Supreme Court partially allows architect's claim for additional disability compensation under Greek Civil Code Article 931.

Απόφαση 1442 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1442/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Μαΐου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του καλούντος - εκκαλούντος - ενάγοντος: Β. Ρ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ντοκατζή. Της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητης - εναγομένης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Καραγκούνη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 19-5-2022 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-5-2010 αγωγή του ήδη καλούντος - εκκαλούντος - ενάγοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4844/2011 μη οριστική και 3741/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2661/2014 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ενάγων με την από 6-4-2014 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1549/2017 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλον δικαστή.

Εκδόθηκε η 1616/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο ενάγων με την από 12-7-2018 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 187/2021 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και κράτησε την υπόθεση στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου για περαιτέρω κατ' ουσίαν εκδίκαση στο ίδιο τμήμα, σε ιδιαίτερη συζήτηση και σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο, μετά από κλήση του επιμελέστερου των διαδίκων. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 8-6-2021 κλήση του καλούντος - εκκαλούντος - ενάγοντος.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 8-6-2021 κλήση του αναιρεσείοντος και ήδη καλούντος Β. Ρ., νόμιμα φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η κρινόμενη υπόθεση, μετά την έκδοση υπ' αριθμ. 187/2021 αποφάσεως του Αρείου Πάγου (Δ' Πολιτικού Τμήματος), με την οποία αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 1616/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και κρατήθηκε η υπόθεση προς εκδίκαση επί της ουσίας, κατ' εφαρμογήν της διατάξεως του άρθρου 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 4055/2012, ενόψει του ότι επρόκειτο για παραδοχή δευτέρας αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεθείσα με την 187/2021 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου υπ' αριθμ. 1616/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Ο ενάγων- εκκαλών Β.

Ρ., με την από 30-5-2010 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ζήτησε αποζημίωση, πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, λόγω του τραυματισμού του σε τροχαίο ατύχημα, που συνέβη κάτω από τις περιγραφόμενες σ' αυτή συνθήκες, κατά τη σύγκρουση του ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου, στο οποίο ο ίδιος επέβαινε, με το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που ήταν ασφαλισμένο στην εναγομένη και ήδη εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε, αρχικά η 4844/2011 μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που διέταξε ιατρική πραγματογνωμοσύνη ως προς την κατάσταση της υγείας του ενάγοντος, εν συνεχεία δε η 3741/2013 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία, αφού κρίθηκε ότι το ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ασφαλισμένου στην εναγομένη αυτοκινήτου, επιδικάστηκε στον ενάγοντα αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση, ενώ ως προς το κονδύλιο της πρόσθετης αποζημιώσεως λόγω αναπηρίας, που ενδιαφέρει στην παρούσα αναιρετική δίκη, η αγωγή απορρίφθηκε κατ' ουσίαν.

Κατά της τελευταίας αποφάσεως και ως προς το προαναφερόμενο απορριφθέν αγωγικό κονδύλιο, ο ενάγων άσκησε έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, το οποίο, με την υπ' αριθμ. 2661/2014 απόφασή του, έκρινε όπως και το πρωτοβάθμιο και απέρριψε το σχετικό λόγο εφέσεως. Η τελευταία απόφαση, κατόπιν ασκήσεως αναιρέσεως εκ μέρους του ενάγοντος, αναιρέθηκε, ως προς το κεφάλαιο της πρόσθετης χρηματικής παροχής λόγω αναπηρίας, με την υπ' αριθμ. 1549/2017 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου και παραπέμφθηκε η υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση, ως προς το κεφάλαιο τούτο, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο, με την υπ' αριθμ. 1616/2018 απόφασή του, έκρινε ότι ο ενάγων- εκκαλών υπέστη μερική μόνιμη αναπηρία από το ατύχημα, για την οποία δικαιούται ως εύλογη πρόσθετη αποζημίωση το ποσό των 15.000 ευρώ.

Την αναίρεση της τελευταίας αυτής αποφάσεως ζήτησε ο ενάγων- εκκαλών με την από 12-7-2018 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 187/2021 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αναιρέθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και, όπως προαναφέρθηκε, κρατήθηκε η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο για να δικαστεί κατ' ουσίαν, σε ιδιαίτερη συζήτηση, ενώπιον του αναιρετικού τμήματος, εφόσον πρόκειται περί δευτέρας αναιρέσεως.

Η ως άνω 1616/2018 απόφαση αναιρέθηκε για τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγο, και δη επειδή, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, το Εφετείο, κατά την εφαρμογή των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 931 του Α.Κ.

και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, επιδίκασε σ' αυτόν, ως εύλογη χρηματική παροχή από τον τραυματισμό του, το ποσό των 15.000 ευρώ, το οποίο είναι δυσανάλογα μικρό σε σχέση με αυτά που επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις και προκύπτουν από τις συνθήκες της αδικοπραξίας (του τροχαίου ατυχήματος), με βάση τα αναφερόμενα στην απόφαση προσδιοριστικά κριτήρια για τον καθορισμό αυτού.

Ήδη δε με την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας αποφάσεως από 8-6-2021 κλήση του εκκαλούντος, νόμιμα φέρεται προς συζήτηση η από 30-9-2013 (αρ. κατ. 4031/2013) έφεση αυτού, κατά της υπ' αριθμ. 3741/2013 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Συνεπώς, εφόσον μετά την αναίρεση οι διάδικοι επανέρχονται δικονομικώς στην κατάσταση που υπήρχε πριν από τη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε η αναιρεθείσα απόφαση (άρθρο 579 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), η δε υπόθεση στο Δικαστήριο της παραπομπής συζητείται, εντός των ορίων που διαγράφονται με την αναιρετική απόφαση (άρθρο 581 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), πρέπει η προαναφερθείσα έφεση του εκκαλούντος και ήδη καλούντος να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν, και δη ως προς τη βασιμότητα του έκτου λόγου αυτής, που αφορά στην απόρριψη του κονδυλίου της εκ του άρθρου 931 ΑΚ πρόσθετης αποζημιώσεως.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 του Α.Κ. "η αναπηρία ή η παραμόρφωση, που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Ως αναπηρία θεωρείται κάποια έλλειψη της σωματικής, νοητικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου, ενώ ως παραμόρφωση, νοείται κάθε ουσιώδης αλλοίωση της εξωτερικής εμφάνισης του προσώπου, η οποία καθορίζεται, όχι αναγκαίως κατά τις απόψεις της ιατρικής επιστήμης, αλλά κατά τις αντιλήψεις της ζωής.

Περαιτέρω, ως μέλλον νοείται η επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής της αναπηρίας ή της παραμορφώσεως στο μέλλον του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων. Η Α.Κ. 931 προβλέπει επιδίκαση από το δικαστήριο χρηματικής παροχής στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση, εφόσον συνεπεία αυτών επηρεάζεται το μέλλον του.

Η χρηματική αυτή παροχή δεν αποτελεί αποζημίωση, εφόσον η τελευταία εννοιολογικά συνδέεται με την επίκληση και απόδειξη ζημίας περιουσιακής, δηλαδή διαφοράς μεταξύ της περιουσιακής κατάστασης μετά το ζημιογόνο γεγονός και εκείνης που θα υπήρχε χωρίς αυτό. Εξάλλου, η συνεπεία της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ανικανότητα προς εργασία, εφόσον προκαλεί στον παθόντα περιουσιακή ζημία, αποτελεί βάση αξιώσεως προς αποζημίωση, που στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 929 του Α.Κ. (αξίωση διαφυγόντων εισοδημάτων).

Όμως, η αναπηρία ή παραμόρφωση ως τέτοια, δεν σημαίνει κατ' ανάγκην πρόκληση στον παθόντα περιουσιακής ζημίας. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως ενός αυτοτελούς εννόμου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία πορισμού οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι, κατά την ορθή ερμηνεία της ίδιας διατάξεως, με αυτή προβλέπεται η επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός εύλογου χρηματικού ποσού, ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή παραμορφώσεως, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν μπορεί να προσδιοριστεί, το ύψος δε του επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού καθορίζεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμορφώσεως, την ηλικία του παθόντος, καθώς και με τη συνεκτίμηση του ποσοστού τυχόν συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμορφώσεως, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 του Α.Κ.

αξιώσεως για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης.

Συνεπώς, και στην περίπτωση αυτή, όπως και στην περίπτωση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, ο προσδιορισμός του επιδικαζόμενου εύλογου κατά την κρίση του Δικαστηρίου χρηματικού ποσού της προβλεπόμενης από το άρθρο 931 του Α.Κ. χρηματικής παροχής, εναπόκειται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας και η περί αυτού κρίση του τελευταίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου.

Επιβάλλεται, όμως, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας. Στην προκειμένη περίπτωση, από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντος, που εξετάστηκε ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και περιέχεται στα υπ' αριθμ. 4844/2011 πρακτικά αυτού και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν νομίμως, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για να χρησιμεύσουν για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Κατά το τροχαίο ατύχημα, που έλαβε χώρα στις 28-9-2008, για το οποίο αποκλειστικά υπαίτιος κρίθηκε, με ισχύ δεδικασμένου, με την υπ' αριθμ. 2661/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ο οδηγός του ασφαλισμένου στην ήδη εφεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου Δ. Β., τραυματίστηκε σοβαρά ο επιβαίνων στο οδηγούμενο από το Μ.

Γ. με αριθμό κυκλοφορίας ... αυτοκίνητο ενάγων, ο οποίος διακομίσθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ" Θεσσαλονίκης, όπου νοσηλεύθηκε από 28.09.2008 έως 05.12.2008, με διάγνωση κάκωση αριστερής ποδοκνημικής, συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα αριστερού μηριαίου, για την αντιμετώπιση του οποίου υποβλήθηκε, την 02.10.2008, σε χειρουργική επέμβαση ενδομυελικής ήλωσης super Nail, καθώς και κάταγμα κάτω άκρου κερκίδας δεξιά, για την αντιμετώπιση του οποίου υποβλήθηκε, την 06.10.2008, σε χειρουργική επέμβαση εξωτερικής οστεοσύνθεσης.

Την 08.10.2008 του τοποθετήθηκε σκελετική έλξη από τους μηριαίους κονδύλους αριστερά, λόγω αστάθειας του διατροχαντηρίου κατάγματος, η οποία παρέμεινε επί δίμηνο, εξήλθε από το νοσοκομείο με οδηγίες για έγερση και βάδιση με μερική φόρτιση και τραπεζοειδή βακτηρία, ενώ του χορηγήθηκε άδεια οκτώ (8) εβδομάδων και του συστήθηκε η διενέργεια εξήντα (60) συνεδριών φυσικοθεραπείας σε κέντρο αποκατάστασης.

Στη συνέχεια, ο ενάγων μετέβαινε στα εξωτερικά ιατρεία του ίδιου νοσοκομείου για παρακολούθηση της υγείας του, ενώ η αναρρωτική άδεια αυτού παρατάθηκε διαδοχικά μέχρι και τον Οκτώβριο του 2009. Την 12.03.2009 διαπιστώθηκε πωρωθέν κάταγμα πτέρνας αριστερά και μετατραυματική οστεοπόρωση του αριστερού άκρου ποδός και της σύστοιχης ποδοκνημικής άρθρωσης, για την αντιμετώπιση της οποίας του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή κατά τη διάρκεια του 2009, ενώ από την εξέταση τρίπλεξ φλεβών κάτω άκρων διαπιστώθηκε μεγάλος θρόμβος στην αριστερή γαστροκνημική φλέβα.

Του επιτράπηκε φόρτιση του σκέλους μετά από δέκα (10) μήνες από το ατύχημα και πλήρης φόρτιση μετά την πάροδο ενός έτους. Την 5.11. 2009 διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων βαδίζει με βακτηρία χειρός και ότι το διατροχαντήριο κάταγμα είναι πωρωμένο σε ραιβότητα, που προκαλεί βράχυνση του σκέλους κατά δύο (2) εκατοστά Η ίδια κατάσταση παρατηρήθηκε και την 29.11.2010 και πιθανολογήθηκε ότι θα απαιτηθεί νέα χειρουργική επέμβαση στο μέλλον, ενώ την 14.12.2010 διαπιστώθηκε επίσης ότι ο ενάγων χωλαίνει, λόγω ατροφίας των γλουτιαίων αριστερά και χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος τριών (3) εκατοστών, και θα απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση στο μέλλον για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης.

Την 29.9.2011, κατά την εξέτασή του στο νοσοκομείο "Ιπποκράτειο", διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων βαδίζει χωλαίνοντας, λόγω βράχυνσης του σκέλους και ατροφίας μυών περί το ισχίο, χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος τριών (3) εκατοστών, η κεφαλή του μηριαίου εμφανίζει ακτινολογικά άσηπτη νέκρωση και θα απαιτηθεί στο μέλλον αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και πιθανότατα ολική αρθροπλαστική του αριστερού ισχίου.

Αργότερα, σύμφωνα με την από 24.8.2011, διαταχθείσα από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 4844/2011 απόφασή του, πραγματογνωμοσύνη του ορθοπεδικού χειρουργού Ι. Τ., και την από 10.10.2011 συμπληρωματική έκθεση- διόρθωση του ιδίου, η κατάσταση της υγείας του ενάγοντος είχε ως εξής: Στο αριστερό ισχίο υπάρχει πώρωση του κατάγματος σε ραιβότητα και αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα, με αποτέλεσμα τη βράχυνση του σκέλους κατά 3,5 c.m., και την αδυναμία πλήρους και κανονικής βάδισης, για την αντιμετώπιση δε του προβλήματος απαιτείται χειρουργική αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου, ενώ μετά από πέντε (5) έως δέκα (10) έτη μπορεί να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση με τοποθέτηση ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου, που δίνει την δυνατότητα διόρθωσης της ανισοσκελίας, η οποία μέχρι τότε θα αντιμετωπίζεται μόνον με βοηθήματα.

Στις 05.03.2013 ο ενάγων εισήχθη στην ορθοπεδική κλινική του νοσοκομείου "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ" Θεσσαλονίκης, όπου υποβλήθηκε σε αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης, εξήλθε δε την 13.03.2013 (βλ. την με αριθμ. πρωτ. .../15.03.2013 ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση), με οδηγίες για λήψη αντιπηκτικής αγωγής για δέκα (10) ημέρες, χορήγηση άδειας ενός (1) μηνός και αποφυγή φόρτισης (αρ.) κάτω άκρου για ένα (1) μήνα.

Στις 03.06.2013 υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία για έλεγχο της ανισοσκελίας (βλ. σχετ. αξονική τομογραφία της "...") και διαπιστώθηκε βράχυνση του αριστερού σκέλους σε σχέση με το δεξιό, κατά 4 c.m. Στην από 17.06.2013 (αριθμ. πρωτ. ...) ιατρική βεβαίωση- γνωμάτευση του νοσοκομείου Θεσσαλονίκης - "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ", αναφέρεται ότι ο ενάγων "....βαδίζει χωλαίνοντας λόγω βράχυνσης του σκέλους και ατροφίας μυών περί το ισχίο, χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος 4 c.m., η κεφαλή του μηριαίου εμφανίζει σημεία ισχαιμικής νέκρωσης και θα χρειαστεί ολική αρθροπλαστική ΑΡ ισχίου στο μέλλον".

Τέλος στην από 20.07.2013 ιατρική γνωμάτευση του ιατρού Α. Κ., ορθοπεδικού- χειρουργού, αναφέρεται ότι, σύμφωνα με την παραμένουσα σήμερα κλινική εικόνα, ο ενάγων παρουσιάζει συνολικό ποσοστό μόνιμης μερικής ανικανότητας, με βάση το νέο κανονισμό εκτίμησης βαθμού αναπηρίας, 50-52%, το οποίο δεν επιδέχεται βελτίωσης, αλλά, αντιθέτως, με την πάροδο των ετών, θα επιδεινούται, μέχρι να χρειασθεί να υποβληθεί σε χειρουργική αποκατάσταση της περιοχής του αριστερού ισχίου με αντικατάσταση της άρθρωσης -ολική αρθροπλαστική της περιοχής, σε απώτερο δε χρόνο ίσως χρειαστεί να υποβληθεί σε επέμβαση στην αριστερά υπαστραγαλική - αρθρόδεση, επεμβάσεις οι οποίες θα βελτιώσουν την κινητικότητα της περιοχής και το άλγος, δε θα μειώσουν όμως τα ποσοστά ανικανότητας, και ο παθών θα πρέπει να αποφεύγει βαριές χειρωνακτικές εργασίες, παρατεταμένη ορθοστασία και βάδιση σε ανώμαλο έδαφος, όπως και δραστηριότητες που απαιτούν άνοδο και κάθοδο κλιμάκων.

Με βάση τα παραπάνω, αποδεικνύεται ότι ο ενάγων, λόγω της βραχύνσεως του αριστερού του σκέλους κατά 3,5 c.m. περίπου, της ατροφίας των μυών περί το ισχίο και της ισχαιμικής νέκρωσης της κεφαλής του μηριαίου, που τον δυσχεραίνει στη βάδιση και καθιστά αναγκαία τη χρήση ειδικού ορθοπεδικού υποδήματος, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα αποκατάστασης, αλλά μόνο βελτίωσης, με τη διενέργεια των προαναφερόμενων χειρουργικών επεμβάσεων, έχει καταστεί μερικά ανάπηρος, με ποσοστό αναπηρίας 50-52%, η αναπηρία του δε αυτή θα διαρκέσει δια βίου, με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα.

Η αναπηρία του αυτή, εξαιτίας της οποίας κατέστη ανίκανος να ανταποκριθεί στην εργασία του για διάστημα ενός έτους μετά το ατύχημα, και θα αδυνατεί ισοβίως να προβαίνει σε δραστηριότητες που προκαλούν κόπωση (βαρείες χειρωνακτικές εργασίες, παρατεταμένη ορθοστασία, βάδιση σε ανώμαλο έδαφος, άνοδος και κάθοδος κλιμάκων), δυνατότητα που έχει ο μέσος υγιής άνθρωπος, είχε δε και ο ίδιος έως το ατύχημα, θα τον επηρεάσει, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και θα επιδράσει δυσμενώς στο επαγγελματικό και οικονομικό μέλλον του, καθόσον θα αδυνατεί να ασκεί πλέον το επάγγελμα του αρχιτέκτονα μηχανικού, κατά τον τρόπο και με την απόδοση που είχε τη δυνατότητα να μετέρχεται, πριν από τον τραυματισμό του κατά το ένδικο ατύχημα, λόγω της προβληματικής πλέον κινητικότητάς του, αλλά και στον κοινωνικό- προσωπικό του βίο, αφού η αναπηρία του αυτή, η οποία είναι εμφανής στον κοινωνικό και επαγγελματικό του περίγυρο (χωλότητα στη βάδιση, χρήση ανυψωτικού υποδήματος), επηρεάζει τη ζωή του και την ψυχική του διάθεση αρνητικά.

Όπως είναι φυσικό, οι συνέπειες αυτές δεν μπορούν να καλυφθούν εντελώς με τις παροχές των άρθρων 929 και 932 του Α.Κ. Επομένως, ο ενάγων δικαιούται ιδιαίτερης αποζημιώσεως, κατ' άρθρο 931 Α.Κ., η οποία, αφού ληφθούν υπόψη, το είδος και οι προπεριγραφείσες συνέπειες της, οφειλόμενης σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ασφαλισμένου στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία οχήματος, αναπηρίας του και η ηλικία αυτού (53 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος), ανέρχεται στο εύλογο και δίκαιο ποσό των 50.000 ευρώ.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, μετά από εξαφάνιση της εκκαλουμένης υπ' αριθμ. 3741/2013 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ως προς το κεφάλαιό της με το οποίο απέρριψε το αγωγικό κονδύλιο της αποζημιώσεως εκ του άρθρου 931 Α.Κ., κατά παραδοχή του σχετικού έκτου λόγου της από 30-9-2013 (αρ.

κατ. 4031/2013) εφέσεως, και τη διακράτηση της υποθέσεως για να δικαστεί, κατά το κεφάλαιο τούτο, κατ' ουσίαν, να γίνει εν μέρει δεκτή η από 30-5-2010 και με αρ. κατ. 30164/13-7-2010 αγωγή, ως προς το αγωγικό κονδύλιο της πρόσθετης αποζημιώσεως εκ του άρθρου 931 Α.Κ., ως και κατ' ουσίαν βάσιμη και να αναγνωριστεί ότι η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία έχει υποχρέωση να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 50.000 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η εναγομένη στην πληρωμή μέρους των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, λόγω της μερικής νίκης και ήττας των διαδίκων (άρθρα 178 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων την, κατά της υπ' αριθμ. 3741/2013 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, από 30-9-2013 (αρ. κατ. 4031/2013) έφεση, καθόσον αφορά τον έκτο λόγο αυτής, που αναφέρεται στο αγωγικό κονδύλιο της πρόσθετης αποζημιώσεως εκ του άρθρου 931 ΑΚ.

Εξαφανίζει την παραπάνω απόφαση, ως προς το κεφάλαιό της με το οποίο απέρριψε το κονδύλιο της από 30-5-2010 και με αρ. κατ. 30164/13-7-2010 αγωγής, για πρόσθετη αποζημίωση εκ του άρθρου 931 του Α.Κ.

Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την ως άνω αγωγή, κατά το προαναφερθέν κεφάλαιο αυτής. Δέχεται αυτήν εν μέρει.

Αναγνωρίζει ότι έχει υποχρέωση η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση. Και Επιβάλλει σε βάρος της εναγομένης μέρος των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2022.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ