Supreme Court dismisses appeal against labor court ruling granting disability leave compensation to a disabled private sector employee.

Απόφαση 1476 / 2023 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1476/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Μαριάνθη Παγουτέλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Δημητρία Στρούζα - Ξένου - Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 18 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας ΟΤΑ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ-ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΤΑ" και το δ.τ. "ΔΕΤΕΚ ΑΕ ΟΤΑ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Βασιλικής Μπογιατζή, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Κ. Μ. του Π., κατοίκου ..., που δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-2-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν η 12772/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 322/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-6-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σε αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και αν μεν τη συζήτηση την επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζητήσεώς της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπόμενου διαδίκου, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (ΟλΑΠ 8/2018, ΑΠ 1695/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 6619/15.6.2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητού στο Εφετείο Θεσσαλονίκης Ε. Γ..Π., την οποία προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα, ακριβές αντίγραφο της από 1.3.2022 κλήσεως με την οποία φέρεται προς συζήτηση η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης μετά από ματαίωση της συζητήσεώς της κατά τη δικάσιμο της 7.12.2021, με την επ' αυτής πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την παρούσα δικάσιμο της 18.10.2022, επιδόθηκε με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο Κ.

Μ.. Εξ άλλου, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά προκύπτει ότι κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου κατά την εν λόγω δικάσιμο της υπόθεσης ο ως άνω αναιρεσίβλητος δεν παρέστη ούτε εκπροσωπήθηκε νόμιμα από πληρεξούσιο δικηγόρο. Πρέπει όμως, να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν και αυτός παρών (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Με την από 1.6.2020 και με αριθμ. καταθ. 1740/189/16.7.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών υπ' αριθμ. 322/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτή κατ' ουσία η από 10.10.2018 και με αριθμ. κατάθ. 3762/15.10.2018 έφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της υπ' αριθμ. 12772/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία απορρίφθηκε ως μη νόμιμη η από 29.2.2018 και με αριθμό εκθ.

καταθ. 3728/1.3.2018 αγωγή και μετά από εξαφάνιση της ως άνω αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου μόνο κατά το κεφάλαιο, το οποίο αφορά αξιώσεις του αναιρεσιβλήτου για αποζημίωση αδείας, έγινε δεκτή η αγωγή κατ' ουσία κατά τούτο. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 518, 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 και 144 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ. 1 εδ. α του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικώς και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 130/2016, ΑΠ 1420/2013).

Κατά τον Νόμο 2643/1998, ο οποίος αφορά: "Μέριμνα για την απασχόληση προσώπων ειδικών κατηγοριών και άλλες διατάξεις", και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 παράγρ. 8 του Νόμου αυτού, ορίζεται: Η ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές των μισθωτών, που προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις, επαυξάνεται κατά έξι (6) εργάσιμες ημέρες για άτομα με ειδικές ανάγκες της διάταξης του πρώτου εδαφίου της περίπτωσης β' της παραγράφου 1 του άρθρου 1, καθώς και για αναπήρους, μόνιμους υπαλλήλους του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α.

και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ., εφόσον συντρέχουν και γι' αυτούς οι ουσιαστικές προϋποθέσεις της παραπάνω διάταξης. Την επαύξηση αυτή δικαιούνται όλα τα παραπάνω άτομα με ειδικές ανάγκες και όλοι οι ανάπηροι ανεξάρτητα από τον τρόπο και τον χρόνο της πρόσληψής τους. Ευνοϊκότεροι όροι, που τυχόν προβλέπονται για τη χρονική διάρκεια της ετήσιας άδειας με αποδοχές από άλλες διατάξεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διαιτητικές διατάξεις, κανονισμούς ή οργανισμούς, δεν θίγονται με τις διατάξεις του νόμου αυτού.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 1 του ιδίου Νόμου (2643/1998), η οποία επιγράφεται: "Προστατευόμενα πρόσωπα", ορίζεται: "1. Στις διατάξεις του νόμου αυτού υπάγονται οι ακόλουθες κατηγορίες προσώπων: α. Οι πολύτεκνοι γονείς με τέσσερα (4) τέκνα και άνω, οι τρίτεκνοι γονείς, ένα από τα τέκνα πολύτεκνης οικογένειας, ένα από τα τέκνα τρίτεκνης οικογένειας και ο επιζών ή ο άγαμος γονέας τριών ανήλικων τέκνων".

Για την εφαρμογή του νόμου αυτού ως πολύτεκνη οικογένεια νοείται εκείνη που έχει τουλάχιστον τέσσερα ζώντα τέκνα. β. Τα άτομα, με ποσοστό αναπηρίας 50% τουλάχιστον, που έχουν περιορισμένες δυνατότητες για επαγγελματική απασχόληση εξαιτίας οποιασδήποτε χρόνιας σωματικής ή πνευματικής ή ψυχικής πάθησης ή βλάβης (άτομα με ειδικές ανάγκες), εφόσον είναι γραμμένα στα μητρώα ανέργων αναπήρων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.).

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση της αγωγής και της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος προκύπτουν τα εξής: Ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος με την αγωγή του ισχυρίσθηκε ότι ως άτομο με ειδικές ανάγκες με ποσοστό αναπηρίας 75%, πάσχων από τη νόσο του CROHN και εγγεγραμμένος στα μητρώα αναπήρων ανέργων του ΟΑΕΔ, προσλήφθηκε από την εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα επιχείρηση, η οποία είναι ΝΠΙΔ, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία έληγε στις 4.12.2017 και πριν τη λήξη της, ζήτησε τη συνέχιση της απασχόλησής του και τη χορήγηση των έξη (6) επιπλέον ημερών αδείας που εδικαιούτο, βάσει της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 4 του Ν.2643/1998, την οποία η εναγομένη αρνήθηκε.

Ο ενάγων ζήτησε α) να αναγνωριστεί η ακυρότητα της από 4.12.2017 καταγγελίας ... καθώς, και πλέον των άλλων αιτημάτων, τα οποία δεν ενδιαφέρουν τον αναιρετικό έλεγχο, να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει το ποσό των 617,76 ευρώ, ως αποδοχές αδείας για τις έξη επιπλέον ημέρες αδείας κατ' έτος, που δεν του χορήγησε για τα έτη 2015, 2016 και 2017 κατ' έτος, με το νόμιμο τόκο.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 1772/2018 απόφασή του απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση του εναγομένου - εκκαλούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, και μετά από εξαφάνιση της υπ' αριθμ. 12772/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, μόνο όσο αφορά το κεφάλαιο για τις αξιώσεις του εκκαλούντος - αναιρεσιβλήτου που αφορούν την αποζημίωση αδείας των ετών 2015, 2016 και 2017, δέχθηκε την από 29.2.2018 αγωγή, κατά τούτο και υποχρέωσε την εναγομένη - αναιρεσείουσα να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 617,76 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο.

Ειδικότερα δε, κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές του το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε τα εξής: "Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι καθ' όλο το διάστημα που ο ενάγων εργάστηκε στην εναγομένη και δη κατά τα έτη 2015, 2016 και 2017, αν και ήταν άτομο με ειδικές ανάγκες και δικαιούτο, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, την προσαύξηση κατά έξι (6) εργάσιμες ημέρες της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές ως υπαγόμενος στη διάταξη του πρώτου εδαφίου της περίπτωσης β' της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του Ν 2643/98, ανεξαρτήτως του εάν προσλήφθηκε με αναγκαστική τοποθέτηση ή όχι ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο (εν προκειμένω με πρόγραμμα του ΟΑΕΔ) αρκούντως μόνο των γεγονότων ότι ήταν ανάπηρος κατά την έννοια του ανωτέρω νόμου και εγγεγραμμένος στα μητρώα ανέργων αναπήρων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού, η εναγομένη ουδέποτε του χορήγησε την εν λόγω άδεια και τις αντιστοιχούσες αποδοχές που δικαιούνταν, βάσει της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 4 του Ν. 2643/1998.

Συνακόλουθα ενόψει του ότι οι τακτικές αποδοχές του ενάγοντος ανέρχονταν στο ποσό των 858 ευρώ μηνιαίως ο τελευταίος δικαιούται: 1) για αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας του έτους 2015, 858,00 / 25 = 34,32 x 6 ημέρες = 205,92 ευρώ, 2) για αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας του έτους 2016 34,32 x 6 ημέρες = 205,92 ευρώ και 3) για αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας του έτους 2017 34,32 x 6 ημέρες = 205,92 και συνολικά 617,76 ευρώ, τα οποία δικαιούται νομιμότοκα, κατά το αίτημα της αγωγής, από την επίδοση αυτής έως την εξόφληση".

Έτσι που έκρινε το Μονομελές Εφετείο, σχετικά με την αγωγική αξίωση του αναιρεσιβλήτου - ενάγοντος για αποζημίωση αδείας των ετών 2015, 2016 και 2017, ως άτομο με ειδικές ανάγκες, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1 παράγρ. 1 περ. β' εδ. α' και 8 παρ. 4 του Ν. 2643/1998, με ορθή υπαγωγή των ανελέγκτως γενομένων δεκτών πραγματικών περιστατικών στους εφαρμοσθέντες ως άνω κανόνες ουσιαστικού δικαίου, καθόσον σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, ο αναιρεσίβλητος - ενάγων, ως άτομο με ειδικές ανάγκες και συγκεκριμένα ανάπηρος, με ποσοστό αναπηρίας 75%, ο οποίος είναι γραμμένος στα μητρώα αναπήρων του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), πληροί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις της διάταξης του άρθρου 1 παράγρ. 1 περ.

β' εδ. α' του Ν. 2643/1998 και δικαιούται επαύξηση της ετήσιας κανονικής άδειας κατά έξη (6) εργάσιμες ημέρες, την οποία (επαύξηση της ετήσιας κανονικής άδειας) δικαιούνται και ανάπηροι, μόνιμοι υπάλληλοι του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α. και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ.. εφ' όσον ισχύουν και για αυτούς οι ανωτέρω προϋποθέσεις. Κατά συνέπεια, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση της παραβίασης των αμέσως πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, ότι αυτές εφαρμόζονται μόνο για αναπήρους, μόνιμους υπαλλήλους του Δημοσίου, των Ο.Τ.Α.

και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ., καθ' όσον η αναιρεσείουσα είναι Ν.Π.Ι.Δ., είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Κατόπιν αυτών και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και δεν θα περιληφθεί διάταξη περί επιβολής δικαστικών εξόδων σε βάρος της αναιρεσείουσας και υπέρ του αναιρεσιβλήτου, αφού λόγω της ερημοδικίας του δεν υποβλήθηκε σε δικαστικά έξοδα (ΑΠ 824/2013).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1.6.2020 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας ΟΤΑ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΤΑ" και διακριτικό τίτλο "ΔΕΤΕΚ ΑΕ ΟΤΑ" για αναίρεση της υπ' αριθμ. 322/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιανουαρίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρησάσης από την υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος, Δήμητρα Ζώη

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Σεπτεμβρίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ