Supreme Court transfers criminal case involving Athens court presidents to Piraeus courts for jurisdictional reasons.

Απόφαση 143 / 2026 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 143/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Εισηγητή, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 13 Ιανουαρίου 2026, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών … , περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντα τον Σ. Δ. του Α. και εγκαλούμενους τους: 1. Κ. Π. , Πρόεδρο Πρωτοδικών Αθηνών , 2. Λ. Ε. , Πρωτοδίκη Αθηνών και 3. Χ. Ι. , Πρωτοδίκη Αθηνών.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 1-8-2025, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Σοφουλάκης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεώργιου Καντζίδη με αριθμό πρωτ. ...-2025 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω στο Δικαστήριό Σας, που δικάζει σε Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 135 περ. α' και 136 παρ. 1 περ. β' ΚΠΔ, την υπ' αρ. πρωτ. ...-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών … για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή αναφορικά με την υπ' αρ. ... δικογραφία όπου είναι μηνυόμενοι ο Κ. Π. , Πρόεδρος Πρωτοδικών Αθηνών , Λ. Ε. , Πρωτοδίκης Αθηνών , και Χ. Ι. , Πρωτοδίκης Αθηνών, εκθέτοντας τα ακόλουθα :

I. Σύμφωνα με το άρθρο 135 περ. ε' ΚΠΔ όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122 - 125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης από το αρμόδιο δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές.

Σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 ΚΠΔ '' Την παραπομπή μπορούν να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499) και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για το λόγο που αναφέρεται στο στοιχείο γ' του άρθρου 135 ... ''. Ο δικαιολογητικός λόγος της περί παραπομπής διάταξης αναφορικά με τους δικαστικούς - εισαγγελικούς λειτουργούς είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο (αρμόδιο) δικαστήριο που θα κρίνει την υπόθεση.

Στην περίπτωση αυτή αρμόδιο να αποφασίσει για την παραπομπή είναι το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου που συνέρχεται σε Συμβούλιο, καθώς δεν υφίσταται σχετική αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών. Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκομένου σκοπού των ως άνω διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ , σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122 - 125 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης, όσο και την προκαταρκτική εξέταση και συνεπώς, ακόμη και στην περίπτωση της έγκρισης ή μη της απόρριψης της έγκλησης ή την αρχειοθέτηση κατ' άρθρο 43 ΚΠΔ, ποινικής προκαταρκτικής δικογραφίας που σχηματίσθηκε σε βάρος δικαστικού ή εισαγγελικού λειτουργού, σε άλλον ισόβαθμο Εισαγγελέα, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που είναι η ουσιαστική και αδιάβλητη, με διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός ευλόγου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

Στην έννοια δε του κατηγορούμενου περιλαμβάνεται και ο εγκαλούμενος ή καταγγελλόμενος όταν η υπόθεση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προδικασίας και δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη (ΑΠ 584/2024, ΑΠ 691/2024, ΑΠ 1168/2024).

II. Στην προκείμενη περίπτωση από το αποδεικτικό υλικό της προκείμενης υπόθεσης προκύπτει πως με την από 28-1-2024 μήνυσή του ο Σ. Δ. του Α. , κάτοικος ... (οδός ...), στρέφεται κατά των Κ. Π. , Προέδρου Πρωτοδικών … , Λ. Ε. , Πρωτοδίκη … , και Χ. Ι. , Πρωτοδίκη … , ισχυριζόμενος ότι διέπραξαν παράβαση καθήκοντος από κοινού (άρθρα 45, 259 ΠΚ) κατά την έκδοση της υπ' αρ. 3425/22-6-2023 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποίαν απορρίφθηκε αγωγή του ιδίου κατά της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία ''...'', του Τ. Γ. και Φ. Μ.

Όπως περαιτέρω προκύπτει από το με αρ. πρωτ. ...-2024 έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης οι καταμηνυόμενοι Κ. Π. , Λ. Ε. και Χ. Ι. είναι εν ενεργεία δικαστικοί λειτουργοί υπηρετούντες στο Πρωτοδικείο Αθηνών με το βαθμό του Προέδρου Πρωτοδικών (ο πρώτος) και του Πρωτοδίκη (οι δεύτερη και τρίτος). Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι στην Περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών και της Εισαγγελίας Εφετών Αθηνών δεν υφίσταται άλλο Πρωτοδικείο ή Εισαγγελία Πρωτοδικών, συντρέχει, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν παραπάνω, νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Δικαστήριό Σας συνεδριάζοντος ως Συμβουλίου, της σχετικής υπόθεσης παραπεμπόμενης από τις αρμόδιες Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες του Πρωτοδικείου Πειραιά και αν συντρέξει περαιτέρω νόμιμη περίπτωση στις Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Εφετείου Πειραιά για τη δικαστική της περαίωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΠΡΟΤΕΙΝΩ

I. Να γίνει δεκτή η υπ' αρ. πρωτ. ...-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή.

II. Να παραπεμφθεί η υπόθεση που αφορά τη με αρ. ... δικογραφία όπου είναι καταμηνυόμενοι οι Κ. Π. , Πρόεδρος Πρωτοδικών Αθηνών, Λ. Ε. και Χ. Ι. , ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΣ Αθηνών, από τις αρμόδιες Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες του Πρωτοδικείου Πειραιά και αν συντρέξει περαιτέρω νόμιμη περίπτωση στις Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Εφετείου Πειραιά για τη δικαστική της περαίωση.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Καντζίδης Θ. Γεώργιος".

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγεται σύμφωνα με τα άρθρα 135 στοιχ. ε', 136 παρ. 1 ΚΠΔ, η από 1-8-2025 [αρ. πρωτ. .../2025] αίτηση της Εισαγγελέως Πρωτοδικών … για κανονισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή.

Κατά το άρθρο 135 στοιχ. ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος, είναι δικαστικός λειτουργός από τον βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο.

Σκοπός της διάταξης αυτής είναι η εξασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία του, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο δικαστήριο. Η παραπομπή αυτή σε άλλο δικαστήριο γίνεται όχι μόνο στο στάδιο της κύριας διαδικασίας, αλλά και κατά την προδικασία που περιλαμβάνει, τόσο την προκαταρκτική εξέταση, όσο και την άσκηση της ποινικής δίωξης, διότι στις περιπτώσεις αυτές, συντρέχει ο ίδιος δικαιολογητικός λόγος.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 ΚΠΔ, <<την παραπομπή μπορούν να την ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμοδίου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία το Υπουργού Δικαιοσύνης. Για τη παραπομπή αποφασίζει: α] το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β] ο Άρειος Πάγος που συνέρχεται σε Συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση [εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499 ...>>. Από τις τελευταίες αυτές διατάξεις συνάγεται, ότι αρμόδιο για να αποφασίσει την παραπομπή δικαστήριο είναι ο Άρειος Πάγος [σε Συμβούλιο], όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του συμβουλίου εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο ή όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει ένα μόνο Πρωτοδικείο [ΑΠ 1270/2025, ΑΠ 1393/2024, ΑΠ 1400/2023].

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα:

Ο Δ. Σ. του Α. , κάτοικος ... [...], με την από 16-3-2023 μήνυσή του, ζήτησε την ποινική δίωξη των 1) Κ. Π. , Προέδρου Πρωτοδικών , 2) Ε. Λ. , Πρωτοδίκη και 3) Ι. Χ. , Πρωτοδίκη, για την πράξη της παράβασης καθήκοντος από κοινού [άρθρα 45, 259 ΠΚ]. Για την υπόθεση αυτή σχηματίσθηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών η με αριθμό ... δικογραφία, η οποία υποβλήθηκε με την υπ' αριθ. .../2025 αίτηση της Εισαγγελέως Πρωτοδικών … για κανονισμό αρμοδιότητας. Από το υπ' αριθ. ...-2024 έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προκύπτει ότι οι ως άνω δικαστικοί λειτουργοί υπηρετούν στο Πρωτοδικείο Αθηνών, ως Πρόεδρος Πρωτοδικών ο πρώτος, και ως Πρωτοδίκες, η δεύτερη και η τρίτη.

Επομένως, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή, ώστε η ερευνώμενη υπόθεση, που αφορά τους ανωτέρω δικαστικούς λειτουργούς, που υπηρετούν στο Πρωτοδικείο Αθηνών, να παραπεμφθεί από τις κατά τόπο αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, να ήθελε συντρέξει περαιτέρω νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την ποινική δικογραφία με τα στοιχεία ..., που σχηματίσθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών δυνάμει της από 16-10-2023 έγκλησης του Δ. Σ. του Α. , κατοίκου ... [...], κατά των δικαστικών λειτουργών Κ. Π. , Προέδρου Πρωτοδικών Αθηνών, Λ. Ε. και Χ. Ι. , Πρωτοδικών Αθηνών, από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Ιανουαρίου 2026.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ