Supreme Court allows appeal against traffic accident verdict due to insufficient factual reasoning on contributory negligence.

Απόφαση 1446 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1446/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Μεταξίας Αντωνίου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ν. Α. Α., 2. Γ. συζ. Ν. Α., 3. Δ. Ν. Α., 4. Γ. Ν. Α., 5. Χ. Ν. Α., 6. Α. Ν. Α., 7. Π. Ν. Α., 8. Α. Ν. Α., 9. Ά.-Μ. Ν. Α. και 10. 1, κατοίκων όλων ..., οι οποίοι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Γεωργίου Καρατζογιάννη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-7-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2865/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5204/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5-2-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 10-10-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 62 ν.4139/2013, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς. Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσίβλητες Γ. συζ. Ν. Α. και Π. Ν. Α. δεν παρίστανται προσηκόντως στην προκειμένη δίκη, διότι δεν αποδεικνύεται ότι ο παραστάς για τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους δικηγόρος είχε πληρεξουσιότητα και γι' αυτές. Αλλ' ούτε προκύπτει ότι κλητεύθηκαν για να παραστούν κατά τη σημερινή συνεδρίαση. Επομένως, πρέπει ως προς αυτές να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αναίρεσης και προχωρήσει ως προς τους λοιπούς διαδίκους.

2. Ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ θεμελιώνεται όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν περιγράφονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά γεγονότα εκείνα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων, όχι όμως και όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του συναχθέντος από αυτές και με σαφήνεια διατυπωμένου αποδεικτικού πορίσματος. Έτσι, επί αδικοπρακτικής ευθύνης προς αποζημίωση ελέγχεται με τον αναιρετικό αυτόν λόγο, πλην άλλων, η αξιολογική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή μη υπαιτιότητας στην επέλευση του ζημιογόνου αποτελέσματος (ΑΠ 354/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχτηκε ότι το αναφερόμενο πιο κάτω τροχαίο ατύχημα έγινε υπό τις εξής συνθήκες: Στις 8-4-2006 και περί ώρα 05.05, ο Ι. Α., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, εκινείτο επί της νέας Εθνικής Οδού Αθηνών Κορίνθου, με κατεύθυνση από Κόρινθο προς Αθήνα.

Όταν έφθασε στην Χ/Θ 30 της εν λόγω ΕΟ και στο σημείο όπου στο αντίθετο ρεύμα, ήτοι στο προς Κόρινθο ρεύμα της ΕΟ υπάρχει πρατήριο υγρών καυσίμων της εταιρίας AEGIAN, ακινητοποίησε το όχημα που οδηγούσε στην λωρίδα έκτακτης ανάγκης, λόγω έλλειψης καυσίμων στο ρεζερβουάρ του οχήματός του και κρατώντας ένα δοχείο [μπετόνι] επιχείρησε να διασχίσει κάθετα και τα δύο ρεύματα πορείας της ΕΟ προκειμένου να περαιωθεί στο απέναντι ευρισκόμενο ως άνω πρατήριο και να εφοδιασθεί με καύσιμα.

Στο σημείο αυτό η ΕΟ είναι ευθεία, τα ρεύματα πορείας της χωρίζονται με διαχωριστική νησίδα, όπου υπάρχουν μπάρες και, κάθε ρεύμα έχει τρεις λωρίδες και μία βοηθητική ανά κατεύθυνση, πλάτος οδοστρώματος 14 μ., το δε ανώτατο όριο ταχύτητας είναι 120χ/ω. Κατά τον κρίσιμο δε ως άνω χρόνο η κατάσταση του οδοστρώματος ήταν ξηρά, οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές και η ορατότητα περιορίζετο λόγω σκότους.

Ο Ι. Α. αφού διέσχισε πεζός κάθετα τις λωρίδες κυκλοφορίας του προς Αθήνα ρεύματος πορείας έφθασε στην διαχωριστική νησίδα ασφαλείας και υπερπήδησε τις μπάρες. Τη στιγμή κατά την οποία είχε εισέλθει στο προς Κόρινθο ρεύμα πορείας της ΕΟ και διέσχιζε κάθετα την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας αυτού, έχοντας διανύσει απόσταση περί το 1 μέτρο από την διαχωριστική νησίδα ασφαλείας, ο πρώτος εναγόμενος Δημήτριος Γαλανός οδηγώντας το υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ, αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του δευτέρου εναγομένου Νικολάου Γαλανού, το οποίο ήταν ανασφάλιστο και κινούμενος στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας του από Αθήνα προς Κόρινθο ρεύματος πορείας της ως άνω ΕΟ με αυξημένη ταχύτητα, οπωσδήποτε ανώτερη των 120 χιλ/τρων ανά ώρα, που ήταν και το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο στην περιοχή, επέπεσε επί του πεζού Ι.

Α. και τον τραυμάτισε θανάσιμα, προκαλώντας του βαρείες κακώσεις κεφαλής, θώρακος κοιλίας και άκρων, συνεπεία των οποίων και αυτός κατέληξε. Ο πρώτος εναγόμενος, αμέσως μετά το ατύχημα, εγκατέλειψε το θύμα και τον τόπο του ατυχήματος, εντοπίστηκε δε τις επόμενες ημέρες κατόπιν σχετικών αναζητήσεων με βάση τα ευρεθέντα στον τόπο του ατυχήματος εξαρτήματα του οχήματος που οδηγούσε, στο Ξυλόκαστρο Κορινθίας.

Υπό τις προαναφερόμενες συνθήκες το ένδικο ατύχημα και οι συνέπειες του οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια και των δύο μερών. Ειδικότερα, ο εναγόμενος οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου από αμέλεια, ήτοι λόγω μη καταβολής της επιμέλειας που επιβάλλεται αντικειμενικά και αφηρημένα και την οποία τηρεί υπό τις ίδιες περιστάσεις ο συνετός και προσεκτικός οδηγός, κατά παράβαση, των οικείων διατάξεων του ΚΟΚ δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση, δεν είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματος που οδηγούσε, εκινείτο με αυξημένη κατά τα ανωτέρω ταχύτητα και δεν ρύθμισε αυτή κατά τρόπο ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο που μπορεί να προβλεφθεί και το οποίο βρίσκεται στο ορατό από αυτόν μπροστινό τμήμα της οδού, με αποτέλεσμα να μην αντιληφθεί εγκαίρως την κίνηση του πεζού και συνακόλουθα να μην αντιδράσει αποτελεσματικά με τροχοπέδηση του οχήματος ή με κατάλληλο αποφευκτικό ελιγμό προς το ελεύθερο αριστερά του τμήμα της οδού, μήκους 13 μ., σε τρόπο ώστε να αποφύγει το ατύχημα ή να μειώσει τις συνέπειές του.

Συνυπαίτιος όμως του ατυχήματος, όπως προαναφέρθηκε, είναι και ο θανάσιμα τραυματισθείς Ι. Α., διότι επιχείρησε να διασχίσει κάθετα το οδόστρωμα της Ε.Ο, σε σημείο όπου δεν υπάρχουν φωτεινοί σηματοδότες ή διάβαση πεζών και σε χρόνο που η ορατότητα περιοριζόταν λόγω σκότους, χωρίς να ελέγξει την κίνηση των οχημάτων επί αυτής και χωρίς να αντιληφθεί έτσι, δεδομένης και της προηγούμενης κατανάλωσης αλκοόλ [σε συγκέντρωση 2 γρ./1000 κ.εκ.

αίματος], την κίνηση του ως άνω ΙΧΕ αυτοκινήτου, η οποία ήταν άλλως ορατή, και να αναμείνει την διέλευσή του, όπως είχε υποχρέωση, η δε συμπεριφορά αυτή, ικανή κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να προκαλέσει ατύχημα, προκάλεσε τούτο στη συγκεκριμένη περίπτωση, κατά τα προεκτεθέντα, ευρισκόμενη έτσι σε αιτιώδη συνάφεια με αυτό.

Με τα παραπάνω περιστατικά, που έγιναν δεκτά το ποσοστό συνυπαιτιότητας με το οποίο βαρύνεται ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου ανέρχεται σε 30%, ενώ το ποσοστό συνυπαιτιότητας με το οποίο βαρύνεται ο θανών, που παραδεκτά και βάσιμα προτείνεται κατ' ένσταση επικουρικά από τους εναγόμενους (αρθρ. 300 ΑΚ), στην προκειμένη περίπτωση ανέρχεται ενόψει όλων των ανωτέρω σε 70%".

Με βάση τις παραδοχές αυτές η αναιρεσιβαλλόμενη διαλαμβάνει ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της συνυπαιτιότητας του οδηγού του Ι.Χ. αυτοκινήτου Δ. Γ.. Διότι, ενώ δέχεται ότι το αναφερόμενο ανωτέρω ατύχημα συνέβη περί το ένα (1) μέτρο από τη διαχωριστική νησίδα ασφαλείας και ότι θα μπορούσε να αποφύγει τον πεζό Ι.

Α. με τροχοπέδηση του οχήματός του ή με κατάλληλο αποφευκτικό ελιγμό προς το ελεύθερο αριστερά του τμήμα της οδού, μήκους 13 μ., δεν προσδιορίζει ειδικότερα 1) σε ποιά απόσταση ήταν ορατός ο πεζός από τον οδηγό ή σε ποιά απόσταση ο τελευταίος τον αντιλήφθηκε ή μπορούσε να τον αντιληφθεί ενόψει των συνθηκών που συνέβη το ατύχημα (περιορισμός ορατότητας λόγω σκότους), ούτε αν η κάθοδος του πεζού στην αριστερή προς Κόρινθο λωρίδα κυκλοφορίας της Ν.Ε.Ο.

Αθηνών - Κορίνθου ήταν αιφνίδια, ούτε επίσης αν υπήρχε ικανός χρόνος να αντιδράσει ο οδηγός με τροχοπέδηση ή αποφευκτικό ελιγμό προς τα αριστερά και 2) με ποιά ταχύτητα, πέραν του ανωτάτου ορίου ταχύτητας των 120 χ/ω, εκινείτο το ζημιογόνο αυτοκίνητο, ούτε εξηγεί γιατί η αυξημένη ταχύτητα συντέλεσε στο θανάσιμο τραυματισμό του πεζού.

Η ασαφής και ανεπαρκής αυτή αιτιολογία καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 10 του ν.ΓπΝ/1911, 300,330 εδ. α' και 914 ΑΚ, δηλαδή ως προς την ορθότητα ή μη της εξειδικεύσεως της αόριστης νομικής έννοιας της υπαιτιότητας.

Συνεπώς, ο πρώτος, από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας του δευτέρου λόγου, να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), που κατέθεσε και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5204/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αναιρέσεως ως προς τις αναιρεσίβλητες Γ. συζ. Ν. Α. και Π. Ν. Α..

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 27 Ιουνίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, την 1η Ιουλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ