1472/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1472 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1472/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 25 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. συζ. Ι. Κ., το γένος Σ. Β., 2. Δ. Σ. Β., κατοίκων ... και 3. Β. θυγ. Σ. Β., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Διονύσιο Καραλή.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Α. Ν. του Γ. και 2. Π. συζ. Α. Ν., το γένος Σ. Φ., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λεωνίδα Λεωνίδου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-7-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3067/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 1373/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 6 Μαΐου 2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την από 17-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 522 του ΚΠολΔ, ρυθμίζουσα ειδικώς, σε σχέση με την έφεση, την καθιερουμένη από το άρθρο 106 ΚΠολΔ γενική αρχή της διαθέσεως, σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο ενεργεί μόνον κατόπιν αιτήσεως του διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, με την άσκηση της εφέσεως η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους προσθέτους λόγους.

Εξ' άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 534 του ιδίου Κώδικος, εάν το αιτιολογικό της εκκαλουμένης αποφάσεως που έχει προσβληθεί με έφεση κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο αντικαθιστά τις αιτιολογίες και απορρίπτει την έφεση. Ενώ κατά το άρθρο 536 το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν μπορεί να εκδώσει επιβλαβέστερη για τον εκκαλούντα απόφαση, χωρίς ο εφεσίβλητος να ασκήσει δική του έφεση ή αντέφεση.

Η ανωτέρω διάταξη δεν εφαρμόζεται, όταν το δικαστήριο μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης αποφάσεως δικάζει την υπόθεση κατ' ουσίαν. Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι το Εφετείο κρίνει εάν ορθά αποφάνθηκε ή όχι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με βάση τα στην έφεση και τους προσθέτους λόγους διαλαμβανόμενα παράπονα του εκκαλούντος.

Μπορεί δε να απορρίψει την έφεση ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, επικυρώνοντας την εκκληθείσα πρωτόδικη απόφαση, αντικαθιστώντας το εσφαλμένο αιτιολογικό με το ορθό μόνον εάν το ορθό δεν επιδρά στην έκταση του δεδικασμένου. Εάν όμως υπάρχει διαφορά στην έκταση του δεδικασμένου, εάν δηλαδή οι νέες αιτιολογίες επέχουν χαρακτήρα νέων οριστικών διατάξεων, ήτοι νέου διατακτικού που δεν επιτρέπεται να μεταβληθεί προς βλάβη του εκκαλούντος, χωρίς να ασκηθεί έφεση ή αντέφεση από τον εφεσίβλητο και εξαφανισθεί, κατά παραδοχή λόγου εφέσεως ή αντεφέσεως η εκκαλουμένη απόφαση. 'Ετσι, εάν η αγωγή απερρίφθη με την πρωτόδικη απόφαση ως απαράδεκτη για οποιοδήποτε τυπικό λόγο π.χ.

λόγω αοριστίας το Εφετείο δύναται, αντικαθιστώντας το εσφαλμένο αιτιολογικό, να κρίνει την αγωγή απορριπτέα ως απαράδεκτη για άλλον, επίσης, τυπικό λόγο και, ακολούθως, να απορρίψει την έφεση ως αβάσιμη, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση. Δεν δύναται, όμως, εάν η αγωγή απερρίφθη από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ως απαράδεκτη για οποιοδήποτε τυπικό λόγο, αντικαθιστώντας το εσφαλμένο αιτιολογικό με το ορθό, και χωρίς προηγουμένως να εξαφανίσει την εκκληθείσα απόφαση, κατά παραδοχή λόγου εφέσεως ή αντεφέσως από τον εφεσίβλητο, να κρίνει την αγωγή απορριπτέα ως νόμω ή ουσία αβάσιμη, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση και απορρίπτοντας ακολούθως την έφεση ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

Στην περίπτωση αυτή δεν επιτρέπεται αντικατάσταση του μη ορθού αιτιολογικού με το ορθό, διότι η νέα αιτιολογία επάγεται δυσμενέστερο για τον εκκαλούντα δεδικασμένο, αφού η έκταση του εκ της τελεσιδίκου απορρίψεως της αγωγής παραγομένου ουσιαστικού δεδικασμένου είναι πολύ ευρύτερη παρά επί της απορρίψεώς της για οποιοδήποτε τυπικό λόγο, εντεύθεν δε χειροτερεύει η θέση του εκκαλούντος προ της εξαφανίσεως της αποφάσεως.

Εάν, παρά ταύτα, το Εφετείο πράξει τούτο υποπίπτει στην αναιρετική πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 8α του ΚΠολΔ, διότι έλαβε υπόψη πράγματα μη προταθέντα και έχοντα ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και καθιστά αναιρετέα την απόφασή του.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες, ζήτησαν με την ένδικη από 11.7. 2006 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών να αναγνωρισθούν συγκύριοι, κατά ποσοστό 1/3 ο καθένας, του σε αυτή περιγραφομένου εδαφικού τμήματος, εμβαδού 209,22 τ.μ., κατεχομένου από τους εναγομένους και ήδη αναιρεσιβλήτους, και να τους αποδοθεί κατά τα εν λόγω ιδανικά μερίδια.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο η υπ' αριθμ. 3067/2008 οριστική απόφαση, δια της οποίας απερρίφθη αυτή ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, εγκειμένης στην ελλιπή περιγραφή του επιδίκου, καθιστώσα ανέφικτο τον ακριβή προσδιορισμό της ταυτότητός του. Κατά της αποφάσεως αυτής οι αναιρεσείοντες άσκησαν έφεση, παραπονούμενοι για την απόρριψη της αγωγής των ως αορίστου.

Το Εφετείο, διά της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, έκρινε ως απορριπτέα την αγωγή ως μη νόμιμη και στην συνέχεια, αντικαθιστώντας τις εσφαλμένες αιτιολογίες της, χωρίς προηγουμένως να την εξαφανίσει, απέρριψε την έφεση των αναιρεσειόντων ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Με την κρίση του, όμως, αυτή το Εφετείο, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 8α του ΚΠολΔ, αφού με την κατά τα άνω αντικατάσταση του εσφαλμένου αιτιολογικού με το ορθό, επέχοντος θέση νέου διατακτικού, που παράγει δυσμενέστερο για τους αναιρεσείοντες ουσιαστικό δεδικασμένο, κατέστη χειρότερη η θέση των και έτσι αναιρετέα κατέστησε την προσβαλλομένη απόφασή του κατά τον βάσιμο περί τούτου πρώτο λόγο αναιρέσεως.

Ακολούθως προς όλα τα ανωτέρω η προσβαλλομένη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, σύμφωνα με το άρθρο 580 & 3 ΚΠολΔ, όπως αυτό ίσχυε πριν από τον νόμο 4055/2012, αφού η υπόθεση συζητήθηκε στις 25-1-2012, δηλαδή πριν από την έναρξη ισχύος του εν λόγω νόμου (2-4-2012, Ολ.

ΑΠ 4/2012).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΩΤΕΡΩ ΛΟΓΟΥΣ

Αναιρεί την 1373/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Απριλίου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Οκτωβρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ