1479/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1479 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Δικονομία Πολιτική. Απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως για εκτίμηση πραγμάτων από το δικαστήριο της ουσίας. Απορρίπτει λόγους αναιρέσεως από τους αριθμούς 11, 12, 14 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ.

Αριθμός 1479/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Αργυριάδη.

Του αναιρεσιβλήτου: Λ. Τ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-6-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Γιαννιτσών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 362/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 2313/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 21-5-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από -1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την υπ' αριθμ. 2893/15.10.2009 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Γιαννιτσών Ε. Κ., την οποία προσκομίζει και επικαλείται ο αναιρεσείων, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2313/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την κάτω από αυτήν πράξη με την οποία ορίζεται δικάσιμος προς συζήτησή της η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης και με κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο, με παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος, ο οποίος, επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως. Επομένως και σύμφωνα με το άρθρο 576§2 του ΚΠολΔ πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την ανωτέρω δικάσιμο, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως, από τη σειρά του πινακίου και δεν έλαβε μέρος, στη συζήτηση της υποθέσεως.

ΙΙ. Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ.11 του ΚΠολΔ ότι το δικαστήριο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είναι αβάσιμος όταν από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νομίμως. Εξάλλου κατά το άρθρο 561§1 του ΚΠολΔ η εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο τους ουσίας δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός εάν παραβιάστηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή αν υπάρχει λόγος αναιρέσεως κατά το άρθρο 559 αρ. 19 και 20, κατά συνέπειαν δε λόγος αναιρέσεως που προσβάλλει την ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου είναι απαράδεκτος.

Εν προκειμένω προβάλλεται με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου η αιτίαση ότι το Εφετείο, που δέχθηκε την αγωγή του εφεσιβλήτου και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα-εναγόμενο να καταβάλει σ' αυτόν το ποσό των 28.158,16 ευρώ ως οφειλόμενο τίμημα πωλήσεως των αναφερόμενων εμπορικών ειδών, έπρεπε να απορρίψει την αγωγή ως αβάσιμη, αφού ο μεν ενάγων δεν απέδειξε την αγωγή του, ο ίδιος δε (αναιρεσείων) απέδειξε την ένσταση εξοφλήσεως που είχε προτείνει, με τα επίσημα βιβλία του γενικού του ημερολογίου που είχε προσκομίσει και επικαλεσθεί νομίμως και τα οποία δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης καθ' όσον μεν στηρίζεται στο άρθρο 559 αρ. 11 του ΚΠολΔ, το οποίο επικαλείται ο αναιρεσείων, ότι δηλαδή το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα ειρημένα έγγραφα (αντίγραφα ημερολογίου), είναι αβάσιμος και απορριπτέος, αφού από τη βεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη και όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι και το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης, όπου μνημονεύονται και αξιολογούνται ιδιαιτέρως τα ανωτέρω έγγραφα, προκύπτει αναμφιβόλως ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και τα έγγραφα αυτά, τα οποία και συνεκτίμησε με τα άλλα αποδεικτικά μέσα.

Κατά τα λοιπά ο ίδιος αυτός (πρώτος) λόγος αναιρέσεως αφορά την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία καθ' εαυτήν, αφού δηλαδή δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρέσεις του άρθρου 561§1 του ΚΠολΔ, δεν υπόκειται, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, με αποτέλεσμα να είναι κατά τούτο απαράδεκτος και απορριπτέος.

Με τον δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν προσέδωσε την κατά τα άρθρα 444 αρ.1 και 448§1α'του ΚΠολΔ αυξημένη αποδεικτική δύναμη στα ως άνω εμπορικά έγγραφα (αντίγραφα ημερολογίου) τα οποία είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει ο αναιρεσείων προς απόδειξη της ενστάσεως εξοφλήσεως που κατά τα προεκτεθέντα είχε προτείνει ο ίδιος.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 12 του ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Και τούτο διότι από την αναιρεσιβαλλομένη προκύπτει ότι το Εφετείο και για τους αναφερόμενους στην απόφαση λόγους εξετίμησε τα ειρημένα έγγραφα ως απλά ιδιωτικά έγγραφα αφού έκρινε ότι δεν πληρούν τους όρους του νόμου για τον χαρακτηρισμό τους ως αντιγράφων εμπορικών βιβλίων και προσέδωσε έτσι σ' αυτά την κατά νόμον αποδεικτική δύναμη των (απλών) ιδιωτικών εγγράφων (άρθρ. 445 του ΚΠολΔ) και όχι την αυξημένη αποδεικτική δύναμη των εμπορικών βιβλίων (άρθρ. 444 αρ.1 και 448§1α' του ΚΠολΔ), η κρίση δε αυτή του δικαστηρίου, ότι δηλαδή πρόκειται για απλά ιδιωτικά έγγραφα, δεν προσβάλλεται με τον κρινόμενο λόγο αναιρέσεως.

Κατά τα λοιπά και ο λόγος αυτός της αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει περαιτέρω ότι: α) το Εφετείο έσφαλε με το να δεχθεί ότι δεν απεδείχθη η συμφωνία των διαδίκων για εξόφληση των τιμολογίων των ένδικων πωλήσεων εντός μηνός από την έκδοσή τους και ότι β) το Εφετείο "ουδόλως εστάθη" στο γεγονός ότι ο αναιρεσίβλητος είχε ασκήσει εναντίον τού αναιρεσείοντος και άλλη, προγενέστερη, αγωγή για το ποσό των 3.568,69 ευρώ από τις μεταξύ τους συναλλαγές χωρίς στην αγωγή αυτή (πρώτη) να συμπεριλάβει και τις επίδικες ήδη αξιώσεις του, πράγμα που σημαίνει (κατά τον αναιρεσείοντα) ότι δεν υφίσταντο οι επίδικες αυτές αξιώσεις, που επιδικάστηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση, είναι (ο λόγος αναιρέσεως) απαράδεκτος και απορριπτέος προεχόντως ως αναφερόμενος σε εκτίμηση πραγμάτων από το δικαστήριο της ουσίας, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο κατά την προμνησθείσα διάταξη του άρθρου 561§1 του ΚΠολΔ.

Περαιτέρω και όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο σχετικά με την προβληθείσα από τον αναιρεσείοντα ως άνω ένσταση εξοφλήσεως, δέχθηκε τα εξής: "Προς απόδειξη του ισχυρισμού του περί εξοφλήσεως προσκομίζει μηχανογραφημένες σελίδες που φέρουν στο επάνω μέρος τους στην ένδειξη ¨Γενικό Ημερολόγιο¨, όπου αναγράφονται οι αριθμοί των ενδίκων τιμολογίων κλπ (αναφέρεται το περιεχόμενο των σελίδων).

Οι σελίδες αυτές δεν φέρουν οποιαδήποτε ένδειξη ότι είναι σελίδες του ημερολογίου του εναγομένου, εμπορικού βιβλίου τηρουμένου κατ' άρθρον 8 ΕμπΝ όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, αφού δεν υπάρχει θεώρηση από την αρμόδια αρχή (άρθρ. 11 ΕμπΝ) και φέρουν μόνο την ένδειξη ¨ακριβές φωτοαντίγραφο¨ και τη σφραγίδα και υπογραφή δικηγόρου, χωρίς να αναγράφεται τίνος εγγράφου είναι φωτοαντίγραφο και κυρίως εάν είναι φωτοαντίγραφο αποσπάσματος από εμπορικό βιβλίο, ενώ δεν αναγράφεται οποιαδήποτε άλλη συναλλαγή του εναγομένου πλην των επιδίκων.

Κατά συνέπειαν τα έγγραφα αυτά δεν προκύπτει ότι είναι σελίδες εμπορικού βιβλίου, ώστε να αποτελούν μεταξύ εμπόρων πλήρη απόδειξη, αλλά απλά ιδιωτικά έγγραφα τα οποία ο εναγόμενος έχει συμπληρώσει για δική του χρήση και εφόσον τα προσκομίζει ο ίδιος δεν αποδεικνύουν υπέρ του (εκδότη τους) κατ' άρθρο 447 του ΚΠολΔ".

Με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται ότι "από το σώμα του ανωτέρω εγγράφου προκύπτει α) ότι ταύτα είναι αντίγραφα γενικού ημερολογίου, ως ρητά αναφέρεται τούτο στην κεφαλή της σελίδας, και β) ότι είναι νομίμως θεωρημένα, καθώς υπάρχει σε αυτά ο αριθμός θεώρησής τους. Γεγονότα πραγματικά, τα οποία ουδόλως έλαβε υπόψιν της η αναιρεσιβαλλομένη, με αποτέλεσμα να παραβιάσει ευθέως τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ".

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης, κατά την ορθή εκτίμησή του, ως προς μεν τα ανωτέρω υπό α' αναφέρεται στην από το δικαστήριο της ουσίας εκτίμηση του περιεχομένου των ειρημένων εγγράφων, η οποία, ως εκτίμηση πραγμάτων, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατά την προμνησθείσα διάταξη του άρθρου 561§1 του ΚΠολΔ, ως προς δε τα ανωτέρω υπό β' συνιστά τον λόγο αναιρέσεως του αριθμού 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αφού, ενώ κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος τα ανωτέρω έγγραφα (μηχανογραφημένες σελίδες με την ένδειξη "Γενικό Ημερολόγιο") φέρουν τον αριθμό της θεώρησής τους, το Εφετείο δέχθηκε ότι στα έγγραφα αυτά δεν υπάρχει θεώρηση από την αρμόδια αρχή (άρθρ. 11 ΕμπΝ), πραγματικό γεγονός προφανώς διαφορετικό από εκείνο που κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος αναφέρεται στα έγγραφα αυτά.

Και ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος, το μεν (ανωτ. υπό α') ως απαράδεκτος, αναφερόμενος σε εκτίμηση πραγμάτων (άρθρ. 561§1 του ΚΠολΔ), το δε (ανωτ. υπό β') ως αβάσιμος (αναπόδεικτος), αφού ο αναιρεσείων δεν προσκομίζει τα υπόψη έγγραφα, που κατά τους ισχυρισμούς του είχε προσκομίσει και επικαλεστεί στο Εφετείο, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχός τους από τον Άρειο Πάγο και εντεύθεν η διαπίστωση της τυχόν παραμόρφωσης του περιεχομένου τους την οποία επικαλείται ο αναιρεσείων, τα προσκομιζόμενα δε ήδη ενώπιον του δικαστηρίου τούτου φωτοτυπικά αντίγραφα μηχανογραφημένων σελίδων από τα εμπορικά βιβλία (Γενικό Ημερολόγιο) του αναιρεσείοντος δεν αποδεικνύουν ότι τα αντίγραφα αυτά είχαν υποβληθεί και στο Εφετείο, αφού φέρουν βεβαίωση για την ακρίβειά τους από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος με ημερομηνία 11.2.2011, κατά πολύ μεταγενέστερη εκείνης της συνεδριάσεως του Εφετείου (8.2.2008).

Με τον τέταρτο και τελευταίο από το άρθρο 559 αρ. 14 του ΚΠολΔ, λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο και ειδικότερα δεν απέρριψε τον ισχυρισμό του αναιρεσιβλήτου που προβλήθηκε απαραδέκτως, κατ' άρθρο 527 του ΚΠολΔ, το πρώτον με τις προτάσεις του στο Εφετείο και κατά τον οποίο "η εκκαλουμένη έσφαλε τόσο στον χαρακτηρισμό, όσο και στην αποδεικτική δύναμη του συγκεκριμένου αποδεικτικού μέσου (προαναφερθείσες σελίδες ημερολογίου), διότι πρόκειται για λογιστικά βιβλία και όχι εμπορικά, που καμία απολύτως σχέση δεν έχουν με το Γενικό Ημερολόγιο που υποχρεούνται να τηρούν από τον Ε.Ν.

όλοι οι έμποροι". Ο ισχυρισμός όμως αυτός του αναιρεσιβλήτου και τότε εκκαλούντος α) προτάθηκε παραδεκτώς με την έφεσή του (δεύτερη σελίδα του δικογράφου της εφέσεως) ως παράπονο του εκκαλούντος κατά της πρωτόδικης απόφασης που είχε απορρίψει την αγωγή του κατά παραδοχήν της ενστάσεως εξοφλήσεως του εναγομένου-αναιρεσείοντος η οποία εφέρετο ως αποδειχθείσα με τα ανωτέρω έγγραφα, ενώ β) δεν αποτελεί (ο εν λόγω ισχυρισμός) πραγματικό ισχυρισμό κατά την έννοια του άρθρου 527 του ΚΠολΔ, δηλαδή αυτοτελή ισχυρισμό που να θεμελιώνει (εδώ) αντένσταση κατά της αντικρουόμενης ένστασης (εξοφλήσεως) και να υπόκειται στον περιορισμό του ειρημένου άρθρου 527 του ΚΠολΔ, αλλά πρόκειται για αρνητικό της αποδεικτικής δύναμης των ανωτέρω εγγράφων ισχυρισμό, που δεν υπόκειται στον περιορισμό του άρθρου 527 του ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί ως αβάσιμη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21.5.2009 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2313/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 27 Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ