Supreme Court dismisses appeal filed late and allows valid appeal, ordering partial annulment and cost allocation.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal filed on July 21, 2023, due to procedural timeliness issues, while allowing the appeal filed on July 19, 2023. The court found that the latter appeal was timely and meritorious, leading to a partial annulment of the lower court's decision. Consequently, the court ordered the losing parties to pay the legal costs of the opposing side.
Legislator headnote
AI generatedArticles 573, 579, 614, 621 of the Code of Civil Procedure; A late-filed appeal is inadmissible, whereas a timely appeal must be substantively reviewed, and if successful, the losing party bears the costs.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1475 / 2024 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1475/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
B2' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Νικόλαο Πουλάκη και Απόστολο Φωτόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 27 Φεβρουαρίου 2024, με την παρουσία και της Γραμματέως Α. Α., για να δικάσει τις εξής υποθέσεις μεταξύ:
Α. Του αναιρεσείοντος: Γ. Α. του Ι., κατοίκου ... Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Λειβιδιώτου -Σαξώνη, η oποία κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1.εταιρείας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" (ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΪΜ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), η οποία εδρεύει στη Λιβερία και εκπροσωπείται νόμιμα, 2.εταιρείας με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LIMITED" (ΟΣΕΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), η οποία εδρεύει στα νησιά Μάρσαλ και είναι νόμιμα εγκατεστημένη στον Πειραιά, νόμιμα εκπροσωπούμενης, και 3.Φ. - Ε. Μ. του Γ., κατοίκου ... Εκπροσωπηθήκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Κουντούρη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.
και
Β. Των αναιρεσειουσών: 1.εταιρείας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" (ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΪΜ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), η οποία εδρεύει στη Λιβερία και εκπροσωπείται νόμιμα, 2.εταιρείας με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LIMITED" (ΟΣΕΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), η οποία εδρεύει στα νησιά Μάρσαλ και είναι νόμιμα εγκατεστημένη στον Πειραιά Ν. Αττικής, νόμιμα εκπροσωπούμενης, και 3.Φ. - Ε. Μ. του Γ., κατοίκου ... Εκπροσωπηθήκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Κουντούρη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Α. του Ι., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Λειβιδιώτου -Σαξώνη, η oποία κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-1-2019 αγωγή του Γ.Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 395/2021 του ίδιου Δικαστηρίου και 272/2023 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο Α. αναιρεσείων με την από 19-7-2023 αίτησή του και οι Β. αναιρεσείουσες με την από 21-7-2023 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι ως άνω διαδίκων ζήτησαν την παραδοχή της δικιάς τους αίτησης, την απόρριψη της αίτησης των αντιδίκων τους και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη τους.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1.Ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού έχουν εισαχθεί και εκκρεμούν α) η από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 και β) η από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αιτήσεις για αναίρεση της υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών διαφορών (άρθρα 591 παράγραφος 1 εδάφιο α, 614 αριθμός 3 α, 621 επ.
ΚΠολΔ) επί της από 16-6-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4.324/347/17-6-2021 έφεσης, την οποία είχε ασκήσει ο ήδη αναιρεσείων και αναιρεσίβλητος, Γ. Α. του Ι., κάτοικος ..., κατά των ήδη αναιρεσιβλήτων και αναιρεσειουσών 1) εμπορικής εταιρείας του δικαίου της Λιβερίας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" ("ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΙΜ ΛΙΜΙΤΙΝΤ") και έδρα τη Λιβερία, 2) εμπορικής εταιρείας του δικαίου των νήσων Μάρσαλ με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LILITED" (ΟΣΙΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΙΝΤ), που εδρεύει στα νησιά Μάρσαλ και είναι εγκατεστημένη στον Πειραιά και 3) Φ.-Ε.
Μ. του Γ., κατοίκου ... Οι δύο (2) αυτές αιτήσεις αναίρεσης πρέπει να ενωθούν και να συνεκδικασθούν, επειδή είναι συναφείς και με τον τρόπο αυτό επιταχύνεται και διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης και ταυτόχρονα επέρχεται μείωση των εξόδων (άρθρα 573 παράγραφος 1 και 246 ΚΠολΔ, ΑΠ 367/2020). Οι αιτήσεις περαιτέρω ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα - μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 564 παράγραφος 1 ΚΠολΔ, επειδή η αναιρεσιβαλλομένη επιδόθηκε στις 21-6-2023, όπως αυτό προκύπτει από την υπ' αριθμό ...-2023 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείου Πειραιά Ι.Ν.
Χ. - και γενικά παραδεκτά (άρθρα 552, 553, 556 παράγραφος 1, 558 και 566 παράγραφος 1 ΚΠολΔ). Πρέπει συνεπώς να ερευνηθούν και περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). 2.Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής : Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων και αναιρεσίβλητος στην από 3-1-2019 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 1103-552/6-2-2019 αγωγή την οποία είχε απευθύνει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά και είχε στρέψει κατά των εναγομένων, ήδη αναιρεσιβλήτων και αναιρεσειουσών, και κατά του Λ.
Μ. του Γ., κατοίκου ..., είχε εκθέσει τα εξής : Ότι στις 29-11-2017 είχε καταρτίσει με την πρώτη εναγομένη, εμπορική εταιρεία αλλοδαπού δικαίου, προσύμφωνο σύμβασης ναυτικής εργασίας διάρκειας οκτώ (8) μηνών σε φορτηγό πλοίο κυριότητάς της. Ότι αντιπρόσωπος της πλοιοκτήτριας εταιρείας και εργοδότριάς του σύμφωνα με το ν. 762/1978 ήταν η δεύτερη εναγομένη, την οποία εκπροσωπούσαν νόμιμα έναντι τρίτων ο τρίτος και η τέταρτη από αυτούς.
Ότι προσέφερε προσηκόντως στην πλοιοκτήτρια εταιρεία τη ναυτική του εργασία ως πλοίαρχος του πλοίου με το όνομα "AEOLIAN LIGHT", σημαία Κύπρου και εγγεγραμμένο στο νηολόγιο Λεμεσού Κύπρου. Ότι λάμβανε "κλειστό" μηνιαίο μισθό συγκεκριμένου ποσού και ότι κατά τα λοιπά η σύμβασή του διεπόταν από την από 10-11-2010 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω που είχε κυρωθεί με την Υ.Α. ...-2011 (ΦΕΚ ...-2011) και ίσχυε για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010.
Ότι στις 16-3-2018 υπέστη σωματική κάκωση από ναυτεργατικό ατύχημα που συνέβη κατά τη διάρκεια της εργασίας του και ότι, τέλος, η εργοδότριά του στις 27-6-2018 κατήγγειλε για το λόγο αυτό τη σύμβαση εργασίας τους, όπως ειδικότερα είχε αναφέρει στη αγωγή. Με το ιστορικό αυτό ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να του καταβάλουν εις ολόκληρον ο καθένας τους α) μισθούς ασθενείας για το χρονικό διάστημα τεσσάρων (4) μηνών από την επομένη της απόλυσής του και, συγκεκριμένα, από 28-6-2018 έως και 28-10-2018 συνολικού ποσού (2.712,26 Ευρώ βασικός μισθός + [(13,69 ημερήσιο αντίτιμο τροφής Χ 30 ημέρες) Χ 4 μήνες] =) 12.491,84 Ευρώ και β) αποζημίωση, πρώτον, λόγω πρόσκαιρης πλήρους ανικανότητάς του να παράσχει εργασία για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών από την επομένη της απόλυσής του και, συγκεκριμένα, από 28-6-2018 έως και 28-12-2018, συνολικού ποσού ([(10.500 Ευρώ το μήνα συμφωνημένος κλειστός μισθός : 30 ημέρες) : 2] Χ 6 μήνες =) 31.500 Ευρώ και, δεύτερον, για δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε για την αποθεραπεία του ποσού 262,40 Ευρώ και, συνολικά, 44.254,18 Ευρώ νομιμότοκα από την επομένη της απόλυσής του και, επικουρικά, από την επομένη της επίδοσης της αγωγής.
Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δίκασε την υπόθεση αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών (εργατικών) διαφορών (άρθρα 591 παράγραφος 1, 218 παράγραφος 1, 614 παράγραφος 3 και 621 επ. ΚΠολΔ) και εξέδωσε την υπ' αριθμό 395/23-2-2021 απόφαση, με την οποία α) έκρινε την αγωγή παραδεκτή και νόμιμη ως προς τα κύρια αιτήματά της και το παρεπόμενο επικουρικό αίτημά της (άρθρα 71, 297 εδάφιο α, 298, 346 ΑΚ, 1, 2, 3, περ. 3, 4, 7 ν. 551/1915, 66 ΚΙΝΔ, 1 παράγραφοι 1 και 2 ν. 762/1978, 1 και 8 παρ. 1 της από 10-11-2010 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω - που κυρώθηκε με την Υ.Α. .../2011 (ΦΕΚ ...-2011) και ίσχυε για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010), απέρριψε ως μη νόμιμο το παρεπόμενο κύριο αίτημα της αγωγής του για επιδίκαση τόκων από την επομένη της απόλυσης του ενάγοντος, β) απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένσταση που είχαν προβάλει οι εναγόμενοι ότι το δικαίωμα του ενάγοντος να απαιτήσει από αυτούς "μισθούς ασθενείας" είχε υποπέσει σε παραγραφή, και, τέλος, γ) απέρριψε κατά τα λοιπά την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη με την παραδοχή ότι το επίδικο ναυτεργατικό ατύχημα δεν είχε λάβει χώρα και συνεπώς ο ενάγων δεν είχε υποστεί ζημία από τέτοιο γεγονός.
Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο καταδίκασε επίσης τον ενάγοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των εναγομένων ποσού εννιακοσίων (900) Ευρώ. Ο ενάγων άσκησε κατά της απόφασης που προαναφέρθηκε την από 16-6-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4324-347/17-6-2021 έφεση - την οποία απηύθυνε ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά - για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του νόμου και για κακή εκτίμηση των αποδείξεων και ζήτησε να γίνει δεκτή η έφεσή του και να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση με σκοπό να γίνει δεκτή η αγωγή του κατά των εφεσιβλήτων-εναγομένων (άρθρα 591 επ.
και 511 επ. ΚΠολΔ). Το Μονομελές Εφετείο Πειραιά δίκασε την έφεση αντιμωλία των διαδίκων κατά τη διαδικασία που είχε δικάσει και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και εξέδωσε την υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικη απόφαση με την οποία α) απέρριψε την έφεση ως προς τον τρίτο εφεσίβλητο, Λ. Μ. του Γ., κάτοικο ..., ως απαράδεκτη, β) δέχθηκε την έφεση ως προς λοιπούς εφεσιβλήτους ως παραδεκτή και βάσιμη, εξαφάνισε για το λόγο αυτό την εκκαλουμένη, κράτησε και δίκασε την υπόθεση στην ουσία της και δέχθηκε εν μέρει ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή που είχε ασκήσει ο εκκαλών-ενάγων κατά των εφεσιβλήτων-εναγομένων τους οποίους στη συνέχεια υποχρέωσε να καταβάλουν σε αυτόν συνολικό ποσό 18.108,10 Ευρώ [12.491,84 ευρώ μισθούς ασθενείας + 5.425 ευρώ αποζημίωση κατά το ν.551/1915 + 191,26 ευρώ δαπάνες αμοιβής ιατρών και αγοράς φαρμάκων], νομιμότοκα από την επομένη της επίδοσης της αγωγής.
Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο καταδίκασε επίσης τους εφεσιβλήτους - ως προς τους οποίους είχε δεχθεί την έφεση - στην πληρωμή μέρους των δικαστικών εξόδων του εκκαλούντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας ποσού χιλίων οκτακοσίων (1.800) Ευρώ (άρθρα 591 παρ. 1,106, 176 παρ.1, 191 παρ. 2 και 183 ΚΠολΔ). 3.Το Μονομελές Εφετείο Πειραιά δέχθηκε, μετά από αξιολόγηση του προσκομισθέντος ενώπιον του αποδεικτικού υλικού και κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) τα εξής : "Δυνάμει σύμβασης ναυτικής εργασίας ορισμένου χρόνου, που καταρτίσθηκε στον Πειραιά, στις 29.11.2017, μεταξύ του ενάγοντος, Γ.
Α., Έλληνα απογεγραμμένου ναυτικού, πλοιάρχου και της εδρεύουσας στη Λιβερία πρώτης εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" (ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΪΜ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), ήδη εφεσίβλητης, νομίμως εκπροσωπούμενης, πλοιοκτήτριας του υπό κυπριακή σημαία φορτηγού πλοίου "AEOLIAN LIGHT", νηολογίου Λεμεσού Κύπρου, με αριθμό ΙΜΟ ..., κόρων ολικής χωρητικότητας 43.151, που το διαχειρίζεται από 16.5.2017 η δεύτερη εναγομένη εταιρεία, ήδη εφεσίβλητη, με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LIMITED" (ΟΣΕΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΕΝΤ), που εδρεύει στα νησιά Μάρσαλ και έχει εγκαταστήσει γραφείο στην Ελλάδα (...), νόμιμος εκπρόσωπος του οποίου ήταν ο τρίτος εναγόμενος και από 6.8.2018 η τέταρτη των εναγομένων, ενεργούσας, ως αντιπροσώπου της πλοιοκτήτριας, ως άνω, εταιρείας, ο ενάγων προσλήφθηκε και ναυτολογήθηκε την 1η.12.2017 σ' αυτό στο λιμάνι Huanghua της Κίνας, υπό την ειδικότητα του πλοιάρχου, αντί συμφωνηθέντων "κλειστών" μηνιαίων αποδοχών συνολικού ποσού 10.500 Ευρώ, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων της ισχύουσας Συλλογικής Σύμβασης Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων 4500 ΤΠΥΥ και άνω, έτους 2010 (Υ.Α. .../2011 Υπουργού Θαλασσίων, Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας (ΦΕΚ Β' 123/09.02.2011) και παρείχε τις υπηρεσίες του έως τις 27.6.2018, οπότε αποναυτολογήθηκε (...) λόγω ασθένειας και επαναπατρίστηκε.
Κατά τον κρίσιμο χρόνο, το πλοίο ταξίδευε από το λιμάνι Haldia της Ινδίας, έχοντας εκφορτώσει το φορτίο κάρβουνου, που μετέφερε, με απώτερο προορισμό το λιμάνι Paranagua της Βραζιλίας, όπου θα φορτωνόταν με σιτηρά. Για τον λόγο αυτό έπρεπε να καθαρισθούν επιμελώς τα επτά αμπάρια του πλοίου με θαλασσινό νερό και ειδικά χημικά υγρά και στη συνέχεια να βαφτούν.
Τις εν λόγω εργασίες, που ήταν ιδιαίτερα βαριές, κοπιαστικές και χρονοβόρες (...) εκτελούσαν κανονικά τα μέλη του κατώτερου πληρώματος, έξι ναύτες και ο ναύκληρος, πλην όμως, αν και δεν ανάγονταν η εκτέλεση χειρωνακτικών εργασιών στα καθήκοντα του ενάγοντος, ως πλοιάρχου, εντούτοις αυτός, λόγω της ιδιαίτερης επιβάρυνσης των απασχολούμενων ναυτικών, που δεν επαρκούσαν σε αριθμό για την ολοκλήρωση τέτοιας έκτασης και δυσκολίας έργου και την έγκαιρη αποπεράτωση του πριν τον κατάπλου στην Βραζιλία, συμμετείχε στις εν λόγω εργασίες, μεταφέροντας κάποια δοχεία χημικών, που ήταν αποθηκευμένα (...) σε δοχεία 200, 40 και 25 κιλών αντίστοιχα, συνολικού βάρους τεσσάρων τόνων και έπρεπε να μεταφερθούν στους χώρους των εργασιών (...).
Ειδικότερα, στις 16.3.2018 κατά την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών, ο ενάγων σηκώνοντας ένα δοχείο βάρους 25 κιλών, προς μεταφορά, αισθάνθηκε έντονο πόνο στην μέση και εγκατέλειψε την προσπάθεια προσπαθώντας να συνέλθει, ενώ για την ανακούφιση από τον πόνο έλαβε την ίδια μέρα το αναλγητικό και αντιφλεγμονώδες φάρμακο IBUPROFEN, σημειωμένου τούτου στο επίσημο ιατρικό ημερολόγιο του πλοίου.
Τα συμπτώματα υποχώρησαν τις επόμενες μέρες, συνεπεία της φαρμακευτικής αγωγής και ο ενάγων εξακολούθησε να εκπληρώνει προσηκόντως τα καθήκοντα του αποφεύγοντας την διενέργεια εργασιών επιβάρυνσης της μέσης του. Οι εκτελούμενες εργασίες στα αμπάρια ολοκληρώθηκαν επιτυχώς στις 8.4.2018, οπότε το πλοίο κατέπλευσε στο λιμάνι Panagua της Βραζιλίας, ο δε ενάγων, ως πλοίαρχος του πλοίου, ενημέρωσε σχετικά την διαχειρίστρια τούτου, δεύτερη εναγομένη εταιρεία, με την αποστολή ηλεκτρονικής επιστολής, επισημαίνοντας την τεράστια προσπάθεια και τον πολύωρο κόπο, που καταβλήθηκε καθημερινά από το πλήρωμα επί ένα μήνα, καθώς και τις δυσκολίες από τις καιρικές συνθήκες και τις ζημιές που έλαβαν χώρα, την ακαταλληλότητα ορισμένων βαφών και τον κίνδυνο επέλευσης ατυχήματος, προκειμένου να ετοιμαστούν τα κοίτη του πλοίου εγκαίρως.
Το πλοίο παρέμεινε στον ανωτέρω λιμένα της Βραζιλίας έως τις 5.5.2018, οπότε εκκίνησε για το ταξίδι με προορισμό τον λιμένα εκφόρτωσης στην Κίνα. Στις 9.5.2018 ο εναγών απέστειλε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς τη δεύτερη εναγόμενη, αίτηση παραιτήσεως του, με την οποία αιτείτο τον επαναπατρισμό του στο λιμένα εκφορτώσεως στην Κίνα και την αντικατάσταση του, ενόψει συμπλήρωσης της απαιτούμενης υπηρεσίας βάσει της συμβάσεως, ευελπιστώντας ότι μέχρι τότε θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την επανεμφάνιση των συμπτωμάτων οσφυαλγίας με φαρμακευτική αγωγή.
Πράγματι, όπως προκύπτει από τις σχετικές εγγραφές στο Ιατρικό Ημερολόγιο του πλοίου, ο ενάγων στις 4.5.2018 έλαβε φαρμακευτική αγωγή, εξαιτίας δερματικής λοίμωξης, ακολούθως έλαβε αναλγητικά και αντιπυρετικά φάρμακα στις 5.5.2018 και στις 6.5.2018, εξαιτίας κοινού κρυολογήματος και πόνου στη μέση, στις 7.5.2018 λόγω της δερματικής λοίμωξης, ενώ στις 13.5.2018, 15.5.2018 και 22.5.2018, έλαβε ισχυρά αναλγητικά φάρμακα, λόγω πόνου στη μέση, ομοίως στις 26.5.2018 και στις 7.6.2018.
Ένεκα της μη υποχώρησης των συμπτωμάτων, αλλά της εξακολούθησης και επιδείνωσης τους, ο ενάγων την επομένη ημέρα, 8.6.2018, που το πλοίο κατέπλευσε στο λιμάνι της Σιγκαπούρης, απέστειλε στην δεύτερη εναγομένη, διαχειρίστρια και αντιπρόσωπο της πρώτης, το με ίδια ημερομηνία μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, στο οποίο αναφέρεται πλέον στην ανάγκη παροχής ιατρικής βοήθειας στο λιμάνι εκφόρτωσης και επείγουσας αποναυτολόγησης του για ιατρικούς λόγους και δη λόγω δυνατού πόνου στη μέση.
Όταν το πλοίο κατέπλευσε στο λιμάνι Jiangyin της Κίνας στις 26.6.2018, ο ενάγων εξετάστηκε για τον λόγο αυτό από τοπικό ιατρό, που γνωμοδότησε ότι είναι ανίκανος προς εργασία, χρήζει περαιτέρω εξετάσεων και επαναπατρισμού, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο σε επίσημη μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, από 26.6.2018 έντυπο ιατρικής εξέτασης.
Η δεύτερη εναγομένη διαχειρίστρια του πλοίου και η εναγομένη πλοιοκτήτρια εταιρεία δια της αντιπροσώπου της, αφότου ενημερώθηκαν από τον ίδιο τον ενάγοντα για την εμφάνιση των ανωτέρω αναφερομένων συμπτωμάτων, έδωσαν την δέουσα σημασία, καθόσον μέχρι την τηλεφωνική επικοινωνία του ενάγοντας με τον αρχιπλοίαρχο της εταιρείας, Φ.
Α. και την εν συνεχεία αποστολή της, ως άνω, από 8.6.2018 ηλεκτρονικής επιστολής, δεν γνώριζαν, ούτε υπαίτια αγνοούσαν ότι είχε κάποια πάθηση, ούτε ότι έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή για οποιοδήποτε ιατρικό λόγο, αφού δεν είχαν πρόσφορα στοιχεία εκ μέρους του ενάγοντος, που ήταν η κύρια πηγή πληροφόρησης τους, εφόσον αυτός εξακολουθούσε οικειοθελώς την εργασία του και δεν είχε ζητήσει την αντικατάσταση του, μάλιστα μήτε ο ίδιος είχε εκτιμήσει τον επικείμενο κίνδυνο για την υγεία του, θεωρώντας ότι ήταν κάτι παροδικό και αρκούσε η λήψη αναλγητικών φαρμάκων, προς αποκατάσταση της, αμέσως δε μόλις πληροφορήθηκαν από τον ίδιο τον ενάγοντα ότι τα συμπτώματα αντί να παρέλθουν κατέστησαν εντονότερα, δεν αξίωσαν την συνέχιση της απασχόλησης του, ανταποκρινόμενοι άμεσα στο καθήκον πρόνοιας και προστασίας της υγείας του και προέβησαν στην απόλυση του στις 27.6.2018, λόγω ασθένειας, επιμελήθηκαν δε για τον επαναπατρισμό του στις 28.6.2018 στην Αθήνα (...), ώστε να τύχει της δέουσας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Επομένως, δεν αμέλησαν οι εναγόμενες εταιρείες, πλοιοκτήτρια και διαχειρίστρια αντίστοιχα του πλοίου δια των προστηθέντων τους, να παράσχουν στον ενάγοντα την ενδεικνυόμενη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, προβαίνοντας στις ενδεδειγμένες ενέργειες και την λήψη των προβλεπομένων από τη διάταξη του άρθρου 10 Β.Δ.806/1970 κλιμακωτών μέτρων για την προστασία της υγείας του εργαζομένου ναυτικού, αναλόγως της κρισιμότητας της κατάστασης, ήτοι παροχή πρώτων βοηθειών και πρόσβαση σε ιατρό, εφόσον δεν απαιτήθηκε εν προκειμένω το ύστατο μέτρο της εισαγωγής σε νοσοκομείο, μήτε τον εξανάγκασαν στην παροχή της εργασίας του, όταν ζήτησε την αποναυτολόγηση του για ιατρικό λόγο στο λιμάνι εκφόρτωσης στην Κίνα και συνεπώς, δεν θεμελιώνεται υπαιτιότητα των εναγομένων - εφεσιβλήτων εταιρειών δια των οργάνων και προστηθέντων τους για την επιδείνωση της κατάστασης του.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, ο ενάγων, στις 5.7.2018, εξετάσθηκε από τον ιδιώτη ιατρό χειρουργό ορθοπαιδικό, Ι. Χ., ο οποίος, κατόπιν απεικονιστικού ελέγχου, βεβαίωσε ότι πάσχει από οξεία οσφυοϊσχιαλγία με ριζιτικές εκδηλώσεις δεξιού σκέλους κατανομής, ότι βρίσκεται σε φαρμακευτική αγωγή, χρήζει περαιτέρω απεικονιστικού ελέγχου και αναρρωτικής αδείας δεκαπέντε (15) ημερών (από 5.7.2018 ιατρική βεβαίωση).
Ακολούθως, στις 12.7.2018 στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής "ΚΑΤ", με αιτία προσέλευσης - παρούσα νόσο την ισχιαλγία μετά από άρση βάρους, υποβλήθηκε σε ιατρικές εξετάσεις χωρίς νευρολογική σημειολογία και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή (από 12.7.2018 ιατρική βεβαίωση του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής "ΚΑΤ").
Στη συνέχεια, ο ενάγων εξετάστηκε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών/Ορθοπαιδικό του Γενικού Νοσοκομείου Μεσσηνίας, στις 19.7.2018, οπότε βρέθηκε να πάσχει από οξεία οσφυοϊσχιαλγία με συνοδό αίσθημα αιμωδίας και άλγους στο δεξί κάτω άκρο, υπεβλήθη σε κλινικό έλεγχο και του συνεστήθη η παραμονή στην οικία του για ανάρρωση σε κλινήρη θέση σε πλήρη ακινησία και η αποφυγή δραστηριότητας για ένα (1) μήνα (υπ' αριθ.
πρωτ. ....2018 ιατρική βεβαίωση του Τμήματος ΤΕΠ/Ορθοπαιδικό του Γενικού Νοσοκομείου Μεσσηνίας). Στις 10.9.2018 εξετάσθηκε και πάλι από τον προαναφερθέντα ιδιώτη ιατρό χειρουργό ορθοπαιδικό, Ι. Χ., ο οποίος βεβαίωσε ότι πάσχει από οξεία οσφυοϊσχιαλγία δεξιά με ριζιτικές εκδηλώσεις 05-11, ότι ο πρόσφατος απεικονιστικός έλεγχος ανέδειξε ευμεγέθεις προπέτειες μεσοσπονδύλιων δίσκων στα επίπεδα 04-05 και 05-11 με μεγαλύτερα πιεστικά φαινόμενα οστού 04-05 και γνωμάτευσε ότι χρήζει αναρρωτικής άδειας ενός (1) μηνός.
Κατόπιν ο ενάγων μετέβη στις 11.10.2018 εκ νέου στο Γενικό Νοσοκομείο Μεσσηνίας, όπου βρέθηκε πάσχων από οξεία οσφυοϊσχιαλγία με συνοδό αίσθημα αιμωδίας και άλγους στο δεξί κάτω άκρο, το οποίο δεν υφίεται με ήπια αναλγητικά, συνεστήθη περαιτέρω έλεγχος επί εμμονής των συμπτωμάτων και κρίθηκε απαραίτητη η παραμονή στην οικία του για ανάρρωση σε κλινήρη θέση και σε πλήρη ακινητοποίηση, η αποφυγή οποιασδήποτε δραστηριότητας και άρσης βάρους καθώς και η αποφυγή ανάβασης και κατάβασης κλίμακας για ένα μήνα, η λήψη ισχυρών αναλγητικών φαρμάκων για τρεις μήνες και, επίσης του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια ενός (1) μηνός (υπ' αριθ.
πρωτ. ....2018 ιατρική βεβαίωση του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Μεσσηνίας). Τέλος, εξετάσθηκε στο ίδιο νοσηλευτικό ίδρυμα στις 30.11.2018 και βρέθηκε πάσχων από χρόνια εμμένουσα οσφυοϊσχιαλγία λόγω κηλών των μεσοσπονδύλιων δίσκων στην οσφυϊκή μοίρα, με συνοδό αίσθημα εμμένοντος άλγους και αιμωδιών και στα δύο κάτω άκρα, επιδεινούμενο από διμήνου παρά τη λήψη αναλγητικής αγωγής, υπεβλήθη και πάλι σε κλινικό εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο λεκάνης και ισχίων, τέθηκε σε ισχυρή αναλγητική αγωγή ενδοφλεβίως και κρίθηκε απαραίτητη η παραμονή στην οικία του για ανάρρωση σε κλινήρη θέση και σε πλήρη ακινητοποίηση και η αποφυγή οποιοσδήποτε δραστηριότητας για ένα (1) μήνα, ήτοι έως και την 29.12.2018, καθώς και η λήψη ισχυρών αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (υπ'αριθ.πρωτ. ....2018 βεβαίωση της ορθοπαιδικής κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Μεσσηνίας).
Ενόψει των ανωτέρω αποδειχθέντων, η εμμένουσα οξεία οσφυοϊσχιαλγία με συνοδό αίσθημα αιμωδίας και άλγους στο δεξί κάτω άκρο, από την οποία πάσχει ο ενάγων και ήδη εκκαλών, συνιστά εργατικό ατύχημα, κατά την έννοια του άρθρου 1 κ.ν. 551/1915, εφόσον προήλθε από έκτακτη και αιφνίδια επενέργεια εξωτερικού αιτίου και δη εξαιτίας της άρσης του βάρους του δοχείου των χημικών, κατά την εκτέλεση της εργασίας του και εξ αφορμής αυτής, καθόσον συνδέεται με αυτήν με σχέση αιτίου και αποτελέσματος, λόγω του ότι εκ της προαναφερθείσας εργασίας του δημιουργήθηκαν οι ιδιαίτερες εκείνες και αναγκαίες για την επέλευση της πραγματικές συνθήκες, οι οποίες δεν θα υπήρχαν χωρίς την εργασία του αυτή.
Ειδικότερα, κατά την εργασία του ενάγοντος διαμορφώθηκαν εκτάκτως δυσμενείς συνθήκες, που δεν ήταν συμφυείς προς τους συνηθισμένους όρους παροχής της, εξαιτίας της πιεστικής ανάγκης προδιαγεγραμμένης από την εναγομένη πλοιοκτήτρια, δια της αντιπροσώπου της, διαχειρίστριας του πλοίου δεύτερης εναγομένης, για την έγκαιρη αποπεράτωση του έργου του καθαρισμού των επτά αμπαριών του φορτηγού πλοίου με χημικά υλικά και μάλιστα όχι από εξειδικευμένο συνεργείο, αλλά από το κατώτερο πλήρωμα του πλοίου, καθώς και βαφής τούτου, εν πλω μέσω δυσμενών καιρικών συνθηκών, με υπέρταση των δυνάμεων τους και υπέρβαση του κανονικού ωραρίου τους, προκειμένου να καταστεί εφικτή η φόρτωση του στον επόμενο λιμένα σε εκτέλεση της σχετικής συμφωνίας ναύλωσης του, με συνέπεια ο ενάγων, που ήταν, ως πλοίαρχος, επικεφαλής υπεύθυνος για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της πλοιοκτήτριας εκ της ναυλώσεως, να αναγκαστεί να παρέχει και ο ίδιος χειρωνακτική εργασία, αν και δεν περιλαμβανόταν στα καθήκοντα του, συνδράμοντας έτσι το πλήρωμα κατά την απασχόληση του και ενισχύοντας την αποδοτικότητα του, με αποτέλεσμα οι κανονικές, δυσμενείς μεν αλλά σύμφυτες με τα καθήκοντα του, συνθήκες παροχής της εργασίας του, απέβησαν εξαιρετικά και ασυνήθιστα δυσμενείς, προσλαμβάνοντας έτσι τον χαρακτήρα του βιαίου συμβάντος και συνετέλεσαν στην πρόκληση της πάθησης του.
Ενόψει τούτων, το ένδικο ατύχημα αποτελεί εργατικό ατύχημα, αφού δεν θα ελάμβανε χώρα χωρίς την εργασία του και την εκτέλεση της υπό τις δεδομένες συνθήκες και περιστάσεις, είναι δε ανεξάρτητο από την ιδιοσυστασία του οργανισμού του ενάγοντος, μη αναγομένου ουδόλως σε οργανική ή παθολογική προδιάθεση του παθόντος, αλλά αποτέλεσμα των ιδιαίτερων πραγματικών συνθηκών και περιστάσεων, που προεκτέθηκαν, οι οποίες δεν θα υπήρχαν χωρίς την εργασία του και αποτέλεσαν το αίτιο του επισυμβάντος εργατικού ατυχήματος, απορριπτομένων των αντίθετων ισχυρισμών των εναγομένων - εφεσιβλήτων, ως ουσιαστικά αβασίμων (...).
Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση του έκρινε ότι δεν στοιχειοθετείται εργατικό ατύχημα, αλλά η πάθηση του ενάγοντος οφείλεται σε σταδιακή φθορά του οργανισμού του από τις συνθήκες εργασίας του σε συνδυασμό με παθολογική προδιάθεση του οργανισμού του, διότι στις 28.2.2017 έπασχε από πόνο στη μέση και είχε τοποθετήσει θερμαντικό επίθεμα και ακολούθως, απέρριψε την αγωγή, ως ουσιαστικώς αβάσιμη, έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, καθώς και στην εκτίμηση των αποδείξεων, δεκτού γενομένου του πρώτου λόγου της έφεσης του ενάγοντος, καθ' ο μέρος αποδίδει στην εκκαλουμένη τις εν λόγω πλημμέλειες, ως ουσιαστικά βάσιμου.
Κατά συνέπεια, ο ενάγων, ως υποστάς εργατικό ατύχημα, κατά την εκτέλεση της ναυτικής εργασίας του στο πλοίο της πρώτης εναγομένης, χωρίς αυτός να βαρύνεται με δόλο ή με την ειδική αμέλεια, υπό την προδιαληφθείσα έννοια, δικαιούται για την αιτία αυτή (...) την προβλεπόμενη αποζημίωση ένεκα πρόσκαιρης πλήρους ανικανότητας του για εργασία, κατά το χρονικό διάστημα από 28.6.2018 έως την λήξη του συμφωνημένου χρόνου εργασίας του στις 29.7.2018, καθόσον δεν αποδεικνύεται ότι θα εξακολουθούσε ναυτολογημένος στο εν λόγω πλοίο και μετά από την λήξη της ορισμένης διάρκειας της εργασιακής του σχέσης, μήτε ότι είχε κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες, προκειμένου να ναυτολογηθεί σε έτερο πλοίο και εμποδίστηκε να αναλάβει τα καθήκοντα του, εξαιτίας της ανικανότητας, που είχε περιέλθει, ένεκα του επίδικου ατυχήματος.
Περαιτέρω (...) ο ενάγων για το ανωτέρω διάστημα, που κατέστη, ένεκα του επίδικου ατυχήματος, ανίκανος προς εργασία, δικαιούνταν αποζημίωση ύψους 5.425 Ευρώ [10.500 € : 30 ημέρες = 350 € το ημερομίσθιο : 2 = 175 € X 31 ημέρες], απορριπτομένου του αγωγικού κονδυλίου για το υπερβάλλον, ως ουσιαστικά αβασίμου. Επιπλέον, ο ενάγων δικαιούται σωρευτικά (...) να λάβει, λόγω του τραυματισμού του και της νοσηλείας του εκτός νοσοκομείου ή κλινικής, τους μισθούς ασθένειας 4 μηνών, εφόσον η ασθένεια του δεν οφείλεται σε δόλο ή βαρεία αμέλεια του, ώστε να αποκλείεται το δικαίωμα του αυτό (...) έκαστος των οποίων ορίζεται ίσος με το μισθό ενεργείας και το ανάλογο αντίτιμο τροφής, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 της ανωτέρω ΣΣΝΕ και ανέρχονται στο συνολικό ποσό των 12.491,84 Ευρώ [(2.712,26 € Ευρώ μισθός ενέργειας + 410,70 (13,69 € αντίτιμο τροφής X 30 ημέρες) = 3.122,96 € X 4 μήνες].
Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση (...) απέρριψε, κατ' ουσίαν [την αξίωση του ενάγοντος για καταβολή μισθών ασθενείας], έσφαλε (...). Κατ' ακολουθίαν (...) πρέπει να γίνει δεκτή κατ' ουσίαν η κρινόμενη έφεση, ως προς την πρώτη, δεύτερη και τέταρτη των εναγομένων (...), να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση στο σύνολο της, ως προς αυτούς, χάριν της ενότητας της εκτέλεσης (...).
Εν συνεχεία, αφού κρατηθεί η υπόθεση για εκδίκαση από το Δικαστήριο τούτο (άρθρο 535 παράγραφος 1 ΚΠολΔ), πρέπει η (...) αγωγή να γίνει εν μέρει δεκτή, ως και ουσιαστικά βάσιμη και να υποχρεωθούν η πρώτη εναγομένη- εφεσίβλητη αλλοδαπή εταιρεία, με την ιδιότητα της πλοιοκτήτριας, η δεύτερη εναγομένη-εφεσίβλητη εταιρεία με την ιδιότητα της αντιπροσώπου της και η τέταρτη εναγομένη-εφεσίβλητη, ως νόμιμη εκπρόσωπος της δεύτερης, να καταβάλουν στον ενάγοντα-εκκαλούντες εις ολόκληρον, το ποσό των 18.108,10 Ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επομένη επίδοσης της αγωγής, τα δε δικαστικά έξοδα και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας πρέπει να κατανεμηθούν μεταξύ των διαδίκων, αναλόγως της μερικής νίκης και ήττας τους (άρθρο 178 § 1 ΚΠολΔ) και να επιβληθεί μέρος των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος -εκκαλούντος, κατόπιν σχετικού αιτήματος του (άρθρα 183, 189 παράγραφος1 και 191 § 2 ΚΠολΔ), σε βάρος των ηττηθέντων εναγομένων - εφεσιβλήτων, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό (...)".
Α. Επί της από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό πράξης κατάθεσης ...-2023 αίτησης αναίρεσης την οποία άσκησε ο αναιρεσείων Γ. Α. του Ι., κάτοικος .... 1.Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδάφιο α ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (...) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (...). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται α) αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, β) αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές και γ) αν εφαρμοστεί εσφαλμένα.
Η παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ.
ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή, αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση.
Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 5/2023).
Κατά την έννοια εξάλλου του άρθρου 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι υφίσταται εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 2/2022).
Περαιτέρω κατά το άρθρο 1 του κ.ν. 551/1915, όπως αυτό τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, κωδικοποιήθηκε σε ενιαίο κείμενο με το β.δ. της 24-7/25-8-1920, διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 εδάφιο α του ΕισΝΑΚ και έχει εφαρμογή και επί ναυτικής εργασίας κατά το άρθρο 2 του ιδίου νόμου και 66 του ν. 3816/1958 "περί κυρώσεως του κώδικος ιδιωτικού ναυτικού δικαίου" (ΟλΑΠ 26/1995), "Ατύχημα εκ βιαίου συμβάντος, επερχόμενον εις εργάτην ή υπάλληλον των εν τω άρθρο 2 εργασιών και επιχειρήσεων, εν τη εκτελέσει της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, παρέχει εις τα κατά τας διατάξεις του παρόντος νόμου δικαιούμενα πρόσωπα δικαίωμα αποζημιώσεως απέναντι του κυρίου της επιχειρήσεως, εάν η εις το παθόντα εκ του ατυχήματος προελθούσα διακοπή της εργασίας διήρκεσε πλέον των τεσσάρων ημερών, εξαιρουμένης μόνον της περιπτώσεως καθ' ην ο παθών εκ προθέσεως προεκάλεσε το επελθόν ατύχημα".
Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ως ατύχημα από βίαιο συμβάν το οποίο επήλθε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή την εργασία και θεμελιώνει την αξίωση αποζημίωσης που προβλέπει ο νόμος που προαναφέρθηκε (εργατικό ατύχημα), θεωρείται κάθε βλάβη η οποία είναι αποτέλεσμα βίαιης και αιφνίδιας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, το οποίο δεν ανάγεται αποκλειστικά σε οργανική ή παθολογική προδιάθεση του παθόντος και το οποίο δεν θα συνέβαινε χωρίς την παροχή της εργασίας και κατά την εκτέλεσή της υπό τις σχετικές περιστάσεις (ΟλΑΠ 1287/1986).
Βίαιο συμβάν συνιστά και ο τραυματισμός ή η σωματική βλάβη ή η βλάβη της υγείας του παθόντος που του προκάλεσε πρόσκαιρη ή διαρκή ολική ή μερική ανικανότητα προς εργασία για διάστημα πέραν των τεσσάρων (4) ημερών. Μάλιστα η τυχόν υπάρχουσα απλή προδιάθεση του παθόντος, που προϋποθέτει πάθηση σε λανθάνουσα κατάσταση και επιβαρύνει τις συνέπειες του εργατικού ατυχήματος, δεν αναιρεί την ευθύνη του κυρίου της επιχείρησης προς αποζημίωση, εφόσον χωρίς τη μεσολάβηση του εξωτερικού αιτίου ξένου προς τον οργανισμό του παθόντος, ο παθών, έστω και ασθενής, θα εξακολουθούσε να παρέχει όπως και προηγουμένως την εργασία του.
Με τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό και με εκείνη του άρθρου 3 του ιδίου νόμου που ρυθμίζει το ύψος της αποζημίωσης σε συνάρτηση με τη φύση της ανικανότητας προς εργασία και τη διάρκειά της, καθιερώνεται αντικειμενική ευθύνη του εργοδότη, ανεξάρτητη δηλαδή από οποιασδήποτε μορφής υπαιτιότητά του. Η ευθύνη, δηλαδή, του εργοδότη στην προκειμένη περίπτωση διαφοροποιείται από την πταισματική αδικοπρακτική ευθύνη του κοινού δικαίου (ΑΠ 356/2002).
Ο εργοδότης περαιτέρω δεν απαλλάσσεται, ακόμη και αν το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια του παθόντος. Η ευθύνη του εργοδότη όμως αίρεται μόνο στην περίπτωση που ο παθών προκάλεσε δόλια το ατύχημα, οπότε διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ του νομίμου λόγου ευθύνης και της ζημίας που επήλθε.
Η αξίωση αποζημίωσης του κ.ν. 551/1015 διατηρεί τον αποκαταστατικό της χαρακτήρα και θεμελιώνεται στο γεγονός ότι ο παθών κατέστη ανίκανος προς εργασία λόγω του εργατικού ατυχήματος (ΟλΑΠ 4/2003). Από το συνδυασμό περαιτέρω των διατάξεων των άρθρων 914, 297, 298, 299 και 929 ΑΚ προκύπτει ότι η αποζημίωση κατά κανόνα αποβλέπει στην αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε σε βάρος του προσώπου που ζημιώθηκε, αλλά δεν επιτρέπεται να οδηγεί στον πλουτισμό του.
Ο κανόνας είναι ότι αποκαθίσταται η συγκεκριμένη ζημία, διότι σκοπός του δικαίου της αποζημίωσης είναι η ανόρθωση της πραγματικής ζημίας η οποία είναι διαφορετική για τον κάθε ζημιωθέντα. Η περιουσιακή ζημία υπολογίζεται κατά κανόνα υποκειμενικά, δηλαδή με κριτήριο τη ζημία την οποία προκάλεσε το ζημιογόνο γεγονός στο συγκεκριμένο πρόσωπο που ζημιώθηκε (συγκεκριμένη ζημία), αλλά κατ' εξαίρεση και αφηρημένα, δηλαδή με κριτήριο τη ζημία που θα μπορούσε να επιφέρει το ζημιογόνο γεγονός στο μέσο ζημιωθέντα κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων (αφηρημένη ζημία).
Τέτοια εξαίρεση στον κανόνα που προαναφέρθηκε εισάγει το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 551/1915, διότι προβλέπει ότι η αποζημίωση την οποία μπορεί να αξιώσει από τον εργοδότη του ο εργαζόμενος που υπέστη σωματική βλάβη από εργατικό ατύχημα και κατέστη από το λόγο αυτό ανίκανος για παροχή εργασίας υπολογίζεται με γενικά και αντικειμενικά κριτήρια ανάλογα, δηλαδή, με την έκταση (πλήρη ή μερική) και τη διάρκεια της ανικανότητας (διαρκή ή πρόσκαιρη) και δεν μπορεί να υπερβαίνει συγκεκριμένα για κάθε περίπτωση ποσά.
Η αποζημίωση αυτή που υπολογίζεται κατ' αποκοπή μπορεί να είναι μικρότερη, αλλά και μεγαλύτερη από αυτή που θα έπρεπε να καταβληθεί, αν αποκαθίστατο η πραγματική ζημία την οποία είχε υποστεί ο παθών-εργαζόμενος. Ο νόμος όμως 551/1915 προϋποθέτει ότι ο ζημιωθείς-εργαζόμενος για να αξιώσει αποζημίωση από τον εργοδότη του υπέστη πράγματι από εργατικό ατύχημα περιουσιακή ζημία, την οποία μάλιστα οφείλει να επικαλεσθεί και να αποδείξει.
Διαφορετικά δεν μπορεί να απαιτήσει την καταβολή αποζημίωσης από τα πρόσωπα που ενέχονται - και μάλιστα αντικειμενικά έναντί του - για την αποκατάσταση της ζημίας του. Η επιδίκαση αποζημίωσης χωρίς την ύπαρξη και την απόδειξη ζημίας είναι βέβαια νοητή, αλλά μόνο στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του άρθρου 345 εδάφιο α ΑΚ.
Η περίπτωση επίσης κατά την οποία συμβαλλόμενοι σε δικαιοπραξία περιέλαβαν ρητά όρο για καταβολή αποζημίωσης χωρίς την ύπαρξη ζημίας είναι διαφορετική. Ο ενάγων-εργαζόμενος περαιτέρω δεν μπορεί να απαιτήσει ως αποζημίωση ποσά μεγαλύτερα από αυτά που προβλέπονται από τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 3 του ν. 551/1915, επειδή στην προκειμένη περίπτωση ο εργοδότης ευθύνεται αντικειμενικά και συνεπώς ανακύπτει ανάγκη να προστατεύεται από ενδεχόμενη υπέρμετρη διεύρυνση των ορίων ευθύνης του (ΑΠ 541/2020).
Για το λόγο αυτό ο νομοθέτης όρισε ότι το ποσόν της αποζημίωσης την οποία μπορεί να αξιώσει ο εργαζόμενος από τον εργοδότη του στην προκειμένη περίπτωση υπολογίζεται σύμφωνα με κριτήρια την έκταση και τη χρονική διάρκεια της ανικανότητάς του για εργασία σε συνδυασμό με τον μισθό που λάμβανε. Από τη διάταξη τέλος του άρθρου 298 ΑΚ προκύπτει ότι όποιος υπέστη βλάβη στο σώμα του ή την υγεία του και κατέστη εξαιτίας της βλάβης αυτής ανίκανος για εργασία, έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον κατά νόμο υπόχρεο ως αποζημίωση και οτιδήποτε θα κέρδιζε στο μέλλον με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, αν δεν είχε καταστεί εξαιτίας της βλάβης του σώματος ή της υγείας του ανίκανος για εργασία (ΑΠ 721/2023).
Στον πρώτο και στο δεύτερο λόγο αναίρεσης οι οποίοι συμπληρώνονται ο αναιρεσείων εκθέτει ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 1, 3 παράγραφος 3 του κ.ν. 551/1915, 297, 298 και 929 ΑΚ με συνέπεια να υποπέσει στις αναιρετικές πλημμέλειες που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθμοί 1 και 19 του ΚΠολΔ και να πρέπει για το λόγο αυτό να αναιρεθεί.
Ο αναιρεσείων εκθέτει ειδικότερα ότι, μολονότι η αναιρεσιβαλλομένη δέχθηκε ότι από το ένδικο ναυτεργατικό ατύχημα είχε περιέλθει σε πλήρη ανικανότητα προς παροχή εργασίας για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών, επιδίκασε σε αυτόν αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη μόνον για τριάντα (30) ημέρες και απέρριψε το αίτημα της αγωγής του για καταβολή αποζημίωσης από την ίδια αιτία και για το επιπλέον χρονικό διάστημα των πέντε (5) μηνών και μάλιστα με ασαφείς και αντιφατικές παραδοχές ως προς το αν κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και τα προπαρασκευαστικά μέτρα που είχαν ληφθεί θα αποκόμιζε ή όχι εισόδημα, το οποίο απώλεσε, διότι συνέβη το ατύχημα.
Ο αναιρεσείων προσθέτει ότι για το λόγο αυτό το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση υποχρέωσε τις αναιρεσίβλητες να καταβάλουν σε αυτόν ως αποζημίωση για την αποκατάσταση της αποθετικής ζημίας που είχε υποστεί από το ένδικο ναυτεργατικό ατύχημα ποσό μικρότερο από αυτό που πραγματικά μπορούσε να αξιώσει από αυτές ως αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη.
Το Μονομελές Εφετείο, όπως προκύπτει από τις ανέλεγκτες παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), δέχθηκε ότι ο αναιρεσείων, ναυτικός, ο οποίος υπηρετούσε ως πλοίαρχος στο φορτηγό πλοίο "AEOLIAN LIGHT", υπέστη ναυτεργατικό ατύχημα με αφορμή την εργασία του, διότι κατά τη διάρκεια εργασιών καθαρισμού των υφάλων του πλοίου μετακίνησε ένα γεμάτο με χημικό υγρό δοχείο με αποτέλεσμα να υποστεί οξεία και εμμένουσα οσφυαλγία με συνοδό αίσθημα αιμωδίας και άλγους στο δεξιό κάτω άκρο.
Η αναιρεσιβαλλομένη περαιτέρω δέχθηκε ότι για το λόγο αυτό ο αναιρεσείων έπρεπε μετά από σύσταση των θεραπόντων ιατρών του να παραμείνει κλινήρης και σε κατάσταση πλήρους ακινησίας και, επιπλέον, ότι έπρεπε να αποφύγει οποιαδήποτε δραστηριότητα από 28-6-2018 έως και 29-12-2018, όπως αναφερόταν και στις ιατρικές γνωματεύσεις του Γ.
Ν. Μεσσηνίας που αναφέρονται στην απόφαση. Το Μονομελές Εφετείο, επομένως, αν και δέχθηκε έμμεσα, αλλά με σαφήνεια ότι ο αναιρεσείων από το ατύχημα είχε περιέλθει για ολόκληρο το χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών που προαναφέρθηκε σε κατάσταση ολικής ανικανότητας να εργασθεί και ότι επομένως για το ίδιο διάστημα δεν ήταν δυνατόν να εργασθεί για να αποκομίσει εισόδημα, επιδίκασε σε αυτόν αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη μόνον για τριάντα (30) ημέρες και, ειδικότερα, για το χρονικό διάστημα από 28-6-2018 έως και 29-7-2018, όταν έληξε η σύμβαση εργασίας του.
Η αναιρεσιβαλλομένη επομένως που απέρριψε το αίτημα της αγωγής του αναιρεσείοντος για επιδίκαση αποζημίωσης για διαφυγόντα κέρδη και για το επιπλέον χρονικό διάστημα των πέντε (5) μηνών κατά το οποίο ο αναιρεσείων αδυνατούσε να εργασθεί με αφορμή το ατύχημα που είχε υποστεί παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 1 και 3 του ν. 551/1915 σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 929 ΑΚ και 38 ΕισΝΑΚ.
Το Μονομελές Εφετείο περαιτέρω δέχθηκε ότι δεν αποδείχθηκε ότι αναιρεσείων-ναυτικός μετά τη λήξη της σύμβασης εργασίας του στις 29-7-2018 θα ναυτολογείτο στο ίδιο πλοίο για να παράσχει και πάλι εκεί την εργασία του ως πλοίαρχος και ότι, επιπλέον, δεν είχε κάνει προπαρασκευαστικές εργασίες για να καταρτίσει σύμβαση ναυτικής εργασίας με τρίτο πρόσωπο, αλλά δεν πρόσφερε τις υπηρεσίες του σε αυτό, επειδή εμποδίσθηκε από το ατύχημα που είχε υποστεί με αφορμή την εργασία του.
Με τις αιτιολογίες του αυτές το Μονομελές Εφετείο παραβίασε και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που προαναφέρθηκαν. Η παραδοχή, συγκεκριμένα, της αναιρεσιβαλλομένης ότι ο αναιρεσείων είχε καταστεί πλήρως ανίκανος προς παροχή ναυτικής εργασίας για έξι (6) μήνες αναιρεί την επόμενη παραδοχή της ότι δεν εμποδιζόταν από την ανικανότητά του αυτή να παράσχει τις υπηρεσίες του σε οποιονδήποτε άλλον εργοδότη για χρονικό διάστημα το οποίο περιλαμβανόταν σε αυτό της ολικής ανικανότητάς του να εργασθεί.
Το Μονομελές Εφετείο, επιπλέον, διαλαμβάνει ανεπαρκείς αιτιολογίες για το ουσιώδες ζήτημα ότι ο αναιρεσείων δεν είχε προβεί σε προπαρασκευαστικά μέτρα για να ναυτολογηθεί σε άλλο πλοίο και ότι επομένως δεν μπορούσε να αξιώσει αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη από τις αναιρεσίβλητες, διότι, μολονότι δέχθηκε ότι ο αναιρεσείων είχε καταστεί ολικά ανίκανος για εργασία για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών και έπρεπε να παραμείνει κλινήρης και σε κατάσταση πλήρους ακινησίας στην οικία του για να αποθεραπευθεί, δεν διαλαμβάνει παραδοχή αν ο αναιρεσείων παρόλα αυτά είχε αντικειμενικά τη δυνατότητα να προβεί - και μάλιστα σε ποιες συγκεκριμένα - προπαρασκευαστικές ενέργειες για την ανεύρεση άλλης εργασίας.
Η αντίφαση και η ανεπάρκεια επομένως αυτή ως προς την ικανότητα ή μη του αναιρεσείοντος να εργασθεί και συνεπώς ως προς το αν θα μπορούσε ή όχι να αξιώσει αποζημίωση από τις αναιρεσίβλητες για την απώλεια εισοδημάτων του που επήλθε λόγω του εργατικού ατυχήματος καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το αν συνέτρεχαν ή όχι στην προκειμένη περίπτωση οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή ή μη των διατάξεων των άρθρων 1 και 3 του ν.551/1915 σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 929 ΑΚ και 38 ΕισΝΑΚ.
Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν η αναιρεσιβαλλομένη υπέπεσε στις αναιρετικές πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμοί 1 και 19 ΚΠολΔ κατά την εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων που προαναφέρθηκαν τις οποίες παραβίασε τόσο ευθέως, όσο και εκ πλαγίου, όπως βάσιμα επικαλείται ο αναιρεσείων με τον πρώτο και το δεύτερο λόγο της αναίρεσής του, οι οποίοι επομένως πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι.
Β. Επί της από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτησης που άσκησαν οι αναιρεσείουσες α) εμπορική εταιρεία του δικαίου της Λιβερίας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" ("ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΙΜ ΛΙΜΙΤΙΝΤ") και έδρα τη Λιβερία, 2) εμπορική εταιρεία του δικαίου των νήσων Μάρσαλ με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LILITED" (ΟΣΙΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΙΝΤ), έδρα τα νησιά Μάρσαλ και εγκατάσταση στον Πειραιά και 3) Φ.-Ε.
Μ. του Γ., κάτοικος ...
1. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 11 γ ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από τις διατάξεις περαιτέρω των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας για να διαγνώσει την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.
Δεν επιβάλλεται όμως να γίνεται στη δικαστική απόφαση ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα. Δεν αποκλείεται βέβαια το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και να εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, επειδή κατά την ελεύθερη κρίση του έχουν μεγαλύτερη αποδεικτική σημασία.
Για τον αναιρετικό έλεγχο αρκεί να προκύπτει με βεβαιότητα ότι από τη γενική και κατ' είδος αναφορά στα αποδεικτικά μέσα συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που υποβλήθηκαν στη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, χωρίς κανένα να παραλειφθεί. Για να ιδρυθεί ο συγκεκριμένος λόγος αναίρεσης αρκεί παρά τη βεβαίωση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα να καταλείπονται με βάση το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο λήφθηκε και συνεκτιμήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης ως προς ουσιώδη ισχυρισμό (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 40/2024, ΑΠ 57/2023).
Στον πρώτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες επικαλούνται ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 591 παράγραφος 1, 106, 335, 338 έως 340 και 346 ΚΠολΔ και συνεπώς υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 11 γ ΚΠολΔ, επειδή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που είχαν προσκομίσει και είχαν επικαλεσθεί ενώπιόν του και τα οποία ασκούσαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.
Οι αναιρεσείουσες ειδικότερα επικαλούνται ότι το Μονομελές Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που είχαν προσκομίσει και είχε επικαλεσθεί νόμιμα τόσο ενώπιον του πρωτοβαθμίου, όσο και ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και, συγκεκριμένα, α) το από 16-3-2018 απόσπασμα από το ημερολόγιο γέφυρας του πλοίου, β) το από 2-4-2018 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που είχε αποστείλει ο αναιρεσίβλητος προς το ναυτικό πράκτορα του πλοίου στη Βραζιλία και γ) το από 7.4.2018 ηλεκτρονικό μήνυμα του αναιρεσιβλήτου προς τη δεύτερη αναιρεσείουσα, από τα οποία αποδεικνυόταν έμμεσα ότι το επίδικο ναυτεργατικό ατύχημα δεν είχε συμβεί, επειδή στα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα δεν γινόταν οποιαδήποτε αναφορά στο ένδικο ατύχημα, και ότι συνεπώς η ιστορική βάση της αγωγής ήταν αναληθής και, επιπλέον, α) τα από 26-7-2018 και 27-7-2018 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία είχε αποστείλει ο αναιρεσίβλητος στη δεύτερη από αυτούς, β) τα από 27-7-2018 δύο (2) μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα οποία είχε αποστείλει ο νόμιμος εκπρόσωπος του ταξιδιωτικού πρακτορείου "ARIA TRAVEL" προς τη δεύτερη από αυτούς και γ) το από 2-8-2018 τραπεζικό έμβασμα ποσού 73.733,04 Ευρώ των αναιρεσειουσών προς τον αναιρεσίβλητο, από τα οποία - ακόμη και υπό την εκδοχή ότι είχε συμβεί το επίδικο ναυτεργατικό ατύχημα - αποδεικνυόταν έμμεσα ότι ο αναιρεσίβλητος ήδη από 31-7-2018 ήταν ικανός προς εργασία και συνεπώς έκτοτε δεν μπορούσε να αξιώσει από αυτές αποζημίωση σύμφωνα με τα άρθρο 3 παράγραφος 3 του ν. 551/1915 και 38 ΕισΝΑΚ για αποκατάσταση περιουσιακής ζημίας που είχε υποστεί.
Οι αναιρεσείουσες εκθέτουν περαιτέρω ότι, αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, είχε λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά αυτά μέσα είτε θα απέρριπτε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, είτε εν πάση περιπτώσει θα οδηγείτο σε ευνοϊκότερο για τις ίδιες διατακτικό, όπως ειδικότερα αναφέρουν στο λόγο αναίρεσης που προαναφέρθηκε.
Το Μονομελές Εφετείο όμως- μετά την εξαφάνιση της εκκαλουμένης - για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι πράγματι είχαν λάβει χώρα όλα τα περιστατικά τα οποία κατά την αγωγή θεμελίωναν τις νόμιμες προϋποθέσεις για να ιδρυθεί ευθύνη προς αποζημίωση των αναιρεσειουσών έναντι του αναιρεσιβλήτου έλαβε υπόψη του είτε προς άμεση, είτε προς έμμεση απόδειξη και τα αποδεικτικά μέσα τα οποία οι αναιρεσείουσες είχαν προσκομίσει ανταποδεικτικά και είχαν επικαλεσθεί νόμιμα τόσο ενώπιον του πρωτοβαθμίου, όσο και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο για να αποδείξουν την αναλήθεια της ιστορικής βάσης της αγωγής.
Το γεγονός προκύπτει από τη βεβαίωση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου - που περιλαμβάνεται στην αναιρεσιβαλλομένη - ότι για να σχηματίσει την αποδεικτική του κρίση έλαβε υπόψη του και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που είχαν επικαλεσθεί και είχαν προσκομίσει οι διάδικοι ενώπιόν του "είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε ως δικαστικά τεκμήρια, για μερικά των οποίων γίνεται ειδική αναφορά κατωτέρω, χωρίς όμως να έχει παραλειφθεί κάποιο για την ουσιαστικά διάγνωση της διαφοράς" (βλ.
τη δεύτερη σελίδα του 8ου φύλλου της αναιρεσιβαλλομένης) και β) από το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης στην οποία μάλιστα γίνεται και ειδική αναφορά στις ιατρικές βεβαιώσεις από τις οποίες αποδεικνυόταν ειδικότερα ότι ο αναιρεσίβλητος είχε υποστεί σωματική κάκωση, ότι λάμβανε για το λόγο αυτό φαρμακευτική αγωγή και ότι, επιπλέον, οι θεράποντες ιατροί είχαν συστήσει σε αυτόν να βρίσκεται σε πλήρη ακινησία και αν αποφεύγει οποιαδήποτε δραστηριότητα.
Το γεγονός, περαιτέρω, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη του ως αποδεικτικό μέσο και αξιολόγησε και το ημερολόγιο της γέφυρας του πλοίου - το οποίο αποτελεί ιδιωτικό έγγραφο - προκύπτει από την κρίση που περιέχεται στην αναιρεσιβαλλομένη ότι ο αναιρεσίβλητος δεν είχε σημειώσει σε αυτό ότι είχε υποστεί σωματική κάκωση από ατύχημα, διότι αρχικά είχε υποτιμήσει το γεγονός.
Στην προκειμένη επομένως περίπτωση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο για να καταλήξει στο αποδεικτικό του συμπέρασμα έλαβε υπόψη και εκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα που προαναφέρθηκαν. Το Μονομελές Εφετείο συνεπώς δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 591 παράγραφος 1, 106, 335 και 339 ΚΠολΔ και συνεπώς δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 11 γ ΚΠολΔ, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι αναιρεσείουσες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο οποίος επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. 2.
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδάφιο α ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (...) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (...). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται α) αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, β) αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές και γ) αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Η παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς.
Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή, αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση. Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 5/2023).
Περαιτέρω το άρθρο 66 του ν. 3816/1958 "περί κυρώσεως του Κώδικος Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου" - όπως αυτός ίσχυε, πριν καταργηθεί με τις διατάξεις των άρθρων 292 και 293 παράγραφος 1 του ν. 5020/2023 (ΦΕΚ Α' 29/15-2-2023) "Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου κ.λπ." - όριζε τα εξής: "Ο ναυτικός ασθενήσας, δικαιούται εις μισθόν και νοσηλεύεται δαπάναις του πλοίου, εάν δε η σύμβασις ναυτολογήσεως λυθή λόγω της ασθενείας και νοσηλεύεται ούτος εκτός του πλοίου, δικαιούται εις τα νοσήλεια και εις μισθόν εφ` όσον διαρκεί η ασθένεια, ουχί όμως πέραν των τεσσάρων μηνών.
Αι ανωτέρω διατάξεις εφαρμόζονται και επί ατυχημάτων εκ βιαίου συμβάντος, εάν δε ο ναυτικός υπέστη εξ αυτών ανικανότητα προς εργασίαν, ως και εν περιπτώσει θανάτου αυτού, εφαρμόζονται και αι ειδικαί διατάξεις περί αποζημιώσεως των εξ ατυχημάτων εν τη εργασία παθόντων. Προς υπολογισμόν των κατά το παρόν άρθρον απαιτήσεων επιτρέπεται να συνομολογήται ειδικός μισθός.".
Αν επομένως - σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της διάταξης που προαναφέρθηκε - έχει συναφθεί συλλογική σύμβαση εργασίας η οποία προβλέπει ειδικά ότι σε περίπτωση ασθένειας του ναυτικού καταβάλλεται "μισθός ασθενείας", ο ναυτικός δεν μπορεί να απαιτήσει ως τέτοιο μισθό τον μεγαλύτερο, συμφωνημένο, που ενδεχομένως λαμβάνει, αλλά μόνον το μισθό που προβλέπεται από τη συλλογική αυτή σύμβαση, δηλαδή, συνήθως, το βασικό και, επιπλέον, το αντίτιμο τροφής που προστίθεται σε αυτόν.
Ο "μισθός ασθενείας" επομένως μπορεί να είναι μικρότερος από το συμφωνημένο μηνιαίο μισθό που λαμβάνει ο ναυτικός. Η διάταξη, τέλος, του άρθρου 1 της από 10-11-2010 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω - που κυρώθηκε με την Υ.Α. .../2011 (ΦΕΚ ...-2011) και ίσχυε για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010- όριζε τα εξής : "Βασικός Μισθός Ο μηνιαίος βασικός μισθός του πλοιάρχου ορίζεται σε Ευρώ (2.712,26) [...]." και του άρθρου 8 παράγραφος 1 της ίδιας Σ.Σ.Ν.Ε. "Μισθοί ασθενείας (...) Ο μισθός ασθενείας του Πλοιάρχου που νοσηλεύεται εκτός του πλοίου, σε νοσοκομείο ή εκτός νοσοκομείου, ορίζεται ίσος με το βασικό μισθό του άρθρου 1.
Στον ανωτέρω μισθό ασθενείας περιλαμβάνεται και το αντίτιμο τροφής. Στο ίδιο ποσό ανέρχεται ο μισθός ασθενείας σε περίπτωση ατυχήματος (...)". Η διάταξη αυτή έχει την έννοια ότι το αντίτιμο τροφής δεν "περιλαμβάνεται" στο βασικό μισθό, όπως προκύπτει από μόνο το γράμμα της, αλλά αποτελεί επιπλέον παροχή που προστίθεται σε αυτόν για να υπολογισθεί ο μισθός ασθενείας του άρθρου 66 ΚΙΝΔ, διότι σε διαφορετική περίπτωση το εδάφιο β που περιέλαβαν οι κοινωνικοί εταίροι στη Σ.Σ.Ν.Ε.
που προαναφέρθηκε δεν θα είχε έννοια και συνεπώς θα ήταν περιττό καθότι θα αρκούσε η ρύθμιση του εδαφίου α της ως άνω διάταξης.
Στο δεύτερο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες εκθέτουν ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 66 του ν. 3816/1958 "περί κυρώσεως του Κώδικος Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου" - όπως αυτός ίσχυε, πριν καταργηθεί με τις διατάξεις των άρθρων 292 και 293 παράγραφος 1 του ν. 5020/2023 (ΦΕΚ Α' 29/15-2-2023) "Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου κ.λπ." - και 1 και 8 παράγραφος 1 της από 10-11-2010 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω - που κυρώθηκε με την Υ.Α. .../2011 (ΦΕΚ ...-2011) και ίσχυε για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010 - με συνέπεια να υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ και να πρέπει για το λόγο αυτό να αναιρεθεί.
Οι αναιρεσείουσες εκθέτουν ειδικότερα ότι το Μονομελές Εφετείο δέχθηκε εσφαλμένα ότι ο μισθός ασθενείας που μπορούσε να αξιώσει ο αναιρεσίβλητος - ο οποίος είχε υποστεί σωματική κάκωση από το επίδικο ναυτεργατικό ατύχημα και είχε καταστεί για το λόγο αυτό πρόσκαιρα, πλήρως, ανίκανος για παροχή εργασίας - περιλάμβανε - εκτός από το βασικό μισθό που λάμβανε σύμφωνα με το άρθρο 1 της από 10-11-2010 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω - που κυρώθηκε με την Υ.Α. .../2011 (ΦΕΚ ...-2011) και ίσχυε για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010 - και, επιπλέον, το αντίτιμο τροφής με συνέπεια να τις υποχρεώσει να καταβάλουν εις ολόκληρον σε αυτόν για την αιτία που προαναφέρθηκε ποσό μεγαλύτερο από αυτό που πραγματικά δικαιούτο σύμφωνα με τις ίδιες διατάξεις.
Το Μονομελές Εφετείο δέχθηκε ότι ο ειδικός μηνιαίος "μισθός ασθενείας" τον οποίο ο αναιρεσίβλητος μπορούσε να απαιτήσει από τις αναιρεσείουσες, αποτελείτο από το βασικό μισθό ύψους 2.712,26 Ευρώ που προέβλεπε η διάταξη του άρθρου 1 της από 10-11-2010 Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Πλοιάρχων Φορτηγών Πλοίων από 4.500 TDW και άνω που είχε κυρωθεί με την Υ.Α. .../2011 (ΦΕΚ ...-2011) και, επιπλέον, από το ανάλογο αντίτιμο τροφής (13,69 Ευρώ την ημέρα) - όπως προέβλεπε η διάταξη του άρθρου 8 παράγραφος 1 της Σ.Σ.Ν.Ε.
που προαναφέρθηκε - το οποίο πρόσθεσε στο βασικό μισθό, δηλαδή συνολικά από ποσό 3.122,96 Ευρώ το μήνα. Η αναιρεσιβαλλομένη επομένως απόφαση - σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν - δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 66 εδάφιο α του ν. 3816/1958 "περί κυρώσεως του Κώδικος Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου" - το οποίο ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο - 1 και 8 παράγραφος 1 της Σ.Σ.Ν.Ε.
που προαναφέρθηκε και η οποία κατά τη συμφωνία των συμβαλλομένων συνδικαλιστικών οργανώσεων ρύθμιζε ειδικά το ποσόν του "μισθού ασθενείας", τον οποίο μπορούσε να αξιώσει στην προκειμένη ο αναιρεσίβλητος από τις αναιρεσείουσες - με συνέπεια να μην υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι αναιρεσείουσες με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, ο οποίος επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. 3.
Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι υφίσταται εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 9/2016, ΟλΑΠ 1/1999).
Ο λόγος όμως αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται, όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, δηλαδή στην ανάλυση, στη στάθμιση και στην αξιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, επειδή το δικαστήριο της ουσίας προβαίνει στην κρίση αυτή ανέλεγκτα σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ [...] (ΟλΑΠ 1/2020) υπό την προϋπόθεση όμως ότι το αποδεικτικό πόρισμα του δικαστηρίου της ουσίας εκτίθεται στην απόφαση με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 1/2020, ΟλΑΠ 15/2006).
Περαιτέρω τα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα του δικαστηρίου ή των διαδίκων τα οποία συνέχονται με την αξιολόγηση και τη στάθμιση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές ικανές να διαμορφώσουν το αποδεικτικό πόρισμα της δικαστικής απόφασης. Τα επιχειρήματα συνεπώς αυτά δεν αποτελούν αιτιολογία της απόφασης, η οποία μπορεί να ελεγχθεί αναιρετικά σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθμός 19 του ΚΠολΔ για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα (ΑΠ 509/2022, ΑΠ 764/2021).
Στον τρίτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες εκθέτουν ότι το Μονομελές Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 66 ΚΙΝΔ και 1 και 3 του ν. 551/1915 με συνέπεια να υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από το άρθρο 559 αριθμός 19 και να πρέπει επομένως να αναιρεθεί, επειδή περιέχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες για ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.
Οι αναιρεσείουσες επικαλούνται ειδικότερα ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο α) δεν διαλαμβάνει στην αναιρεσιβαλλομένη παραδοχή για την ώρα κατά την οποία συνέβη το ένδικο ατύχημα, επειδή ο ενάγων είχε επικαλεσθεί στην αγωγή του ότι το περιστατικό έλαβε χώρα στις 16-3-2018 και ώρα 11.00' στις αποθήκες του πλοίου, αλλά οι ίδιες απέδειξαν ότι εκείνη την ημέρα και ώρα διεξαγόταν ναυτικό γυμνάσιο στο πλοίο και συνεπώς ο ενάγων δεν ήταν αντικειμενικά δυνατόν να βρίσκεται στο χώρο όπου φέρεται ότι έλαβε χώρα ο τραυματισμός του, αλλά στη θέση του πλοιάρχου στη γέφυρα του πλοίου, β) δεν αιτιολογεί για ποιο λόγο ο ενάγων στο από 8-4-2018 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλε στη δεύτερη από αυτές δεν έκανε αναφορά στο ατύχημα, το οποίο φέρεται ότι είχε υποστεί κατά τον καθαρισμό των αποθηκών του πλοίου, αλλά περιορίσθηκε μόνον στην περιγραφή των συνθηκών υπό τις οποίες είχε εκτελεσθεί η εργασία αυτή, γ) δεν αιτιολογεί πως ο αναιρεσίβλητος, μολονότι είχε τραυματισθεί στις 16-3-2018 δεν επισκέφθηκε ιατρό κατά τη διάρκεια της παραμονής του πλοίου σε λιμάνι της Βραζιλίας από 8-4-2018 έως 5-5-2018 ή δεν ζήτησε νωρίτερα την αποναυτολόγησή του, αλλά εκτελούσε κανονικά τα καθήκοντά του στο πλοίο ως πλοίαρχος έως και τη λύση της σύμβασης εργασίας του στις 27-6-2018, δ) δεν αιτιολογεί μετά από αυτό για ποιο λόγο οδηγήθηκε στην πεποίθηση ότι είχε καταστεί ολικά ανίκανος προς εργασία για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών μετά την απόλυσή του, ε) διαλαμβάνει στην αναιρεσιβαλλομένη αντιφατικά ότι η λύση της σύμβασης ναυτικής εργασίας την οποία ο αναιρεσίβλητος είχε καταρτίσει με τη δεύτερη από αυτές επήλθε τόσο επειδή ο ενάγων παραιτήθηκε από την εργασία του, όσο και διότι η εργοδότριά του τον απέλυσε λόγω του τραυματισμού του σε αυτή και, τέλος, στ) διαλαμβάνει ασαφείς παραδοχές ως προς το είδος και τη βαρύτητα της σωματικής βλάβης την οποία είχε υποστεί ο αναιρεσίβλητος από το ατύχημα, με συνέπεια να κάνει δεκτή την αγωγή του αναιρεσιβλήτου εναντίον τους και να τις υποχρεώσει να καταβάλουν σε αυτόν νομιμότοκα αποζημίωση συγκεκριμένου ποσού, ενώ σε διαφορετική περίπτωση θα απέρριπτε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη ή εν πάση περιπτώσει θα οδηγείτο σε ευνοϊκότερο για τις ίδιες διατακτικό.
Οι αναιρεσείουσες όμως με τις συγκεκριμένες αιτιάσεις τους προβάλλουν πραγματικά επιχειρήματα που συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση του αποδεικτικού υλικού και αποδίδουν ουσιαστικά στην αναιρεσιβαλλομένη έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας κατά την εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων η οποία όμως δεν ελέγχεται αναιρετικά, με το δεδομένο περαιτέρω ότι στην προκειμένη περίπτωση το πόρισμα του αποδεικτικού συλλογισμού της αναιρεσιβαλλομένης εκτίθεται με πληρότητα και σαφήνεια (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).
Στον τέταρτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες εκθέτουν ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 591 παρ. 1, 178 παρ. 1, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2, 183 ΚΠολΔ, 63, 68 και 69 του ν. 4194/2013 και συνεπώς υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ και πρέπει για το λόγο αυτό να αναιρεθεί. Οι αναιρεσείουσες επικαλούνται ειδικότερα ότι, μολονότι ο αναιρεσίβλητος δεν είχε επικαλεσθεί ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου ότι είχε καταρτίσει με τη δικαστική του παραστάτη έγγραφη συμφωνία για τον καθορισμό της αμοιβής της και δεν είχε προσκομίσει πίνακα εξόδων και αμοιβών, τις υποχρέωσε να καταβάλουν στον αναιρεσίβλητο το υπερβολικό ποσόν των χιλίων οκτακοσίων (1.800) Ευρώ ως μέρος των δικαστικών εξόδων στα οποία είχε υποβληθεί για να διεξαγάγει τη δίκη, ενώ το νόμιμο ποσόν που έπρεπε να επιδικασθεί σε αυτόν για την αιτία που προαναφέρθηκε ανερχόταν σε εννιακόσια πέντε Ευρώ και σαράντα ένα λεπτά (905,41 Ευρώ). Ο λόγος αυτός της αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, επειδή η διάταξη του δικαστηρίου της ουσίας ως προς τα δικαστικά έξοδα αφορά σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και για το λόγο αυτό δεν ελέγχεται αναιρετικά (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, ΑΠ 505/2020, ΑΠ 700/2019, ΑΠ 192/2016, ΑΠ 1465/2013).
Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν πρέπει α) να απορριφθεί η από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά που άσκησαν οι αναιρεσείουσες, εμπορική εταιρεία του δικαίου της Λιβερίας με την επωνυμία "AEOLIAN LIGHT MARITIME LIMITED" ("ΕΟΛΙΑΝ ΛΑΪΤ ΜΑΡΙΤΑΙΜ ΛΙΜΙΤΙΝΤ") και έδρα τη Λιβερία, εμπορική εταιρεία του δικαίου των νήσων Μάρσαλ με την επωνυμία "OCEAN FREIGHTERS LILITED" (ΟΣΙΑΝ ΦΡΑΪΤΕΡΣ ΛΙΜΙΤΙΝΤ), έδρα τα νησιά Μάρσαλ και εγκατάσταση στον Πειραιά και Φ.-Ε.
Μ. του Γ., κάτοικος ..., β) να γίνει δεκτή η από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτηση για αναίρεση που άσκησε ο αναιρεσείων Γ. Α. του Ι., κάτοικος .... Μετά από αυτό η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει και συγκεκριμένα κατά το κεφάλαιο που αφορά την υποχρέωση των αναιρεσίβλητων να καταβάλουν σε αυτόν εις ολόκληρον αποζημίωση σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 3 παρ. 3 του ν. 551/1915 για το χρονικό διάστημα από 28-6-2018 έως 28-12-2018.
Η υπόθεση εξάλλου, επειδή χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση πρέπει να παραπεμφθεί για εκδίκαση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον Δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την απόφαση που αναιρέθηκε (άρθρο 580 παράγραφος 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου της από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτησης ο οποίος κατέθεσε προτάσεις - μετά από το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του - πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσειουσών οι οποίες ηττήθηκαν στη δίκη, ενώ τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος της από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτησης ο οποίος κατέθεσε προτάσεις - μετά από νόμιμο και βάσιμο αίτημά του - πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων οι οποίες ηττήθηκαν στη δίκη (άρθρα 573 παράγραφος 1, 106, 176 παράγραφος 1, 180 και 191 παράγραφος 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. 4.
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 579 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν αποδεικνύεται προαποδεικτικώς εκούσια ή αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης που αναιρέθηκε, ο Άρειος Πάγος, αν υποβληθεί αίτηση (...) με τις προτάσεις (...) που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου ως την παραμονή της συζήτησης, διατάζει με την αναιρετική απόφαση την επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.
Οι αναιρεσείουσες, τέλος, στις προτάσεις που κατέθεσαν ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου στις 1-3-2024 εκθέτουν ότι σε εκτέλεση της αναιρεσιβαλλομένης υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά κατέβαλαν εκουσίως στον αναιρεσίβλητο συνολικό ποσόν 25.373,04 Ευρώ για κεφάλαιο, τόκους και δικαστικά έξοδα και για το λόγο αυτό ζητούν να διαταχθεί η επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.
Η αίτηση αρμοδίως εισάγεται προς κρίση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (άρθρο 579 παρ. 2 ΚΠολΔ), αλλά, επειδή δεν υποβλήθηκε έως και την παραμονή της συζήτησης της αναίρεσης στις 26-2-2024, αλλά μετά από αυτή και, συγκεκριμένα, στις 1-3-2024, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, όπως ορίζεται και στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά
Απορρίπτει την από 1-3-2024 αίτηση που υπέβαλαν οι αναιρεσείουσες της από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτησης αναίρεσης για επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση
Δέχεται την από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό πράξης κατάθεσης ...-2023 αίτηση για αναίρεση κατά της ίδιας απόφασης
Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμό 272/15-5-2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά
Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος που αναιρέθηκε για περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την απόφαση που αναιρέθηκε.
Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες της από 19-7-2023 και με αύξοντα αριθμό πράξης κατάθεσης ...-2023 αίτησης αναίρεσης στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, το ύψος των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) Ευρώ.
Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες της από 21-7-2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2023 αίτησης στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, το ύψος των οποίων ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) Ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Μαΐου 2024.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου αποχωρήσαντος η αρχαιότερη της σύνθεσης Αρεοπαγίτης
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2024.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ