1478/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1478 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Δικονομία Πολιτική. Κατάσχεση απαιτήσεων εις χείρας τρίτου. Συρροή συντηρητικής ή συντηρητικών κατασχέσεων εις χείρας τρίτου με αναγκαστική. Απαιτήσεις που λαμβάνονται υπόψη και χρόνος υπολογισμού της επάρκειας ή ανεπάρκειας του κατασχεμένου ποσού για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των κατασχόντων. Τρόπος κατατάξεως των συντηρητικώς και αναγκαστικώς κατασχόντων δανειστών. Αναιρεί.

Αριθμός 1478/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσείοντων: 1. Της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ ΕΠΟΧΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "FOUR SEASONS S.A", που εδρεύει στο Ηράκλειο Κρήτης και εκπροσωπείται νόμιμα, και 2. Ν. Μ., κατοίκου ....

Η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Παπαδογιάννη, ενώ ο 2ος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης Τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" , 2.Α. Χ., κατοίκου ..., 3. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "SHELLA AE ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ" που εδρεύει στο Π. Φάληρο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, 4.Ανώνυμης τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ L.T.D." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, και 5. Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα.

Εκπροσωπήθηκαν η 1η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παναγόπουλο και η 4η με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Λιώνη. Οι 2η, 3η και 5η ,δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 1-4-199, 31-3-1999 και 2-4-1999 ανακοπές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3279/2001 μη οριστική, 4288/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8367/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 7-4-2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 23-9-2009 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της απόφασης κατά παραδοχή του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 576 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου κατά το άρθρο 575 του ΚΠολΔ σε περίπτωση αναβολής της συζήτησης της υπόθεσης σε μεταγενέστερη δικάσιμο που ορίζεται αμέσως με επισημείωση στο πινάκιο εφαρμόζονται και τα εδάφια β' και γ' της παραγράφου 4 του άρθρου 226 του ΚΠολΔ, κατά το δεύτερο δε από αυτά κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στην οριζόμενη μεταγενέστερη δικάσιμο δεν απαιτείται, και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Εν προκειμένω φέρεται προς συζήτηση με επίσπευση των αναιρεσειόντων η υπό κρίση αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 8367/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, μετά από αναβολή από το πινάκιο για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο της 31-1-2011 από την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 28-9-2009. Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την ορισθείσα ως άνω μετ' αναβολήν δικάσιμο (31-1-2011) και κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο και δεν έλαβαν μέρος στη συζήτηση ο δεύτερος από τους αναιρεσείοντες Ν.

Μ. και οι δεύτερη, τρίτη και πέμπτη από τις αναιρεσίβλητες Α. Χ., ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία ''SHELLA ΑΕ'' και ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία ''ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.'' Όπως δε προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 6042/14-11-2008, 1278/23-12-2008 και 1131/15-10-2008 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών του Πρωτοδικείου Ηρακλείου Ό.

Π., για την πρώτη, και Πειραιώς Δ. Γ. για τις λοιπές, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αναιρέσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη, με την οποία ορίζεται δικάσιμος προς συζήτησή της η προαναφερθείσα αρχική δικάσιμος της 28-9-2009, και με κλήση προς συζήτηση κατά τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου των αναιρεσειόντων, στην καθεμία από τις απολιπόμενες ως άνω αναιρεσίβλητες, αντίστοιχα.

Επομένως και αφού α) ο μη περιστάμενος δεύτερος αναιρεσείων είναι αντίδικος της παρισταμένης πρώτης αναιρεσίβλητης Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε., και β) η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο για την μετά την αναβολή δικάσιμο ισχύει, όπως προαναφέρθηκε, ως κλήτευση όλων των διαδίκων, πρέπει η υπόθεση να συζητηθεί σαν να ήταν παρών και ο δεύτερος αναιρεσείων και παρά την απουσία των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 712,721,722 παρ. 2, 723,982 επ.,988 παρ. 1, 974 επ. του Κ.ΠολΔ, με τις οποίες ορίζεται μεταξύ των άλλων ότι στη συντηρητική κατάσχεση, απαιτήσεων στα χέρια τρίτου εφαρμόζονται οι διατάξεις της αναγκαστικής κατάσχεσης απαιτήσεων στα χέρια τρίτου, ότι συντηρητική ή αναγκαστική κατάσχεση μπορεί να επιβληθεί και σε αντικείμενα τα οποία έχουν ήδη κατασχεθεί συντηρητικώς, ότι όποιος έχει κατασχέσει συντηρητικώς απαίτηση στα χέρια τρίτου γίνεται από την τελεσιδικία της απόφασης που δέχεται την αγωγή για την κύρια υπόθεση (άρθρ. 715 παρ. 5) δικαιούχος ολόκληρης της απαίτησης ή μέρους της, ανάλογα με το περιεχόμενο της απόφασης, ότι αν όσο ισχύει η συντηρητική κατάσχεση γίνει αναγκαστική η εκτέλεση στα κατασχεμένα εκείνος που έχει επιβάλει τη συντηρητική κατάσχεση μετέχει προσωρινά στη διανομή και κατατάσσεται τυχαίως σύμφωνα με τις διατάξεις της αναγκαστικής εκτέλεσης και ότι αν η κατασχεμένη απαίτηση δεν επαρκεί για να ικανοποιηθούν όλοι όσοι επέβαλαν κατάσχεση ο τρίτος οφείλει να κάνει δημόσια κατάθεση και η διανομή γίνεται σύμφωνα με τα άρθρα 974 επ.

από συμβολαιογράφο που ορίζεται με αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον από τον ειρηνοδίκη του τόπου της εκτέλεσης κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 επ. , προκύπτει ότι σε περίπτωση συρροής συντηρητικής κατάσχεσης με αναγκαστική κατάσχεση απαιτήσεων στα χέρια τρίτου, η οποία (αναγκαστική κατάσχεση) επιβλήθηκε μετά την επιβολή της συντηρητικής και πριν από την τελεσιδικία της απόφασης που δέχεται την αγωγή για την κύρια υπόθεση, θετικής δήλωσης του τρίτου περί υπάρξεως στα χέρια του της απαίτησης (άρθρ. 985 παρ. 1 και 2) και ανεπάρκειας της απαίτησης για την ικανοποίηση όλων των κατασχόντων δανειστών, οπότε το ποσό της κατασχεμένης απαίτησης διανέμεται από τον οριζόμενο ως άνω συμβολαιογράφο, α) για τον υπολογισμό του ποσού των απαιτήσεων που θα ικανοποιηθούν από την κατασχεμένη απαίτηση και επομένως για την επάρκεια ή μη του κατασχεμένου ποσού προς ικανοποίηση των απαιτήσεων αυτών λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις όλων των δανειστών που έχουν επιβάλει κατάσχεση, συντηρητική ή αναγκαστική, β) χρόνος κατά τον οποίο κρίνεται η επάρκεια ή ανεπάρκεια της κατασχεμένης απαίτησης είναι εκείνος της αναγκαστικής κατάσχεσης και ειδικότερα της καταφατικής δήλωσης του τρίτου για την ύπαρξη της απαίτησης και αφού περάσει ακολούθως η προθεσμία άρθρου 988 παρ. 1α του ΚΠολΔ, οπότε και επέρχεται (Ολομ.

ΑΠ 3/1993) η αναγκαστική εκχώρηση της απαίτησης στον αναγκαστικώς κατασχόντα γ) η κατάταξη στην κατασχεθείσα απαίτηση γίνεται, αν δεν υπάρχουν προνομιούχες απαιτήσεις, συμμέτρως (άρθρ. 977 παρ. 3 του ΚΠολΔ), και, τέλος, δ) η κατάταξη του συντηρητικώς κατασχόντος, ο οποίος, όπως προαναφέρθηκε, μετέχει προσωρινά στη διανομή, γίνεται τυχαίως, υπό την αίρεση δηλαδή της τελεσίδικης επιδίκασης της απαίτησης για την οποία επιβλήθηκε η συντηρητική κατάσχεση.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο που την εξέδωσε, αφού απέρριψε τις εφέσεις των αναιρεσειόντων και της τρίτης αναιρεσίβλητης εταιρείας με την επωνυμία ''SHELLA ΑΕ.'' και δέχθηκε την έφεση της δεύτερης αναιρεσίβλητης Α. Χ. κατά της υπ' αριθμ. 4288/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατέταξε τελικά, με την εν μέρει επικύρωση και της πρωτόδικης αυτής απόφασης, στον προσβαλλόμενο πίνακα κατατάξεως κατασχεθεισών χρηματικών απαιτήσεων εις χείρας τρίτων της συμβολαιογράφου Αθηνών Ιωάννας Γαβριέλη-Αναγνωσταλάκη, που είχε ορισθεί νομίμως, α) οριστικά και σε ολόκληρο το προς διανομήν, μετά την προαφαίρεση των εξόδων, ποσό των 59.980.378 δραχμών (176.024,58 ευρώ) της απαίτησης που είχε κατασχεθεί στα χέρια της εταιρείας με την επωνυμία ''ΑΣΤΗΡ ΑΑΕ'' την απαίτηση της ανακόπτουσας-πρώτης αναιρεσίβλητης εταιρείας με την επωνυμία ''ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.'', και β)οριστικά στο προς διανομήν ποσό των 27.683.250 δραχμών (81.242,11 ευρώ) της απαίτησης που είχε κατασχεθεί στα χέρια της εταιρείας με την επωνυμία ''ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΑΕ'' 1)την απαίτηση της τέταρτης αναιρεσίβλητης εταιρείας με την επωνυμία ''ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΑΕ'' εκ δραχμ'ων 9.231.172 δραχμών (27.090,75 ευρ,ω), 2) την απαίτηση της δεύτερης αναιρεσίβλητης Α.

Χ. εκ δραχμών 12.330.000 δραχμών (26.184, 90 ευρώ) και 3) την απαίτηση, προς μερικήν ικανοποίησή της, της πρώτης αναιρεσείουσας στο υπόλοιπο του προς διανομήν ποσού εκ δραχμών 6.122.078. δραχμών (17.966,47 ευρώ) δεν κατέταξε δε καθόλου στον προσβαλλόμενο πίνακα τον δεύτερο αναιρεσείοντα Ν. Μ.. Ο προσβαλλόμενος αυτός πίνακας είχε συνταχθεί για τη διανομή των ποσών των 65.000.000 και 30.000.000δραχμών που αποτελούσαν απαιτήσεις του οφειλέτη Μ.

Π. κατά των ως άνω εταιρειών ''ΑΣΤΗΡ ΑΑΕ'' και ''ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΑΕ'', αντίστοιχα, και στα οποία είχαν επιβάλει , εις χείρας των εταιρειών αυτών και εκτός των άλλων διαδίκων, Ι. η πρώτη αναιρεσείουσα εις χείρας και των δύο εταιρειών συντηρητική κατάσχεση για απαιτήσεις της κατά του οφειλέτη μέχρι του ποσού των 57.000.000.και 30.000.000.

δραχμών, αντίστοιχα, δυνάμει της υπ' αριθμ. 1027/1996 απόφασης ασφαλιστικών μέτρων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου,

ΙΙ. Ο δεύτερος αναιρεσείων εις χείρας της πρώτης από τις ειρημένες εταιρείες ''ΑΣΤΗΡ ΑΑΕ'' συντηρητική κατάσχεση για απαίτησή του κατά του οφειλέτη μέχρι του ποσού των 27.000.000 δραχμών, δυνάμει της ίδιας ως άνω αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου,

ΙΙΙ. Η πρώτη αναιρεσίβλητη ''ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.'' εις χείρας της πρώτης από τις ως άνω εταιρείες ''ΑΣΤΗΡ ΑΑΕ'' αναγκαστική κατάσχεση για απαιτήσεις της κατά του οφειλέτη εκ δραχμών 62.309.308 δυνάμει της υπ' αριθμ. 633/1996 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου,

ΙV. η τέταρτη αναιρεσίβλητη ''ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ LTD '' εις χείρας και των δύο ως άνω εταιρειών αναγκαστική κατάσχεση για απαιτήσεις της εις βάρος του οφειλέτη μέχρι του ποσού των 9.231.172.δραχμών, δυνάμει της υπ' αριθμ. 241/1997 διαταγής πληρωνής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, και V. Η δεύτερη αναιρεσίβλητη Α.

Χ. εις χείρας και των δύο εταιρειών συντηρητική κατάσχεση για απαιτήσεις της εκ δραχμών 20.000.000 κατά του οφειλέτη δυνάμει της από 25-11-1996 προσωρινής διαταγής του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Στην κατά τα ανωτέρω κατάταξη προέβη το Εφετείο επειδή κατά τις παραδοχές του η απαίτηση των αναιρεσειόντων κατά του οφειλέτη επιδικάστηκε σ' αυτούς τελεσίδικα με την υπ' αριθμ. 284/3-5-2001 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, σε χρόνο δηλαδή μεταγενέστερο, λαμβανομένης υπ' όψη και της προθεσμίας του άρθρου 988 παρ. 1 α' του ΚΠολΔ, του χρόνου της επιβολής της αναγκαστικής κατάσχεσης της πρώτης αναιρεσίβλητης ''ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ'' (4-3-1999) και της τέταρτης αναιρεσίβλητης ''ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ LTD'', καθώς και της τελεσίδικης επιδίκασης στην δεύτερη αναιρεσίβλητη Α.

Χ. της απαίτησής της κατά του οφειλέτη που έγινε με την υπ' αριθμ. 162/1999/ απόφαση του Εφετείου Κρήτης. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, με το να μην κατατάξει δηλαδή, ειδικότερα, τους αναιρεσείοντες συμμέτρως και τυχαίως στον προσβαλλόμενο πίνακα για τις απαιτήσεις τους για τις οποίες είχαν επιβάλει συντηρητική κατάσχεση εις χείρας των ειρημένων εταιρειών, ως τρίτων, κατά τα προεκτεθέντα, παραβίασε, με εσφαλμένη εφαρμογή, τις προμνησθείσες διατάξεις, όπως βάσιμα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες με τον δεύτερο, από το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, λόγο της κρινόμενης αίτησής τους.

Επομένως και κατά παραδοχήν αυτού του λόγου, μετά την οποία παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων του αναιρετηρίου, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη αυτή απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρ.580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Η δικαστική δαπάνη των διαδίκων πρέπει να συμψηφισθεί, σύμφωνα με τα άρθρα 179 περ. τελ. και 183 του ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 8367/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω έρευνα στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα την 1 Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 27 Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ