1466/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1466 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1466/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ανδρέα Μαρκάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1).........., 2)........, 3).........., 4)......., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Βασδέκη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΙΟΝΙΚΗ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Ρούσσο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/5/2003 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2169/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4818/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10/4/2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος-Φώτιος Χατζηπανταζής, ανέγνωσε την από 12/3/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., ως πράγματα, τα οποία έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και των οποίων η μη λήψη υπόψη, αν και προτάθηκαν, ή η λήψη υπόψη, αν και δεν προτάθηκαν ιδρύει τον προβλεπόμενο από την εν λόγω διάταξη λόγο αναιρέσεως, θεωρούνται οι ισχυρισμοί, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν σε θεμελίωση ή κατάργηση δικαιώματος, δικονομικού ή ουσιαστικού, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό, είτε ως αμυντικό μέσο.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό. Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο, κατά το πρώτο μέρος του, λόγο της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. αιτιώνται την προσβαλλόμενη απόφαση για μη λήψη υπόψη του ασκούντος ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και προταθέντος ισχυρισμού τους, κατά τον οποίο η καταγγελία των συμβάσεων εργασίας τους είναι άκυρη, ως καταχρηστική, διότι έγινε για να προσλάβει η αναιρεσίβλητη νέους, χαμηλόμισθους και συνδικαλιστικά ανενεργούς μισθωτούς.

Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, διότι, ενόψει των παραδοχών της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως ότι δεν υπάρχει υπέρβαση των ορίων, που τάσσονται από τη διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ., από μόνο το λόγο ότι ο εργοδότης, ενασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα, απολύει μισθωτούς χωρίς άλλο αποχρώντα λόγο, παρά μόνο για να προσλάβει στη θέση τους άλλους μισθωτούς με μικρότερες αποδοχές και ότι η αναιρεσίβλητη δεν απέλυσε τους αναιρεσείοντας για μη αρεστή σ΄ αυτή συνδικαλιστική δράση τους, καθίσταται σαφές ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και απέρριψε εκ του πράγματος τον ως άνω ισχυρισμό των τελευταίων.

Η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου αποτελεί κατά το άρθρο 669 παρ. 2 Α.Κ. δικαίωμα του καταγγέλλοντος, που ασκείται με δικαιοπραξία μονομερή, απευθυντέα και, εφόσον ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, αναιτιώδη με την έννοια ότι δεν απαιτείται να αιτιολογείται από τον καταγγέλλοντα.

Η άσκηση δικαιώματος προς καταγγελία υπόκειται μόνο στον περιορισμό του άρθρου 281 Α.Κ., το οποίο απαγορεύει, ως καταχρηστική, την άσκηση κάθε δικαιώματος, όταν υπερβαίνει προφανώς τα όρια, που επιβάλλονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή τον οικονομικό σκοπό του δικαιώματος. Έτσι, αν δεν αποδειχθούν τα πραγματικά περιστατικά, που προβλήθηκαν από τον απολυθέντα μισθωτό προς θεμελίωση του καταχρηστικού χαρακτήρα της απολύσεώς του, όπως ότι η απόλυσή του έγινε προς το σκοπό εκδικήσεως, ο ισχυρισμός του από το άρθρο 281 Α.Κ.

απορρίπτεται κατ΄ ουσία, χωρίς να χρειάζεται να ερευνηθούν και να καθορισθούν τα πραγματικά αίτια ή κίνητρα της καταγγελίας. Παρά το γεγονός αυτό, αν το Δικαστήριο, αφού δεχθεί ως μη αποδειχθείσα την καταχρηστικότητα της καταγγελίας, δεχθεί στη συνέχεια ως πραγματικό αίτιο της καταγγελίας αυτής τους λόγους, που επικαλέσθηκε ο καταγγείλας εργοδότης, αρνούμενος αιτιολογημένα την αγωγή, η κρίση του αυτή δεν αφορά σε ζήτημα, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συνεπώς, η τυχόν ανεπάρκεια της κρίσεως αυτής δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., αφού το διατακτικό στηρίζεται πλήρως στην παραδοχή ότι η καταγγελία δεν είναι καταχρηστική.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ανέλεγκτα τα εξής: Η εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη προσέλαβε τους αναιρεσείοντας με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας, αορίστου χρόνου, κατά τον αναφερόμενο για τον καθένα χρόνο, ως σερβιτόρους, προκειμένου να τους απασχολήσει στο ξενοδοχείο της υπό τον τίτλο "......

Αθηνών". Η ανωτέρω απασχόλησε αυτούς με την εν λόγω ιδιότητά τους στο ξενοδοχείο της αυτό μέχρι τις 28-2-3003 τους πρώτο και τρίτο και μέχρι τις 3-3-2003 τους λοιπούς, οπότε τους απέλυσε, επικαλούμενη λόγους υπηρεσιακής ανεπάρκειας. Στη συνέχεια δέχθηκε το Εφετείο ότι δεν υπάρχει υπέρβαση των ορίων, που τάσσονται από τη διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ., από μόνο το λόγο ότι ο εργοδότης, ενασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα, απολύει μισθωτούς χωρίς άλλο αποχρώντα λόγο, παρά μόνο για να προσλάβει στη θέση τους άλλους μισθωτούς με μικρότερες αποδοχές.

Η αναιρεσίβλητη διέκοψε το μήνα Νοέμβριο του έτους 2001 τη λειτουργία του ως άνω ξενοδοχείου της, προκειμένου να προβεί, λόγω και των ολυμπιακών αγώνων του 2004, σε ανακαίνιση αυτού, για την οποία δαπάνησε το ποσό των 100.000.000 ευρώ. Πριν από την εν λόγω διακοπή και μετά από διαβουλεύσεις με το συνδικαλιστικό όργανο των υπαλλήλων της εξήγγειλε δύο προγράμματα οικειοθελούς αποχωρήσεως αυτών.

Το δεύτερο, που περιελάμβανε και κίνητρα (λήψη ποσοστού 120% της αποζημίωσης απόλυσης πλέον του επιδόματος του ΟΑΕΔ για ένα χρόνο) απευθυνόταν σ΄ εκείνους που οικειοθελώς ήθελαν να αποχωρήσουν από την εργασία τους. Κατ΄ εφαρμογή του προγράμματος αυτού απεχώρησαν οικειοθελώς από την αναιρεσίβλητη 152 υπάλληλοι.

Στο μεταξύ, κατόπιν του από ......ιδιωτικού εγγράφου, που συντάχθηκε από την τελευταία και το ανωτέρω συνδικαλιστικό όργανο, συμφωνήθηκε, εκτός των άλλων, να τεθούν σταδιακά σε διαθεσιμότητα οι εργαζόμενοι, που δεν είχαν επιλέξει το πρόγραμμα οικειοθελούς αποχώρησης. Οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι δεν εντάχθηκαν σε κανένα από τα ως άνω προγράμματα αποχώρησης, επανήλθαν στην εργασία τους με την επαναλειτουργία στις 13-2-2003 του ξενοδοχείου.

Όμως η αναιρεσίβλητη μετά από λίγες ημέρες κατάγγειλε τις συμβάσεις εργασίας τους και στη συνέχεια προέβη στην πρόσληψη 30 νέων μισθωτών. Η ενέργειά της αυτή δεν έγινε με σκοπό τη μείωση του λειτουργικού κόστους της, αλλά προκειμένου να αναβαθμίσει την παροχή των υπηρεσιών της από μέρους του προσωπικού της, στόχος ο οποίος θα επιτυγχανόταν με την πρόσληψη νέων, ικανών και προσοντούχων υπαλλήλων.

Την εξυπηρέτηση του στρατηγικού αυτού στόχου της αναιρεσίβλητης αποτέλεσε η ενέργειά της να καταγγείλει τις συμβάσεις εργασίας των αναιρεσειόντων, οι οποίοι ναι μεν δεν ήταν ανεπαρκείς, πλην όμως η ποιοτική κυρίως απόδοσή τους δεν ήταν του βαθμού και του επιπέδου, που απαιτούσε αυτή, αλλά και οι συνθήκες γενικώς ανταγωνισμού στον τομέα των τουριστικών επιχειρήσεων επέβαλαν κατά τη νέα, μετά την ανακαίνιση, περίοδο λειτουργίας του ξενοδοχείου της.

Άλλωστε, η αναιρεσίβλητη για το σκοπό αυτό διατήρησε στη θέση αυτών τους αναφερόμενους υπαλλήλους της αυτής ηλικίας με τους αναιρεσείοντας και με αποδοχές που όχι μόνο δεν υπολείπονταν εκείνων των τελευταίων, αλλ΄ ήταν ανώτερες αυτών (1.500 ευρώ των πρώτων έναντι 950 ευρώ των αναιρεσειόντων) και προσέλαβε τους αναφερόμενους νέους υπαλλήλους με υψηλότερες αποδοχές αυτών (1.000 ευρώ περίπου έναντι 950 ευρώ περίπου των αναιρεσειόντων).

Η αναιρεσίβλητη κατά τη σύνταξη του ως άνω από ....... ιδιωτικού συμφωνητικού δεν είχε αναλάβει καμία δέσμευση ως προς την καταγγελία των συμβάσεων εργασίας των αναιρεσειόντων, καθόσον σ΄ αυτό γίνεται λόγος μόνο για ομαδικές απολύσεις σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο και μάλιστα υπό τη μορφή της εκτιμήσεως και δεν αναλαμβάνεται οποιαδήποτε υποχρέωση από μέρους αυτής για τη μη απόλυση υπαλλήλων της στο μέλλον.

Σε κάθε όμως περίπτωση είχε επιφυλαχθεί στην αναιρεσίβλητη το δικαίωμα να καταγγείλει τις συμβάσεις εργασίας για οποιοδήποτε εργαζόμενο ήθελε αθετήσει τις συμβατικές έναντί της υποχρεώσεις του. Ως τέτοια δε αθέτηση η αναιρεσίβλητη θεώρησε στα πλαίσια του διευθυντικού δικαιώματός της τη μη ικανοποιητική απόδοση των αναιρεσειόντων και την αδυναμία τους γενικώς προσαρμογής στις νέες, μετά την ανακαίνιση, συνθήκες λειτουργίας του ως άνω ξενοδοχείου της.

Περαιτέρω δέχθηκε το Εφετείο ότι η αναιρεσίβλητη δεν απέλυσε τους αναιρεσείοντες για μη αρεστή σ΄ αυτή συνδικαλιστική δράση τους και μάλιστα για να μη μπορέσουν να λάβουν μέρος στις αρχαιρεσίες της 20-3-2003. οι τελευταίοι υπήρξαν απλά μέλη του επιχειρησιακού σωματείου τους και όχι εκλεγμένα μέλη της διοικήσεώς του ή οποιουδήποτε άλλου συνδικαλιστικού οργάνου και η απόλυσή τους δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με την υποβολή της υποψηφιότητάς των στις ως άνω αρχαιρεσίες του σωματείου τους, καθόσον το γεγονός αυτό η αναιρεσίβλητη δεν το γνώριζε κατά το χρόνο της καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας τους και το πληροφορήθηκε για πρώτη φορά στις 12-3-2003 που κατατέθηκαν οι υποψηφιότητες στην εφορευτική επιτροπή.

Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά έκρινε ακολούθως το Εφετείο ότι η καταγγελία των ως άνω συμβάσεων εργασίας των αναιρεσειόντων δεν είναι καταχρηστική με την έννοια του άρθρου 281 Α.Κ., αλλ΄ αντίθετα είναι έγκυρη, εφόσον επιδόθηκε σ΄ αυτούς το έγγραφο της καταγγελίας και τους προσφέρθηκε νομίμως, πραγματικώς και προσηκόντως η οφειλόμενη αποζημίωση.

Κατόπιν αυτών το Εφετείο απέρριψε ως προς τους αναιρεσείοντες την ένδικη από 22-5-2003 αγωγή τους, ως ουσιαστικά αβάσιμη. Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην αρχή της παρούσας σκέψεως ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως, αληθώς μόνο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. κατά το μέρος του, με το οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια της ανεπάρκειας των αιτιολογιών σχετικά με τον ανωτέρω χαρακτήρα της καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας, είναι απαράδεκτος και απορριπτέος, διότι πλήττει πλεοναστικές αιτιολογίες.

Εξάλλου, ενόψει των προαναφερομένων παραδοχών της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως σχετικά με το ότι η καταγγελία των εν λόγω συμβάσεων εργασίας δεν είναι καταχρηστική, το Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ. Επομένως, οι πρώτος, κατά το δεύτερο μέρος του και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-4-2006 αίτηση των .......... κλπ. για αναίρεση της υπ΄ αριθ. 4818/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντας στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Απριλίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 19 Ιουνίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ