Supreme Court partially allowed appeal against land expropriation compensation ruling regarding specific property value reduction claims.

Απόφαση 1444 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1444/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, 2) Χ2 οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Φώτιο Κουβέλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δήμου Λαρισαίων, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχο αυτού ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδημητρίου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/1/2005 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Εφετείο Λάρισας.

Εκδόθηκε η 253/2006 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18/10/2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 6/11/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναίρεσης κατά της υπ' αριθμό 253/2006 απόφασης του Εφετείου Λάρισας.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται, εάν η προσβαλλόμενη απόφασή δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως εάν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση, από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης και από το, παραδεκτώς, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, ελεγχόμενο δικόγραφο της από 10-1-2009 αίτησης των νυν αναιρεσειόντων, προκύπτουν τα εξής:

Οι νυν αναιρεσείοντες, με την ως άνω αίτησή τους, ζητούσαν τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης, για τη μείωση της αξίας του εναπομένοντος τμήματος των ιδιοκτησιών τους, (έδαφος και κτίσματα), οι οποίες ρυμοτομήθηκαν, όπως αναφέρονται και περιγράφονται στην με αριθμό 24/2001 πράξη τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Λαρισαίων, που κυρώθηκε με την 3233/2002 απόφαση του Νομάρχη Λάρισας.

Ειδικότερα, ο δεύτερος των νυν αναιρεσειόντων (Χ2) ζητούσε, μεταξύ των άλλων, τον καθορισμό αποζημίωσης, για τη μείωση της αξίας της διόροφης οικοδομής, συνολικής επιφανείας 415 τερτ. μ. της ευρισκόμενης επί του οικοπέδου του, του οποίου ρυμοτομείται επιφάνεια 74,72 τμ, και συγκεκριμένα ζητούσε τον ως άνω καθορισμό για το ισόγειο, επιφάνειας 70 τετρ.

μέτρων και για την υπόλοιπη (διόροφη οικοδομή), επιφανείας 415 τετρ. μέτ. μείον 70 τερτ. μετ. Πλην όμως, το δικάσαν Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, για το επίδικο ακίνητο το με ... δικαιούχος της αποζημίωσης του οποίου φερόταν ο δεύτερος αναιρεσείων καθόρισε ιδιαίτερη αποζημίωση, λόγω της, εκτός απαλλοτρίωσης επελθούσας μείωσης της αξίας, μόνο για το ισόγειο κατάστημα, πρατήριο υγρών καυσίμων, επιφάνειας 70 τ.μ, ενώ απέρριψε (σιωπηρά) το αίτημα, το σχετικό με την μείωση της αξίας της υπολοίπου οικοδομής, χωρίς να διαλαμβάνεται ουδεμία περί της απόρριψης αυτής αιτιολογία.

Επίσης, ενώ ο πρώτος των αναιρεσειόντων (Χ1) ζητούσε, με την ως άνω αίτησή του, τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης, για την, εκ της απαλλοτρίωσης, επελθούσα μείωση της αξίας τόσο του Απομένοντος τμήματος της εδαφικής έκτασης με στοιχεία ιδιοκτησίας ... συνισταμένη στη μείωση της επιτρεπόμενης προς τη δόμηση επιφάνειας κατά 82,43 τ.μ, όσο και για τη μείωση της αξίας του επί του οικοπέδου υπάρχοντος κτίσματος (ισόγειο οικοδομή επί υποστυλωμάτων) που φέρεται......

συνολική επιφάνειας (30 + 140,00 +27= 197 τμ) εν τούτοις, το δικάσαν Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, καθόρισε για το ως άνω ακίνητο (ιδιοκτησία 3), ιδιαίτερη αποζημίωση, μόνο για τη μείωση της αξίας του ισόγειο κτίσματος εμβαδόν 48,81 τμ και απέρριψε (σιωπηρά) το αίτημα, το σχετικό με τη μείωση της αξίας του απομένοντος μετά την απαλλοτρίωση, τμήματος εδαφικής έκτασης, χωρίς ουδεμία να διαλαμβάνεται περί της απόρριψη αυτής αιτιολογία προσβαλλομένη απόφαση.

Επομένως, η απόφαση αυτή, ως προς τα παραπάνω ουσιώδη ζητήματα, στερείται νόμιμης βάσης. Συνακόλουθα, το Εφετείο υπέπεσε στην, από το άρθρο 559 αριθ. 19 πλημμέλεια την αποδιδόμενη σ' αυτό με τον πρώτο κατά ένα μέρος και με τον τελευταίο (τρίτο) λόγο αναίρεσης, οι οποίοι είναι βάσιμοι, πλην του μέρους του, με το οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια ότι το δικάσαν Εφετείο, απέρριψε (σιωπηρά), χωρίς ουδεμία αιτιολογία, το αίτημα (Χ1), για επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης, για τη μείωση της αξίας του κλιμακοστασίου, εμβαδού 9 τ.μ, του διαμερίσματος - γκαρσονιέρας - εμβαδού 27 τ.μ και της πιλωτής, με χώρο στάθμευσης, ο οποίος είναι αβάσιμος, διότι στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθόσον από την επισκόπηση της αίτησης προκύπτει ότι δεν περιέχεται σ' αυτή παρόμοιο αίτημα.

ΙΙ. Επίσης, απορριπτέος είναι ο πρώτος λόγος, κατά το άλλο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ. 11 Κ.Πολ.Δ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το δικάσαν Εφετείο εσφαλμένα εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρου 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 1 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και του Ν. 2882/2001, με αποτέλεσμα να δεχθεί α) ότι η οικοδομή, η επικείμενη επί του απομένοντος τμήματος του οικοπέδου της ιδιοκτησίας με αριθμό 2 (εικαζόμενου δικαιούχου ...), η οποία εφάπτεται της ιδιοκτησίας με αριθμό 3 του πρώτου των νυν αναιρεσειόντων και έχει πρόσοψη επί της ιδίας οδού, υπέστη εκ της απαλλοτρίωσης μείωση της αξίας της, κατά ποσοστό 50%, ενώ η οικοδομή η επικείμενη επί της ως άνω ιδιοκτησίας του αναιρεσείοντος, κατά ποσοστό 30% και να καθορίσει μικρότερη αποζημίωση, λόγω μείωσης της αξίας της και β) να επιδικάσει ιδιαίτερη αποζημίωση για τη μείωση της αξίας του ισογείου καταστήματος του δευτέρου αναιρεσείοντος σε ποσό ίσο με εκείνο που καθόρισε για τα διαμερίσματα, ενώ, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η αντικειμενική αξία των ισογείων καταστημάτων είναι παραπλήσια των διαμερισμάτων. προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι οι επικαλούμενες στο αναιρετήριο αιτιάσεις, αφορούν την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ως προς το ποσοστό της μείωσης της αξίας εκάστου ακινήτου και την εντεύθεν καθοριστέα ιδιαίτερη αποζημίωση.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος της που αφορά την αίτηση του δευτέρου αναιρεσείοντος (Χ2 και μόνον κατά το αίτημα αυτής, περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης, για τη μείωση της αξίας της υπολοίπου (πλην του ισογείου καταστήματος) οικοδομής της υπό στοιχεία ... ιδιοκτησίας και κατά το μέρος της, που αφορά την αίτηση του πρώτου αναιρεσείοντος (Χ1) και μόνον το αίτημα αυτής, περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης, για τη μείωση της αξίας του απομένοντος τμήματος εδάφους της υπό στοιχ. ...ιδιοκτησίας, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικασθεί ο ηττηθείς αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 253/2006 απόφαση του Εφετείου Λάρισας, και δη κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 11 Ιουνίου 2009 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ