146/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 146 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 146/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. θυγ. Φ. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Πανούση.

Της αναιρεσίβλητης: Κ. συζ. Ε. Μ., το γένος Π. Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παρέσσα Γκανασούλη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-6-2006 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Τραγαίας Νάξου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 20/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 5/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-2-2009 αίτησή της και με τους από 20-9-2010 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 14-10-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και του πρόσθετου λόγου αυτής.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το άρθρο 560 ΚΠολΔ προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των πολυμελών Πρωτοδικείων, οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση για ορισμένους λόγους, που αναφέρονται περιοριστικώς στην εν λόγω διάταξη και συγκεκριμένα: 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε Ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση , 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητας της διαδικασίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο μεν λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου , που εκδόθηκε σε έφεση κατά της 20/2006 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Τραγαίας Νάξου , η πλημμέλεια ότι δεν περιέχει αιτιολογίες, άλλως ότι περιέχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, ενώ με το δεύτερο (λόγο αναίρεσης) αποδίδεται στην ίδια απόφαση η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τα εξής έγγραφα, τα οποία επικαλέσθηκε και προσκόμισε η αναιρεσείουσα : α) την με αριθ. 1 .../1979 πράξη αποδοχής κληρονομιάς του συμβολαιογράφου Νάξου Ηλία Ανωμερίτη και β) το από Φεβρουαρίου 1983 τοπογραφικό διάγραμμα του Πολιτικού Μηχανικού Ν. Π.. Οι επικαλούμενες και με τους δυο ως άνω λόγους πλημμέλειες, οι οποίες θεμελιώνουν λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 19 και 11γ', αντίστοιχα, δεν εμπίπτουν σε κάποιον λόγο αναίρεσης από τους ως άνω περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 560 ΚΠολΔ λόγους συνεπώς , είναι απαράδεκτοι. Κατά το άρθρο 1033 του ΑΚ, για τη μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου απαιτείται συμφωνία μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ' αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία. Η συμφωνία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που υποβάλλεται σε μεταγραφή. Εξάλλου από τις διατάξεις των άρθρων 974, 1041, 1043, 1045, 1051 ΑΚ, προκύπτει, ότι για την κτήση κυριότητας ακινήτου με τακτική μεν χρησικτησία, απαιτείται άσκηση νομής με καλή πίστη και νόμιμο ή νομιζόμενο τίτλο για μια δεκαετία, με έκτακτη δε χρησικτησία, απαιτείται άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία , με τη δυνατότητα , και στις δυο περιπτώσεις , εκείνου που απέκτησε τη νομή αυτού με καθολική ή με ειδική διαδοχή να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής και το χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του, Τέλος, κατά το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, αν, για την εφαρμογή του, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο υπόθεση Ειρηνοδικείου, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση του, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, τα εξής ουσιώδη αναφορικώς με την ένδικη αναγνωριστική της κυριότητας αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας κατά της αναιρεσίβλητης και την ένσταση ιδίας κυριότητας της τελευταίας: "Η εκκαλούσα, δυνάμει του υπ' αρ. .../1-2-2006 συμβολαίου γονικής παροχής ενώπιον του Συμβολαιογράφου Νάξου, Στυλιανού Νικολάου Βλησίδη, νομίμως μεταγραφέντος στο Υποθηκοφυλακείο Τραγαίας στον τόμο 129 με αριθμό ..., ισχυρίζεται ότι απέκτησε εκ παροχής της μητρός της Μ. χήρας Φ. Σ., το γένος Ν. Κ., την κυριότητα, νομή και κατοχή ενός οικοπέδου, το οποίο βρίσκεται στη θέση "ΚΑΨΑΛΟΣ" του χωριού Απειράνθου Νάξου, το οποίο έχει επιφάνεια 51,02 τ,μ. και συνορεύει βορειοανατολικά με ιδιοκτησία κληρονόμων Β. Κ., νοτιοανατολικά με ιδιοκτησία Κ. Χ., Νοτιοδυτικά με ιδιοκτησία κληρονόμων Κ. Κ. και βορειοδυτικά με επαρχιακή οδό Νάξου - Απειράνθου. Ότι την κυριότητα στο εν λόγω οικόπεδο η μητέρα της την είχε αποκτήσει με άτυπη γονική παροχή εκ του πατρός της Ν. Κ. από το έτος 1954, νεμόμενη έκτοτε το ακίνητο αδιαλείπτως και αδιαταράκτως. Παράλληλα, η εφεσίβλητη διατείνεται ότι δυνάμει του υπ' αρ. .../27-3-2002 συμβολαίου γονικής παροχής της Συμβολαιογράφου Τραγαίας Νάξου, Ευδοκίας Αντωνίου Γαλάνη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών ίου Υποθηκοφυλακείου Τραγαίας Νάξου, στον τόμο 126 με αριθμό ..., απέκτησε εκ παροχής της μητρός της, Ειρήνης συζύγου Π. Χ., το γένος Β. Κ., την κυριότητα, νομή και κατοχή ενός οικοπέδου, εκτάσεως 203,64 τ.μ., μαζί με μια παλιά οικία που υπάρχει μέσα σε αυτό, ευρισκόμενο στη θέση "Μαυρομοίρες" μέσα στα όρια του οικισμού του Δημοτικού Διαμερίσματος Απειράνθου του Δήμου Δρυμαλίας Νάξου, ως εμφαίνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα (Οκτωβρίου 1993) του πολιτικού μηχανικού Ν. Π., το οποίο συνορεύει βόρεια με δρόμο, βορειοανατολικά με δρόμο, ανατολικά με δρόμο, νότια με ιδιοκτησία Φ. Σ. και δυτικά με επαρχιακό δρόμο Νάξου - Απειράνθου, Ότι η παραπάνω μητέρα της είχε αποκτήσει την κυριότητα του ως άνω ακινήτου με την υπ' αρ. .../2000 πράξη αποδοχής κληρονομιάς, νομίμως μεταγραφείσας στον τόμο 126 με αριθμό 72 των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Τραγαίας, δυνάμει της με αριθμό .../1994 δημόσιας διαθήκης του πατέρα της Β. Κ. του Ε. και της Σ., η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα από το Πρωτοδικείο Νάξου δια του υπ' αρ. 124/1997 πρακτικού του, στον οποίο είχε περιέλθει η κυριότητα δυνάμει του υπ' αρ. .../1982 συμβολαίου αγοραπωλησίας από το Μ. Ζ. του Ι. του τότε Συμβολαιογράφου Τραγαίας, Ηλία Ανωμερίτη, νομίμως μεταγραφέντος στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Τραγαίας, στον τόμο 111 με αριθμό ... . Εκ της επισκοπήσεως των προσκομισθέντων συμβολαίων διαφαίνεται ότι μέρος του δυτικού τμήματος της φερόμενης ιδιοκτησίας της εφεσίβλητης, έκτασης 51,02 τ.μ., ως εμφαίνεται στο από Οκτωβρίου 2006 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Ε. Β., που συνορεύει βόρεια με ακίνητο κληρονόμων Β. Κ., νότια με ακίνητο κληρονόμων Κ. Κ., ανατολικά με ακίνητο εναγομένης και δυτικά με τον επαρχιακό δρόμο Νάξου -Απειράνθου, αποτελεί το επίδικο εδαφικό τμήμα. Από το υπ' αρ. .../16-1954 προικοσύμφωνο συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Τραγαίας Νάξου, Στυλιανού Ποσάντζη, το οποίο νομίμως έχει μεταγραφεί στα βιβλία μεταγραφών Απειρανθίας στον τόμο 34 με αριθμό ..., και το οποίο νομίμως προσκομίζει μετ' επικλήσεως η εφεσίβλητη, αφενός εμφαίνεται, κατά πρώτον, ο τίτλος κτήσης της δικαιοπαρόχου της ενάγουσας και μητέρας της Μ. χας Φ. Σ., το γένος Κ. επί της προμνημονευθείσας ιδιοκτησίας της και, κατά δεύτερον, ότι η ως άνω ιδιοκτησία έχει ως όριο την αμαξιτή οδό Φιλοτίου -Απειράνθου προς Ανατολάς. Το γεγονός αυτό, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των ορίων του ακινήτου της εφεσίβλητης βάσει των προδιαληφθέντων συμβολαίων (ήτοι του υπ' αρ. .../2002 συμβολαίου γονικής παροχής, της υπ'αρ. .../2000 πράξης αποδοχής κληρονομιάς, του υπ' .../1980 συμβολαίου αγοραπωλησίας αγροτικού ακινήτου, τα οποία προσκομίζει μετ' επικλήσεως η εφεσίβλητη και στα οποία ορίζεται ρητά ως όριο δυτικά του ακινήτου της ο επαρχιακός δρόμος Νάξου - Απειράνθου), σε συνδυασμό με τη σαφή και κατηγορηματική κατάθεση του μάρτυρος της, Ι. Μ. του Φ., ο οποίος επιβεβαίωσε την άσκηση πράξεων νομής από πλευράς του πατρός και δικαιοπαρόχου της ενάγουσας, Β. Κ., όπως την κατασκευή τοιχίου επί του ακινήτου, τα προσκομισθέντα μετ' επικλήσεως από πλευράς εφεσίβλητης από Ιουνίου 1993 και Σεπτεμβρίου 2002 τοπογραφικά διαγράμματα του πολιτικού μηχανικού Ν. Π. και την υπ' αρ. 66/2003 άδεια οικοδομής, στην οποία εμφαίνεται, εντός της ιδιοκτησίας της εφεσίβλητης το επίδικο τμήμα ακινήτου, την προσκομισθείσα αλληλογραφία με το Πολεοδομικό Γραφείο Νάξου, από την οποία εμφαίνεται το αρχικό κώλυμα εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών βάσει της ως άνω υπ' αρ. 66/2003 οικοδομικής άδειας, λόγω του ορίου (πρανές) του επαρχιακού δρόμου, αλλά και η οριστική διευθέτηση του με το υπ' αρ. 4460/2004 έγγραφο του Πολεοδομικού Γραφείου Νάξου, το παρόν Δικαστήριο οδηγείται στην κρίση ότι το ως άνω επίδικο τμήμα του ακίνητου ανήκει στην κυριότητα της εφεσίβλητης, η οποία επί σειρά ετών είτε αυτή είτε ο δικαιοπάροχος πατέρας της ασκούσε τις προαναφερθείσες, βάσει των διαλαμβανομένων στην οικεία μείζονα σκέψη της παρούσης, πράξεις νομής, γενομένου δεκτού του σχετικού ισχυρισμού της περί ιδίας κυριότητας. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να αχθεί σε διαφορετική κρίση από τον ισχυρισμό της εκκαλούσας ότι στην υπ' αρ. .../1979 πράξη αποδοχής κληρονομιάς του συμβολαιογράφου Νάξου Ηλία Ανωμερίτη, με την οποία ο απώτατος δικαιοπάροχος της εφεσίβλητης, Ι. Μ. Ζ., αποδέχθηκε την κληρονομιαία περιουσία του πατρός του Μ. Ζ., αναγράφεται ως όριο από τη δυτική πλευρά ακίνητο ιδιοκτησίας Φ. Σ., αλλά και το γεγονός ότι στο από το Φεβρουαρίου 1983 τοπογραφικό διάγραμμα του Ν. Π., εμφαίνεται ότι η επίδικη έκταση δεν έχει περιληφθεί μέσα σε αυτό, καθότι αναιρούνται από τα λεπτομερώς προμνημονεύθεντα αποδεικτικά μέσα. Η κρίση του παρόντος Δικαστηρίου δεν αναιρείται ούτε από την προσκομισθείσα μετ' επικλήσεως έκθεση πραγματογνωμοσύνης της Α. Ι. Κ., τοπογράφου μηχανικού, συνταχθείσας το Σεπτέμβριο του έτους 2005 για λογαριασμό της εκκαλούσας, η οποία λαμβάνεται υπόψη, στα πλαίσια της διατάξεως του άρθρου 390 ΚΠολΔ, εκτιμώμενη ελεύθερα από το παρόν Δικαστήριο, το οποίο επ' ουδενί δε δεσμεύεται από την ως άνω κρίση". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Πολυμελές Πρωτοδικείο απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση της αναιρεσείουσας -ενάγουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία είχε απορριφθεί η αγωγή της ως κατ' ουσίαν αβάσιμη δεχθέν την περί ιδίας κυριότητας ένσταση της αναιρεσίβλητης - εναγομένης. Συγκεκριμένα, δέχθηκε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, ότι το επίδικο περιλαμβάνεται στους τίτλους της εναγομένης- αναρεσίβλητης, επί του οποίου πράξεις νομής ασκούσαν η εναγομένη και οι δικαιοπάροχοι της, όχι δε και η ενάγουσα και ο δικαιοπάροχος της. Έτσι, όπως έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δεν παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία τις προαναφερθείσες διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου. Ειδικότερα, οι ως άνω πραγματικές του διαπιστώσεις δεν ανταποκρίνονται στις ανωτέρω προϋποθέσεις, για την απόκτηση εκ μέρους της αναιρεσείουσας - ενάγουσας της κυριότητας του επιδίκου με παράγωγο ή πρωτότυπο τρόπο. Επομένως, ο πρόσθετος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-2-2009 αίτηση αναίρεσης και τον από 20-9-2010 πρόσθετο λόγο αναίρεσης της Α. θυγ. Φ. Σ. κατά της με αριθμό 5/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου, που δίκασε ως Εφετείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιανουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιανουαρίου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ