144/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 144 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 144/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Γάτσο, ο οποίος ανακάλεσε την από 20-09-2006 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, 2. ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", με διακριτικό τίτλο "ΑΤΛΑΝΤΙΚ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Κυριακόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις και 3. ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φλώρα Τριανταφύλλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2 Ιανουαρίου 1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28/1998 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 222/2002 οριστική του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 24 Φεβρουαρίου 2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην του 1ου εκ των αναιρεσιβλήτων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Μαραμαθά, ανέγνωσε την από 6 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το άρθρο 568 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ. κατά το οποίο ο επισπεύδων τη συζήτηση διάδικος επιδίδει κλήση στους άλλους διαδίκους και από το άρθρο 576 παρ. 1, 2 και 3 του ιδίου Κώδικα κατά το οποίο επί ερημοδικίας στην αναιρετική δίκη ερευνάται αν ο απών διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση ή αν κλητεύθηκε από τον επισπεύδοντα αυτή, συνάγεται, ότι, αν τη συζήτηση επισπεύδει ο αναιρεσείων, οφείλει να κλητεύσει τον αναιρεσίβλητο και σε καταφατική περίπτωση ο ΄Αρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων επισπεύδει τη συζήτηση και από την προσκομιζομένη με επίκληση 6524/07.04.06 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αιγίου, ..., προκύπτει, ότι ο αναιρεσίβλητος .... κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα για την στην αρχή της παρούσης αναφερομένη δικάσιμο. Η συζήτηση επομένως πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία του.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθμός 4, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, διαφορετικά ο λόγος αναιρέσεως είναι αόριστος και απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση της αοριστίας με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο.

Ειδικότερα αν ο λόγος αναιρέσεως στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 8 Κ.Πολ.Δ. πρέπει να αναφέρονται τα πράγματα που το Εφετείο έλαβε υπόψη παρά το ότι αυτά δεν προτάθηκαν και ότι αυτά ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Εξ άλλου κατά το άρθρο 591 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του από το άρθρο 19 του νόμου 2915/2001 "Τα άρθρα 1 έως 590 εφαρμόζονται και στις ειδικές διαδικασίες, εκτός αν αντιβαίνουν προς τις ειδικές διατάξεις των διαδικασιών αυτών.

Αν στις τελευταίες δεν ορίζεται διαφορετικά α) οι προτάσεις κατατίθενται στο ακροατήριο β) όλοι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί προτείνονται προφορικά και όσοι δεν περιέχονται στις προτάσεις, καταχωρίζονται στα πρακτικά......". Από το συνδυασμό της διατάξεως αυτής με εκείνες των άρθρων 681 Α, 666, 667, 670 έως 676, 115 παρ. 3, 256 παρ. 1 στοιχ.

δ΄, 237 παρ. 1 και 3, 269 παρ. 1 και 2 και 527 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται, ότι στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο, όπου δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων, οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, όπως είναι και η ένσταση συνυπαιτιότητας, προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και επί πλέον οι ισχυρισμοί αυτοί καταχωρίζονται στα πρακτικά με σαφή (έστω και συνοπτική) έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν (άρθρο 262 Κ.Πολ.Δ.), εκτός αν περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις.

Απαιτείται δε σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών που ως "γενόμενο κατά τη συζήτηση" σημειώνεται στα πρακτικά. (Ολ. Α.Π. 2/2005). Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την επιτρεπτώς γενομένη επισκόπηση των υπ΄ αριθμόν 28/1998 πρακτικών του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου ο πρώτος και η τρίτη των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων προέβαλαν προφορικά και καταχωρήθηκε στα πρακτικά εκτός των άλλων και την ένσταση συνυπαιτιότητας του ενάγοντος στην επέλευση του ατυχήματος κατά ποσοστό 95%.

Οι ίδιοι εναγόμενοι κατέθεσαν προτάσεις, πράγμα που δεν ήταν κατά νόμο υποχρεωτικό στη διαδικασία που εκδικάσθηκε η αγωγή στις 10.11.1997, όπως προκύπτει από τη σχετική επ΄ αυτών επισημείωση του αρμοδίου Γραμματέως, ήτοι εκπροθέσμως, αφού η συζήτηση στο ακροατήριο έγινε στις 04.11.1997. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα :

συνυπαίτιος του ατυχήματος είναι και ο ενάγων γιατί αν και εκινείτο εντός κατοικημένης περιοχής, όπου το όριο ταχύτητας είναι 50 χλμ/ω, αυτός εκινείτο με ταχύτητα υπερβαίνουσα το πιο πάνω όριο τουλάχιστον κατά 15 χλμ/ω. Συνέπεια τούτου ήταν αν και από απόσταση τουλάχιστον 30 μέτρων αντιλήφθηκε το προδιαληφθέν φορτηγό αυτοκίνητο να εισέρχεται στην πορεία του, να μη μπορέσει να ακινητοποιήσει τη μοτοσυκλέτα του και τροχοπεδώντας σε μήκος 16 μέτρων να συγκρουσθεί με το πιο πάνω φορτηγό αυτοκίνητο.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε συνυπαίτιο τον ενάγοντα στην επέλευση του ατυχήματος κατά ποσοστό 20% και αφού δέχθηκε ως ουσία αβάσιμη την ένσταση των εναγομένων (όλων) και τον σχετικό λόγο εφέσεως αυτών εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει συνυπαίτιο τον ενάγοντα κατά ποσοστό 15% και στη συνέχεια μείωσε τα επιδικασθέντα κονδύλια αποζημιώσεως κατά το ως άνω ποσοστό (20%) όσον αφορά σε όλους τους εναγομένους.

Κρίνοντας ως άνω το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμός 8 Κ.Πολ.Δ. αφού παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης με το να δεχθεί μη προβληθείσα ένσταση συνυπαιτιότητας, όσον αφορά στη δεύτερη εναγομένη εταιρία με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε." και πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός πρώτος και κατά το πρώτο μέρος του λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Περαιτέρω το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του και όπως προαναφέρθηκε, δέχθηκε την ως άνω ένσταση συνυπαιτιότητας και ως προς τον πρώτο και τρίτη των εναγομένων ήδη αναιρεσιβλήτων. Η ένσταση των ως άνω εναγομένων όπως προκύπτει από τα πρακτικά του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προβλήθηκε προφορικά και καταχωρήθηκε στα πρακτικά χωρίς όμως έστω και συνοπτική έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 262 Κ.Πολ.Δ., εν όψει του ότι όπως προαναφέρθηκε οι προτάσεις των ως άνω εναγομένων, στις οποίες περιέχονται τα απαιτούμενα θεμελιωτικά της ενστάσεως αυτής γεγονότα, κατατέθηκαν εκπροθέσμως.

Την ως άνω ένστασή τους περί συνυπαιτιότητος του ενάγοντος στην επέλευση του ατυχήματος κατά ποσοστό 95% επανέφεραν οι ως άνω εναγόμενοι με το δεύτερο λόγο της από 2 Ιουνίου 1998 εφέσεώς τους με τα απαιτούμενα από το νόμο προς θεμελίωση αυτής πραγματικά όπως προκύπτει από την επιτρεπτώς γεγομένη επισκόπηση του δικογράφου της εφέσεως, χωρίς όμως επίκληση λόγου βραδείας προτάσεως αυτής σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 527 παρ. 2 και 3 Κ.Πολ.Δ.

εν όψει του ότι η ένσταση αυτή δεν άγει σε υπεράσπιση του εναγομένου κατά της εφέσεως (άρθρο 527 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.), αλλά σε ανατροπή της εκκαλουμένης αποφάσεως.

Συνεπώς το Εφετείο που δέχθηκε ως ουσία βάσιμη την ως άνω ένσταση και ακολούθως και το σχετικό λόγο εφέσεως των εναγομένων και απέρριψε τον λόγο εφέσεως του ενάγοντος περί απαραδέκτου αυτής λόγω της αοριστίας της, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμός 8 Κ.Πολ.Δ. (σχετ. Ολ. Α.Π. 472/1993). Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως κατά το δεύτερο μέρος του.

Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές από αυτούς που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθούν οι παριστάμενες αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-Αναιρεί την 222/2002 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

-Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συντεθεί από άλλους δικαστές. Και

-Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, το ποσό της οποίας ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ