1447/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1447 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1447/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωάννη Χαμηλοθώρη και Αριστείδη Πελεκάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 10 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "…", ιδιοκτήτριας της εβδομαδιαίας εφημερίδας Νομού ... με τον τίτλο "...", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Ε. - Μ. Γ. και Π. Γ. του Α., κατοίκων ... ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στυλιανό Σταματόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Χ. του Γ., δικηγόρου, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδέλλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27 Φεβρουαρίου 2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 27/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 37/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23 Οκτωβρίου 2013 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αριστείδης Πελεκάνος, ανέγνωσε την από 26 Φεβρουαρίου 2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης κατά της απόφασης 37/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 57 παρ. 1 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Ως προσβολή της προσωπικότητας θεωρείται κάθε διατάραξη από πράξεις τρίτων των επί μέρους εκφάνσεων αυτής, όπως είναι η εικόνα του προσώπου, η τιμή, η υπόληψη, το απόρρητο της ιδιωτικής ζωής, η πίστη, το επάγγελμα, η ελευθερία ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας κλπ..

Παράνομη είναι η προσβολή της προσωπικότητας, όταν η βλαπτική πράξη του τρίτου απαγορεύεται από διάταξη νόμου ή γίνεται χωρίς δικαίωμα ή επιχειρείται κατ' ενάσκηση δικαιώματος, το οποίο είτε είναι μικρότερης σπουδαιότητας από πλευράς έννομης τάξης είτε ασκείται υπό περιστάσεις που καθιστούν καταχρηστική την άσκησή του.

Επίσης κατά τη διάταξη του άρθρου 59 του ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει κατά του υπαιτίου αξίωση για ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που έπαθε, η οποία (ικανοποίηση) συνίσταται σε πληρωμή χρηματικού ποσού ή σε δημοσίευμα ή σε οτιδήποτε άλλο επιβάλλεται από τις περιστάσεις. Από τις προαναφερόμενες διατάξεις σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 58 και 914 επ.

του ΑΚ προκύπτει ότι, σε περίπτωση παράνομης προσβολής της προσωπικότητας, ο νόμος παρέχει στον θιγόμενο και σε βάρος εκείνου που προκαλεί την προσβολή αξίωση για άρση της προσβολής και για μη επανάληψή της στο μέλλον ανεξάρτητα από τη συνδρομή υπαιτιότητας (αντικειμενική ευθύνη), καθώς και αξίωση για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, εφόσον συντρέχει και το στοιχείο της υπαιτιότητας (Ολ ΑΠ 13/99).

Κατά το άρθρο 14 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του, τηρώντας τους νόμους του Κράτους. Ο τύπος είναι ελεύθερος. Η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύεται. Κατά δε το άρθρο 10 παρ. 1 εδ. α' και β' της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΣΔΑ, που κυρώθηκε με τον ν. 53/1974), κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς επέμβαση των δημοσίων αρχών και ανεξάρτητα από σύνορα. Οι προαναφερόμενες διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ αποτελούν ουσιαστικές διατάξεις και η παραβίασή τους ελέγχεται με τον λόγο αναίρεσης από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 367 του ΠΚ, δεν αποτελούν άδικη πράξη α) οι δυσμενείς κρίσεις... β) γ) οι εκδηλώσεις που γίνονται για την εκτέλεση νόμιμων καθηκόντων, την άσκηση νόμιμης εξουσίας ή για τη διαφύλαξη (προστασία) δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον ή ....Επίσης στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι η προηγούμενη διάταξη (της παρ. 1) δεν εφαρμόζεται α) όταν οι παραπάνω κρίσεις και εκδηλώσεις περιέχουν τα συστατικά στοιχεία της πράξης του άρθρου 363 ΠΚ (συκοφαντικής δυσφήμησης) και β) όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέστηκε η πράξη προκύπτει σκοπός εξύβρισης.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι ο άδικος χαρακτήρας των πράξεων της εξύβρισης και της απλής δυσφήμησης (άρθρα 361 και 362 ΠΚ) αίρεται και στην περίπτωση που οι σχετικές εκδηλώσεις γίνονται για διαφύλαξη δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον. Δικαιολογημένο ενδιαφέρον, που πηγάζει από τη συνταγματικά και υπερνομοθετικά κατοχυρωμένη ελευθερία έκφρασης και από την κοινωνική αποστολή του τύπου, έχουν και τα πρόσωπα που συνδέονται με τη λειτουργία του τύπου, ιδίως οι δημοσιογράφοι, για δημοσιεύματα σχετικά με τις πράξεις και τη δραστηριότητα φυσικών ή νομικών προσώπων ή ομάδων προσώπων, που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινωνικό σύνολο.

Έτσι είναι επιτρεπτά δημοσιεύματα με ειδήσεις και σχόλια για την πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού, που συνοδεύονται ακόμη και από οξεία κριτική και από δυσμενείς χαρακτηρισμούς σε βάρος προβεβλημένων προσώπων, τα οποία ασκούν δημόσια εξουσία ή λειτουργία ή άλλη δραστηριότητα, που ενδιαφέρει το κοινωνικό σύνολο ή μέρος αυτού σε ευρύτερη ή στενότερη τοπική κλίμακα.

Και στην περίπτωση, όμως, αυτή ο άδικος χαρακτήρας της εξυβριστικής ή δυσφημηστικής εκδήλωσης δεν αίρεται, και συνεπώς παραμένει η παρανομία ως ουσιαστικό στοιχείο της αδικοπραξίας, όταν η παραπάνω εκδήλωση αποτελεί συκοφαντική δυσφήμηση ή όταν από τον τρόπο ή από τις περιστάσεις που αυτή έγινε προκύπτει σκοπός εξύβρισης, δηλαδή σκοπός που κατευθύνεται ειδικά σε προσβολή της τιμής άλλου και ενέχει αμφισβήτηση της ηθικής ή κοινωνικής αξίας του προσώπου ή περιφρόνηση αυτού.

Τέτοιος ειδικός σκοπός εξύβρισης εμφαίνεται στον τρόπο εκδήλωσης της προσβλητικής συμπεριφοράς, όταν ο τρόπος αυτός δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για την απόδοση της σκέψης εκείνου που φέρεται ότι ενεργεί για την άσκηση νομίμου δικαιώματος ή από δικαιολογημένο ενδιαφέρον, ο οποίος ωστόσο χρησιμοποίησε αυτόν τον τρόπο για να προσβάλει την τιμή του άλλου.

Επειδή δε η ύπαρξη του ειδικού σκοπού εξύβρισης συνιστά νομική έννοια που ελέγχεται αναιρετικά, το δικαστήριο της ουσίας, όταν δέχεται ότι προκύπτει ειδικός σκοπός εξύβρισης από τον τρόπο εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς ή από τις περιστάσεις τέλεσης της πράξης, πρέπει να αναφέρει τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία συνήγαγε την παραδοχή, ότι ο συγκεκριμένος τρόπος εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς του υπαιτίου δεν ήταν πράγματι αναγκαίος για την αντικειμενική απόδοση της σκέψης του, δηλαδή να προσδιορίσει ποιες ηπιότερες μειωτικές εκφράσεις μπορούσε αυτός να χρησιμοποιήσει για την άσκηση του νομίμου δικαιώματός του ή για την εκδήλωση του δικαιολογημένου ενδιαφέροντός του, καθώς επίσης να αναφέρει τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία συνήγαγε την παραδοχή, ότι ο υπαίτιος γνώριζε τον ηπιότερο και αναγκαίο τρόπο εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς του, αλλά χρησιμοποίησε τον συγκεκριμένο μη αναγκαίο με τον ειδικό σκοπό να προσβάλει την τιμή του άλλου. Σε αντίθετη περίπτωση, παραβιάζονται εκ πλαγίου οι διατάξεις του άρθρου 367 παρ. 1 και 2 ΠΚ, οι οποίες έχουν αναλογική εφαρμογή και στις έννομες σχέσεις του ιδιωτικού δικαίου, η δε παραβίαση αυτή στοιχειοθετεί λόγο αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ. 159/2008, 1395/2005, 1499/1999).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο μόνο παρ. 1 του ν. 1178/1981 "Περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινων διατάξεων", ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποκατάσταση της ζημίας και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκαν υπαίτια από δημοσίευμα που θίγει την τιμή και την υπόληψη οποιουδήποτε ατόμου, έστω και αν η υπαιτιότητα - κατά την έννοια των άρθρων 914, 919 και 920 του ΑΚ - συντρέχει στο πρόσωπο του συντάκτη του δημοσιεύματος ή, αν αυτός είναι άγνωστος, (συντρέχει) στο πρόσωπο του εκδότη ή του διευθυντή σύνταξης του εντύπου. Εξάλλου, με την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο παρ. 4 του ν. 2243/1994, για τις ημερήσιες εφημερίδες Αθηνών και Θεσσαλονίκης και για τα περιοδικά που διακινούνται μέσω των πρακτορείων εφημερίδων, ορίζεται σε 10.000.000 δρχ., στις δε λοιπές εφημερίδες ή περιοδικά έντυπα, ορίζεται σε 2.000.000 δρχ. το ελάχιστο όριο της χρηματικής ικανοποίησης που οφείλεται λόγω ηθικής βλάβης στον θιγόμενο από επιλήψιμο δημοσίευμα (εκτός αν ζητείται μικρότερο ποσό).

Με τις αμέσως παραπάνω διατάξεις, οι οποίες αφορούν την ευθύνη του ιδιοκτήτη εφημερίδας ή εντύπου, και όχι των λοιπών εμπλεκομένων συντελεστών του επιλήψιμου δημοσιεύματος, καθιερώνεται αντικειμενική ευθύνη του ιδιοκτήτη για πλήρη αποζημίωση και για εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του θιγόμενου με την έννοια ότι, για τη θεμελίωση των σχετικών αξιώσεων, δεν απαιτείται να συντρέχει υπαιτιότητα αυτού (ιδιοκτήτη), αλλά απαιτείται και αρκεί να συντρέχει υπαιτιότητα του συντάκτη του δημοσιεύματος και, αν αυτός είναι άγνωστος, (απαιτείται και αρκεί) να συντρέχει υπαιτιότητα του εκδότη (αν δεν ταυτίζεται με τον ιδιοκτήτη) ή του διευθυντή σύνταξης. Η δε αστική και ποινική ευθύνη των τελευταίων είναι αυτοτελής και κρίνεται κατά τις γενικές διατάξεις των άρθρων 57-59, 914, 919, 920, 932 ΑΚ και 26, 27, 28, 45, 46, 47, 361-363 ΠΚ (ΑΠ 285/2012, 179/2011, 1462/2005).

Εξάλλου, ο προβλεπόμενος από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν από το αιτιολογικό της απόφασης τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία, για να κριθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση αν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης που εφαρμόστηκε ή αν δεν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις, που αποκλείουν την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ασαφείς, ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως αιτιολογία δε που συγκροτεί τη νόμιμη βάση της απόφασης, της οποίας η έλλειψη θεμελιώνει τον προαναφερόμενο αναιρετικό λόγο, νοείται η παραδοχή ή άρνηση των περιστατικών που θεμελιώνουν το πραγματικό μέρος της οικείας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, και όχι οι σκέψεις, κρίσεις ή τα επιχειρήματα, με τα οποία το δικαστήριο αιτιολογεί γιατί πείθεται ή δεν πείθεται ως προς τη συνδρομή των εν λόγω περιστατικών.

Στοιχειοθετείται δηλαδή ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν από τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, βάσει των οποίων και μόνο ελέγχεται η έλλειψη ή μη νόμιμης βάσης αυτής, δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ορισμένη διάταξη ουσιαστικού νόμου" Αντίθετα, ο σχετικός λόγος αναίρεσης δεν στοιχειοθετείται όταν η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει κρίση για την ουσία της υπόθεσης με διατύπωση σχετικού αποδεικτικού πορίσματος ή όταν πρόκειται για ασάφειες ή ελλείψεις που αφορούν απορριπτικό σκεπτικό αγωγής ή ένστασης ως μη νόμιμης ή ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, δηλαδή στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του αποδεικτικού υλικού, καθώς και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια και βεβαιότητα, ώστε να είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος (ΟλΑΠ 3/97 και 13/95).

Οι αναιρεσείοντες, με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι θεμελίωσε σε ανεπαρκείς αιτιολογίες την απορριπτική κρίση της, ως προς την ένστασή τους για άρση του αδίκου των αγωγικών μειωτικών εκφράσεων και χαρακτηρισμών σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω συνδρομής στο πρόσωπό τους δικαιολογημένου ενδιαφέροντος κατά το άρθρο (367 παρ 1γ' ΠΚ, την οποία ένσταση αυτοί πρόβαλαν νόμιμα στον πρώτο βαθμό και επανέφεραν επίσης νόμιμα με λόγο έφεσης, καθώς και την κρίση της ότι είναι βάσιμη η αντένσταση του αναιρεσίβλητου για ύπαρξη ειδικού σκοπού εξύβρισης σε βάρος του, κατά την παρ. 2β' του ίδιου άρθρου. Επίσης οι αναιρεσείοντες εκθέτουν και προσδιορίζουν στο αναιρετήριο τις επικαλούμενες ανεπαρκείς αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, δέχτηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά : "Η πρώτη εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα της πρώτης έφεσης και πρώτη εφεσίβλητη στη δεύτερη έφεση, ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία " ...

Ο.Ε." και το διακριτικό τίτλο "... Ο.Ε" το καταστατικό της οποίας στη συνέχεια, στις 10-10-2007,τροποποιήθηκε και φέρει πλέον την επωνυμία "... Ο.Ε", εδρεύει στη … και είναι ιδιοκτήτρια της εβδομαδιαίας εφημερίδας με τον τίτλο "...", η οποία εκδίδεται και κυκλοφορεί κυρίως στην περιοχή της …, αλλά και σε ολόκληρο το νομό ...

αποστέλλεται, δε, και ταχυδρομικά σε συνδρομητές της στην Αθήνα και σ' άλλες περιοχές σε συνδρομητές της καταγόμενους από την περιοχή της .... Η δεύτερη και ο τρίτος των εναγομένων, ήδη, δεύτερη και τρίτος των εκκαλούντων στην πρώτη έφεση και η δεύτερη εφεσίβλητη με την ίδια σειρά στη δεύτερη συνεκδικαζόμενη έφεση, ενώ ο τρίτος αντεφεσίβλητος, αποτελούν τα ομόρρυθμα μέλη της ως άνω εταιρίας και όπως δεν αμφισβητούν είναι επιπλέον εκδότες και διευθυντές της εφημερίδας αυτής.

Ο ενάγων και, ήδη, εκκαλών της δεύτερης έφεσης και αντεφεσείων αλλά και εφεσίβλητος της πρώτης έφεσης είναι δικηγόρος, διορισμένος στο πρωτοδικείο Μυτιλήνης ασκεί, δε, το επάγγελμα αυτό, εδώ και 18 έτη. Ακόμη ανέπτυξε πολυσχιδή πολιτική και κοινωνική δράση, δεδομένου ότι αναμείχθηκε ενεργά με την πολιτική και υπήρξε συνδικαλιστής του σωματείου λιπασμάτων Δραπετσώνας, μέλος της Τ.Ο του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας και πρόεδρος ΝΟΔΕ, συμμετείχε ως υποψήφιος βουλευτής στις εκλογές των ετών 1996 και 2000 και διετέλεσε Δήμαρχος της πόλης ης Μυτιλήνης, κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2003 έως 31-12-2006 υποψήφιος, δε, Δήμαρχος στις δημοτικές εκλογές του έτους 2006, γενικός γραμματέας της ένωσης δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης Ελλάδος, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΚΕΔΚΕ, έγγαμος και πατέρας δύο τέκνων.

Στο από 26-10-2004 φύλλο της παραπάνω τοπικής εβδομαδιαίας εφημερίδας και στην Τρίτη σελίδα αυτής, στη στήλη ΠΕΖΟ-ΠΟΡΕΙΑ, δημοσιεύτηκε για τον παραπάνω ενάγοντα, δημοσίευμα με τον τίτλο " Μας έμαθε το πανελλήνιο........Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στην πανελλαδικής κυκλοφορίας εφημερίδα "ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ+13". Τα σχόλια δικά σας".

Η φράση μας έμαθε το πανελλήνιο είναι τυπωμένη με έντονα μαύρα γράμματα, ώστε να έλκε) την προσοχή του αναγνώστη. Στη συνέχεια, εντός διακριτού πλαισίου κάτω από τον παραπάνω τίτλο τίθεται κείμενο, που συνοδευόταν και με φωτογραφία, που απεικόνιζε τον ενάγοντα. Το κείμενο αυτό είχε ως ακολούθως: "Μυτιλήνη.

Ο καουμπόης δήμαρχος με τάσεις διαπλοκής. Στη Μυτιλήνη όπως μας καταγγέλλουν συμβαίνουν πράγματα και θαύματα! Για παράδειγμα η Αστυνομία δεν τηρεί τη νομοθεσία που επιβάλλει σε καφετέριες και μπαρ να έχουν τουαλέτες, εξόδους κινδύνου και πάρκινγκ. Πως παρά τις επανειλημμένες καταγγελίες κωφεύει και ανταποκρίνεται μόνο σε επίπεδο ανακοινώσεων, αλλά ποτέ σε επίπεδο "κλεισίματος" μαγαζιών και βαριών προστίμων.

Ακόμη και με τρόπους παράνομους ο δήμος κινείται στην κατεύθυνση αναζήτησης εσόδων χρησιμοποιώντας τρόπους παράνομους και με παράβαση του προσωπικού απορρήτου, παίζοντας το Φαρ Ουέστ. Να πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Εν πρώτοις ο δήμαρχος Μυτιλήνης Ά. Χ., δις αποτυχών υποψήφιος της Ν.Δ. στις βουλευτικές εκλογές, κέρδισε στις τελευταίες δημοτικές εκλογές και αντικατέστησε στη δημαρχία τον κ.

Γ. του ΠΑΣΟΚ. Από τότε φρόντισε να δώσει άδεια σε κέντρο που ανήκει σε συγγενικό του πρόσωπο. Πρόκειται για το κέντρο "Ξύλινο", που λειτουργεί στο παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης και δεν έχει εξόδους κινδύνου, ενώ μάλιστα λειτουργεί στο ισόγειο και εστιατόριο που χρησιμοποιεί γκάζι. Ο ίδιος δήμαρχος έδωσε στον ίδιο συγγενή του (ή μάλλον στη γυναίκα του μια και ο ίδιος αποφεύγει τις επιχειρήσεις λόγω... "Τειρεσία") την πλαζ "Τσαμάκια", που οδηγεί στο Δήμο.

Αλλά εκεί που ο Δήμαρχος έδειξε τον σεβασμό του σε νόμους και αρχές είναι στην περίπτωση του κέντρου διασκεδάσεως στην περιοχή Καρά Τεπέ. Προκειμένου να μπορέσει να αποστείλει "χρηματικούς βεβαιωτικούς καταλόγους" βάσει των οποίων ζητούνται τα δημοτικά τέλη, αντί να τους ζητήσει από τον ιδιοκτήτη Γ. Λ., κατέφυγε στην Εφορία απ' όπου τους πήρε παράνομα! Παράνομα γιατί εμπίπτουν στα προσωπικά δεδομένα του κ.

Λ.. Για το λόγο αυτό ενδέχεται να κληθεί ο αρμόδιος έφορος να δώσει λογαριασμό στις αρχές καθώς αποτελεί ποινικό αδίκημα". Το εντός του ως άνω πλαισίου δημοσίευμα αποτελεί αναδημοσίευση κατά πιστή αντιγραφή άρθρου ανώνυμου αρθρογράφου-συντάκτη, που δημοσιεύτηκε στο από 22-10-2004 φύλλο της πανελλαδικής κυκλοφορίας εφημερίδας "ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ+13", στη σελίδα 62 αυτής.

Ο τίτλος του δημοσιεύματος (Ο καουμπόης δήμαρχος με τάσεις διαπλοκής) είναι γραμμένος και στα δύο δημοσιεύματα με πολύ έντονα και μεγάλα μαύρα τυπογραφικά στοιχεία, ώστε να έλκει και αυτό, την προσοχή των αναγνωστών, καθόσον στο μέσο αναγνώστη αυτό που κυρίως εντυπώνεται είναι ο τίτλος του δημοσιεύματος.

Η μόνη διαφορά μεταξύ τωv δύο δημοσιευμάτων είναι ότι στο δημοσίευμα, που δημοσίευσαν οι εναγόμενοι, απαλείφθηκε μία παράγραφος του δημοσιεύματος, που αναδημοσιεύτηκε, η οποία έχει ως ακολούθως: "Αν όμως είναι πραγματικές κάποιες πληροφορίες, τότε ενδέχεται να συμμετείχε στην υπόθεση αυτή ο πρώην έφορος Μυτιλήνης, Ε.

Μ., αντιδήμαρχος σήμερα της πόλης, που πιθανόν να πίστεψε πώς "το παρελθόν δεν εμποδίζει το μέλλον" και να ζήτησε σαν φιλική εξυπηρέτηση τους καταλόγους από κάποιο πρώην συνάδελφο του. Αλλά αυτά θα τα μάθουμε στα δικαστήρια". Σύμφωνα με τις παραδοχές της μείζονας σκέψης το άνω δημοσίευμα δεν αποτελεί ισχυρισμό γεγονότων, που αφορούν τον ενάγοντα, αλλά διάδοση, δεδομένου ότι, συμφωνάμε τις παραδοχές της προηγούμενης μείζονας σκέψης, αυτό αποτελεί αναδημοσίευση άλλου άρθρου, άλλης εφημερίδας, που κυκλοφορεί στην Αθήνα.

Όσον αφορά τώρα την αλήθεια των γεγονότων που διέδωσαν οι εναγόμενοι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Ως προς την άδεια λειτουργίας του κέντρου "Ξύλινο", αποδείχθηκε ότι δεν υπήρχε κέντρο με αυτό το όνομα στή Μυτιλήνη. Πλην, όμως, ο συντάκτης φωτογράφιζε το κέντρο "…", που λειτουργούσε σε όροφο λιθόκτιστου διατηρητέου κτηρίου στην περιοχή Λ.

στο παλιό εμπορικό κέντρο της Μυτιλήνης, στην οδό .... Τούτο γινόταν ευχερώς αντιληπτό στους Μυτιληνιούς από το γεγονός ότι το κέντρο αυτό είχε εκτεταμένη ξύλινη κατασκευή (δάπεδο, στέγη)και στο ισόγειο λειτουργούσε το εστιατόριο, για το οποίο γινόταν λόγος στο ως άνω δημοσίευμα. Για το κέντρο αυτό ότι αυτό ανήκε (στη Β.

Κ. του Ι., η οποία είναι σύζυγος του Χ. Κ., που είναι πρώτος εξάδερφος του ενάγοντος τότε Δημάρχου. Την άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του κέντρου αυτού, δεν τη χορήγησε, όπως αναφέρει το εν λόγω δημοσίευμα, ο ενάγων, ως Δήμαρχος, αλλά ο προκάτοχός του Δήμαρχος Μυτιλήνης Ν. Γ. μετά από απόφαση της Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου Μυτιλήνης και δη, αφού τηρήθηκαν οι νόμιμες προϋποθέσεις εκδόθηκε η υπ' αριθ. .../16-5-2001 άδεια ίδρυσης και λειτουργίας κέντρου διασκέδασης με συγκρότηση μπαρ στην οδό ...

στην πόλη της Μυτιλήνης, με δυνατότητα εξυπηρέτησης 65 καθήμενων πελατών. Αυτό το οποίο έγινε κατά τη διάρκεια, που ήταν Δήμαρχος ο ενάγων, ήταν η χορήγηση άδειας λειτουργίας του εστιατορίου, που αναφέρεται στο ως άνω δημοσίευμα. Και δη, στις 30-1-2003 με βάση και την από 30-1-2003 απόφαση της Δημαρχιακής επιτροπής, ο ενάγων Δήμαρχος Μυτιλήνης Α.

Χ., χορήγησε στην Β. Κ. την υπ' αριθ. .../02/30-1-2003 άδεια ίδρυσης και λειτουργίας καφετέριας - ουζερί με το διακριτικό τίτλο "…", το οποίο στεγάζεται και λειτουργεί στο ισόγειο του κτιρίου όπου λειτουργεί το κέντρο διασκέδασης "...". Το τελευταίο καλύπτει επιφάνεια 105 τμ, διαθέτει δύο διαφορετικές εξόδους κινδύνου στο ισόγειο του κτιρίου, ωφέλιμου πλάτους 1,60 μ.

η καθεμιά, η πρώτη των οποίων οδηγεί στην δημοτική οδό ... μέσω κλιμακοστασίου ελάχιστου ελεύθερου πλάτους 1,20 μ. και η δεύτερη οδηγεί στην δημοτική οδό ... μέσω κλιμακοστασίου ελευθέρου πλάτους 0,95 μ. Οι δύο οδοί διαφυγής δεν επικοινωνούν με την επιχείρηση του προαναφερθέντος εστιατορίου, που λειτουργεί στo ισόγειο του κτιρίου, δεν διέρχονται από αποθηκευτικούς χώρους, φωτίζονται επαρκώς, καθόσον φωτεινές πινακίδες με την επιγραφή "ΕΞΟΔΟΣ" είναι τοποθετημένες τόσο πάνω από τις δύο εξόδους όσο και κατά μήκος των εν λόγω οδών και η Διέλευση μέσω αυτών δεν παρεμποδίζεται ούτε κωλύεται, καθ' οιονδήποτε από τη λειτουργία της ανωτέρω επιχείρησης εστιατορίου.

Μάλιστα, η επιχείρησης τοα εστιατορίου με τον τίτλο "…" νόμιμα χρησιμοποιεί γκάζι κατά τη λειτουργία της, καθόσον τούτο δεν αντίκειται σε καμιά υγειονομική διάταξη. Συνακόλουθα, τα όσα αναφέρει το δημοσίευμα για το προαναφερθέν κέντρο, το οποίο με την αναδημοσίευση διέδωσαν οι εναγόμενοι, εκκαλούντες εφεσίβλητοι, για το γεγονός αυτό αναληθή.

Οι εναγόμενοι ισχυρίστηκαν στο πρώτο βαθμό, ισχυρίζονται και κατ έφεση, όσον αφορά τα γεγονότα, που περιγράφονται στο εν λόγω δημοσίευμα (τα όσα ισχυρίζονται για τον αριθμό των τραπεζοκαθισμάτων και για κατάληψη εξωτερικού χώρου του Δήμου Μυτιλήνης από το εστιατόριο "…" δεν σχετίζονται με το προαναφερθέν δημοσίευμα), ότι με τη χορήγηση της άδειας στο εστιατόριο από τον ενάγοντα, στην ουσία καταργήθηκε η έξοδος κινδύνου για το κέντρο, διότι η έξοδος κινδύνου ήταν μέσω του εστιατορίου.

Τα ίδια ισχυρίστηκε και ο με επιμέλειά τους εξετασθείς μάρτυρας Π. Π.. Πλην, όμως, τούτα δεν αποδεικνύονται βάσιμα διότι αποδεικνύεται το αντίθετο τόσο από την κατάθεση του μάρτυρα, που εξετάσθηκε με επιμέλεια του ενάγοντος, όσο κυρίως από δημόσια έγγραφα, τα οποία δεν προσβλήθηκαν ως πλαστά (άρθρο 438 ΚΠολΔ).

Στη συνέχεια, όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του άνω δημοσιεύματος για την παραχώρηση της πλαζ "..." αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Με την από 7-12-2000 σύμβαση χρησιδανείου μεταξύ της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΑΕ" και του Δήμου Μυτιλήνης, εκπροσωπουμένου, τότε, από τον Δήμαρχο Μυτιλήνης, Ν.

Γ., παραχωρήθηκε στο Δήμο για διάρκεια τριάντα (30) ετών (αργότερα κατέστη αορίστου χρόνου) δικαίωμα χρήσης χωρίς αντάλλαγμα της έκτασης, που περιλαμβάνει τις λουτρικές εγκαταστάσεις της Ακτής "..." και καταλαμβάνει και το ακίνητο, που βρίσκεται άνωθεν της παρακείμενης οδού, με σκοπό την αξιοποίησή τους με τη δημιουργία χώρων αναψυχής και δημοτικής πλαζ.

Ο Δήμος, στη συνέχεια, με τη σειρά του, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου εκμίσθωσε στις 8-5-2001 για διάρκεια 10 ετών την ανωτέρω ακτή και το προαναφερθέν παρακείμενο ακίνητο στην ανώνυμη δημοτική εταιρία με την επωνυμία "Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Δήμου Μυτιλήνης ΑΔΕΜ Α.Ε". Η παραπάνω εταιρία, ακολουθώντας την έως τότε τακτική, με βάση την υπ'αριθ.

…/17-4-2003 απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου και την υπ'αριθ. …/6-5-2003 διακήρυξη μίσθωσης ακολούθησε τη διαδικασία του πλειοδοτικού διαγωνισμού με κλειστές προσφορές για την εκμίσθωση του κυλικείου - αναψυκτηρίου, που βρίσκεται στην ανωτέρω ακτή για το χρονικό διάστημα από 1-6-2003 έως 30-9-2003. Στο σχετικό πλειοδοτικό διαγωνισμό η διενέργεια οποίου έλαβε χώρα μετά από δημοσίευση ανακοίνωσης σε δύο εφημερίδες, έλαβαν μέρος και κατέθεσαν κλειστές προσφορές τρεις ενδιαφερόμενοι.

Ήτοι, η Β. Κ., που γι' αυτήν παραστάθηκε με εξουσιοδότηση ο σύζυγός της Χ. Κ. και πρόσφερε το ποσό των 14.200 ευρώ, η Θ. Τ., που προσέφερε το ποσό των 14.011 ευρώ και Ι. Β., που προσέφερε το ποσό των 12.601 ευρώ. Πλειοδότης αναδείχθηκε η Β. Κ., οπότε το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας με την υπ' αριθ. 5/19-5-2003 απόφασή του ενέκρινε το από 16-5-2003 πρακτικό του πρόχειρου πλειοδοτικού διαγωνισμού και στις 26-5-2003 καταρτίστηκε το ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης.

Στη συνέχεια, το Διοικητικό Συμβούλιο της ως άνω εταιρίας στις 30-12-2003 επέδειξε θετική στάση στην πρόταση της ανωτέρω για απευθείας ανάθεση της λειτουργίας του κυλικείου για δύο έτη ακόμη με δυνατότητα παράτασης ενός έτους μίσθωμα 17.000 ευρώ, προσαυξανόμενο με ποσοστό 4% κατ' έτος. Συνακόλουθα τα όσα αναφέρει το δημοσίευμα, το οποίο με την αναδημοσίευση διέδωσαν οι εναγόμενοι για το γεγονός αυτό, είναι αναληθή.

Όσον αφορά το τρίτο σκέλος του άνω δημοσιεύματος για την παραβίαση των προσωπικών δεδομένων του επιχειρηματία κ. Λ. αποδείχθηκαν τ' ακόλουθα: Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 47 του ν. 1416/1984 οι δήμοι και οι κοινότητες για την επιβολή φόρων, τελών, εισφορών κ.λ.π., δικαιούνται να ζητούν τα αναγκαία στοιχεία από τις αρμόδιες ΔΟΥ προκειμένου να επιβάλουν στους δημότες τους, τους φόρους, τα τέλη, κ.λ.π., οι, δε, ΔΟΥ υποχρεούνται να παρέχουν τα στοιχεία αυτά εντός 15 ημερών από την περί έλευση σ' αυτές του έγγραφου αιτήματος του αρμοδίου δήμου, χωρίς έτσι να παραβιάζεται το φορολογικό απόρρητο, αλλά και τα προσωπικά δεδομένα, επειδή τα ως άνω στοιχεία περιέχονται στο αρχείο της αρμόδιας ΔΟΥ.

Στην προκείμενη περίπτωση, η αρμόδια οικονομική υπηρεσία του Δήμου Μυτιλήνης, στην οποία προΐστατο ο ενάγων, το έτος 2004 έλαβε από τη ΔΟΥ Μυτιλήνης προσωπικά στοιχεία του επιχειρηματία κέντρων διασκέδασης Ι. Λ., προκειμένου, στη συνέχεια, μ' αυτά να επιβάλλει δημοτικά τέλη. Η παραχώρηση των στοιχείων αυτών έγινε από αρμόδια ΔΟΥ, αφού ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία (έγγραφο αίτημα) και συνεπώς δεν υπήρξε προσβολή των δικαιωμάτων του εν λόγω επιχειρηματία.

Συνακόλουθα, τα όσα αναφέρει το δημοσίευμα, το οποίο με την αναδημοσίευση διέδωσαν οι εναγόμενοι, εκκαλούντες και εφεσίβλητοι, για το γεγονός αυτό είναι αναληθή. Τα αναφερόμενα στο ανωτέρω άρθρο γεγονότα μπορούσαν, να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος και πράγματι την έβλαψαν, αφού τα φύλλα της εφημερίδας αυτής κυκλοφόρησαν σε όλη τη Λέσβο αλλά και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος και του εξωτερικού σε συνδρομητές της εφημερίδας αυτής.

Στο δημοσίευμα αυτό ο ενάγων παρουσιαζόταν, ως άτομο, που δε σέβεται τους νόμους και τις αρχές και εμπλεκόμενος με διαφθορά χαριζόμενος σε συγγενείς του, όπως, δε, χαρακτηριστικά με μαύρα στοιχεία δηλώνεται στο εν λόγω δημοσίευμα, δήμαρχος με τάσεις διαπλοκής με συνοδεία και των υποτιμητικών φράσεων "καουμπόης" "παίζοντας φαρ ουέστ".

Να σημειωθεί ότι με βάση το δημοσίευμα αυτό διενεργήθηκε κατά τα παραπάνω προκαταρκτική εξέταση, πλην, όμως, αυτή τέθηκε κατά τα προαναφερθέντα στο αρχείο. Έθιγε, δε, το δημοσίευμα την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος διότι του αποδιδόταν ακόμη έμμεσα και η διάπραξη ποινικών αδικημάτων, ήτοι η παράβαση καθήκοντος.

Επομένως, με το προαναφερόμενο δημοσίευμα προσβλήθηκε η προσωπικότητα του κατά την έννοια του 57 Α Κ, αφού δυσφημίστηκε και προσβλήθηκε η τιμή και η υπόληψή του, στοιχεία, που συνιστούν ουσιώδεις αξίες της προσωπικότητάς του, n προσβολή, δε, αυτή προκάλεσε ηθική βλάβη στον ενάγοντα, ο οποίος υπέστη, όταν έλαβε γνώση αυτού στενοχώρια και ταραχή.

Ισχυρίστηκαν τόσο πρωτοδίκως όσο και κατ' έφεση οι εναγόμενοι ότι η όποια προσβολή υπέστη ο ενάγων από το δημοσίευμα δεν ήταν παράνομη, έστω και αν περιείχε οξείς χαρακτηρισμούς και δυσμενείς κρίσεις, γιατί έγινε από δικαιολογημένο ενδιαφέρον τους, ως όργανα του έντυπου τύπου να πληροφορήσουν μέσω της εφημερίδας τους το κοινό για ένα θέμα, που αφορούσε τις πράξεις και παραλείψεις δημοσίου προσώπου, όπως ήταν σ ενάγων, όπως αυτές παρουσιάστηκαν από μία άλλη εφημερίδα πανελλήνιας κυκλοφορίας, το οποίο θέμα παρουσίασαν αυτούσιο και με επιφύλαξη για.

την ακρίβεια του περιεχομένου του. Ο ισχυρισμός αυτός συνιστά ένσταση, διότι, γίνεται επίκληση λόγου, που αίρει κατά άρθρο 367 ΠΚ το άδικο από ποινική άποψη της δυσφήμισης, συνακόλουθα, δε και το παράνομο της ένδικης δικαιοπραξίας προσβολής της προσωπικότητας. Ο ενάγων, τόσο καθ' υποφορά με την αγωγή του όσο και κατ' έφεση ισχυρίζεται ότι δεν συντρέχει τέτοιος λόγος άρσης του αδίκου, διότι το δημοσίευμα ήταν συκοφαντικό, δεδομένου ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν το ψεύδος του περιεχομένου, σε κάθε, δε, περίπτωση προκύπτει σκοπός εξύβρισης του.

Ο ισχυρισμός του αυτός συνιστά αντένσταση (βλ. ΕφΘες 1625/2003 Αρμ 2003 σελ. 1582). Κατ' αρχήν πρέπει να σημειωθεί ότι η αναδημοσίευση του ως άνω άρθρου σύμφωνα με τις παραδοχές της προηγούμενης μείζονος σκέψης συνιστά διάδοση γεγονότων. Αποδείχθηκε, όμως, ότι n δεύτερη και ο τρίτος εναγόμενος, δε γνώριζαν το ψεύδος όσων διέδωσαν σε βάρος του ενάγοντος.

Από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι πριν επιτρέψουν την αναδημοσίευση από το κείμενο της εφημερίδας ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ + 13, γνώριζαν την αλήθεια. Τουναντίον, μάλιστα, προέκυψε, ότι τα αναφερόμενα θέματα απασχόλησαν την κοινωνία της Μυτιλήνης (ανώνυμες καταγγελίες, επιστολές διαμαρτυρίας στον ημερήσιο τύπο αλλά όχι την εφημερίδα των εναγομένων), που έφθασαν σε γνώση και δημοσιογράφων των Αθηνών.

Παρασύρθηκαν σε αυτό, από τα παραπάνω στοιχεία, αλλά, ιδίως, από το δημοσίευμα της ως άνω ημερήσιας εκδιδόμενης στην Αθήνα εφημερίδας, το οποίο αναδημοσίευσαν. Πλην, όμως, οι παραπάνω εναγόμενοι ως εκδότες και διευθυντές σύνταξης, ενήργησαν με σκοπό εξύβρισης δεδομένου ότι συνειδητά υπερέβησαν το αναγκαίο μέτρο.

Ειδικότερα, παρέβησαν το καθήκον αληθείας, που αποτελεί θεμελιώδες μέλημα τύπου και θεμελιώνεται στο σύμπλεγμα των προναφερόμενων στην προηγούμενη μείζονα σκέψη διατάξεων του θετικού δικαίου. Διότι υιοθέτησαν και διέδωσαν αναληθείς πληροφορίες, χωρίς να προβούν στον επιβαλλόμενο από τις συναλλακτικές των δημοσιογράφων, που απορρέουν από το προαναφερόμενο καθήκον, έλεγχο ακρίβειας τους.

Συγκεκριμένα, δε φρόντισαν, πριν επιτρέψουν την αναδημοσίευση και την προβολή του εν λόγω δημοσιεύματος να ερευνήσουν, όπως όφειλαν, από τους λόγους στοιχειώδους δημοσιογραφικής δεοντολογίας, την αλήθεια των καταγγελόμενων σε βάρος του ενάγοντος παραλείψεων, μπορούσαν δε, αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός, ότι n πηγή της πληροφόρησής τους υπήρξε το δημοσίευμα της εφημερίδας, που κυκλοφόρησε στην Αθήνα, δεδομένου ότι η υποχρέωση έρευνας της αλήθειας, σύμφωνα με τις παραδοχές της μείζονος σκέψης, δεν υποχωρεί στην περίπτωση αναδημοσίευσης είδησης.

Τουναντίον, μάλιστα, στην περίπτωση της αναδημοσίευσης επιβαλλόταν να είναι περισσότερο επιφυλακτικοί, δεδομένου ότι πρόκειται για πληροφορία προερχόμενη από τρίτο ανώνυμο συντάκτη της ως άνω εφημερίδας. Όφειλαν, ακόμη, δε, να εκφράσουν σε κάθε περίπτωση κατά τρόπο σαφή τις επιφυλάξεις τους ώστε αυτές να γίνονται άμεσα αντιληπτές από τον αναγνώστη, η χρήση, δε, των λέξεων "Μας έμαθε το πανελλήνιο....

Τα σχόλια δικά σας" ουδόλως συνιστούν σαφή και άμεση επιφύλαξη, αν δεν ήθελε να γίνει δεκτό ότι, τουναντίον, συνιστούν υιοθέτηση της είδησης, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας. Τέλος, όφειλαν, ακόμη, για να μην μπορεί να θεωρηθεί, ότι παρέδωσαν σε δημόσια ανυποληψία τον ενάγοντα, άδικα, μάλιστα, αφού, όπως αναφέρθηκε οι εναντίον του κατηγορίες ήταν αβάσιμες, να τον καλέσουν, να εκθέσει τις απόψεις του και να τις δημοσιεύσει συγχρόνως.

Με βάση, λοιπόν, τ' ανωτέρω, οι ανωτέρω εναγόμενοι ενήργησαν, με σκοπό τη βλάβη και καταφρόνηση του ενάγοντος το πρόσωπο του οποίου στόχευαν να εκθέσουν. Χαρακτηριστικό, δε, ακόμη στοιχείο αυτής της πρόθεσής τους να στοχεύσουν και να εκθέσουν μόνο το πρόσωπο του ενάγοντος, είναι και το γεγονός ότι από το αναδημοσιευθέν κείμενο, απάλειψαν την προαναφερθείσα παράγραφο, που αφορούσε το πρόσωπο του εφόρου Μυτιλήνης.

Η πρώτη εναγόμενη είναι ιδιοκτήτρια της εφημερίδας και η ευθύνη της για την προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος είναι, συμφωνά με τις παραδοχές της προηγούμενης μείζονος σκέψης, αντικειμενική. Σύμφωνα, λοιπόν με τα προαναφερόμενα, δεν απήλθε άρση του αδίκου της δυσφήμισης του ενάγοντος από τους παραπάνω εναγόμενους και η σχετική ένσταση των εναγομένων για την ύπαρξη δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, κατά παραδοχή της αντένστασης της ύπαρξης σκοπού εξύβρισης, λόγω υπέρβασης του αναγκαίου μέτρου, είναι απορριπτέα, ως αβάσιμη στην ουσία.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που δέχθηκε τα ίδια έστω και με ελλιπείς αιτιολογίες οι οποίες παραδεκτά συμπληρώνονται με την αιτιολογία της. απόφασης αυτής, δεν έσφαλε στην εφαρμογή του νόμου και ορθά τις αποδείξεις εκτίμησε ...".

Από όσα προαναφέρθηκαν προκύπτει ότι το Εφετείο δέχτηκε ότι οι εναγόμενοι - αναιρεσείοντες 2η και 3ος, εκδότες και διευθυντές της εφημερίδας <<...>> ιδιοκτησίας της 1ης εναγόμενης - αναιρεσείουσας, στην οποία αναδημοσιεύτηκε το δυσφημηστικό δημοσίευμα, ενήργησαν χωρίς να γνωρίζουν την αναλήθεια αυτού, αλλά με ειδικό σκοπό εξύβρισης του αναιρεσίβλητου, ο οποίος ειδικός σκοπός, κατά την εφετειακή απόφαση, προκύπτει από το ότι αυτοί συνειδητά υπερέβησαν το αναγκαίο μέτρο.

Και πιο συγκεκριμένα από το ότι συνειδητά παρέβησαν το καθήκον αληθείας, ότι υιοθέτησαν και διέδωσαν αναληθείς πληροφορίες προερχόμενες από τρίτον ανώνυμο συντάκτη, χωρίς να ελέγξουν προηγουμένως την ακρίβειά τους, ότι παρέλειψαν να διατυπώσουν σχετική επιφύλαξη και να λάβουν την άποψη του αναιρεσίβλητου για τη βασιμότητα του δημοσιεύματος και από την απάλειψη της περικοπής του αρχικού δημοσιεύματος που αφορούσε τον έφορο Μυτιλήνης και παρατίθεται κατά λέξη στην απόφαση.

Αντίθετα, το Εφετείο δεν παραθέτει στην απόφασή του πραγματικά περιστατικά, τα οποία να στηρίζουν την παραδοχή - κρίση, ότι ο συγκεκριμένος τρόπος εκδήλωσης της επίμαχης δυσφημηστικής και εξυβριστικής συμπεριφοράς της 2ης και του 3ου των αναιρεσειόντων δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για την προστασία του επικαλούμενου δικαιολογημένου ενδιαφέροντος αυτών προς ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού και ότι από αυτόν τον τρόπο εκδήλωσης της μειωτικής συμπεριφοράς των αναιρεσειόντων προκύπτει ειδικός σκοπός εξύβρισης του αναιρεσίβλητου.

Και ειδικότερα δεν αναφέρει πραγματικά περιστατικά που να θεμελιώνουν την παραδοχή ότι ο συγκεκριμένος τρόπος εκδήλωσης της, μειωτικής για τον αναιρεσίβλητο, συμπεριφοράς των αναιρεσειόντων (2ης και 3ου) δεν ήταν αντικειμενικά αναγκαίος για την παρουσίαση του επιλήψιμου δημοσιεύματος (ποιες ηπιότερες μειωτικές φραστικές διατυπώσεις μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αντί για τις μη αντικειμενικά αναγκαίες και δυσμενέστερες που χρησιμοποιήθηκαν).

Επίσης το Εφετείο δεν παραθέτει στην απόφασή του πραγματικά περιστατικά που να στηρίζουν τις παραδοχές α) ότι οι εν λόγω αναιρεσείοντες γνώριζαν τον αντικειμενικά αναγκαίο και ηπιότερο τρόπο εκδήλωσης του δικαιολογημένου ενδιαφέροντός τους και β) ότι χρησιμοποίησαν συνειδητά τον συγκεκριμένο μη αναγκαίο και δυσμενέστερο τρόπο με τον ειδικό σκοπό να εξυβρίσουν τον αναιρεσίβλητο και να εκδηλώσουν καταφρόνηση προς το πρόσωπό του.

Οι προαναφερόμενες ουσιώδεις ελλείψεις στην ελάσσονα πρόταση της προσβαλλόμενης απόφασης στερούν από αυτή την απαιτούμενη νόμιμη βάση και καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή από το Εφετείο των διατάξεων του άρθρου 367 παρ. 1γ' και 2β' ΠΚ. Επομένως, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός λόγος αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω έρευνα στο ίδιο εφετείο και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων κατά την αναιρετική δίκη (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ). Επίσης πρέπει να αποδοθεί στους αναιρεσείοντες το παράβολο, που καταβλήθηκε κατά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 37/2013 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο εφετείο, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχουν οι δικαστές που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Διατάσσει να αποδοθεί στους αναιρεσείοντες το παράβολο, που καταβλήθηκε κατά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 22η Ιουνίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 24η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ