Supreme Court dismisses appeal on divorce damages, ruling personal insult requires more than marital duty breaches.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the Second Instance Court's rejection of her claim for moral damages. The appellant alleged her husband's abandonment, cohabitation with another, and the discovery of non-flattering photographs caused severe psychological harm leading to suicide attempts. The court held that mere breaches of marital duties like cohabitation or fidelity are insufficient to constitute a personal insult or tort independent of the divorce itself.
Legislator headnote
AI generatedArt. 57, 59, 299, 932 of the Civil Code; A personal insult or tortious act causing moral damage to a non-faulty spouse requires conduct violating marital obligations that is abnormal beyond typical divorce circumstances, not merely breaches of cohabitation, assistance, affection, or fidelity.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1444 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1444/2008
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Βασίλειο Ρήγα Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δημητρίου Λοβέρδου, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε, Δημήτριο Πατινίδη και Χαράλαμπο Δημάδη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :
Της αναιρεσείουσας : Χ, η οποία δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Του αναιρεσιβλήτου : Ψ, τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Νικόλαος Βασιλείου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 05.07.2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 12.09.2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 2062/2004 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 149/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 05.07.2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Δαλιάνης ανέγνωσε την από 07.12.2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο στην σειρά της δεν εμφανίσθηκε η αναιρεσείουσα, η οποία είχε παραστεί μετά του πληρεξουσίου της δικηγόρου στη δικάσιμο της 17-12-2007 κατά την οποία με αίτημα της ίδιας ανεβλήθη η συζήτηση με σημείωση στο πινάκιο για την παρούσα δικάσιμο (7-4-2008). Σύμφωνα έτσι με τις διατάξεις των άρθρων 226 παρ. 4 575 και 576 Κ.Πολ.Δ πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της αναιρέσειουσας.
ΙΙ. Μετά την από το άρθρο 16 του ν. 1329/1983 κατάργηση του άρθρου 1453 ΑΚ, η ευθύνη του υπαιτίου για το διαζύγιο συζύγου προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του αναίτιου συζύγου ρυθμίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 299 και 932 ΑΚ, και ως εκ τούτου προϋποθέτει συμπεριφορά του πρώτου, παραβατική των συζυγικών του υποχρεώσεων και πρόσφορη, αυτοτελώς κρινόμενη (δηλ. ανεξαρτήτως της συζυγικής σχέσεως), για την επέλευση της προσβολής της προσωπικότητας του δευτέρου (αναιτίου) ή συνιστώσα αδικοπραξία. Δεν αρκούν έτσι για την κατάφαση της προσβολής της προσωπικότητας οι παραβάσεις των υποχρεώσεων συνοικήσεως, συμπαραστάσεως, στοργής και επιδείξεως ενδιαφέροντος, ούτε ακόμη η παράβαση της υποχρεώσεως για συζυγική πίστη.
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της από 5-7-2002 αγωγής της αναιρεσείουσας, η τελευταία, προς θεμελίωση του αγωγικού αιτήματος της επιδικάσεως σ' αυτή χρηματικής ικανοποιήσεως για την ηθική βλάβη που υπέστη εξαιτίας προσβολής της προσωπικότητάς της, αναφέρει ότι ο αναιρεσίβλητος (σύζυγός της) από τα μέσα του έτους 1999 άρχισε να μην ενδιαφέρεται γι' αυτή, να καθυστερεί τις επιστροφές του στη συζυγική οικία και να απουσιάζει επί διήμερα χωρίς την παροχή εξηγήσεων, από δε τη 17-3-2000 έχει εγκαταλείψει οριστικώς τη συζυγική κατοικία και έκτοτε συζεί με την κατονομαζόμενη ερωμένη του, ενώ ακόμη, μετά την αποχώρησή του, η ίδια (αναιρεσείουσα) βρήκε τυχαίως, μεταξύ των προσωπικών του αντικειμένων, φωτογραφίες του με άλλη ερωμένη του σε στάσεις μη κολακευτικές για αμφοτέρους, τις εν λόγω δε φωτογραφίες αυτός είχε εμφανίσει σε φωτογραφείο απέχον λίγα μέτρα από τη συζυγική οικία, με συνέπεια να διαταραχθεί σοβαρά ο ψυχικός της κόσμος, να περιέλθει σε κατάσταση καταθλίψεως και να επιχειρήσει αυτοκτονία με φαρμακευτική δηλητηρίαση στις 27-2-2000 και 11-5-2000.
Το εφετείο δέχθηκε ότι τα ως άνω πραγματικά γεγονότα δεν συνιστούν περιστάσεις ασυνήθιστες, πέραν των συντρεχουσών σε κάθε διαζύγιο, αλλά συνδέονται με την όλη αντισυζυγική συμπεριφορά του αναιρεσιβλήτου, ακολούθως δε, κρίνοντας ως νόμω αβάσιμο το ανωτέρω αγωγικό αίτημα, απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της ομοίως κρίνασας πρωτόδικης αποφάσεως.
Με την κρίση του αυτή το εφετείο δεν παρεβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις προαναφερθείσες διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, και ως εκ τούτου ο περί του αντιθέτου, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ απορρέων, μοναδικός λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 5-7-2007 αίτηση της Χ περί αναιρέσεως της 149/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και
Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Ιουνίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2008 .
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ