1444/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1444 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αδικοπραξία. Αμέλεια ιατρού. Ευθύνη κατά τις διατάξεις των άρθρων 24 α.ν. 1565/1939 και 914, 330, 297 – 299, 200, 281 και 288 του ΑΚ. Πότε ιδρύεται ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Αναιρεί την ΕΦ.Αθ. 147/2010.

Αριθμός 1444/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ζαχόπουλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Μ. Τ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-12-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 7-7-2004 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 526/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 147/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 14-7-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 15-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης υπ' αριθ. 147/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την υπ' αριθμ. 13222/11-1-2011 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Χαλκίδας ..., την οποία ο αναιρεσείων προσκομίζει και επικαλείται, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη με την οποία ορίζεται δικάσιμος προς συζήτησή της η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης, και με κλήση για συζήτηση κατά τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 568§§1, 2, 4α' του ΚΠολΔ) στον αναιρεσίβλητο. Επομένως η συζήτηση της υποθέσεως θα προχωρήσει παρά την απουσία του νομίμως, ως ανωτέρω, κλητευθέντος αναιρεσιβλήτου, ο οποίος, όπως προκύπτει από ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την ειρημμένη δικάσιμο, όταν η υπόθεση, εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου, και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση (άρθρο 576§2 του ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά το άρθρο 24 του α.ν. 1565/1939 "περί ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" που ισχύει και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρ. 47 ΕισΝΑΚ), "Ο ιατρός οφείλει να παρέχη μετά ζήλου, ευσυνειδησίας και αφοσιώσεως την ιατρικήν αυτού συνδρομήν, συμφώνως προς τας θεμελιώδεις αρχάς της ιατρικής επιστήμης και της κτηθείσης πείρας, τηρών τας ισχυούσας διατάξεις περί διαφυλάξεως των ασθενών και προστασίας των υγιών".

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 914, 330, 297-299, 200, 281 και 288 του ΑΚ, προκύπτει ότι ο ιατρός είναι υποχρεωμένος να συμμορφώνεται σε κάθε περίπτωση παροχής ιατρικών υπηρεσιών προς τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης και της πείρας που έχει αποκτηθεί και να επιδεικνύει επιμέλεια, ευθυνόμενος αν ενήργησε κατά παράβαση των κανόνων αυτών και δεν επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια την οποία θα επεδείκνυε υπό τις ίδιες περιστάσεις κάθε μετρίως επιμελής ιατρός, εφόσον η πράξη ή μη παράλειψη του υποχρέου με την οποία βλάπτεται παράνομα η ζωή και η υγεία ανθρώπου, είναι ικανή, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής, να επιφέρει κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων το επιζήμιο αποτέλεσμα (ΑΠ 496/2010).

Εξάλλου ο κατά το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διάταξης που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

ΙΙΙ. Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο που την εξέδωσε δέχθηκε ότι κατά τη χειρουργική επέμβαση οστεοτομίας δεξιάς κνήμης και περόνης που πραγματοποίησε ο αναιρεσείων ορθοπεδικός-χειρουργός ιατρός την 25-11-1997 στον αναιρεσίβλητο προς διόρθωση προϋπάρχουσας σοβαρής βλάβης επέδειξε (ο αναιρεσείων) αμέλεια, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση στον αναιρεσίβλητο της αναφερόμενης σωματικής βλάβης (αναπηρίας) και την εντεύθεν υποχρέωση του πρώτου να αποζημιώσει τον αναιρεσίβλητο.

Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση (...) υφίσταται αμέλεια του εναγομένου ιατρού συνιστάμενη στο ότι κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επεμβάσεως, από κάποιο χειρισμό ή πίεση, προκάλεσε από αμέλεια βλάβη του περονιαίου νεύρου στο δεξιό κάτω άκρο του ενάγοντος, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα την πάρεση (παράλυση) του περονιαίου νεύρου και τη συνακόλουθη λειτουργική έκπτωση όλων των μυών που νευρούνται από το εν λόγω νεύρο.

Περί της υπάρξεως αμελείας του εναγομένου (και μάλιστα με απόλυτη βεβαιότητα) ομιλεί και ο καθηγητής-νευρολόγος Δ. Α. στην από 20-3-2008 βεβαίωσή του, σημειώνοντας ότι "ο τραυματισμός του περονιαίου νεύρου και η επακολουθήσασα παράλυση τελούν σε αιτιώδη συνάφεια με τη διενεργηθείσα επέμβαση, από την οποία και προκλήθηκαν" (...).

Ο ισχυρισμός όμως του ενάγοντος ότι η αμέλεια του εναγομένου συνάγεται και εκ του ότι αυτός προχώρησε σε τομή ψηλά στο οστούν της περόνης αντί χαμηλά, δηλαδή 10 πόντους περίπου πάνω από τον αστράγαλο, όπως ενδείκνυται ιατρικώς, είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος, διότι από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία προκύπτει ότι η διορθωτική επέμβαση της ραιβότητας του γόνατος, η οποία γίνεται με υψηλή οστεοτομία της κνήμης, αποτελεί μία παλαιά δοκιμασμένη μέθοδο αντιμετωπίσεως αυτού του είδους των παραμορφώσεων με πολύ καλά αποτελέσματα διεθνώς".

Και βάσει των παραδοχών αυτών το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσιβλήτου, που είχε πρωτοδίκως απορριφθεί, και επιδίκασε στον τελευταίο το ποσό των 57.147,34 ευρώ ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης την οποία υπέστη ο αναιρεσίβλητος από την κατά τα ανωτέρω αδικοπρακτική συμπεριφορά του αναιρεσείοντος ιατρού.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της αμέλειας του αναιρεσείοντος ιατρού, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού, και ειδικότερα, δεν αναφέρει στο αιτιολογικό της απόφασής του τα συγκεκριμένα εκείνα περιστατικά, τις πράξεις δηλαδή ή τις παραλείψεις του αναιρεσείοντος, από τα οποία να προκύπτει ότι ο αναιρεσείων κατά την ένδικη χειρουργική επέμβαση δεν συμμορφώθηκε προς τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης και της κοινής (ιατρικής) πείρας, αλλά ενήργησε κατά παράβαση των αρχών αυτών, και δεν επέδειξε την επιμέλεια που θα επεδείκνυε υπό τις ίδιες περιστάσεις κάθε μετρίως συνετός και επιμελής χειρουργός, και ότι, περαιτέρω, η επιδειχθείσα αυτή αμελής συμπεριφορά του αναιρεσείοντος ήταν ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και την κοινή πείρα να επιφέρει το επελθόν ως άνω επιζήμιο αποτέλεσμα.

Πολλώ δε μάλλον παρίσταται ανεπαρκής η κατά τα ανωτέρω αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης ενόψει της ρητής, κατά τα προεκτεθέντα, απορρίψεως του αγωγικού ισχυρισμού του αναιρεσιβλήτου ότι η αμέλεια του αναιρεσείοντος "συνάγεται και εκ του ότι αυτός προχώρησε σε τομή ψηλά στο οστούν της περόνης αντί χαμηλά, δηλαδή 10 πόντους περίπου πάνω από τον αστράγαλο, όπως ενδείκνυται ιατρικώς", δεχόμενο (το Εφετείο) ότι η ενέργεια αυτή ("υψηλή οστεοτομία") του αναιρεσείοντος ήταν ιατρικώς ενδεδειγμένη.

Έτσι το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των προρρηθεισών (ανωτ. υπό ΙΙ) ουσιαστικών διατάξεων, τις οποίες και παραβίασε εκ πλαγίου, και υπέπεσε στην επίσης προρρηθείσα αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, όπως βάσιμα ο αναιρεσείων υποστηρίζει με τον δεύτερο, αλλά και με τον πρώτο, κατά το νοηματικό του περιεχόμενο, από τη διάταξη αυτή, λόγο της αιτήσεώς του.

ΙV. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και κατά παραδοχήν των ως άνω βάσιμων λόγων αναιρέσεως, μετά την οποία παρέλκει η έρευνα των λοιπών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη αυτή απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρο 580§3 του ΚΠολΔ), και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183, 191§2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 147/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ