Supreme Court dismisses appeal on public auction priority order, ruling lower court correctly applied law.

Απόφαση 1474 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1474/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ’ αριθμ. 64/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Μαρτίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, που εδρεύει στην…, εκπροσωπείται από τον διευθυντή του Υποκαταστήματος ... και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Διονύσιο Καραλή, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται ο "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.)", που έχει υπεισέλθει ως οιονεί καθολικός διάδοχος του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και εκπροσωπείται από τον ίδιο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία Τράπεζα ... Ανώνυμη Εταιρία και το διακριτικό τίτλο ... που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευανθία Κατσίγιαννη και 2) Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα από τον κ. Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος κατοικοεδρεύει στην … και στην προκειμένη περίπτωση εκπροσωπείται και από τον Προϊστάμενο της ..., το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Νικολέτα Παπαρούνη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 21-6-2011 και 30-6-2011 ανακοπές των ήδη 2ου και 1ης αναιρεσιβλήτων, αντίστοιχα, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 67/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 228/2015 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5-11-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Χατζηγεωργίου, ανέγνωσε την από 7-3-2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως και να αναιρεθεί η 228/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της πρώτης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικό ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.

ΑΠ 7/2006, 4/2005). Ο αναιρετικός αυτός λόγος αναφέρεται σε παραβιάσεις ουσιαστικού κανόνα δικαίου σε αντιδιαστολή με τον προβλεπόμενο από την διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, ο οποίος αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό δίκαιο. Περαιτέρω, με το άρθρο 41 του Ν. 3863/2010, με το οποίο τροποποιήθηκε η περ. 3 του άρθρου 975 ΚΠολΔ, ορίζονται τα εξής: "Στις διατάξεις της περίπτωσης 3 του άρθρου 975 ΚΠολΔ, όπως έχει συμπληρωθεί με το άρθρο 31 του ν. 1545/1985 (ΦΕΚ 91 Α’ ), υπάγονται και οι απαιτήσεις των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων εφόσον προέκυψαν έως την ημέρα του πλειστηριασμού ή την κήρυξη της πτώχευσης ..." (παρ. 1). "Οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν έχουν εφαρμογή σε πλειστηριασμούς που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και σε πτωχεύσεις που έχουν ήδη κηρυχθεί μέχρι την ψήφιση του παρόντος νόμου" (παρ. 5).

Το αμέσως παραπάνω εδάφιο της περ. 3 του άρθρου 975 Κ.Πολ.Δ., απαλείφθηκε με το άρθρο 56 του Ν. 3994/2011 (ΦΕΚ Α 165/25.7.2011), η δε έναρξη εφαρμογής του ρυθμίζεται με το άρθρο 72 § 5 της μεταβατικής διάταξης του νόμου, σύμφωνα με την οποία: "Οι σχετικές με την αναγκαστική εκτέλεση, διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται στις εκτελέσεις που αρχίζουν μετά την έναρξη της ισχύος του.

Τα άρθρα 959 παράγραφος 2, 963 και 975 παράγραφος 3 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εφαρμόζονται και επί πλειστηριασμών, που θα διενεργηθούν μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος". Εξ άλλου, με τις διατάξεις των άρθρων 960 επ. και 999 επ. Κ.Πολ.Δ, η προδικασία του πλειστηριασμού αρχίζει με τη σύνταξη περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης (πρώην προγράμματος πλειστηριασμού) και τελειώνει με τη διενέργεια του πλειστηριασμού.

Ο αναπλειστηριασμός δεν αποτελεί αυτοτελή πλειστηριασμό αλλά στάδιο ενός ενιαίου πλειστηριασμού (ΑΠ 1641/2014). Με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως το αναιρεσείον, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της παραβιάσεως της διατάξεως του άρθρου 41 § 5 ν. 3863/2010, και ειδικότερα ότι εσφαλμένα απέβαλε αυτό από τον ανακοπτόμενο πίνακα κατατάξεως, κατατάσσοντας αντ’ αυτού την πρώτη των αναιρεσιβλήτων ως προσημειούχο δανείστρια στα 2/3 του πλειστηριάσματος και το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων ως προνομιούχο δανειστή στο 1/3 του πλειστηριάσματος, παρά το ότι ο πλειστηριασμός αυτός βρισκόταν σε εξέλιξη πριν την έναρξη ισχύος του ως άνω νόμου, και κατά συνέπεια οι απαιτήσεις των αναιρεσιβλήτων δεν θα έπρεπε να καταταγούν, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 975 αρ. 6, 976, 977 και 1007 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη υπόθεση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά -κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος- τα ακόλουθα: "Με την υπ’ αριθ. ...-2-2010 έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων Κ. Ν. κατασχέθηκε αναγκαστικά, αρχικά με επίσπευση του δανειστή Ν.

Ρ. ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου της αναφερόμενης σ’ αυτή οριζόντιας ιδιοκτησίας του Γ. Σ. και δυνάμει της ...2-2010 περίληψης κατασχετήριας έκθεσης του ίδιου ως άνω δικαστικού επιμελητή ορίστηκε πλειστηριασμός του ακινήτου η 14-4-2010, ο οποίος, όμως, δεν πραγματοποιήθηκε κατά την παραπάνω ημερομηνία, όπως και ο πλειστηριασμός που ορίστηκε για την 2-6-2010 με την ...-4-2010 Α’ επαναληπτική περίληψη του ίδιου ως άνω δικαστικού επιμελητή.

Δυνάμει της .../2-12-2010 δήλωσης επίσπευσης μη γενόμενου πλειστηριασμού ακινήτου της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Ξ. Λ. επέσπευσε τον πλειστηριασμό του ως άνω κατασχεθέντος ακινήτου η δεύτερη των καθ’ ων με την πρώτη ανακοπή και ανακόπτουσα της δεύτερης ανακοπής τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία ".... ... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", ως έχουσα απαίτηση κατά του οφειλέτη ύψους 200.000 ευρώ, με βάση εκτελεστό τίτλο την ...2009 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, για την οποία (απαίτηση) υπάρχει προσημείωση υποθήκης υπέρ αυτής τραπείσα σε υποθήκη στις 15-4-2010 και για την οποία εκδόθηκε η υπ’ αρ. .../2010 περίληψη κατασχετήριας έκθεσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων Χ.

Τ. - Κ. και ορίστηκε πλειστηριασμός για την 2-2-2011. Ο πλειστηριασμός όμως αυτός δεν πραγματοποιήθηκε κατόπιν συμφωνίας της επισπεύδουσας και τρίτου κυρίου, λόγω μερικής καταβολής οφειλής προς αυτήν. Στη συνέχεια με την υπ’ αριθ. .../2011 Α’ επαναληπτική περίληψη κατασχετήριας έκθεσης της ίδιας ως άνω δικαστικής επιμελήτρια πλειστηριασμός ορίστηκε για την 6-4-2011, οπότε πραγματοποιήθηκε ενώπιον της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Ξ.

Λ., ως επί πλειστηριασμού υπαλλήλου, και κατακυρώθηκε το εκπλειστηριασθέν ακίνητο στην επισπεύδουσα, αντί συνολικού πλειστηριάσματος 59.870 ευρώ, το οποίο καταβλήθηκε. Συντάχθηκε δε προς τούτο η υπ’ αρ. .../6-4-2011 έκθεση πλειστηριασμού της ως άνω συμβολαιογράφου. Στον εν λόγω πλειστηριασμό αναγγέλθηκε το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις του συνολικού ποσού 69.483,41 ευρώ, καθώς και το πρώτο των καθ’ ων ανακοπή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών" απαιτήσεις ποσού 17.048,97, 3.520,25 και 16.028,38 ευρώ και συνολικά 36.597,60 ευρώ, η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "...

Ανώνυμος Εταιρεία" για απαίτηση ποσού 73.386,96 ευρώ και η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "... ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." για απαίτηση ποσού 113.274,56 ευρώ. Η ως άνω υπάλληλος του πλειστηριασμού, λόγω ανεπάρκειας του πλειστηριάσματος που επιτεύχθηκε, για την ικανοποίηση των αναγγελθέντων δανειστών, συνέταξε προσβαλλόμενο υπ’ αρ. 5054/2011 πίνακα κατάταξης και αφού αφαίρεσε το ποσό των 8.398,08 ευρώ (4.755,98 + 2.640,11 + 1.001,99) για έξοδα εκτέλεσης, κατέταξε α) το ΙΚΑ - ...

για το συνολικό ποσό 36.597,60 ευρώ, ως έχον γενικό προνόμιο κατ’ άρθρο 975 παρ. 3 ΚΠολΔ, β) το Ελληνικό Δημόσιο στο 1/3 του υπόλοιπου πλειστηριάσματος, ήτοι για ποσό 4.958,11 ευρώ, ως έχον γενικό προνόμιο κατ’ άρθρο 975 παρ. 5 ΚΠολΔ και γ) την επισπεύδουσα στα 2/3 του υπόλοιπου πλειστηριάσματος ήτοι για το ποσό των 9.916,21 ευρώ, ως έχουσα ειδικό προνόμιο ως πρώτη ενυπόθηκη δανείστρια κατά τις διατάξεις των άρθρων 977, 1007, 976 § 2 ΚΠολΔ, αποκλείοντας τις λοιπές αναγγελθείσες τραπεζικές εταιρείες.

Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα έγγραφα ο πίνακας κατάταξης που προσβάλλεται αφορά πλειστηριασμό ακινήτου, ο οποίος βρισκόταν σε εξέλιξη στις 15-7-2010, δηλαδή την ημερομηνία δημοσίευσης του ως άνω νόμου 3863/2010, εφόσον η σύνταξη περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης έλαβε χώρα πριν την παραπάνω ημερομηνία, λαμβανομένου υπόψη ότι ως ημερομηνία διενέργειας του πρώτου πλειστηριασμού είχε οριστεί η 14-4-2010, η δε σύνταξη περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης προηγείται πάντοτε αυτού.

Το ότι ο πλειστηριασμός κατά την παραπάνω ημερομηνία ματαιώθηκε και τελικά διενεργήθηκε την 6-4-2011 δεν έχει κάποια έννομη σημασία ως προς το υπό κρίση ζήτημα, διότι, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην παραπάνω νομική σκέψη, πρόκειται για στάδιο ενός ενιαίου πλειστηριασμού που αρχίζει από τη σύνταξη της περίληψης της κατασχετήριας έκθεσης και τελειώνει με τη διενέργεια του πλειστηριασμού και την κατακύρωση (άρθρο 1002 Κ.Πολ.Δ.).

Επομένως, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 41 του ως λόγω νόμου (3863/2010), οι υπόλοιπες διατάξεις του άρθρου αυτού, για την προνομιακή κατάταξη των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, μεταξύ των οποίων και το πρώτο των καθ’ ων η ανακοπή "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών" (..., δεν τύγχαναν εφαρμογής, ώστε οι απαιτήσεις αυτού να απολαμβάνουν του προνομίου της τρίτης τάξης (άρθ. 975 αριθ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά συνέπεια, παρά το νόμο κατατάχθηκε το πρώτο των καθ’ ων ΙΚΑ - ΕΤΑΜ στην προνομιακή τρίτη τάξη". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Μονομελές Εφετείο δέχθηκε τις εφέσεις των αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει αντιθέτως και, δεχόμενο τον ταυτόσημο λόγο των ανακοπών των αναιρεσιβλήτων, μεταρρύθμισε τον επίδικο πίνακα κατατάξεως, αποβάλλοντας το αναιρεσείον και κατατάσσοντας στη θέση του το δεύτερο αναιρεσίβλητο στο ένα τρίτο του πλειστηριάσματος, μετ’ αφαίρεση των εξόδων και την πρώτη αναιρεσίβλητη στα δύο τρίτα, αντιστοίχως.

Το Εφετείο, επομένως, ορθά ερμήνευσε κι εφήρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 41 του ως άνω ν. 3863/2010 και διέλαβε στην απόφασή του σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες σχετικά με την απόρριψη του ισχυρισμού του αναιρεσείοντος περί κατάταξής του στην τρίτη σειρά προνομίων του άρθρου 975 ΚΠολΔ. Ειδικότερα, ορθά έκρινε ότι ο πλειστηριασμός βρισκόταν σε εξέλιξη πριν την ημερομηνία δημοσιεύσεως του ως άνω νόμου (15-7-2010), εφόσον η σύνταξη περιλήψεως της κατασχετήριας εκθέσεως έλαβε χώρα πριν την παραπάνω ημερομηνία, λαμβανομένου υπόψη ότι ως ημερομηνία διενέργειας του πρώτου πλειστηριασμού είχε οριστεί η 14-4-2010, η δε σύνταξη περιλήψεως της κατασχετήριας εκθέσεως προηγείται πάντοτε αυτού.

Το ότι ο πλειστηριασμός κατά την παραπάνω ημερομηνία ματαιώθηκε και τελικά διενεργήθηκε στις 6-4-2011 δεν έχει κάποια έννομη σημασία ως προς το υπό κρίση ζήτημα, παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα από το αναιρεσείον, διότι πρόκειται για στάδιο ενός ενιαίου πλειστηριασμού που αρχίζει από τη σύνταξη της περιλήψεως της κατασχετήριας εκθέσεως και τελειώνει με τη διενέργεια του πλειστηριασμού και την κατακύρωση (άρθρο 1002 ΚΠολΔ).

Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί δε το αναιρεσείον (καθολικός διάδοχος του οποίου από 1-1-2017 είναι πλέον, κατ’ άρθρο 51 παρ. 1 ν. 4387/2016, το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης") ως ηττώμενο στη μειωμένη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, κατ’ άρθρο 22 §§ 1 και 3 ν. 3693/1957 (εφόσον, κατ’ άρθρο 62 παρ. 3 ν. 4387/2016, η νομική υπηρεσία και του νέου πλέον φορέα διεξάγεται από το Ν.Σ.Κ.) και μάλιστα για καθέναν από αυτούς, δεδομένου ότι παρέστησαν με χωριστή εκπροσώπηση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5 Νοεμβρίου 2015 αίτηση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για αναίρεση της 228/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη μερική δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων και την ορίζει στο ποσόν των τριακοσίων (300) ευρώ για καθένα από αυτούς.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ