Supreme Court splits appeal on procedural admissibility, allowing claims against some defendants while dismissing others.

Απόφαση 1462 / 2022 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1462/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο, Μαρία Σιμιτσή - Βετούλα και Κωνσταντίνα Νάκου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 23 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (Ε.Φ.Κ.Α.) ,που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο αποτελεί οιονεί καθολικό διάδοχο του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ), το οποίο ήταν καθολικός διάδοχος του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΤΣΜΕΔΕ)", το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τσιλιώτη, που δήλωσε ότι η επωνυμία του αναιρεσείοντος νομικού προσώπου έχει ήδη τροποποιηθεί με νομοθετική μεταβολή σε e-efka, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) … και 6) Ι. Π. του Δ., κατοίκου Δάφνης Αττικής. Οι 2ος και 6η δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο και οι 1η, 3η, 4ος και 5η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Μπούρλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/9/2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 656/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 3331/2017 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο με την από 16/7/2018 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν ο επισπεύδων τη συζήτηση διάδικος δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση της αναίρεσης με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος χωρεί στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν και αυτός παρών, υπό την επιφύλαξη όμως ότι η από αυτόν επίσπευση της συζήτησης είχε λάβει χώρα εγκύρως.

Αν, αντιθέτως, η επίσπευση της συζήτησης έγινε με την επιμέλεια του αντιδίκου του απολιπομένου διαδίκου, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως τη νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση αυτού. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση.

Στην αντίθετη περίπτωση, η συζήτηση προχωρεί παρά την απουσία εκείνου που είχε νόμιμα κλητευθεί (ΑΠ 1374/2017, ΑΠ 526/2016). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 3 εδ. β' του ίδιου Κώδικα, όπως το άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 62 του ν. 4139/2013, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νόμιμα και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς (ΑΠ 535/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη συζήτηση στη μετ' αναβολή δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (23-11-2021) της ένδικης από 16-7-2018 και με αριθ. κατ. 6658/573/17-7-2018 αίτησης αναίρεσης του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ε.Φ.Κ.Α.) , από τους έξι (6) αναιρεσιβλήτους, οι οποίοι συνδέονται με σχέση απλής ομοδικίας, οι 1η, 3η, 4ος και 5η δηλαδή οι Π. Κ., Σ. Ε., Α. Κ. και Ε. Π. εκπροσωπήθηκαν νομίμως από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Δημήτριο Μπούρλο, ο οποίος υπέβαλε δήλωση του άρθρου 242 ΚΠολΔ, ενώ οι 2ος και 6η από αυτούς, δηλαδή ο Νικόλαος Κοντογιάννης και η Ι. Π. δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε υποβλήθηκε γι' αυτούς η από το άρθρο 242 ΚΠολΔ Από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει ποιος εκ των διαδίκων επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, επιπλέον δε, δεν προκύπτει κλήτευση των, ως άνω, απολιπομένων διαδίκων, προκειμένου να παραστούν κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 9-2-2021, οπότε η συζήτηση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Επομένως, ως προς τους εν λόγω αναιρεσιβλήτους πρέπει να χωρισθεί η υπόθεση και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Για τους λοιπούς παρισταμένους αναιρεσίβλητους πρέπει ο Άρειος Πάγος να χωρήσει στη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 566 παρ. 1 και 118 αριθ. 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικόγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρει, εκτός των άλλων, το όνομα, επώνυμο και πατρώνυμο των διαδίκων και, αν πρόκειται για νομικά πρόσωπα, την επωνυμία τους, ώστε να μη γεννάται αμφιβολία για την ταυτότητα αυτών. Η τυχόν εσφαλμένη αναγραφή ενός από τα στοιχεία αυτά στο δικόγραφο, εφόσον δεν δημιουργείται εντεύθεν αμφιβολία ως προς την ταυτότητα του διαδίκου, δεν επάγεται ακυρότητα του δικογράφου της αναίρεσης (ΑΠ 575/2020, ΑΠ 938/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, στο δικόγραφο της κρινόμενης αναίρεσης αναγράφεται ορθώς η επωνυμία του αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ. "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ε.Φ.Κ.Α.), το οποίο, σύμφωνα με το ν. 4387/2016 (άρθρα 51, 53 και 70) αποτελεί από 1.1.2017, οπότε αρχίζει και η λειτουργία του, οιονεί καθολικό διάδοχο του Ν.Π.Δ.Δ. "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)".

Το τελευταίο δε, αναγράφεται στην αναίρεση ως καθολικός διάδοχος του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΤΣΜΕΔΕ)". Όπως, όμως, προκύπτει από το όλο περιεχόμενο του δικογράφου αυτού, σε συνδυασμό με τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, ιδίως δε την προσβαλλόμενη απόφαση, διάδικος στην προκειμένη δίκη και συγκεκριμένα αναιρεσείων είναι το, ως άνω, Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (ΕΦΚΑ), ως οιονεί καθολικός διάδοχος του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ..Α.Α.)", το τελευταίο, όμως, ως καθολικός διάδοχος όχι του, σύμφωνα με τα παραπάνω, αναγραφομένου στην αίτηση αναίρεσης "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΤΣΜΕΔΕ)", αλλά του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΥΤΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (ΤΣΑΥ)" Παρά την εσφαλμένη αυτή αναγραφή (λόγω προφανούς παραδρομής), εντούτοις δεν γεννάται αμφιβολία ως προς την ταυτότητα του αναιρεσείοντος, κατά τα προεκτεθέντα και έτσι συναφώς δεν δημιουργείται ακυρότητα του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης.

Με την κρινόμενη από 16-7-2018 και με αριθ. κατ. 6658/573/17-7- 2018 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών με αριθ. 3331/4-7-2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε επί της από 29-7-2013 και με αριθ. κατ. 4575/2-8-2013 έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της με αριθ. 656/27-3-2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε επί της από 14-9-2010 και με αριθ. κατ. 160866/5372/2010 αγωγής των τελευταίων.

Με την εν λόγω αγωγή, η οποία στρέφεται κατά: α) του Τομέα Υγειονομικών του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων-τέως Ταμείου Συντάξεως και Αυτασφαλίσεως Υγειονομικών (Τ.Σ.Α.Υ.) και β) του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), που δεν είναι διάδικος στην παρούσα αναιρετική δίκη, οι ενάγοντες ισχυρίσθηκαν ότι καθένας από αυτούς κατήρτισε με το Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία Ταμείο Συντάξεως και Αυτασφαλίσεως Υγειονομικών (Τ.Σ.Α.Υ.), νυν Τομέα Υγειονομικών του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (Ε.Τ.Α.Α.) και τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) συμφωνητικό συνεργασίας, στο πλαίσιο προγραμμάτων για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας ανέργων στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και ότι τοποθετήθηκαν και απασχολήθηκαν στην υπηρεσία του πρώτου εναγομένου για χρονικό διάστημα 18 μηνών, που παρατεινόταν με διαδοχικές συμβάσεις μέχρι τη λήξη της τελευταίας σύμβασης.

Ότι στην πραγματικότητα, η έννομη σχέση που τους συνέδεε με το πρώτο εναγόμενο ήταν αυτή της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ο δε χαρακτηρισμός τους ως συμφωνητικών συνεργασίας για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας έγινε αποκλειστικά και μόνο με σκοπό την καταστρατήγηση των προστατευτικών διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας.

Ζήτησαν δε, να αναγνωρισθεί ότι η σχέση που τους συνέδεε με τα εναγόμενα ήταν αυτή της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, καθώς και ότι είναι άκυρη η καταγγελία των ενδίκων συμβάσεων, να υποχρεωθεί το πρώτο εναγόμενο Τομέας Υγειονομικών - ΕΤΑΑ να αποδέχεται τις υπηρεσίες τους, με απειλή σε βάρος του χρηματικής ποινής ποσού 300 ευρώ και να αναγνωρισθεί, μετά από παραδεκτή μετατροπή του αντίστοιχου αιτήματος από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό, ότι τα εναγόμενα οφείλουν αλληλεγγύως και εις ολόκληρο σε κάθε ενάγοντα τα αντίστοιχα αναφερόμενα ποσά για διαφορές αποδοχών, επιδόματα εορτών, αποδοχές και επίδομα αδείας και αποζημίωση αδείας, καθώς και για μισθούς υπερημερίας με το νόμιμο τόκο κατά τις αναφερόμενες στην αγωγή διακρίσεις.

Επικουρικά δε, για την περίπτωση που δεν κριθεί άκυρη η καταγγελία των συμβάσεων, να αναγνωρισθεί ότι υποχρεούνται να καταβάλουν σε κάθε ενάγοντα τα αντίστοιχα ποσά για τις ίδιες, ως άνω, αιτίες (πλην των αποδοχών υπερημερίας), καθώς και για αποζημίωση απόλυσης με το νόμιμο τόκο, κατά τις αναφερόμενες στην αγωγή διακρίσεις, άλλως τα αναφερόμενα ποσά (πλην των αποδοχών υπερημερίας και της αποζημίωσης απόλυσης) κατά τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με τη με αριθ. 656/2013 οριστική απόφαση απέρριψε στο σύνολό της την αγωγή ως μη νόμιμη.

Κατά της απόφασης αυτής οι ενάγοντες, ήδη αναιρεσίβλητοι άσκησαν την προαναφερόμενη από 29.7.2013 έφεση στρεφόμενοι κατά α) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (Ε.Τ.Α.Α.), τέως Ταμείου Συντάξεως και Αυτασφαλίσεως Υγειονομικών (ΤΣΑΥ) και β) του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ), ενώ κατά τη συζήτηση της έφεσης ενώπιον του Δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου που έλαβε χώρα στις 17 Ιανουαρίου 2017 (ήτοι μετά την έναρξη λειτουργίας από 1.1.2017 του ήδη αναιρεσείοντος, ν.π.δ.δ.

με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ)" παρέστησαν ως εφεσίβλητοι, καταθέτοντας χωριστές προτάσεις. α) το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ (Ε.Φ.Κ.Α.), ως καθολικούς διαδόχους του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)" καθολικός διάδοχος του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (Τ.Σ.Α.Υ.)" και β) το Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΕΩΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (Ο.Α.Ε.Δ.)". Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την ήδη προσβαλλόμενη με αριθ. 3331/2017 απόφαση δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε τη με αριθ. 656/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, και αφού κράτησε και δίκασε την αγωγή την απέρριψε στο σύνολό της ως προς το δεύτερο εναγόμενο, δέχθηκε εν μέρει αυτήν, κατά την επικουρική της βάση, από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, ως προς το πρώτο εναγόμενο και αναγνώρισε την υποχρέωση αυτού να καταβάλει σε κάθε ενάγοντα το αντίστοιχο αναφερόμενο ποσό με το νόμιμο τόκο, κατά τις αναφερόμενες διακρίσεις.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 62 ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η έλλειψη της προϋπόθεσης αυτής, η οποία εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης ακόμη και στον Αρειο Πάγο, σύμφωνα με το άρθρο 73 ΚΠολΔ, συνεπάγεται την απόρριψη της αγωγής ως απαράδεκτης (ΑΠ 1243/2019).

Η ικανότητα να είναι κάποιος διάδικος, όπως και η νομιμοποίηση και το έννομο συμφέρον των διαδίκων αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας και συνεπώς η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί της συνδρομής ή μη αυτών των προϋποθέσεων ιδρύει τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 και όχι από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 1243/2019, ΑΠ 2014/2017).

Περαιτέρω, στο άρθρο 25 παρ. 1 του ν. 3655/2008, που δημοσιεύθηκε στις 3-4-2008 (ΦΕΚ Α 58/3-4-2008) ορίζεται ότι συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), με την επωνυμία Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ), αποκαλούμενο στις επόμενες διατάξεις "Ενιαίο Ταμείο", το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και έχει έδρα την Αθήνα, η έναρξη δε λειτουργίας του ορίζεται την 1η του έκτου μήνα από τη δημοσίευση του εν λόγω νόμου (δηλαδή από 1-10-2008).

Στις παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου 25 του αυτού νόμου ορίζεται μεταξύ άλλων ότι το Ενιαίο Ταμείο συγκροτούν οι αναφερόμενοι τέσσερις (4) κλάδοι, καθώς και ότι σε κάθε κλάδο του Ενιαίου Ταμείου εντάσσονται από την έναρξη λειτουργίας του τα αναφερόμενα Ταμεία και Κλάδοι, ως Τομείς με πλήρη λογιστική και οικονομική αυτοτέλεια, μεταξύ δε άλλων εντάσσονται στον κλάδο κύριας ασφάλισης, ο κλάδος κύριας σύνταξης του ΤΣΑΥ, ως Τομέας Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (ΤΣΑΥ), και στον κλάδο υγείας ο κλάδος ασθένειας ΤΣΑΥ, ως Τομέας υγείας Υγειονομικών.

Στο άρθρο 36 παρ. 1 ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι το προσωπικό που υπηρετεί κατά το χρόνο ένταξης στο ΤΣΑΥ μεταφέρεται με την ίδια εργασιακή σχέση και την οργανική θέση που κατέχει στο Ενιαίο Ταμείο. Τέλος, στο άρθρο 38 παρ. 1 και 2 ορίζεται ότι το Ενιαίο Ταμείο διαμέσου των Τομέων του αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων ταμείων και κλάδων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών, καθώς και ότι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσόμενων ταμείων και κλάδων συνεχίζονται από το Ενιαίο Ταμείο, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) από την κατά τα παραπάνω σύστασή του και έναρξη της λειτουργίας του. απέκτησε νομική προσωπικότητα, έχον την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, επομένως και την ικανότητα να είναι διάδικος.

Εφόσον δε υπεισήλθε από την έναρξη της λειτουργίας του (1-10- 2008) ως καθολικός διάδοχος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ΤΣΑΥ, έκτοτε νομιμοποιείται, αυτό μόνο, παθητικά για την άσκηση εναντίον του των αγωγών, που ασκούνται, μεταξύ άλλων, από εργαζόμενους του εντασσόμενου ΤΣΑΥ για τις απαιτήσεις τους από τις μετά του τελευταίου εργασιακές σχέσεις.

Αντίθετα, οι προβλεπόμενοι στον ίδιο νόμο Τομείς δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα, εφόσον δεν απέκτησαν νομική προσωπικότητα με το νόμο αυτό ή με άλλο τρόπο και δεν είναι αυτοτελείς φορείς δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ούτε, ειδικότερα, των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του ΤΣΑΥ, των οποίων φορέας, ως καθολικός διάδοχος του τελευταίου, όπως προεκτέθηκε, είναι το ΕΤΑΑ.

Επομένως, οι Τομείς δεν έχουν ικανότητα να είναι διάδικοι, ούτε, κατά μείζονα λόγο, έχουν την εξουσία διεξαγωγής δικών, ώστε να νομιμοποιούνται παθητικά στην άσκηση εναντίον τους των σχετικών αγωγών. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, δηλαδή εσφαλμένη υπαγωγή σε αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα, με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του παραπάνω δικαστηρίου, κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς (ΑΠ 319/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθμό 1 και όχι από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατ' ορθή εκτίμηση των εκτιθεμένων για τη θεμελίωσή του, το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 62 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 25 παρ. 1, 38 παρ. 1, 154 παρ. 2 ν. 3655/2008, με το δεχθεί ότι η ένδικη αγωγή ασκήθηκε κατά του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων" και ότι υφίσταται παθητική νομιμοποίηση αυτού, ενώ η αγωγή ασκήθηκε κατά του Τομέα Υγειονομικών του εν λόγω Ενιαίου Ταμείου, που δεν έχει ικανότητα να είναι διάδικος και δε νομιμοποιείται παθητικά.

Από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής, που επισκοπεί παραδεκτά ο Άρειος Πάγος, κατά την έρευνα του παρόντος αναιρετικού λόγου, προκύπτει ότι οι 1η, 3η, 4ος και 5η των εναγόντων, ήδη αναιρεσίβλητοι, ως προς τους οποίους ερευνάται η κρινόμενη αναίρεση, επικαλούμενοι για τη θεμελίωση των αξιώσεών τους συμβάσεις και συγκεκριμένα "συμφωνητικά συνεργασίας στο πλαίσιο του προγράμματος για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας ανέργων στους οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και τον Ο.Α.Ε.Δ.", που κατήρτισαν με τον ΟΑΕΔ και το τέως "ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΥΤΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ (ΤΣΑΥ)", στρέφουν την αγωγή τους, ως πρώτου εναγομένου, κατά "του Τομέα Υγειονομικών του ΕΝΙΑΙΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)- τέως ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΥΤΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (ΤΣΑΥ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα".

Σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προεκτέθηκαν, η ένδικη αγωγή, ασκηθείσα μετά την 1-10-2008, έπρεπε να στραφεί κατά του έχοντος νομική προσωπικότητα Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)", ως καθολικού διαδόχου του "ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΥΤΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ (ΤΣΑΥ).

Ασκηθείσα δε κατά του Τομέα Υγειονομικών του εν λόγω Ν.Π.Δ.Δ. (Ε.Τ.Α.Α.), που δεν έχει (ο Τομέας Υγειονομικών) νομική προσωπικότητα, δεν είναι φορέας των επιδίκων υποχρεώσεων και, επομένως δεν έχει ικανότητα να είναι διάδικος , η αγωγή είναι απαράδεκτη. Επομένως, ο, ως άνω, πρώτος λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί ως προς το αναιρεσείον και τους παραπάνω αναιρεσιβλήτους η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσας της έρευνας των λοιπών αναιρετικών λόγων.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 (για υπέρβαση δικαιοδοσίας και για παράβαση των διατάξεων των σχετικών με την αρμοδιότητα) μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση".

Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη και με τη διάταξη της παραγράφου 4 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι "Οι αποφάσεις της Ολομέλειας και των Τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν" συνάγεται ότι, όταν μετά την αναίρεση της απόφασης δεν υπάρχει δικονομικώς έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης από το δικαστήριο της ουσίας, υπολείπεται δε μόνο η διατύπωση διατακτικού της απόφασης, με βάση την έκταση της αναίρεσης, η παραπομπή σε ισόβαθμο δικαστήριο ουσίας δεν αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο δίκης, αλλά μπορεί η τελειωτική επί της υπόθεσης απόφαση να εκδοθεί και από τον Αρειο Πάγο.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 522 ΚΠολΔ, με την άσκηση της έφεσης η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους. Από το μεταβιβαστικό αυτό αποτέλεσμα της έφεσης, το Εφετείο αποκτά την εξουσία να εξετάσει όλους τους ισχυρισμούς, που υποβάλλονται κατά τις διατάξεις των άρθρων 525 έως 527 ΚΠολΔ και, παρόλο ότι ο εκκαλών με την έφεση παραπονείται γιατί η αγωγή του απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, μπορεί να κρίνει, μετά και από αυτεπάγγελτη έρευνα ότι η αγωγή είναι απαράδεκτη.

Στην περίπτωση αυτή, μη επιτρεπομένης, κατά τη διάταξη του άρθρου 534 του ίδιου Κώδικα, της αντικατάστασης των αιτιολογιών της εκκαλουμένης, διότι οδηγεί δε διαφορετικό κατ' αποτέλεσμα διατακτικό, εξαφανίζεται η εκκαλούμενη απόφαση και απορρίπτεται η αγωγή ως απαράδεκτη και μάλιστα χωρίς ειδικό παράπονο (ΑΠ 322/2017, ΑΠ 1344/2015, ΑΠ 1281/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον, κατά τα προεκτεθέντα, η ένδικη αγωγή είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη ως προς το πρώτο εναγόμενο, δεν υπάρχει ως προς αυτό στάδιο περαιτέρω εκδίκασης της υπόθεσης και γι' αυτό επιβάλλεται να κρατηθεί και δικασθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο. Περαιτέρω, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα, σύμφωνα με τις παραπάνω παραδοχές του παρόντος δικαστηρίου, απέρριψε την αγωγή ως προς το πρώτο εναγόμενο ως μη νόμιμη, ενώ ήταν απορριπτέα ως απαράδεκτη. Επομένως, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα από το παρόν δικαστήριο του απαραδέκτου της αγωγής ως προς το πρώτο εναγόμενο, πρέπει να γίνει δεκτή κατ' ουσίαν η έφεση, να εξαφανισθεί αντίστοιχα η απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, να κρατηθεί και δικασθεί η αγωγή ως προς τους παρισταμένους, σύμφωνα με τα παραπάνω, αναιρεσιβλήτους και το πρώτο εναγόμενο και να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων, τόσο της αναιρετικής δίκης, όσο και αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας, πρέπει να συμψηφισθούν, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρο 179 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης όσον αφορά το 2ο αναιρεσίβλητο, Ν. Κ. και την 6η αναιρεσίβλητη, Ι. Π..

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς τους αναιρεσιβλήτους αυτούς

Αναιρεί ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους και το αναιρεσείον τη με αριθ. 3331/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Κρατεί την υπόθεση και δικάζει κατ' ουσίαν ως προς αυτούς την από 29-7-2013 και με αριθ. κατ. 4575/2013 έφεση.

Δέχεται κατ 'ουσίαν την έφεση.

Εξαφανίζει τη με αριθ. 656/2013 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς τους παραπάνω διαδίκους.

Κρατεί και δικάζει την από 14-9-2010 και με αριθ. κατ. 160866/5372/2010 αγωγή ως προς τους 1η, 3η, 4ο και 5η ενάγοντες- αναιρεσιβλήτους και το πρώτο εναγόμενο.

Απορρίπτει ως προς αυτούς την αγωγή.

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων διαδίκων και ειδικότερα τόσο για την αναιρετική δίκη, όσο και τη δίκη σε αμφοτέρους τους βαθμούς δικαιοδοσίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ