Supreme Court allows appeal against bill of exchange dismissal due to bad faith endorsement by the payee.

Απόφαση 1456 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1456/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Μαΐου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Συνοίκη.

Του αναιρεσιβλήτου: ψ1, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-7-2004 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 105/2005 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 183/2006 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18 Ιουλίου 2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνον ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κανελλόπουλος ανέγνωσε την από 7 Μαΐου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης και να απορριφθεί ο πρώτος. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Από την έκθεση επίδοσης ....... του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ........., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, που επισπεύδει τη συζήτηση της υπό κρίση από 18-7-2006 αίτησης αναίρεσης, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της αίτησης αυτής, στο τέλος της οποίας είναι συνημμένη η πράξη, με την οποία δικάσιμος για τη συζήτησή της ορίστηκε η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης, με κλήση προς τον αναιρεσίβλητο για να παραστεί κατά τη συζήτησή της, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα σ'αυτόν. Όμως ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε κατά την πιο πάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου του, κατά τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ. 2 εδ. α΄ και γ΄ ίδιου Κώδικα).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 22 του ν. 5060/1933 "περί επιταγής", τα εξ επιταγής εναγόμενα πρόσωπα δεν μπορούν να αντιτάξουν κατά του κομιστή ενστάσεις που στηρίζονται σε προσωπικές τους σχέσεις με τον εκδότη ή τους προηγούμενους κομιστές, εκτός αν ο κομιστής κατά την απόκτηση της επιταγής ενήργησε με γνώση προς βλάβη του οφειλέτη.

Από τη διάταξη αυτή που εκφράζει το αναιτιώδες της ενοχής από την επιταγή, σαφώς συνάγεται, ότι κατ'εξαίρεση μόνο επιτρέπεται η προβολή τέτοιων ενστάσεων, από το εναγόμενο εξ επιταγής πρόσωπο κατά του κομιστή, αν ο κομιστής, κατά το χρόνο κτήσεως της επιταγής, αφενός τελούσε σε γνώση της υπάρξεως των ενστάσεων αυτών κατά του εκδότη ή των πριν απ'αυτόν κομιστών του τίτλου και αφετέρου ενήργησε αυτός προς βλάβη του οφειλέτη.

Τέτοια ενέργεια, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει όταν ο κομιστής γνωρίζει, κατά την απόκτηση της επιταγής, ότι με την μεταβίβασή της σ'αυτόν είναι δυνατόν να ματαιωθεί η προβολή των ενστάσεων αυτών και ότι επιτυγχάνεται έτσι η πληρωμή της, η οποία χωρίς τη μεταβίβαση αυτή δεν θα επιτυγχανόταν.

Εξάλλου, η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοστεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας, για την κρίση του ως προς το νόμω βάσιμο της αγωγής, είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί, για τη θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος, είτε αρκέστηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία.

Αντιθέτως, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία του δικογράφου της αγωγής υπάρχει, αν ο ενάγων δεν αναφέρει στην αγωγή με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν προϋπόθεση για την εφαρμογή του κανόνα δικαίου, στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής. Στην περίπτωση αυτήν, η αγωγή απορρίπτεται ως αόριστη και η σχετική παράβαση ελέγχεται αναιρετικά με τους λόγους του άρθρου 559 αριθ. 8 ή 14 του ΚΠολΔ.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης από 19-7-2004 ανακοπής κατά της 67/2004 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας και όπως το περιεχόμενό του επιτρεπτώς εκτιμάται από τον Άρειο Πάγο για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), ο ανακόπτων και ήδη αναιρεσείων, με το μοναδικό λόγο της ανακοπής του, προέβαλε τα εξής:

α) Ότι με την εταιρία με την επωνυμία "PERLO CASA-ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΠΕΡΛΙΤΗ ΑΕ" είχε συνάψει την από ....... εργολαβική σύμβαση, δυνάμει της οποίας η τελευταία ανέλαβε την κατασκευή κατοικίας επί οικοπέδου συνιδιοκτησίας του ίδιου και του αδελφού του ψ1, β) ότι έναντι μέρους της εργολαβικής αμοιβής είχε εκδώσει εις διαταγήν τής πιο πάνω εταιρίας μεταχρονολογημένες επιταγές, μεταξύ των οποίων και την υπό αριθμό ........, ποσού 25.000 ευρώ, που ήταν πληρωτέα στην Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος και για την οποία εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, γ) ότι λόγω καθυστέρησης στην παράδοση του έργου και επειδή το μέρος του που είχε εκτελεσθεί υπολειπόταν σημαντικά σε αξία, σε σχέση με την αξία όλων των πιο πάνω επιταγών, με την από 28-4-2004 εξώδικη δήλωσή τους, ο ίδιος και ο αδελφός του κατάγγειλαν την παραπάνω εργολαβική σύμβαση, μετά δε την καταγγελία αυτή και καθώς για το εκτελεσθέν τμήμα του έργου η εργολήπτρια εταιρία είχε εισπράξει την αντίστοιχη αμοιβή της, αυτός ανακάλεσε τις επιταγές που αντιστοιχούσαν στην υπόλοιπη συμφωνημένη αμοιβή της για το μη εκτελεσθέν τμήμα του έργου, δ) ότι όταν ο βασικός μέτοχος και νόμιμος εκπρόσωπος της προαναφερόμενης εταιρίας Γ1 αντιλήφθηκε τις συνέπειες των αντισυμβατικών του ενεργειών, προσπάθησε με κάθε τρόπο να προχωρήσει τη διαδικασία είσπραξης των ποσών των επιταγών που του είχε παραδώσει, δημιουργώντας τεχνηέντως "νέους κομιστές" των επιταγών, οι οποίοι θα εμφανίζονταν ως δήθεν "καλής πίστεως" τρίτοι, ε) ότι για την πληρωμή της επίδικης επιταγής οχλήθηκε από τον Κερκυραίο Β1, ιδιοκτήτη καφετέριας, ο οποίος του παρουσιάστηκε ως κομιστής, διερευνώντας τις προθέσεις του, στ) ότι όταν απευθύνθηκε στον προμνημονευόμενο νόμιμο εκπρόσωπο τής πιο πάνω εταιρίας, εκείνος του απάντησε ότι η οικονομική του εκκρεμότητα προς τον Β1 είχε τακτοποιηθεί και να μη δίνει σημασία στις οχλήσεις του, ζ) ότι στη συνέχεια του κοινοποιήθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, στην οποία ως κομιστής-δικαιούχος εμφανίζεται ο καθού η ανακοπή (ήδη αναιρεσίβλητος), ο οποίος όμως "είναι παλαιός γνωστός και συνεργάτης του Γ1, με τον οποίο συνέπαιξε, ώστε να εμφανιστεί αυτός ως κομιστής της επιταγής- καλής πίστεως τρίτος" και ο οποίος "έχει και άλλες φορές συνεργασθεί με τον Γ1 για ίδιες ή παρεμφερείς υποθέσεις" και η) ότι με βάση αυτά, μη έχοντας άλλη οφειλή προς την παραπάνω εταιρία, καμμία οφειλή δεν τον βαρύνει και από την επίμαχη επιταγή.

Είναι φανερό, πως στους ισχυρισμούς αυτούς τού αναιρεσείοντος περιεχόταν σαφώς και ο ισχυρισμός ότι ο αναιρεσίβλητος ενήργησε για να τον βλάψη, με την ανωτέρω αναφερθείσα έννοια, ο ισχυρισμός δε αυτός προέκυπτε από την αναφορά, ότι ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας προσπάθησε αρχικώς να προχωρήσει στη διαδικασία είσπραξης των επιταγών, "δημιουργώντας τεχνηέντως νέους κομιστές των σωμάτων", ότι ο αναιρεσίβλητος "είναι παλαιός γνωστός και συνεργάτης του Γ1, με τον οποίο συνέπαιξε, ώστε να εμφανιστεί αυτός ως κομιστής της επιταγής-καλής πίστεως τρίτος" και ότι ο ίδιος "έχει και άλλες φορές συνεργαστεί με τον Γ1 για ίδιες ή παρεμφερείς υποθέσεις".

Επομένως το Εφετείο, που έκρινε αντιθέτως, ότι δηλαδή ο ανακόπτων δεν επικαλούνταν πως ο αναιρεσίβλητος ενήργησε με σαφή πρόθεση βλάβης των συμφερόντων του αναιρεσείοντος και απέρριψε ως απαράδεκτο, λόγω αοριστίας του, το μοναδικό λόγο της ανακοπής, εξαφανίζοντας την πρωτόδικη απόφαση, κατά παραδοχή έφεσης του αναιρεσιβλήτου, που τον είχε κρίνει ως ορισμένο και νόμιμο, παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και έτσι ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια αυτή, είναι βάσιμος.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 183, 176 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 183/2006 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ