1452/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1452 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1452/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαΐου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Χ1 και Χ2. Ο 1ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Αλεξάκο. Στο σημείο αυτό ο ανωτέρω δικηγόρος δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο της από 31-5-2007 αίτησης για αναίρεση της 43/2007 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης ως προς τον 2ο αναιρεσείοντα Κωνσταντίνο Πατσιατζή του Παναγιώτη.

Των αναιρεσίβλητων: Ψ1, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, Ψ2 και Ψ3, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Καλονόμο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-9-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Καστορείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 43/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 31-5-2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 7-5-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη ..... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Σπάρτης, ....., ακριβές φωτοτυπικό αντίγραφο της κρινομένης αίτησης αναίρεσης, με την σ` αυτό πράξη ορισμού της προκειμένης δικασίμου και κλήση για συζήτηση κατ` αυτήν, επιδόθηκε, με επίσπευση των αναιρεσειόντων, νομοτύπως και εμπροθέσμως, για την πρώτη αναιρεσιβλήτων, Ψ1, η οποία νοσηλεύεται στο Ίδρυμα χρόνιων παθήσεων "Ο Άγιος Παντελεήμων" του Δ.

Δ. Μαγούλας του Δήμου Μυστρά και δεν είναι δυνατή η επικοινωνία μαζί της, σύμφωνα με την υπάρχουσα στην ίδια έκθεση βεβαίωση του Διευθυντή του ως άνω Ιδρύματος, στον τελευταίο(άρθρ.131 ΚΠολΔ). Επομένως, εφόσον η εν λόγω διάδικος δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από την σειρά του οικείου πινακίου, ούτε κατέθεσε δήλωση κατ` άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ., πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν η διάδικος αυτή παρούσα (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 94, 96, 97, 98 περίπτ.β', 294, 295, 297, 299, 573 παρ.1 ΚΠολΔ, συνάγεται, ότι η παραίτηση του αναιρεσείοντος από το δικόγραφο της αναίρεσής του, πριν αυτός προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης, μπορεί να γίνει και με δήλωση του δικηγόρου του, που καταχωρίζεται στα πρακτικά, εφόσον έχει δοθεί στον τελευταίο γενική πληρεξουσιότητα από τον παραιτούμενο αναιρεσείοντα, επιφέρει δε αναδρομικώς την κατάργηση της δίκης ως προς τον διάδικο αυτό.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο νομίμως διορισμένος, με το προσκομιζόμενο ..... πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Παπαφωτίου - Παναγούλη, πληρεξούσιος δικηγόρος του δεύτερου των αναιρεσειόντων, Κωνσταντίνος Αλεξάκος, με δήλωσή του, πριν την έναρξη της προφορικής συζήτησης της υπόθεσης, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, παραιτήθηκε από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως προς τον ανωτέρω αναιρεσείοντα.

Πρέπει, συνεπώς, το Δικαστήριο να θεωρήσει ότι η δίκη καταργήθηκε ως προς το διάδικο αυτό.

Επειδή, η έλλειψη μείζονος πρότασης στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η παράλειψη δηλαδή παράθεσης των νομικών διατάξεων στις οποίες βρίσκει έρεισμα το αγωγικό αίτημα, δεν ιδρύουν λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 560 ΚΠολΔ. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 560 αριθ.1 ΚΠολΔ, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, που δίκασε ως Εφετείο απόφαση Ειρηνοδικείου, επειδή δεν περιέχει μείζονα πρόταση, στην οποία να διαλαμβάνονται οι κανόνες δικαίου που εφαρμόσθηκαν, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Επειδή, από το άρθρο 560 ΚΠολΔ συνάγεται ότι, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται επί εφέσεων κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, δημιουργείται λόγος αναίρεσης μόνο αν το δικαστήριο υπέπεσε σε κάποια από τις περιοριστικώς απαριθμούμενες στο άρθρο αυτό πλημμέλειες.

Άλλες αιτιάσεις, όπως, ότι το δικαστήριο 1) παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, 2) παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη ουσιώδη για την έκβαση της δίκης πράγματα, που προτάθηκαν, 3) στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση εξαιτίας έλλειψης αιτιολογίας σε ουσιώδες για την έκβαση της δίκης ζήτημα, που προβλέπονται ως λόγοι αναίρεσης στο άρθρο 559 του ίδιου Κώδικα, δεν είναι παραδεκτές ως λόγοι προς αναίρεση κατά των αποφάσεων αυτών.

Ο ως άνω περιορισμός των επιτρεπτών λόγων δεν επηρεάζεται από τις διατάξεις του άρθρου 561 ΚΠολΔ, με τις οποίες αφενός θεσπίζεται ο κανόνας, ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου και αφετέρου ορίζεται ότι η εκτίμηση του περιεχομένου διαδικαστικών εγγράφων ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, αφού με τις εν λόγω διατάξεις δεν ιδρύεται ιδιαίτερος λόγος αναίρεσης.

Ο περιορισμός αυτός, με κριτήριο την υλική αρμοδιότητα και την βάσει αυτής υπαγωγή της διαφοράς σε ορισμένη κατηγορία δικαστηρίων, αποβλέπει στην ταχύτερη επίλυση των υπαγόμενων στα ειρηνοδικεία διαφορών, που κατ` αρχήν είναι ήσσονος σημασίας, χάριν εξυπηρέτησης του γενικού κοινωνικού συμφέροντος, και γι` αυτό δεν αντίκειται η ρύθμιση αυτή στις αρχές του Συντάγματος για την ισότητα των Ελλήνων ενώπιον του νόμου (άρθρ. 4 παρ. 1), για το δικαίωμα ακρόασης από τα δικαστήρια (άρθρ. 20 παρ. 1) για την αναγνώριση και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου (άρθρ 25 παρ.1),ούτε αντίκεινται στο από τα άρθρα 6,13 ΕΣΔΑ (Ν.Δ. 53/1974) δικαίωμα για δίκαιη δίκη και προσφυγής του ατόμου στα δικαστήρια σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων του, εν όψει μάλιστα του ότι η διεθνής αυτή Σύμβαση δεν απαγορεύει στον εθνικό νομοθέτη να αποκλείει παντελώς οπωσδήποτε το αναιρετικό βήμα (ΕΔΔΑ DELCOURT 17.10.1970, SUTTER 22.2.1984).

Συνεπώς, σύμφωνα με τις προεκτιθέμενες διατάξεις, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι οι λόγοι της αναίρεσης, α)πρώτος, δεύτερο, πέμπτο, όγδοο, δέκατο μέρος, με τους οποίους προβάλλεται, ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση το Πολυμελές Πρωτοδικείο που, απέρριψε έφεση των αναιρεσειόντων και, επικυρώνοντας την εκκαλούμενη ειρηνοδικειακή απόφαση, έκανε δεκτή την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη ομολογία των εναγόντων, ότι ο δικαιοπάροχός τους δεν άσκησε πράξεις νομής επί του επιδίκου κατά τα έτη 1945 έως 1972, τα με επίκληση από τους αναιρεσείοντες προσκομισθέντα έγγραφα, ήτοι το "βιβλίο του βουνού" του απώτερου δικαιοπαρόχου τους Α και την .....

βεβαίωση του Δημάρχου ....., β) δεύτερος, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ένστασης των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων περί καταχρηστικής άσκησης της ένδικης αξίωσης των εναγόντων, γ) πρώτος, τέταρτο, όγδοο μέρος, με τους οποίους μέμφεται η πληττόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης, διότι, ενώ με αυτήν έγινε δεκτό, ότι οι δικαιοπάροχοι των αναιρεσιβλήτων ασκούσαν εμφανείς πράξεις νομής επί του επίδικου ακινήτου μέχρι το έτος 1940,δεν αναφέρει ότι διενεργήθηκαν εμφανείς πράξεις νομής από τους τελευταίους κατά το μετέπειτα, έως και την άσκηση της ένδικης αγωγής χρονικό διάστημα, αλλά περιορίζεται σε αναφορά του περιεχομένου των αιτήσεων που κατέθεσαν οι δικαιοπάροχοι των αναιρεσιβλήτων και η δεύτερη εξ αυτών στα Δασαρχεία .....

και ....., των ....., ....., ..... απαντητικών εγγράφων των Υπηρεσιών αυτών και του από 13-6-1958 σχεδιαγράμματος, καθώς, επίσης, διότι περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες, αναφορικώς με την άσκηση εμφανών πράξεων νομής επί του επιδίκου από τους αναιρεσιβλήτους, αφού η υποβολή των ανωτέρω αιτήσεων προς τα Δασαρχεία, οι απαντητικές επιστολές των τελευταίων, η σύνταξη σχεδιαγραμμάτων και η υποβολή δηλώσεων φόρου κληρονομίας δεν αποδεικνύουν τέτοιες πράξεις νομής, με την έκταση του επιδίκου, το οποίο αυθαίρετα προσδιόρισε σε 700 τ.μ., με το γεγονός ότι ενώ ολόκληρο το εκ 2.200 τ.μ.

ακίνητο των αναιρεσιβλήτων έχει αναδασωθεί δεν περιέχει αιτιολογία γιατί μόνο 150 τ.μ. δεν μεταβλήθηκε σε δάσος και δ)πρώτος, ενδέκατο μέρος, τρίτος λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους γίνεται επίκληση των λόγων αναίρεσης από το άρθρ. 559 αριθ. 8, 9, 11, 12, 14, 16, 17, 19, 20, χωρίς μάλιστα να αποδίδεται καμία συγκεκριμένη νομική πλημμέλεια από τις διατάξεις αυτές στην αναιρεσιβαλλόμενη.

Επειδή, με τους λόγους αναίρεσης πρώτο, μέρος τρίτο, έκτο, έβδομο και δωδέκατο, με τους οποίους, κατ' ορθή υπαγωγή, αποδίδονται στο Πολυμελές Πρωτοδικείο, από το άρθρ.560 αριθ.1 ΚΠολΔ πλημμέλειες της παραβίασης των διατάξεων των άρθρων 974, 976, 1033, 1041, 1045,1051,1094ΑΚ, καθώς και των διατάξεων, που δεν αναφέρονται, του προϊσχύσαντος Βυζαντορωμαϊκού Δικαίου, διότι δεν απέρριψε την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή των αναιρεσιβλήτων ως αόριστη, αφού τα αναφερόμενα για τη θεμελίωσή της σε παράγωγο τρόπο(κληρονομική διαδοχή) και τακτική, άλλως έκτακτη χρησικτησία, περιστατικά, είναι διαφορετικά από εκείνα που δέχθηκε αυτό, το οποίο έκρινε αυτήν βάσιμη, παρόλο ότι , ενώ από τις καταθέσεις των μαρτύρων των αναιρεσιβλήτων, που περιέχονται στην .....

ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Ειρηνοδίκη Σπάρτης, προέκυψε ότι τις πράξεις νομής του δικαιοπαρόχου των εναγόντων προσδιόρισαν χρονικά προ του έτους 1940, όπως και οι ενάγοντες, ομολόγησαν, με τις προτάσεις τους, ότι δηλαδή ο δικαιοπάροχός τους δεν άσκησε πράξεις νομής επί του επιδίκου κατά τα έτη 1945 έως 1972, από τα ανωτέρω αναφερόμενα απαντητικά έγγραφα των Δασαρχείων δεν αποδεικνύονται πράξεις νομής των αναιρεσιβλήτων επί του επιδίκου, από δε την .....

περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης του συμβολαιογράφου Καστορείου Σπ. Πουλάκου δεν προκύπτει η ακριβής έκταση που κατακυρώθηκε στον απώτερο δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων, ούτε από ποίους και πότε επανακαλλιεργήθηκε τμήμα της επίδικης έκτασης. Οι λόγοι αυτοί πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, διότι, υπό την επίκληση της ως άνω διάταξης του άρθρ. 560 αριθ.1ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας πραγματικών γεγονότων (άρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Επειδή, μόνο η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με την νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου συνιστά παραβίαση αυτού γιατί το δικαστήριο αξίωσε περισσότερα ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα από το νόμο για τη θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος, προκειμένου να κρίνει την αγωγή νόμιμη, προβάλλεται ως λόγος αναίρεσης, σύμφωνα με το άρθρ. 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, όχι δε και η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία αυτής που συνίσταται, η μεν στο ότι το δικόγραφο της αγωγής δεν αναφέρει με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου στον οποίο στηρίζεται το αγωγικό αίτημα, η δε στο ότι στο ίδιο δικόγραφο γίνεται επίκληση απλώς των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του, διότι η μεν ποσοτική αοριστία ελέγχεται με βάση τον αριθ. 8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ., η δε ποιοτική με βάση τον αριθ. 14 του ίδιου άρθρου, οι οποίες όμως δεν περιλαμβάνονται στους λόγους αναίρεσης κατά των προαναφερόμενων αποφάσεων που προβλέπονται περιοριστικώς στο ανωτέρω άρθρο 560 του ίδιου κώδικα.

Επομένως, ο τέταρτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο μέμφεται το Πολυμελές Πρωτοδικείο διότι δεν απέρριψε ως αόριστη την ένδικη αγωγή, παρά το ότι στο δικόγραφό της δεν περιέχονται όλα τα πραγματικά περιστατικά του ακριβούς τρόπου και χρόνου άσκησης επί του επιδίκου πράξεων νομής από τους ίδιους και τους δικαιοπαρόχους τους, καθώς και ο χρόνος αποβολής τους από τους αντιδίκους τους, είναι απορριπτέος, προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι με αυτόν προβάλλεται ποσοτική αοριστία της αγωγής που δεν προβλέπεται, κατά τα ανωτέρω, ως λόγος αναίρεσης κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των πολυμελών πρωτοδικείων που εκδόθηκαν σε εφέσεις κατά των αποφάσεων εκείνων των δικαστηρίων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί καταργημένη τη δίκη ως προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα Χ2.

Απορρίπτει την από 31-5-2007 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 43/2007 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Χ1 στα δικαστικά έξοδα των παριστάμενων δεύτερης και τρίτης των αναιρεσιβλήτων Ψ2 και Ψ3, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 25 Ιουνίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ