδικασία. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια της μη κηρύξεως, παρά τον νόμον, απαραδέκτου και συνεπώς έπρεπε ν' απορριφθεί ο περί του αντιθέτου ως άνω λόγος αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1552/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός αυτών που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου 2005.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ