1479/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1479 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1479/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 105/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Χρυσούλα Παρασκευά, Αριστείδη Πελεκάνο, Αρτεμισία Παναγιώτου και Ιωάννη Μαγγίνα-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θεοδώρου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα - κατηγορουμένου Θ. Μ. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Τσιπινιά, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθ.679/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και με πολιτικώς ενάγουσα την Γ. Γ. Σ. χα Ε., κάτοικο ..., που δεν παρέστη στο ακροατήριο.

Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 21 Δεκεμβρίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 32/2016.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

Ι] Η κρινόμενη από 21-12-2015 με αριθμό 36/2015 αίτηση αναίρεσης του Θ. Μ. του Σ. για αναίρεση της υπ’ αριθμό 679/2015 απόφασης του δικάσαντος κατ’ έφεση Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών ανασταλείσα για μία τριετία για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, από πρόσωπο δικαιούμενο προς τούτο και κατά απόφασης υποκείμενης σε αναίρεση, γι’ αυτό και πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή. Η πολιτικώς ενάγουσα Γ. - Γ. Σ. δεν εμφανίσθηκε, καίτοι είχε κληθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα να εμφανισθεί στη σημερινή δικάσιμο (βλ. το από 22-02-2016 αποδεικτικό επίδοσης του Σ. Φ. Επιμελητή Δικαστηρίων της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης), ενόψει δε της εμφάνισης του αναιρεσείοντος, η συζήτηση θα γίνει ωσάν αυτή να ήταν παρούσα (άρθρα 513 παρ. 1 β’ και 515 παρ. 1 και 2 α’ ΚΠοινΔ).

ΙΙ] Κατά τη διάταξη του άρθρου 302 παρ.1 ΠΚ, ορίζεται ότι "όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών" και κατά τη διάταξη του άρθρου 28 ΠΚ, "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν".

Κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης (28 ΠΚ) η αμέλεια διακρίνεται σε ασυνείδητη αμέλεια, κατά την οποία ο δράστης από έλλειψη της προσήκουσας προσοχής δεν προβλέπει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και σε ενσυνείδητη αμέλεια, κατά την οποία προβλέπει, ότι από τη συμπεριφορά του μπορεί να επέλθει το αξιόποινο αποτέλεσμα, πιστεύει, όμως, ότι θα το αποφύγει.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ’ αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει να καταβάλλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε ο δράστης, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξαιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε.

Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, αφού το ένα σκέλος της ευθύνης από αμέλεια συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 § 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 § 1στοιχ.

Δ` ΚΠοινΔ, όταν αναφέρονται σ` αυτήν, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο και δεν υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της απόφασης, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της.

Ειδικά, ως προς τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο για την καταδικαστική του κρίση, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ` είδος προσδιορισμός τους, χωρίς να απαιτείται και αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα χωριστά. Πρέπει, όμως, να προκύπτει, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο μερικά από αυτά.

Ακόμη, δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους ή να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικανικής κρίσης. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολόγησης γιατί δεν εξαίρονται τα άλλα.

Δεν αποτελεί, όμως, λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα η εσφαλμένη εκτίμηση των μαρτυρικών καταθέσεων, η παράλειψη αξιολόγησης και αναφοράς κάθε αποδεικτικού μέσου χωριστά και η παράλειψη συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Στην προκείμενη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την παραπάνω προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη και μνημονεύει κατ’ είδος (καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης, αναγνωσθέντα έγγραφα μεταξύ των οποίων και τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης) προέκυψαν, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, τα ακόλουθα: "Ο κατηγορούμενος είναι νόμιμος εκπρόσωπος της εδρεύουσας στην Αθήνα εταιρείας με την επωνυμία "...", η οποία δραστηριοποιείται στην εκτύπωση, πλαστικοποίηση και βερνικοποίηση.

Η ανωτέρω εταιρεία διατηρεί υποκατάστημα στο ... στη Θεσσαλονίκη. Η ως άνω εταιρεία προσέλαβε την 1-11-2008 στο κατάστημά της στη Θεσσαλονίκη τον Ε. Σ. με την ειδικότητα του χειριστή μηχανών μεταξοτυπίας, ενώ ήδη 1,5 - 2 μήνες πριν την επίσημη πρόσληψή του απασχολείτο στο ανωτέρω κατάστημα. Στο χώρο παραγωγής της ανωτέρω επιχείρησης υφίσταται μηχάνημα μεταξοτυπίας μάρκας SVECIA, προέλευσης Σoυηδίας, τύπου SHJD με ..., έτους κατασκευής 1980.

Το ανωτέρω μηχάνημα το οποίο αγόρασε η επιχείρηση μεταχειρισμένο το έτος 2007 και το έτος 2008 τοποθέτησε κάποια καινούργια ανταλλακτικά αποτελείται από τέσσερα τμήματα τα οποία είναι: α) το τροφοδοτικό των εντύπων β) το τμήμα εκτύπωσης βερνικοποίησης (κυρίως τμήμα μεταξοτυπίας), που περιλαμβάνει τον κύλινδρο που εδράζεται επί της τράπεζας της μηχανής και το τελάρο τη μεμβράνη μεταξοτυπίας, γ) τον φούρνο και δ) την εξαγωγή των εντύπων.

Κατά την παραγωγική διαδικασία το μηχάνημα λειτουργεί αυτόματα. Η μηχανή μεταξοτυπίας τροφοδοτείται αυτόματα με έντυπα, τα οποία παραλαμβάνονται από τον κύλινδρο που κάνει παλινδρομικές περιστροφικές κινήσεις, πάνω από τον κύλινδρο κινείται παλινδρομικά το τελάρο μεταξοτυπίας και πραγματοποιείται η βερνικοποίηση στο έντυπο, στη συνέχεια το έντυπο προωθείται στο φούρνο για στέγνωμα και τελικά στην έξοδο.

Το τελάρο κατά την παραγωγική διαδικασία της μηχανής εφάπτεται του κυλίνδρου. Όταν η διάταξη τεθεί εκτός λειτουργίας το τελάρο αυτόματα ανυψώνεται περίπου 80 με 90 εκατοστά από την τράπεζα του μηχανήματος. Το τελάρο ανυψώνεται και κατεβαίνει επίσης με χειρισμούς ειδικού διακόπτη από τον χειριστή. Η άνοδος του τελάρου απαιτείται για επεμβάσεις του χειριστή (ρυθμίσεις, καθαρισμοί) στον κύλινδρο και στην κάτω επιφάνεια του τελάρου.

Ο χειρισμός του μηχανήματος γίνεται από ειδικό πίνακα που βρίσκεται στο πλαϊνό μέρος του πλαισίου της μηχανής. Ο πίνακας φέρει τους διακόπτες λειτουργίας του μηχανήματος. Μεταξύ αυτών είναι ο διακόπτης επιλογής του τρόπου λειτουργίας της μηχανής που μπορεί να είναι αυτόματος για συνεχή ροή παραγωγής, είτε βηματικός (κίνηση κυλίνδρου - τελάρου βήμα - βήμα) για εργασίες ρύθμισης.

Δίπλα βρίσκεται ο διακόπτης που ενεργοποιεί την επιλογή του προηγούμενου διακόπτη και στη συνέχεια βρίσκεται ο διακόπτης ανόδου και καθόδου του τελάρου μεταξοτυπίας. Για τον διακόπτη ανόδου και καθόδου του τελάρου, σύμφωνα με το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του κατασκευαστή, προκύπτει ότι είναι συνεχούς πίεσης, δηλαδή όσο ο εργαζόμενος πιέζει τον διακόπτη προς την μία ή την άλλη φορά, ο μηχανισμός του τελάρου ανεβαίνει ή κατεβαίνει αντίστοιχα.

Μόλις ο εργαζόμενος απελευθερώνει τον διακόπτη, η κίνηση σταματά. Ο ανωτέρω τρόπος λειτουργίας του διακόπτη αποτελεί σύστημα προστασίας του εργαζομένου, αφού καθ’ όλη τη διάρκεια καθόδου ο εργαζόμενος ελέγχει τη λειτουργία και μπορεί ανά πάσα στιγμή να διακόψει την κάθοδο απελευθερώνοντας τον διακόπτη.

Ο χειρισμός του ανωτέρω μηχανήματος γίνεται από εξειδικευμένο εργαζόμενο. Ο Ε. Σ. είχε την ειδικότητα του μεταξοτύπη επί μία εικοσαετία, στο συγκεκριμένο όμως μηχάνημα, το οποίο η επιχείρηση το λειτουργούσε 2-3 ημέρες το μήνα και κάλυπτε το 1% έως 2% της παραγωγής, δεν είχε εκπαιδευθεί επαρκώς. Την 06-11-2008 και μετά τη λήξη του ωραρίου, δηλαδή περί ώρα 16:30 ο Ε.

Σ., ενώ πραγματοποιούσε κάποια εργασία καθαρισμού στην ανωτέρω μηχανή, προκειμένου να την ετοιμάσει για να λειτουργήσει την επόμενη ημέρα, βρέθηκε από συναδέλφους του εγκλωβισμένος στην ανωτέρω μηχανή και συγκεκριμένα βρέθηκε ο τράχηλος και το κεφάλι του μεταξύ της τράπεζας και του μεταλλικού τελάρου με αποτέλεσμα να υποστεί εγκεφαλική νέκρωση συνεπεία κυτταροτοξικού οιδήματος του εγκεφάλου ανοξικής αιτιολογίας και να επέλθει ο θάνατός του την 9-11-2008 στο Γενικό Νοσοκομείο ΠαπαΓ., στο οποίο διακομίσθηκε αμέσως μετά τον απεγκλωβισμό του από συναδέλφους του.

Οι τεχνικοί επιθεωρητές εργασίας του ΚΕΠΕΚ Μακεδονίας - Θράκης του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Μ. Λ. και Θ. Τ., επισκέφθηκαν τον τόπο του ατυχήματος την επομένη αυτού, ήτοι στις 07-11-2008 και 04-12-2008, προκειμένου να διενεργήσουν αυτοψία για την ανεύρεση των αιτίων που προκάλεσαν το ατύχημα.

Διαπίστωσαν δε ότι στο μηχάνημα όπου συνέβη το ατύχημα, ο διακόπτης ανόδου και καθόδου του τελάρου, ο οποίος, σύμφωνα με το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του κατασκευαστή, είναι συνεχούς πίεσης, στην προκειμένη περίπτωση αντικαταστάθηκε ή τροποποιήθηκε η λειτουργία του και μετατράπηκε από διακόπτη συνεχούς πίεσης σε διακόπτη οη/off.

Τούτο σημαίνει ότι στον διακόπτη συνεχούς πίεσης αν αφήσει ο χειριστής του μηχανήματος το χέρι του σταματά το μηχάνημα να λειτουργεί, ενώ στον διακόπτη οη/off για να λειτουργήσει το μηχάνημα πρέπει να πατήσει ο χειριστής τον διακόπτη στο οη και για να σταματήσει πρέπει να πατήσει τον διακόπτη στο off. Σημειωτέον ότι η κονσόλα χειρισμού βρισκόταν στη δεξιά πλευρά του θανόντος Ε.

Σ. και σε κάποια απόσταση από την τράπεζα της μηχανής και το μεταλλικό τελάρο. Στην προσπάθειά του δε ο Ε. Σ. να προσεγγίσει το σημείο που έπρεπε, έσκυψε κάτω από το τελάρο και ταυτόχρονα είτε πάτησε τον διακόπτη ανόδου - καθόδου του τελάρου αντί να πατήσει τον διπλανό που ενεργοποιεί την βηματική λειτουργία, είτε έδωσε βηματική περιστροφή στον κύλινδρο πατώντας τον αντίστοιχο διακόπτη, ενώ ο διακόπτης ανόδου - καθόδου του τελάρου ήταν ήδη στη θέση καθόδου, οπότε με την βηματική περιστροφή, ο κύλινδρος έφθασε στο σημείο συγχρονισμού της κίνησής του με το τελάρο και το τελάρο κινήθηκε προς τα κάτω, με αποτέλεσμα ο Σ.

να αιφνιδιασθεί να μην προλάβει να αντιδράσει και τελικά να συμπιεστεί ο τράχηλος και το κεφάλι του μεταξύ της τράπεζας και του μεταλλικού τελάρου με συνέπεια τον θάνατο του λόγω εγκεφαλικής νέκρωσης κατά τα προεκτεθέντα. Ο μάρτυρας κατηγορίας Ά. Μ., ο οποίος ήταν ο Διευθυντής του ενταύθα καταστήματος κατέθεσε ότι ο διακόπτης ανόδου - καθόδου του τελάρου ήταν συνεχούς πίεσης και ουδεμία τροποποίηση υπέστη το μηχάνημα, επικαλούμενος την από 03-05-2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα ηλεκτρολόγου - μηχανολόγου Χ.

Β., ο οποίος διορίσθηκε δυνάμει εγγράφου παραγγελίας του Υπαστυνόμου Β’ Γ. Π., Αστυνομικού του Αστυνομικού Τμήματος Θέρμης, στην οποία αναφέρεται, ότι ο ανωτέρω διακόπτης αντικαταστάθηκε μεν πιθανόν λόγω φθοράς από άλλο διακόπτη, ο οποίος όμως είναι παρόμοιος με εκείνον που είχε αρχικά εγκαταστήσει ο κατασκευαστής δηλαδή συνεχούς πιέσεως.

Η ανωτέρω όμως έκθεση πραγματογνωμοσύνης συντάχθηκε δύο (2) χρόνια περίπου μετά το επίδικο ατύχημα, ουδόλως δε διευκρινίζεται στην έκθεση πότε διενήργησε ο πραγματογνώμονας την αυτοψία στον τόπο του ατυχήματος, συνεπώς το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η ανωτέρω πραγματογνωμοσύνη, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, είναι μειωμένης αξιοπιστίας, καθόσον όταν συντάχθηκε η ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης, ο πραγματογνώμονας που τη συνέταξε δεν μπορούσε να έχει σαφή αντίληψη περί των τροποποιήσεων που υπέστη η ανωτέρω μηχανή από τον χρόνο του ατυχήματος μέχρι την ημέρα που διενήργησε αυτός την αυτοψία και συνέταξε την παραπάνω έκθεση.

Αντιθέτως η έκθεση αυτοψίας των Τεχνικών Επιθεωρητών Εργασίας του ΚΕΠΕΚ Μακεδονίας - Θράκης του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Μ. Λ. και Θ. Τ. συντάχθηκε την 22-01-2009 μετά από επιτόπια επίσκεψη των ανωτέρω υπαλλήλων την επόμενη του ατυχήματος ήτοι την 11 - 2008 και στις 04 -12-2008, δηλαδή αμέσως μετά το ατύχημα και οι οποίοι ύστερα από σαφή περιγραφή του μηχανήματος μεταξοτυπίας στο οποίο εγκλωβίσθηκε ο Ε.

Σ. και λειτουργίας αυτού, αναφέρουν κατηγορηματικά, ότι ο διακόπτης ανόδου - καθόδου του τελάρου λειτουργίας είχε αντικατασταθεί από διακόπτη on/off παρά την πρόβλεψη στο εγχειρίδιο χρήσης του κατασκευαστή ότι ο σχετικός διακόπτης είναι διακόπτης συνεχούς πίεσης. Οι ανωτέρω δε πραγματογνώμονες δεν είχαν κανένα λόγο στην αυτοψία που διενήργησαν να επισημάνουν την ανωτέρω έλλειψη, αν αυτή δεν υφίστατο, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος.

Ενόψει των παραπάνω, ο θάνατος του Ε. Σ. οφείλεται, ανεξαρτήτως της αμέλειας που επέδειξε ο ίδιος κατά τη χρήση του μηχανήματος μεταξοτυπίας, σε έλλειψη μέτρων ασφαλείας του ανωτέρω μηχανήματος και σε έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης και εκπαίδευσης του θανόντος όσον αφορά τον χειρισμό του ανωτέρω μηχανήματος.

Συγκεκριμένα, αν ο διακόπτης ενεργοποίησης του τελάρου ήταν διακόπτης συνεχούς πίεσης, όπως αναφέρεται στο εγχειρίδιο χρήσης του κατασκευαστή, ο θανών για να κατεβάσει το τελάρο θα έπρεπε να κρατά πατημένο συνέχεια το διακόπτη πράγμα που θα εξασφάλιζε την ασφαλή πρόσβαση και παραμονή του κάτω από το τελάρο.

Συνεπώς, η ανωτέρω τροποποίηση του διακόπτη συνεχούς πίεσης σε διακόπτη οn/οff τελεί σε άμεση αιτιώδη συνάφεια με το επίδικο ατύχημα και τον επελθόντα θάνατο. Επιπλέον, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία προέκυψε, ότι ο Σ. ήταν έμπειρος μεταξοτύπης, πλην όμως κάθε μηχάνημα μεταξοτυπίας λειτουργεί διαφορετικά, συνεπώς ο ανωτέρω εργαζόμενος έχρηζε εκπαίδευσης επί του ανωτέρω μηχανήματος, όπως όμως αποδείχθηκε κανένας δεν τον εκπαίδευσε.

Ειδικότερα, όπως σαφώς κατέθεσε κατά την ανωμοτί εξέτασή της τόσον ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου όσο και ενώπιον του παρόντος, η πολιτικώς ενάγουσα Γ. - Γ., σύζυγος του θανόντος, ο τελευταίος της έλεγε ότι δεν υπάρχει κάποιος να του δείξει τον χειρισμό της συγκεκριμένης μηχανής και ότι είχαν αγοράσει το μηχάνημα και δεν το λειτουργούσαν.

Το ότι δεν λειτουργούσε το ανωτέρω μηχάνημα επιβεβαίωσε και ο κατηγορούμενος, ο οποίος, κατά την απολογία του ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ομολόγησε, ότι το ανωτέρω μηχάνημα χρησιμοποιείτο 2-3 φορές τον μήνα και κάλυπτε το 1-2% του συνόλου της παραγωγής. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, αποδείχθηκε ότι ο πρώτος κατηγορούμενος με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας στην οποία έλαβε χώρα το εργατικό ατύχημα ενήργησε από αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και προξένησε το θάνατο του εργαζόμενου στην ανωτέρω εταιρεία Ε.

Σ., η δε αμέλειά του κατά τα προεκτεθέντα συνίσταται στο ότι δεν μερίμνησε στο υποκατάστημα της ανωτέρω εταιρείας στο μηχάνημα μεταξοτυπίας και ειδικότερα στο τμήμα εκτύπωσης - βερνικοποίησης του μηχανήματος αυτού, να υπάρχει διακόπτης ενεργοποίησης του τελάρου συνεχούς πίεσης για το ανεβοκατέβασμα αυτού, και όχι διακόπτης δύο θέσεων (on - off), και επίσης δεν είχε εκπαιδεύσει επαρκώς το χειριστή του μηχανήματος αυτού, Ε.

Σ., ώστε να μην εκτελεί οποιαδήποτε εργασία θέτοντας τον εαυτό του κάτω από το τελάρο της μηχανής, δεδομένης της πιθανότητας να κατέβει αυτό και να τον συνθλίψει, όπως και συνέβη κατά τον προαναφερόμενο τόπο και χρόνο.". Στη συνέχεια το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα για το ότι: "Στο 1ο χιλ.

της επαρχ. οδού ... στις 6-11-2008, ο κατηγορούμενος Θ. Μ. ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας με την επωνυμία "..." στο υποκατάστημα της ως άνω εταιρείας στο 1ο χιλ. της επ. οδού ..., ενεργώντας από αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και προξένησε το θάνατο άλλου ατόμου.

Ειδικότερα, στον ως άνω τόπο και χρόνο και με την ανωτέρω ιδιότητά του δεν είχε μεριμνήσει, ώστε στο υποκατάστημα της εταιρείας στην ως άνω τοποθεσία και σε μηχάνημα μεταξοτυπίας και ειδικότερα στο τμήμα εκτύπωσης - βερνικοποίησης του μηχανήματος αυτού, να υπάρχει διακόπτης ενεργοποίησης του τελάρου συνεχούς πίεσης για το ανεβοκατέβασμα αυτού, και όχι διακόπτης δύο θέσεων (on-off), και δεν είχε εκπαιδεύσει επαρκώς το χειριστή του μηχανήματος αυτού, Ε.

Σ. του Γ., ώστε να μην εκτελεί οποιαδήποτε εργασία θέτοντας τον εαυτό του κάτω από το τελάρο της μηχανής, δεδομένης της πιθανότητας να κατέβει αυτό και να τον συνθλίψει, με συνέπεια κατά την άνω ημερομηνία, να υπάρχει διακόπτης ενεργοποίησης του τελάρου συνεχούς πίεσης για το ανεβοκατέβασμα αυτού, και όχι διακόπτης δύο θέσεων (on - off), και δεν είχε εκπαιδεύσει επαρκώς το χειριστή το μηχανήματος αυτού, Ε.

Σ. του Γ., ώστε να μην εκτελεί οποιαδήποτε εργασία θέτοντας τον εαυτό κάτω από το τελάρο της μηχανής, δεδομένης της πιθανότητας να κατέβει αυτό και να τον συνθλίψει, με συνέπεια κατά την άνω ημερομηνία, ο τελευταίος, Ε. Σ., επιχειρώντας να πραγματοποιήσει ρυθμίσεις του μηχανήματος για την εργασία της επόμενης ημέρας, να σκύψει κάτω από τελάρο και χωρίς οπτική επαφή του πάνελ των διακοπτών λειτουργίας του μηχανήματος είτε να πατήσει το διακόπτη ανόδου καθόδου του τελάρου, είτε να δώσει βηματική περιστροφή αυτού με συνέπεια να αιφνιδιαστεί από την κάθοδό του, να μην προλάβει να απομακρυνθεί από το σημείο και να συμπιεστεί ο τράχηλός του μεταξύ της τράπεζας της μηχανής και του τελάρου και να πεθάνει τελικά αυτός από ελλιπή αιμάτωση του εγκεφάλου του".

Με αυτές τις κατά το συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού παραδοχές το δικαστήριο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις προδιαληφθείσες διατάξεις του Συντάγματος και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ’ αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά, καθώς και τους νομικούς συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 1, 5, 14, 16, 17, 18, 19, 26 παρ. 1 εδ.

β’ , 28, 51, 53, 94 παρ. 1, 79, 84 παρ. 1 και 2 α’ και 302 παρ. 1 ΠΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, χωρίς να τις παραβιάσει ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου, με ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες. Ειδικότερα, παρατίθενται όλα τα στοιχεία που απαρτίζουν την ποινική υπόσταση του ανωτέρω εγκλήματος, για το οποίο καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, προσδιορίζεται το είδος και συγκεκριμένα αυτό της χωρίς συνείδηση αμέλειας που επέδειξε ο τελευταίος, καθώς και τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την κατά τα άνω ποινικά επιλήψιμη συμπεριφορά του, ενώ αναφέρονται στην αιτιολογία της απόφασης οι αποδείξεις, από τις οποίες το Δικαστήριο συνήγαγε τα περιστατικά που εκτέθηκαν και κατέληξε στην καταδικαστική του κρίση, χωρίς να παρίσταται αναγκαία, κατά νόμο, η αναλυτική παράθεσή τους, η αναφορά του τι προκύπτει ξεχωριστά από το καθένα, καθώς και η συγκριτική στάθμιση, αξιολογική συσχέτιση και ανάλογη δικαιοδοτική εκτίμησή τους.

Οι ειδικότερες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος που υποστηρίζουν ότι το Δικαστήριο προήλθε στην καταδίκη του χωρίς να αξιολογήσει όλα τα αποδεικτικά μέσα και ότι αντίθετα περιορίσθηκε στην αξιολόγηση μόνον της φέρουσας ημερομηνία 3-5-2010 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του ηλεκτρολόγου μηχανολόγου μηχανικού Χ.

Β., η οποία απασχολήθηκε με τον τρόπο λειτουργίας της επίδικης μηχανής μεταξοτυπίας, καθώς και ότι επιπροσθέτως δεν έγινε αξιολογική συσχέτιση αυτής με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα (μαρτυρικές καταθέσεις και έγγραφα) είναι αβάσιμες, αφού το Δικαστήριο δεν ήταν υποχρεωμένο, για την πληρότητα της αιτιολογίας, να αναφέρει λεπτομερώς τα αποδεικτικά στοιχεία, που έλαβε υπόψη και εκτίμησε σχετικά σε κάθε παραδοχή του και να προβεί σε αξιολογική συσχέτιση μεταξύ τους, ενώ από το γεγονός ότι εξαίρονται ορισμένα από αυτά δεν συνάγεται ότι αποκλείστηκαν και δεν λήφθηκαν υπόψη τα λοιπά, από το όλο δε περιεχόμενο της απόφασης καθίσταται βέβαιο ότι λήφθηκαν υπόψη και αξιολογήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, όπως αναφέρονται κατ’ είδος στην αρχή του αιτιολογικού της προσβαλλόμενης απόφασης.

Από αυτό προκύπτει, ότι το Δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του έλαβε υπόψη όλα τα αναγνωσθέντα έγγραφα και τις μαρτυρικές καταθέσεις, οι δε αιτιάσεις ότι αγνόησε ή ότι εσφαλμένα αξιολόγησε ορισμένα από αυτά είναι απαράδεκτες, καθόσον, με την προσχηματική και κατ’ επίφαση επίκληση, ως αναιρετικού λόγου, της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, πλήττεται η ανέλεγκτη περί τα πράγματα ουσιαστική κρίση του Δικαστηρίου.

Άλλωστε η αποδοθείσα στον αναιρεσείοντα αμέλεια θεμελιώνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση όχι μόνον στη μεταγενέστερη εγκατάσταση στο άνω μηχάνημα διακόπτη δύο θέσεων (on-off) αντί του επιβαλλόμενου από τον κατασκευαστή συνεχούς πίεσης, θέμα με το οποίο απασχολούνται και εξαντλούνται οι επίμαχες τεχνικές εκθέσεις, μεταξύ των οποίων και εκείνη του Χ.

Β., αλλά οικοδομείται επαλλήλως στην παράλειψη παροχής στο θανόντα χειριστή του μηχανήματος επαρκούς εκπαίδευσης, ικανής να προστατεύσει αυτόν κατά το χειρισμό του. Η τελευταία όμως επάλληλη αιτιολογία δεν προσβάλλεται ή θίγεται με κάποια αναιρετική αιτίαση ούτε αποδίδεται σ’ αυτήν σχετικώς αναιρετική πλημμέλεια.

Επομένως, ο σχετικός από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠοινΔ λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Μετά ταύτα, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης για έρευνα, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Απορρίπτει την υπ’ αριθμό 36/2015 αίτηση του Θ. Μ. του Σ. για αναίρεση της 679/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα από διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ