Supreme Court dismisses appeal due to statute of limitations expiration for annulment action against general assembly decisions.

Απόφαση 1449 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1.449/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., 3) ..., 4) ...., 5) ..., 6) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Φίλιππο Φυλακτόγλου και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ιδρύματος με την επωνυμία "ΣΩΜΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Άννα Νάκου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/1/2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4097/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4137/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24/9/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 23/10/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 12 παρ 1 του Συντάγματος 94 και 69 του ΑΚ , συνάγεται ότι η Γενική Συνέλευση νομικού προσώπου έχει την εξουσία να παύει τα μέλη της διοίκησής του οποτεδήποτε, αν δεν το απαγορεύει το καταστατικό του και για σπουδαίο λόγο αν υπάρχει αντίθετη πρόβλεψη. Η μομφή, που διατυπώνεται προς τη διοίκηση από τη Γενική Συνέλευση και η άρση της εμπιστοσύνης της νοείται ως παύση.

Επίσης, έχει την εξουσία να διορίζει προσωρινή διοίκηση, εάν αυτό είναι αναγκαίο, με την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται με το άρθρο 97 του ΑΚ. Η εξουσία αυτή δεν αποκλείεται από τη διάταξη του άρθρου 69 του ΑΚ, δεδομένου ότι η διάταξη αυτή έχει επικουρικό χαρακτήρα και δεν αποκλείει τη δυνατότητα να γίνει ο διορισμός από τη Γενική Συνέλευση.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι είναι μέλη του αναιρεσιβλήτου, που είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με χαρακτήρα κοινωφελή μη κερδοσκοπικό, την από 16-1-2006 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ζήτησαν να ακυρωθούν οι από 11-12-2005 αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μελών του αναιρεσιβλήτου, με την οποία παύθηκε το Διοικητικό Συμβούλιο, που είχε εκλεγεί σης τελευταίες αρχαιρεσίες και δεν είχε λήξει η θητεία του και ορίστηκε προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς και η από 12.12.2005 πρόσκληση του Διοικητικού Συμβουλίου σε έκτακτη Γενική Συνέλευση, κυρίως διότι η Γενική Συνέλευση δεν είχε την εξουσία για το διορισμό της προσωρινής διοίκησης, αλλά το αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 69 του ΑΚ, επικουρικά δε διότι δεν τηρήθηκαν ορισμένες διατυπώσεις για τη σύγκληση και τη λήψη των προσβαλλομένων πράξεων.

Η αγωγή αυτή έγινε δεκτή με την 4097/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά παραδοχή της κύριας βάσης αυτής χωρίς να ερευνηθούν οι υπόλοιπες, αφού έγινε δεκτό ότι η Γενική Συνέλευση ήταν αναρμόδια να διορίσει προσωρινή διοίκηση, δεδομένου ότι αποκλειστικά αρμόδιο ήταν το δικαστήριο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 69 ΑΚ.

Κατόπιν εφέσεως των εναγόντων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου, με την οποία έγινε δεκτός ο μοναδικός λόγος της έφεσης για εσφαλμένη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων των άρθρων 69 , 94 , 173 , 200 του ΑΚ και εκείνες των άρθρων 6 παρ 1 7 παρ. γ του Π.Δ 27/1999 , περί εγκρίσεως του Οργανισμού του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων.

Στη συνέχεια εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και απέρριψε την αγωγή, χωρίς να ερευνήσει τους υπόλοιπους λόγους ακυρότητας των προσβαλλόμενων αποφάσεων. Ειδικότερα, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα : ".... η 9η έκτακτη γενική Συνέλευση του εναγομένου κατά την πιο πάνω συνεδρίαση της με την απόδοση μομφής στα μέλη του Δ.Σ και αίροντας την εμπιστοσύνη του σ αυτά προέβη στην παύση και ανάκληση τους.

Επομένως με την απόφαση αυτή της Γ.Σ ανέκυψε κενό διοικήσεως. Η ανωτέρω έλλειψη διοικήσεως του εναγομένου δεν δικαιολογεί τη δικαστική παρέμβαση με την προσφυγή στο άρθρο 69 του ΑΚ , αφού λόγω του εξαιρετικού και επικουρικού χαρακτήρα της η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή μόνον αν εξαντληθούν οι δυνατότητες από το νόμο και το καταστατικό της άρσεως του διοικητικού αδιεξόδου.

Στην παρούσα περίπτωση το επίμαχο διοικητικό κενό μπορεί να πληρωθεί με τις προβλεπόμενες από το νόμο και το καταστατικό διαδικασίες ενεργοποιήσεως των οργάνων του. Ειδικότερα από τις ακόλουθες διατάξεις του Οργανισμού του εναγομένου που ορίζουν....προκύπτει σαφώς ότι στη Γενική Συνέλευση του εναγομένου, αφού αναγνωρίζεται ως ανώτατο όργανο η μείζων αρμοδιότητα εκλογής του διοικητικού συμβουλίου, αυτή διαθέτει την ελάσσονα εκλογής προσωρινού διοικητικού συμβουλίου, υπό την προϋπόθεση τηρήσεως των λοιπών όρων του νόμου και του Οργανισμού του εναγομένου".

Με βάση δε τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά έκρινε ότι η Γενική Συνέλευση του εναγομένου είχε την εξουσία για τη λήψη της προσβαλλόμενης με την αγωγή αποφάσεως της και η διορισθείσα με αυτή προσωρινή διοίκηση να καταρτίσει την προσβαλλόμενη πρόσκληση των μελών του και ότι η εξουσία αυτή της Γενικής Συνέλευσης δεν αποκλειόταν από τη διάταξη του άρθρου 69 του ΑΚ.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως τις προαναφερόμενες ουσιαστικές διατάξεις, ενώ διέλαβε στην απόφαση του, αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες πραγματικό ζήτημα της αρμοδιότητας της Γενικής Συνέλευσης νομικού προσώπου να διορίζει τα μέλη προσωρινής διοίκησης, σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Κατά συνέπεια οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους προβάλλονται αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠΟλΔ είναι αβάσιμο στην ουσία και πρέπει να απορριφθούν.

ΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 106, 525, 527 και 535 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι όταν το Εφετείο μετά από παραδοχή της εφέσεως του εναγομένου απορρίπτει ολικώς την αγωγή κατά την κύρια βάση ή αίτησή της, πρέπει να ερευνήσει, χωρίς ειδικό παράπονο τις επικουρικές βάσεις ή αιτήσεις της αγωγής, εφόσον το πρωτόδικο δικαστήριο παρέλειψε να τις εξετάσει.

Διαφορετικά και ειδικότερα εφόσον δεν εξεταστεί επικουρική βάση η αίτηση ιδρύεται ο από το άρθρο 559 αρ8 και 9, αντίστοιχα του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως. Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 101 του ΑΚ, η αγωγή ακυρώσεως της απόφασης της γενικής συνέλευσης νομικού προσώπου υπόκειται σε σύντομη αποσβεστική προθεσμία των έξι μηνών από τότε που λήφθηκε n άκυρη απόφαση, η οποία σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 279,280 και 261 επ.

ΑΚ, μπορεί να συμπληρωθεί ...και λαμβάνεται υπόψη από τα δικαστήρια αυτεπαγγέλτως. Επομένως, πρέπει να συντρέχουν περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι δεν παρήλθε η ως άνω προθεσμία και δεν αποσβέστηκε το δικαίωμα των αιτούντων για ακύρωση προκειμένου να δικαιολογείται η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος, που είναι απαραίτητο για το παραδεκτό της αναίρεσης, όπως και του κάθε λογού αυτής χωριστά.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε το Εφετείο, ενώ το πρωτόδικο δικαστήριο είχε δεχτεί την αγωγή των αναιρεσειόντων κατά την κύρια αυτής βάση και δεν ερεύνησε τις υπόλοιπες βάσεις της, εξαφάνισε την εν λόγω απόφαση αφού δέχτηκε την έφεση κατά παραδοχή του λόγου της με τον οποίο οι ενάγοντες εφεσίβλητοι προέβαλαν παράπονα για την παραδοχή αυτή και στη συνέχεια απέρριψε την αγωγή χωρίς να εξετάσει τους υπόλοιπους λόγους ακυρότητας που προβάλλονταν με την αγωγή.

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 26.9.2007, από την επίδοση δε αυτής στον αναιρεσίβλητο, στις 6.12.2007 (βλ. ... έκθεση επίδοσης δικ. Επιμελητή στο Πρωτοδικείο ...) έως την ορισθείσα αρχικά δικάσιμο της 30.10.2008, κατά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών και επομένως το αγωγικό δικαίωμα ακύρωσης της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης του αναιρεσιβλήτου έχει αποσβεστεί.

Οι αναιρεσείοντες δεν επικαλούνται και δεν αποδεικνύονται περιστατικά, από τα οποία να προκύπτει ότι το δικαίωμα των αιτούντων για ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν αποσβέστηκε με τη πάροδο άπρακτης της προθεσμίας των έξι μηνών (λόγοι διακοπής της παραγραφής κ.λ.π.). Επομένως, ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδονται από τους αναιρεσείοντες οι πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθμ. 8 και 9 Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν αποφάνθηκε επί των επικουρικών βάσεων της αιτήσεώς τους, οι οποίες όλες αφορούν ακυρότητες της προσβαλλομένης αποφάσεως της Γενικής Συνέλευσης, και δεν ερεύνησε τους στηρίζοντες αυτούς ισχυρισμούς, που αναφέρονται στο αναιρετήριο, είναι απαράδεκτος για έλλειψη εννόμου συμφέροντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-9-2007 αίτηση των ... κ.λ.π. για αναίρεση της 4137/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσόν των χιλίων οχτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 19 Μαΐου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ