Supreme Court allows appeal due to insufficient reasoning regarding inheritance acceptance and property acquisition.

Απόφαση 1460 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1460/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαΐου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......, ο οποίος παραστάθηκε με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Ευάγγελο Ματάκια και Δημήτριο Κάππο.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1, 2. Ψ2 , 3. Ψ3, 4. Ψ4 και 5. Ψ5, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Βερβεσό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-4-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και της αποβιώσασας Γ1, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 77/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 234/2006 του Εφετείου Αθηνών (Μεταβατική έδρα Χαλκίδας). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14-5-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 2-5-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου, κατά το πρώτο μέρος αυτού, και την απόρριψη των λοιπών λόγων της από 14-5-2007 αιτήσεως αναιρέσεως της 234/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη νόμιμης βάσης υπάρχει όταν τα αναφερόμενα στην ελάσσονα σκέψη του δικανικού συλλογισμού πραγματικά γεγονότα εκτίθενται τόσον ατελώς ή ασαφώς ώστε να μην μπορεί να διαπιστωθεί αν αυτά ανταποκρίνονται ή μη στο πραγματικό του εφαρμοζόμενου κανόνα δικαίου ή, κατ' άλλη έκφραση, αν έγινε ορθή ή λαθεμένη υπαγωγή αυτών στον εφαρμοζόμενο κανόνα δικαίου (Ολ ΑΠ 608/1976 και 966/1985), μάλιστα δε ως τέτοιον κανόνα νοούμενο εκείνο του ουσιαστικού δικαίου. Περαιτέρω, κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1710 παρ.1, 1846, 1193, 1195, 1198 ΑΚ, η κληρονομική διαδοχή είτε αυτή χωρεί εκ του νόμου (εξ αδιαθέτου ή νομίμου μοίρας) είτε εκ διαθήκης, αποτελεί παράγωγο τρόπο κτήσεως κυριότητας των κινητών και ακινήτων κληρονομιαίων πραγμάτων, η κυριότητα όμως των εις την κληρονομία ακινήτων, καθώς και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωμα επ' αυτών μεταβαίνει στον κληρονόμο, αναδρομικά από το θάνατο του κληρονομουμένου, μόνον αν αυτός (κληρονόμος) αποδέχθηκε με δημόσιο έγγραφο την κληρονομία και η τοιαύτη αποδοχή μεταγραφεί ή εκδοθεί κληρονομητήριο και μεταγραφεί τούτο.

Συνεπώς, επί διεκδικητικής αγωγής ακινήτου, κατά το άρθρο 1094 ΑΚ, ερειδομένης, καθόσον αφορά τον τίτλο κτήσεως κυριότητας του ενάγοντος, επί κληρονομικής διαδοχής, η καταφάσκουσα το δικαίωμα δικαστική απόφαση πρέπει να αναφέρει τόσο την κατά τα ανωτέρω αποδοχή της κληρονομίας όσο και τη μεταγραφή αυτής ή την έκδοση κληρονομητηρίου και την μεταγραφή του.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως με την προσβαλλόμενη απόφασή του τα εξής: "Ο Γ απεβίωσε στις 11-11-1989 στη Χαλκίδα, χωρίς να αφήσει διαθήκη, έχοντας μόνους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, τα πρώτα εξαδέλφια του από τη μητρική γραμμή Γ1 και Ψα και την πρώτη εξαδέλφη του από την πατρική γραμμή Γ2, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου τους πρώτη και δεύτερο και κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου την τρίτη.

Ο Ψα απεβίωσε στις 29-11-1993 αδιάθετος και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του Ψ2, τρίτη ενάγουσα, και τα παιδιά του Ψ3, Ψ4 και Ψ5, τέταρτο, πέμπτη και έκτο των εναγόντων κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου ο καθένας. Η Γ2 απεβίωσε στις 5-4-1992, χωρίς διαθήκη, αφήνοντας πλησιέστερους συγγενείς της κατά το χρόνο του θανάτου της την Ψ1, δεύτερη ενάγουσα και τον Γα, που υπεισήλθαν στην κληρονομία της κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας.

Έτσι, μετά τις παραπάνω κληρονομικές διαδοχές, κληρονόμοι του Γ είναι οι ενάγοντες κατά ποσοστά εξ αδιαιρέτου 1/4 η πρώτη, 1/4 η δεύτερη, 1/16 ο καθένας από τους τρίτη έως και τον έκτο και κατά 1/4 ο Γα, που δεν είναι διάδικος. Ο Γ κατά το χρόνο του θανάτου του είχε στην κυριότητά του ένα οικόπεδο εμβαδού 156,80 τ.μ.

με την υπάρχουσα εντός αυτού παλαιά οικία, που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως του Δήμου Χαλκίδας, επί της οδού ...... Όλοι οι ενάγοντες, όπως και ο συγκληρονόμος τους Γα, αποδέχθηκαν την κληρονομία του αποβιώσαντος Γ και μετέγραψαν νόμιμα τις πράξεις αποδοχής, οπότε έχουν γίνει συγκύριοι του επιδίκου ακινήτου με παράγωγο τρόπο".

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές, το Εφετείο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση με την απόρριψη της εφέσεως του αναιρεσείοντος κατ' αυτής, δέχθηκε την ένδικη από 23-4-2002 διεκδικητική αγωγή του αναιρεσίβλητου, κατά την κυρία αυτής βάση, ερειδόμενη, ως προς την κτήση της κυριότητας, στον προαναφερόμενο παράγωγο τρόπο (κληρονομική διαδοχή).

Με την κρίση του όμως αυτή, χωρίς να αναφέρει τα συγκεκριμένα δημόσια έγγραφα, με τα οποία οι αναιρεσίβλητοι αποδέχθηκαν την κληρονομία του δικαιοπαρόχου τους Γ, στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς ουσιώδες ζήτημα της κτήσης της κυριότητας των εναγόντων επί του επίδικου ακινήτου με κληρονομική διαδοχή, αφού από το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το διατακτικό της και τα οποία, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του δικαιώματος κυριότητας των εναγόντων.

Γι' αυτό πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο δεύτερος, κατά το πρώτο μέρος του από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 234/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές,

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουνίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ