Supreme Court allows appeal due to illegal composition of the single-member court of first instance.

Απόφαση 1443 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1443/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή -Εισηγήτρια, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Ανθή Γκάμαρη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 6η Νοεμβρίου 2019 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. Α. Ζ. του Ρ., 2.Μ. Ζ. του Ρ., 3.Ρ. Ζ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Απόστολο Αποστολάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., Του αναιρεσίβλητου: Γ. Κ. του Ι., κατοίκου ...., ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-7-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Βάμου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 62/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 136/2016 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την 30-8-2018 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι αναιρεσείοντες παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Κατ' άρθρ. 576§2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί,... ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία, εκείνου που έχει κλητευθεί, μη επιτρεπομένης ανακοπής ερημοδικίας (κατ' άρθρ. 576 ΚΠολΔ). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την 6259Γ/27.11.2018 έκθεση επιδόσεως του δικ. επιμελητή του Πρωτοδικείου Χανίων Γ. Τ., που επικαλούνται και προσκομίζουν οι επισπεύδοντες τη συζήτηση αναιρεσείοντες, στην δικηγόρο Χανίων Μαίρη Μαυρίγιαννη έχει επιδοθεί ως (κατ' άρθρ. 143 ΚΠολΔ) πληρεξουσία και αντίκλητο του απολειπόμενου (κατοίκου ...) αναιρεσιβλήτου, (ο οποίος εκπροσωπήθηκε, κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, από την πιο πάνω πληρεξούσια δικηγόρο, ιδιότητα την οποία η τελευταία εξακολούθησε να έχει, εφόσον δεν γνωστοποιήθηκε στους αναιρεσείοντες η αντικατάστασή της με τον από το αρθρ. 143§1 ΚΠολΔ προβλεπόμενο τρόπο), ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την ανωτέρω δικάσιμο.

Επομένως, η συζήτηση αυτή προχωρεί, παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 2 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση (και) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος. Ο λόγος αυτός, συνδεόμενος με την επιταγή του άρθρου 8 εδάφιο α' του Συντάγματος, που επαναλήφθηκε και στο άρθρο 109 §1 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία "κανένας δεν στερείται χωρίς τη θέλησή του το δικαστή που το έχει ορίσει ο νόμος", ιδρύεται μόνον όταν η σχετική πλημμέλεια βαρύνει την σύνθεση του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής μη νόμιμη σύνθεση του Δικαστηρίου υπάρχει, αν δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του ΚΠολΔ, του Οργανισμού των δικαστηρίων ή ειδικών νόμων για τη σύνθεση αυτού και την αναπλήρωση των κωλυόμενων μελών του. Έτσι σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 15 του ως άνω Ν. 1756/1988, όπως αντικ. από το άρθρο 2 του ν. 2172/1993, ο καθορισμός της σύνθεσης του δικαστηρίου, με την έννοια του προσδιορισμού του συγκεκριμένου δικαστή ή των συγκεκριμένων δικαστών που θα εκδικάσουν τις υποθέσεις, γίνεται από τον πρόεδρο του δικαστηρίου.

Συναφώς, κατά το άρθρο 305 αρ. 1 ΚΠολΔ, το πρωτότυπο της απόφασης πρέπει να αναφέρει, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση του δικαστηρίου. Η απόδειξη δε της κακής σύνθεσης γίνεται από την απόφαση ή από τα πρακτικά ενόσω δεν προσβάλλονται για πλαστότητα. Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 17 Α ΚΠολΔ στην αρμοδιότητα των μονομελών πρωτοδικείων υπάγονται και οι εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων της περιφέρειάς τους.

Στην περίπτωση αυτή τα μονομελή πρωτοδικεία συγκροτούνται από πρόεδρο πρωτοδικών ή πρωτοδίκη με πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία, στην οποία συνυπολογίζεται και η υπηρεσία αυτού ως παρέδρου πρωτοδικείου και, σε περίπτωση, που δεν υπηρετούν πρωτοδίκες με την παραπάνω υπηρεσία ή αυτοί που υπηρετούν δεν επαρκούν, από τον αρχαιότερο κατά διορισμό πρωτοδίκη (ΑΠ 1604/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την προσβαλλόμενη 136/2016 απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων, το οποίο είχε συνεδριάσει στις 28.5.2015 και δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση των εναγομένων - ήδη αναιρεσειόντων κατά της 62/2013 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Βάμου, την οποία εξαφάνισε και στη συνέχεια δίκασε την αγωγή του νυν αναιρεσιβλήτου, αναγνώρισε αυτόν κύριο της αναφερόμενης στο διατακτικό (της προσβαλλόμενης) και αποδοτέας στον τελευταίο εδαφικής εκτάσεως, ενώ με άλλες διατάξεις (της αναιρεσιβαλλόμενης) παρέσχε μέσω του ακινήτου των εναγομένων δίοδο υπέρ του ενάγοντος με υποχρέωσή του καταβολής σε αυτούς (εναγομένους, χρηματικής αποζημιώσεως.

Κατά της ως άνω αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, ασκήθηκε από τους αναιρεσείοντες - εναγομένους η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως. Στη σύνθεση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, (που, όπως προειπώθηκε, δίκασε ως Εφετείο και συνεδρίασε στις 28-5-2015 και εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση), μετείχε ως μονομελής δικαστής η Πρωτοδίκης του δικαστηρίου αυτού Μ.

Κ., η οποία όμως δεν είχε συμπληρώσει την κατά νόμο απαιτούμενη πενταετή υπηρεσία ως πρωτοδίκης, αφού είχε διορισθεί ως πάρεδρος πρωτοδικείου με προεδρικό διάταγμα της 19-7-2013. Κατά το διάστημα εκείνο στο Πρωτοδικείο Χανίων υπηρετούσαν όχι μόνο οι Πρόεδροι Πρωτοδικών Χ. Φ., Ι. Ζ., Α. Α., αλλά και οι αρχαιότεροι της Πρωτοδίκη Μ.

Κ. Πρωτοδίκες: Π. Β. (η οποία εκτελούσε καθήκοντα Ανακρίτριας), Ι. Ε. (ο οποίος μάλιστα μετείχε στη σύνθεση του Πρωτοδικείου κατά την συγκεκριμένη δικάσιμο της 28-5-15) Μ. Θ. και Κ. Γ. με χρονολογία αρχικού διορισμού (καθόσον αφορά στους άνω Πρωτοδίκες) 1-8-2005, 1-8-2005, 4-9-2012, 4-9-2012, αντιστοίχως, όπως προκύπτει από τα προκομιζόμενα έγγραφα, ως άνω, (ΦΕΚ και Βεβαίωση από 278-2018 του Πρωτοδικείου Χανίων).

Επομένως, συμφώνως προς τα προεκτεθέντα, η συγκρότηση της συνθέσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων που εξέδωσε ως Εφετείο την προσβαλλομένη, 136/2016, απόφαση, είναι μη νόμιμη, αφού έγινε κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 17Α ΚΠολΔ.

Συνεπώς, το πιο πάνω δικαστήριο υπέπεσε στην προβλεπομένη από το άρθρο 560 αρ. 2 ΚΠολΔ πλημμέλεια, όπως βασίμως υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες με τον μοναδικό λόγο αναιρέσεως, ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός.

ΙΙΙ. Κατά συνέπεια, μετά την παραδοχή του λόγου αυτού, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατ' άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, στο ίδιο Πρωτοδικείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή, πλην εκείνης που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου και να επιβληθούν τα δικαστικά τους έξοδα, κατά παραδοχή του αντιστοίχου αιτήματός τους, στον ηττώμενο αναιρεσίβλητο (άρθρ. 176, 183, 191§2 495§3 ΚΠολΔ), συμφώνως προς το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 136/2016 απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην εκείνης (Πρωτοδίκη) που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος παραβόλου. Και Επιβάλλει στον αναιρεσίβλητο τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (3.000€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Νοεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ