1464/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1464 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1464 /2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Κ. Κ. του Γ., η οποία παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο της Αγγελική Γεροχρήστου.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΕFG EUROBANK ERGASIAS AE" και τον διακριτικό τίτλο "Eurobank Ergasiaς" (πρώην Τράπεζα ΕFG EUROBANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ) που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολική διάδοχος της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΕ" η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Χονδρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-3-2003 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 111/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 197/2007 του Εφετείου Αθηνών (μεταβατική έδρα Χαλκίδος). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 30-10-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 2-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης, κατά το σκέλος αυτού εκ του άρθρου 559 αρ. 19 και 11 γ' ΚΠολΔ, του τρίτου λόγου αυτής κατά τα σκέλη αυτού, εκ του άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ του τέταρτου και πέμπτου λόγων αυτής και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αίτησης.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 9 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 216, 218, 583, 585 και 933 ΚΠολΔ συνάγεται ότι, όταν υπάρχουν περισσότεροι λόγοι, νομικοί ή πραγματικοί, που όλοι μαζί ή καθένας χωριστά αποβλέπουν στο ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή στην ακύρωση της πράξης εκτέλεσης, τότε, αν το δικαστήριο κάνει δεκτό ένα λόγο και, ικανοποιώντας το αίτημα της ανακοπής, ακυρώσει την πράξη, δεν μπορεί να προχωρήσει στην έρευνα των λοιπών λόγων, οι οποίοι ήδη, μετά την ακύρωση της πράξης, είναι χωρίς αντικείμενο (ΑΠ 288/1986).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 522 Κ.Πολ.Δικ., με την άσκηση της εφέσεως η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους. Κατά το άρθρο 536 του ίδιου Κώδικα, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν μπορεί να εκδώσει απόφαση επιβλαβέστερη για τον εκκαλούντα, χωρίς ο εφεσίβλητος να ασκήσει δική του έφεση ή αντέφεση.

Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν εφαρμόζονται, όταν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης δικάζει την υπόθεση κατ' ουσίαν. Ειδικότερα, επί ανακοπής κατά της εκτέλεσης, η οποία έχει ως αίτημα την ακύρωση μιας πράξης με έναν ή περισσότερους λόγους ή την ακύρωση περισσότερων διαδικαστικών πράξεων για περισσότερους λόγους στηριζόμενους σε διαφορετικά πραγματικά περιστατικά, πρόκειται για αντικειμενική σώρευση περισσοτέρων ανακοπών, που επισύρουν την εφαρμογή των διατάξεων περί αντικειμενικής σώρευσης.

Η διάταξη της απόφασης που αποφαίνεται για κάθε συγκεκριμένο λόγο συνιστά ιδιαίτερο κεφάλαιο και μεταβιβάζεται στο Εφετείο μόνο όταν υπάρξει ιδιαίτερος λόγος έφεσης, ως προς το κεφάλαιο αυτό. Όταν όμως η απόφαση που δέχεται έναν από τους περισσότερους λόγους ανακοπής εξαφανισθεί, μετά από άσκηση έφεσης από τον καθού η ανακοπή (που πλήττει βέβαια την πρωτόδικη απόφαση μόνον ως προς τη διάταξη της για την παραδοχή αυτού του λόγου ανακοπής) το Εφετείο που κρατεί την υπόθεση και τη δικάζει κατ' ουσίαν εξετάζει και τους λόγους που δεν ερευνήθηκαν από το πρωτόδικο δικαστήριο.

Στην προκειμένη περίπτωση, η ήδη αναιρεσείουσα, με την από 31-3-2003 ανακοπή που άσκησε κατά της ήδη αναιρεσίβλητης Τράπεζας, ζήτησε να ακυρωθεί η από 18-2-2002 επιταγή, κάτω από αντίγραφο πρώτου απογράφου εκτελεστού της με αριθμό 26/1996 διαταγής πληρωμής του Δικαστού του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρίπολης, που της επέδωσε η τελευταία, καθώς και η υπ' αριθμ. .../14-2-2003 δήλωση συνεχίσεως πλειστηριασμού, του συμβολαιογράφου Ερέτριας Θεοδώρου Τερζάκη και η με αριθμό .../2003 περίληψη της υπ' αριθμ. .../14-2-2003 δηλώσεως συνεχίσεως πλειστηριασμού, για τους αναφερόμενους σ' αυτή, περισσότερους του ενός, λόγους, με τον πρώτο από τους οποίους ισχυρίσθηκε τα ακόλουθα:

Στις 23-7-1991 ο Ι. Κ.-πρωτοφειλέτης, κατάρτισε με την καθής την υπ' αριθμ. .../23-7-1991 σύμβαση ενεχύρασης απαίτησης του κατά του Ελληνικού Δημοσίου που προέκυπτε από τη 15η εντολή πληρωμής της ΔΤΥ Νομού Αρκαδίας για ποσό 14.462.230 δρχ., που έπρεπε να του καταβάλει το Ελληνικό Δημόσιο, για την εκτέλεση, ως αναδόχου, του δημοσίου έργου "ασφαλτόστρωση δρόμου Κοκλαμά Νιχώρι- Χώρα - Ράχες Τούμπιτσι ν.

Αρκαδίας". Η σύμβαση αυτή κοινοποιήθηκε αυθημερόν στο Νομάρχη Αρκαδίας από την καθής. Στη συνέχεια, ο ίδιος πρωτοφειλέτης, κατάρτισε με την καθής και την υπ' αριθμ. .../1-12-1992 σύμβαση ενεχύρασης απαίτησης του, επίσης κατά του Ελληνικού Δημοσίου, για ποσό 6.088.984 δρχ., που έπρεπε να του καταβάλει το Ελληνικό Δημόσιο, για την εκτέλεση, ως αναδόχου, του δημοσίου έργου "Δρόμος από δρόμο Εκκλησούλας προς Κοινότητα Βάγγου".

Η σύμβαση αυτή επιδόθηκε ομοίως, στις 11-12-1992. Ότι με τις συμβάσεις αυτές εκχωρήθηκαν οι ως άνω απαιτήσεις του πρωτοφειλέτη, τις οποίες μόνον η καθής είχε δικαίωμα να εισπράξει, καθόσον αποδέχθηκε ανέκκλητη προς τούτο εξουσιοδότηση μόνη και χωρίς μεσολάβηση ή σύμπραξη του πρωτοφειλέτη, ενώ είχε υποχρέωση να πιστώσει τον τηρούμενο μεταξύ αυτής και του πρωτοφειλέτη αλληλόχρεο λογαριασμό με τα εισπραχθησόμενα ποσά.

Η καθής από βαρεία αμέλεια δεν εισέπραξε από το Ελληνικό Δημόσιο τις ως άνω απαιτήσεις που ήταν καταβλητέες τη 17-11-2001 και κατ' αυτόν τον τρόπο έγινε αδύνατη η ικανοποίηση της από τον πρωτοφειλέτη, η αναιρεσείουσα δε- εγγυήτρια -συνεπεία αυτού απελευθερώθηκε από τη μεταξύ αυτής και της καθής σύμβαση εγγυήσεως, κατά τα εκτιθέμενα ειδικότερα στο λόγο αυτόν.

Επί της ανακοπής αυτής εκδόθηκε η 111/2004 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, η οποία έκρινε νόμιμο τον ως άνω πρώτο λόγο ανακοπής και εξετάζοντας στη συνέχεια μόνο το λόγο αυτό, κατ' ουσία, δέχθηκε αυτόν ως βάσιμο και ακύρωσε τις ως άνω ανακοπείσες πράξεις εκτελέσεως. Κατά της απόφασης αυτής ή ήδη αναιρεσίβλητη άσκησε έφεση, επί της οποίας η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "Στο σύζυγο της ανακόπτουσας ...

η τέως "Τράπεζα Κρήτης ΑΕ" χορήγησε πίστωση με την υπ' αριθμ. .../5-3-1987 σύμβαση πιστώσεως (ανοικτού) αλληλοχρέου λογαριασμού ... η οποία αυξήθηκε με τις ταυτάριθμες πέντε αυξητικές ... τις οποίες, πλην των δύο πρώτων, εγγυήθηκε η ανακόπτουσα ... . Η χορηγηθείσα πίστωση ... έγινε με μόνη εξασφάλιση την από 23-7-1991 σύμβαση ενέχυρασης- εκχώρησης απαίτησης ...

κατά του Ελληνικού Δημοσίου (Νομαρχία Αρκαδίας) ύψους 14.462.230 δραχμών ... Στη συνέχεια το Εφετείο, κρίνοντας επί του ως άνω πρώτου λόγου ανακοπής, κατέληξε ότι "τα περιστατικά αυτά δεν αποτελούν προφανή υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη, ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, η δε ενεχυρασθείσα απαίτηση δεν υπερέβαινε κατά πολύ την αξίωση της καθής (ως αβασίμως η ανακόπτουσα υποστηρίζει και εσφαλμένως δέχθηκε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ...) ... .

Επομένως, κατά τους βάσιμους λόγους της εφέσεως, πρέπει να γίνει δεκτή η έφεση κατ' ουσίαν, να εξαφανισθεί η εκαλουμένη απόφαση, κατά το μέρος που δέχθηκε την από 31-3-2003 ανακοπή, να κρατηθεί η υπόθεση για ουσιαστική εκδίκαση και ν' απορριφθεί η ως άνω ανακοπή, ως ουσιαστικά αβάσιμη ...". Συνακόλουθα, το Εφετείο, μετά την παραδοχή των λόγων έφεσης, που έπλητταν την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, κατά το μέρος που δέχθηκε ως νόμιμο και κατ' ουσία βάσιμο τον πρώτο λόγο της ένδικης ανακοπής και κατά παραδοχή αυτού ακύρωσε τις άνω πράξεις εκτελέσεως, ικανοποιώντας το αίτημα της ανακοπής, χωρίς, μετά ταύτα να υπεισέλθει στην έρευνα των λοιπών λόγων αυτής, παρέλειψε, μετά την εξαφάνιση της απόφασης αυτής και την απόρριψη ως κατ' ουσία αβασίμου του πρώτου λόγου ανακοπής, να εξετάσει, ως ώφειλε, κατά τα αναφερθέντα στη προηγηθείσα μείζονα σκέψη, τους λοιπούς λόγους ανακοπής.

Επομένως, ο τέταρτος και πέμπτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, (εκ του άρθρου 559 αρ. 9 Κ.Πολ.Δ, κατά την εκτίμηση του περιεχομένου τους), με τους οποίους η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι, μετά την παραδοχή του λόγου έφεσης, την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, την κατ' ουσίαν έρευνα της υπόθεσης, την απόρριψη του πρώτου λόγου ανακοπής, το Εφετείο, δεν ερεύνησε τους λόγους ανακοπής, με τους οποίους επλήττετο η ένδικη απαίτηση της καθής, για τους εκτιθέμενους σ' αυτούς ειδικότερα λόγους είναι βάσιμοι.

Κατ' ακολουθία, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Χαλκίδας, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ κατόπιν αυτού παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης. Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 197/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (Μεταβατικής έδρας Χαλκίδας).

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Χαλκίδας, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουλίου 2012. Και -

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ