Legislator Case Law & Legislation
1437/2022 AI generated

Supreme Court annuls lower court decision on expropriation compensation unit price due to constitutional violation of property rights.

Case Number 1437/2022
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court annulled the specific portion of the Third Instance Court's decision regarding the determination of the expropriation compensation unit price. The appellant argued that the lower court failed to verify if the expropriation value was adjusted after the official publication of the expropriation act, violating constitutional property rights. Consequently, the court ruled that the lower court erred by not explicitly establishing whether the new valuation rules were considered, necessitating a remand for further examination.

Legislator headnote

AI generated

Articles 17 paragraphs 1-3 of the Constitution; Article 13 paragraphs 1 and 2 of Law 2882/2001: The determination of expropriation compensation unit price must explicitly consider any subsequent legislative adjustments to objective values to ensure compliance with constitutional property rights.

Keywords

AI generated
expropriation compensation unit price determination constitutional property rights valuation adjustment remand for retrial expropriation law compensation standards

Cited Legislation

AI generated
Article 17 paragraphs 1-3 of the Constitution
Article 13 paragraphs 1 and 2 of Law 2882/2001
Article 559 number 19 of the Code of Civil Procedure
Article 580 paragraph 3 of the Code of Civil Procedure
Article 495 paragraph 3 item e of the Code of Civil Procedure
Article 176 of the Code of Civil Procedure
Article 183 of the Code of Civil Procedure
Article 189 paragraph 2 of the Code of Civil Procedure
Article 281 paragraph 2 of Law 3463/2006

Cited Case Law

AI generated
Decision 4003/2014 of the Plenary Assembly of the Council of State
Decision 4446/2015 of the Plenary Assembly of the Council of State
Decision 1009/1-2016 of the Deputy Minister of Economy
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 1437 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1437/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Μαΐου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. χας Π. Σ., το γένος Γ. Μ., η οποία δεν παραστάθηκε. Του υπεισελθέντος στη δίκη-αναιρεσείοντος: Ν. Σ. του Π., κατοίκου ..., υπεισελθέντος στην παρούσα δίκη ως μόνου κληρονόμου της αρχικώς αναιρεσείουσας και ήδη αποβιωσάσης στις 17-3-2022 Ε. χας Π. Σ., το γένος Γ. Μ., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Όλγα Δημητριάδου, που δήλωσε στο ακροατήριο το θάνατο της αρχικώς αναιρεσείουσας και τη συνέχιση της δίκης στο όνομα του ως άνω αναιρεσείοντος.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ΟΤΑ (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ", που εδρεύει στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Βατάλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και 2) ΝΠΙΔ - σωματείου με την επωνυμία "Μορφωτικός Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλων Καλαμαριάς", που εδρεύει στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-5-2017 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης της ήδη αποβιωσάσης και αρχικώς αναιρεσείουσας Ε. χας Π. Σ., το γένος Γ. Μ. και του Χ. Μ. του Γ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την ασκηθείσα διά των προτάσεων ανταίτηση του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων.

Εκδόθηκε η 2007/2018 εν μέρει οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο υπεισελθών στη δίκη κληρονόμος - αναιρεσείων με την από 29-7-2019 αίτηση και τους από 2-12-2020 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Τσουλό, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο υπεισελθών στη δίκη αναιρεσείων και ο 1ος των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις προσκομιζόμενες μετ' επικλήσεως από τον υπεισελθόντα στη δίκη κληρονόμο της αναιρεσείουσας υπ' αριθμ. … εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσ/νίκης …., προκύπτει ότι ακριβή επικυρωμένα αντίγραφα της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων της, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την 8.1.2021, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα από την επισπεύδουσα αναιρεσείουσα, στο δεύτερο αναιρεσίβλητο. Κατά την δικάσιμο αυτή η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για την προκείμενη, της σχετικής εγγραφής στο πινάκιο ισχύουσας ως κλήτευσης όλων των διαδίκων κατ'άρθρο 226 παρ. 4 του Κ.Πολ.Δ. Ο αναιρεσίβλητος όμως αυτός, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκε, ούτε έλαβε μέρος με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο στην συζήτηση αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με την σειρά της από το οικείο πινάκιο.

Συνεπώς, παρά την απουσία του, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στην συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ).

Σημειώνεται ότι μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα Ε. Χα Π. Σ. απεβίωσε την 17-3-2022, και την εντεύθεν βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει ο μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος της υιός της Ν. Σ. (η κληρονομική ιδιότητα του οποίου δεν αμφισβητείται από τον παρόντα αναιρεσίβλητο) κατόπιν νομότυπης επανάληψης της, με σχετική γνωστοποίηση δια προφορικής δηλώσεως στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, που καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως, από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ο. Δ.

Με την υπό κρίση από 29/7/2019 αίτηση αναίρεσης και τους από 2/12/2020 προσθέτους λόγους της, προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) υπ'αριθμ. 2007/2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσ/νίκης, ερήμην του δεύτερου των καθών και ήδη αναιρεσιβλήτων. Παρά, όμως, την ανωτέρω ερημοδικία, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται παραδεκτά εναντίον αυτών, διότι, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 εδ.

α` του ν. 2882/2001, δεν υπόκεινται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακολούθως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 682/2019). Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης κατά της υπ'αριθμ. 2007/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Θεσσαλονίκης, με την οποία καθορίσθηκε οριστική τιμή μονάδος για την αναφερόμενη απαλλοτριωθείσα έκταση, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ, 22 ν. 2882/2001), είναι επομένως παραδεκτή (άρθρα 577 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ.) και πρέπει συνεπώς να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο τόσο των προβαλλόμενων με αυτή (άρθρα 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ.), όσον και των συνεκδικαζόμενων κατ'αρθρο 246 ΚΠολΔ, παραδεκτώς προβληθέντων κατ'άρθρο 569 ΚΠολΔ προσθέτων λόγων.

Κατά το άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του, "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.

Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό".

Κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου "η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη". Οι διατάξεις αυτές του Συντάγματος ουσιαστικά επαναλαμβάνονται και στο άρθρο 13 παρ. 1 και 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως ισχύει μετά το ν. 2985/2002, που εφαρμόζεται από 1-1-2002, όπου επιπλέον, χωρίς αντίθεση με τις προηγούμενες διατάξεις, ορίζεται και ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνεται υπόψη και η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου" (παρ. 1 εδάφιο τελευταίο) και "ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη.

Επίσης δεν υπολογίζεται ανατίμηση προερχόμενη από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριούμενο, που έγιναν μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας αυτής". Περαιτέρω, με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το ν.δ. 57/1974 και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος), ορίζεται ότι "κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.

Κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της περιουσίας του, ειμή διά λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου όρους. Οι προαναφερόμενες διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα κάθε κράτους να θέσει σε ισχύ νόμους τους οποίους ήθελε κρίνει αναγκαίους για ρύθμιση της χρήσεως αγαθών σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον ή για εξασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων διαφορών ή προστίμων".

Περαιτέρω κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δικ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτήν λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλoμένη απόφασή του, προκειμένου να προβεί στον οριστικό προσδιορισμό της τιμής μονάδας αποζημιώσεως του ακινήτου της αιτούσας αναιρεσείουσας, που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, κατά το μέρος που ενδιαφέρει την παρούσα αναιρετική δίκη, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Προς εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου της περιοχής "…", του Δήμου Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης, που εγκρίθηκε με το από 29-5-1926 διάταγμα (ΦΕΚ 178 Α/1926), όπως αυτό στη συνέχεια τροποποιήθηκε και αναθεωρήθηκε :

α) με το πδ της 26-10-1932 (ΦΕΚ 384 Α/1932), περί αναθεώρησης του σχεδίου στην περιοχή Κ., β) το βδ της 21-7- 1963 (ΦΕΚ 149 Δ/1963), περί τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου Καλαμαριάς στην περιοχή των…, γ) το βδ της 28-4-1966 (ΦΕΚ 72 Δ/1966), περί τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου Καλαμαριάς στην περιοχή…, δ) το από 25-1-1983 πδ (ΦΕΚ Δ' 58), περί τροποποίησης του σχεδίου με το χαρακτηρισμό του στρατοπέδου …, ως χώρου πρασίνου και ε) την υπ' αριθμ.

ΔΠ/ΠΜ/18314/820/88/1989 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης (ΦΕΚ 54 Δ/1990), περί τροποποίησης του σχεδίου Δ. Καλαμαριάς, με το χαρακτηρισμό χώρου πρασίνου στο ΟΤ που περικλείεται από τις οδούς …. και δύο ανωνύμους, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 89/13-5-2013 πράξη τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, του τμήματος Πολεοδομίας του Δήμου Καλαμαριάς, που εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 275479/ 9384/2013/9-5-2014 απόφαση του Περιφερειάρχη Κεντρικ Μακεδονίας και καταχωρίστηκε στα οικεία κτηματολογικά φύλλα του Κτηματολογικού Γραφείου Καλαμαριάς, την 26-5-2016 με αριθμό καταχώρησης 1422/2016.

Δυνάμει των παραπάνω απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά, τόσο λόγω ρυμοτομίας όσο και λόγω προσκύρωσης και δη για την ανέγερση αθλητικών εγκαταστάσεων, τη δημιουργία χώρου πρασίνου και τη διάνοιξη της οδού …, ολόκληρη η με αριθμό κτηματολογικού πίνακα (1) ιδιοκτησία, εμβαδού 3.802 τμ. με φερόμενους ιδιοκτήτες τους αιτούντες, κατά ποσοστό 50% και 40% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με την ανωτέρω πράξη εφαρμογής και το συνοδεύον αυτήν από 12-3-2013 κτηματολογικά διάγραμμα και κτηματολογικά πίνακα, που συντάχθηκαν από τον Κ. Κ., αγρονόμο τοπογράφο μηχανικό και θεωρήθηκαν νόμιμα αυθημερόν από τον Προϊστάμενο και τον Διευθυντή της υπηρεσίας δόμησης του Δήμου Καλαμαριάς : 1) τμήμα της απαλλοτριούμενης υπ' αριθμ. (1) ιδιοκτησίας, εμβαδού 2.389,07 τμ., που εμφαίνεται με τα στοιχεία 12-11-10-9-7-6-5-12, στο άνω κτηματολογικά διάγραμμα, προσκυρώνεται στην υπ' αριθμ. (3) ιδιοκτησία του δευτέρου των καθ' ων, μορφωτικού γυμναστικού συλλόγου "…", με υπόχρεο προς αποζημίωση τον τελευταίο και 2) ρυμοτομούνται τα κάτωθι τμήματα της ΚΠ (1) ιδιοκτησίας, ήτοι α'.

τμήμα εμβαδού 378,09 τμ με στοιχεία 13-12-5-4-13, για τη διάνοιξη της οδού … β'. τμήμα εμβαδού 49,02 τμ με στοιχεία 7-8-9-7, που καταλαμβάνεται από την οδό … γ'. τμήμα εμβαδού 75,51 τμ., με στοιχεία 13-14-3-4-13, και δ', τμήμα εμβαδού 909,96 τμ., με στοιχεία 1-14-3-2-1, που καταλαμβάνονται από χώρο πρασίνου, υπόχρεος προς απιοζημίωση των οποίων είναι ο πρώτος των καθ' ων Δήμος Καλαμαριάς.

Το ακίνητο αυτό (αγρός κατά τον επί τουρκοκρατίαςχρόνο κτήσης του από τους δικαιοπαρόχους των αιτούντων), βρίσκεται στην περιοχή του … του Δήμου Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης εντός του πρώην στρατοπέδου "…" και είχε επιταχθεί από τον Ελληνικό Στρατό το έτος 1914 για τον στρατωνισμό των μονάδων του, μαζί με την ευρύτερη περιοχή, συνολικής έκτασης 3.330 στρεμμάτων, που περικλείεται σήμερα από τις οδούς ….

του Δήμου Καλαμαριάς, κατασκευάστηκαν δε σ' αυτήν (ευρύτερη περιοχή και εκτός του επιδίκου), σε διάφορες χρονικές περιόδους, κτίρια προς κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών. Με το από 25-1-1983 π.δ (ΦΕΚ 58 Δ), τροποποιήθηκε το σχέδιο πόλεως Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης και η περιοχή του πρώην στρατοπέδου "…", όπου και το απαλλοτριούμενο ακίνητο, καθορίστηκε ως χώρος κοινόχρηστου πρασίνου, διάνοιξης οδών και γηπέδου Καλαμαριάς.

Το επίδικο ακίνητο ουδέποτε κατέστη οικόπεδο οικοδομήσιμο, δεδομένου ότι στην περιοχή του στρατοπέδου δεν επιτράπηκε η ανοικοδόμηση κατοικιών ή καταστημάτων, αλλά προοριζόταν μόνο για ειδικές εγκαταστάσεις κοινόχρηστου χαρακτήρα (σχολεία, γήπεδο, κολυμβητήριο κλπ), με εξαίρεση ένα μικρό τμήμα του στρατοπέδου στη συμβολή των οδών …., στο οποίο, με το προαναφερόμενο από 28-4-1966 β.δ., δόθηκε η δυνατότητα δόμησης με Συντελεστή Δόμησης 0,9, εντός δε αυτού ανεγέρθηκε πολυώροφη οικοδομή, γνωστή και ως πολυκατοικία …..

Με το επακαλουθήσαν ρυθμιστικό σχέδιο της μείζονος περιοχής Θεσσαλονίκης (ν. 1561/1985 ΦΕΚ Α' 148), που αποσκοπούσε μεταξύ άλλων στην "οικολογική ανασυγκρότηση αυτής" και στην "βελτίωση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής", προβλέφθηκε ότι για την "ανψυχή-ψυχαγωγία υπερτοπικής σημασίας-θα πρέπει μεταξύ άλλων να δημιουργηθεί σύστημα υπερτοπικών πόλων αναψυχής, αθλητισμού και πολιτιστικών λειτουργιών που θα εξυπηρετεί ολόκληρη την έκταση της πόλεως και θα αναπτύσσεται στο δάσος-πάρκο του Κέδρινου λόφου (Σείχ-Σου), στην περιοχή του στρατοπέδου …., στην περιοχή … και στην παραλιακή ζώνη μετά το συνοικισμό του …".

Επακολούθησε δε η υπ' αριθμ. 49787/2419/31-7-1987 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ' 1019/14-10-1987, με την οποία εγκρίθηκε το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο της Καλαμαριάς, προβλέφθηκε η επέκταση του σχεδίου πόλης σε εκτάσεις αδόμητες και αραιοδομημένες, στις οποίες δεν περιλαμβανόταν το στρατόπεδο …, όπου προβλέφθηκε να δημιουργηθεί υπερτοπικό πάρκο και πνευματικό κέντρο για την αναψυχή των κατοίκων.

Ακολούθησε η αναθεώρηση του ανωτέρω Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, με την 12122/2761/13-5-1999 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, αναφορικά με τις χρήσεις γης στην περιοχή του στρατοπέδου …., η οποία ακυρώθηκε με την 288/2003 απόφαση του ΣτΕ, επειδή με την τροποποίηση επέρχεται αλλαγή του κυρίου προορισμού του χώρου, ως χώρου πρασίνου-πάρκου, όπως είχε προβλεφθεί με το ρυμοτομικό Δ/γμα του έτους 1983.

Ακολούθησε η ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/43459/1141/28-6- 2005, με την οποία η έκταση του στρατοπέδου … χαρακτηρίστηκε ιστορικός τόπος, κατά τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν. 3028/2002, επειδή αποτελεί περιοχή οικήσεως των "πρώτων πολισμάτων" γύρω από το Θερμαϊκό κόλπο στους αρχαϊκούς χρόνους, ενώ από την περίοδο της εγκατάστασης των στρατιωτικών δυνάμεων σε αυτό διασώζονται κτίρια του στρατοπέδου, δημιουργώντας έναν ομοιογενή και χαρακτηριστικό χώρο του οποίου η προστασία επιβάλλεται λόγω της εθνολογικής, τεχνικής, αρχιτεκτονικής και εν γένει ιστορικής σημασίας του.

Τέλος, με την 59280/19-12-2014 απόφαση του Υπουργού ΠΕ.Κ.Α., που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 3 της 15-1-2015, τεύχος ΑΑΠ, αναθεωρήθηκε το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Καλαμαριάς, λαμβάνοντας την κατά το χρόνο της συζήτησης της αίτησης ισχύουσα μορφή του και η περιοχή του πρώην στρατοπέδου … εντάχθηκε στις Ζώνες Ειδικών Χρήσεων και ορίστηκε ως χώρος αστικού πρασίνου υπερτοπικού χαρακτήρα.

Με βάση τα παραπάνω, το απαλλοτριωθέν ακίνητο εμπίπτει εν μέρει μέσα σε χώρο αθλητικών εγκαταστάσεων (ΦΕΚ 149Δ/1963) και εν μέρει μέσα σε χώρο πρασίνου (ΦΕΚ 72 Δ/1966), οι όροι δε δόμησης που ισχύουν στο χώρο των αθλητικών εγκαταστάσεων (ΦΕΚ 1454Δ/20033) "…", και για την ανέγερση αθλητικών εγκαταστάσεων είναι ΣΔΟ 1.80, ύψος 35 μ.- με εξαίρεση για τους πυλώνες φωτισμού και κάλυψη 35%.Περαιτέρω, από το παραπάνω ιστορικό της περιοχής, όπου κείται το απαλλοτριούμενο, αποδείχθηκε ότι η επίδικη ιδιοκτησία εξελίχθηκε από αγρός σε χώρο πρασίνου, στον οποίο απαγορευόταν ανέκαθεν και εξακολούθησε να απαγορεύεται η ανοικοδόμηση, χωρίς ποτέ στο μεταξύ να ενταχθεί στο σχέδιο πόλης ως οικόπεδο και επομένως η αξία του ήταν και πριν από την, εξαιτίας της ρυμοτομίας και προσκύρωσης, απαλλοτρίωσή του, μειωμένη σε σχέση με τα ενταγμένα στο σχέδιο πόλης οικόπεδα της ευρύτερης περιοχής.

Επομένως, η μη ένταξή του στο σχέδιο πόλης ως οικοδομήσιμου οικοπέδου δε συνιστά βάρος, αλλά ιδιότητα αυτού, η οποία υπολογίζεται κατά την εκτίμηση της αξίας του και της αποζημίωσης που οφείλεται στους ιδιοκτήτες του από την επακολουθήσασα ένταξή του στο σχέδιο πόλης ως χώρου πρασίνου, κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη της παρούσας (IV μέρος).

Ειδικότερα, κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσής του, το επίδικο, το οποίο αποκτήθηκε από τους δικαιοπαρόχους των φερόμενων ιδιοκτητών ως αγρός (πρώην άμπελος), αποτελούσε γεωτεμάχιο που δεν μπορούσε να οικοδομηθεί και το γεγονός αυτό επιδρά καθοριστικά επί της αξίας του, η οποία δε μπορεί να υπολογισθεί σαν να ήταν οικόπεδο που θα απέδιδε δομημένες επιφάνειες.

Τούτο, περαιτέρω, σημαίνει ότι οι υπολογισμοί στους οποίους προέβη ο μάρτυρας Θ. Τ., που εξετάστηκε με επιμέλεια των αιτούντων, οι οποίοι αναλύονται διεξοδικά στην έκθεση εκτίμησης που ο ίδιος συνέταξε και που προσκομίζουν με επίκληση οι αιτούντες, θεωρώντας ότι πρόκειται για ακίνητο άρτιο και οικοδομήσιμο, και λαμβάνοντας ως δεδομένα τους συντελεστές δόμησης στις γειτονικές περιοχές (2,4), την αντιπαροχή (σε ποσοστό 60%) και τις τιμές (2.500 έως 3.500 €/τμ) πώλησης διαιρετών χώρων (διαμερισμάτων κλπ), σύμφωνα με τις οποίες καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αξία του επιδίκου ανέρχεται για το έδαφος στο ποσό των 3.500 €/τμ, δεν λαμβάνονται υπόψη, διότι αφορούν σε μη ομοειδή ακίνητα (άρτια και οικοδομήσιμα οικόπεδα) και οδηγούν σε προσδιορισμό αποζημίωσης κατά πολύ μεγαλύτερης από την αξία του απαλλοτριωθέντος, αποτέλεσμα που υπερακοντίζει την έννοια της πλήρους αποζημίωσης για την απαλλοτριούμενη ιδιοκτησία, όπως αυτή προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 13 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΛΑ).

Περαιτέρω, στο χώρο του στρατοπέδου "…", βρίσκονται διάσπαρτα κτίρια, κατασκευασμένα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, εκ των οποίων 16 από αυτά έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία, με σκοπό να στεγάσουν πολιτιστικές δραστηριότητες, στα πλαίσια της πολιτιστικής και περιβαλλοντικής ανάπλασης της περιοχής, ενώ ο χώρος του στρατοπέδου, εντός του οποίου εμπίπτει και το απαλλοτριούμενο, έχει κατά τα προαναφερόμενα ενταχθεί στις Ζώνες Ειδικών Χρήσεων και χαρακτηριστεί ως χώρος αστικού πρασίνου υπερτοπικού χαρακτήρα και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί με ανέγερση οικοδομών, πλην του παραπάνω τμήματος στη συμβολή των οδών…, όπου δόθηκε η δυνατότητα ανέγερσης πολυόροφης οικοδομής με συντελεστή 0,90 (γνωστή ως πολυκατοικία…), αλλά μπορεί να δομηθεί με ειδικές χρήσεις κοινωφελούς χαρακτήρα.

Ειδικότερα, με το από Σεπτέμβριο του 2009 ρυμοτομικό διάγραμμα "πρώην στρατοπέδου …", καθορίστηκαν όροι δόμησης ανά Ο.Τ. και επιτράπηκε η δόμηση υπό αυστηρές προϋποθέσεις και για ειδικές χρήσεις κυρίως κοινωφελούς χαρακτήρα, ενόψει του προαναφερόμενου χαρακτηρισμού της περιοχής ως χώρου των ιδιοκτησιών με την έννοια της εργολαβικής αξιοποίησης, όπως ισχύει στον αστικό ιστό της πόλης.

Συγκεκριμένα οι συντελεστές δόμησης που ισχύουν σε Ο.Τ. του ως άνω στρατοπέδου, όμορα ή πλησιόχωρα της επίδικης ιδιοκτησίας ανέρχονται σε : 1) 0,90 για το ΟΤ 3001 (Ζώνη Γα) και ποσοστό κάλυψης 30% (οικοδομή …), 2) 0,30 και μέγιστο ύψος 8 μ. για το Ο.Τ 3109 χώρος Ναυτικής Διοίκησης Β. Αιγαίου, 3) 0,40 για το ΟΤ 3005, ποσοστό κάλυψης 40% αριθμός ορόφων 2, χώρος Μουσείου Προϊστορικών Αρχαιοτήτων, 4) 0,20 για το ΟΤ 3106, ποσοστό κάλυψης 30%, επιτρεπόμενο ύψος 7 μ.

χώρος Ανοικτού Θεάτρου και αίθουσας Πολιτιστικών Εγκαταστάσεων, 5) 0,80 για το ΟΤ 3001A , ποσοστό κάλυψης 70%, χώρος Κολυμβητηρίου, και 6) 1,80 για το ΟΤ 3003 και ποσοστό κάλυψης 35%, ύψος 35 μέτρα εκτός πυλώνων, χώρος Γηπέδου Απόλλωνα Καλαμαριάς, όπως αναφέρθηκε δε παραπάνω το απαλλοτριωθέν ακίνητο κατά το προσκυρούμενο τμήμα του, εμπίπτει στο χώρο αθλητικών εγκαταστάσεων του Γηπέδου Απόλλωνα Καλαμαριάς (ΦΕΚ 149Δ/1963), όπου ο ΣΔ για την ανέγερση του Γηπέδου είναι 1.80 και η κάλυψη 35%, ενώ κατά τα λοιπά ρυμοτομούμενα τμήματα εμπίπτει μέσα σε χώρο κοινόχρηστου πρασίνου, εντός του οποίου απαγορεύεται κάθε δόμηση.

Εξάλλου, η περιοχή γύρω από το στρατόπεδο, είναι πλήρως ανεπτυγμένη οικιστικά, με εμπορικά καταστήματα, σχολεία, χώρους άθλησης και αναψυχής, βρίσκεται κοντά στο κέντρο της Καλαμαριάς και πολύ κοντά στη θάλασσα και δη στο παράκτιο μέτωπο της μαρίνας της Καλαμαριάς, σε ελκυστικό φυσικό περιβάλλον και είναι προνομιακή από άποψη ποιοτικών και πολεοδομικών χαρακτηριστικών για ανέγερση κατοικίας.

Εξυπηρετείται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας (ύδρευσης, αποχέτευσης, τηλεπικοινωνίες και ηλεκτροφωτισμού), ενώ συγκοινωνιακά εξυπηρετείται από ένα καλά οργανωμένο δίκτυο αστικών λεωφορείων με πρόσβαση στο κέντρο της πόλης. Οι τιμές των καταστημάτων και των κατοικιών χαρακτηρίζονται υψηλές και κυμαίνονται για τα νεόδμητα διαμερίσματα σε 2.500ευρώ περίπου ανά τμ., ενώ σήμερα δεν υφίσταται οικοδομική δραστηριότητα, ενόψει της οικονομικής κρίσης του έπληξε ιδιαίτερα το χώρο των κατασκευών.

Με βάση τα παραπάνω, και ενόψει του γεγονότος ότι σε όσα οικοδομικά τετράγωνα του στρατοπέδου επιτράπηκε η δόμηση, αυτό έγινε με συντελεστές 0,2, 0,3, 0,4, 0,8, 1,80 και με ειδικές χρήσεις κοινωφελούς αποκλειστικά χαρακτήρα, χωρίς να επιτρέπεται η ανέγερση οικοδομών ή άλλων κτιρίων αξιοποιήσιμων με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ενώ για την προαναφερθείσα οικοδομή Μ…., ο συντελεστής δόμησης ανήλθε σε 0,9., ο μέσος ΣΔ της περιοχής του πρώην στρατοπέδου "…" υπολογίζεται σε 0,73 (0,2+0,3+0,4+0,8+ 1,80+0,90 δια 6) και με ειδικές χρήσεις κοινωφελούς αποκλειστικά χαρακτήρα.

Στην περιοχή όπου βρίσκεται το επίδικο δεν υφίσταται σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του, ενώ στη γειτνιάζουσα με το στρατόπεδο "…" και ειδικότερα με την απαλλοτριωθείσα έκταση, οδό …., ο ΣΔ είναι 2,22 και η αντικειμενική αξία των ακινήτων ανέρχεται σε 2.100 ευρώ. Οι εξετασθέντες στο ακροατήριο του Δικαστηρίου μάρτυρες των διαδίκων, επιβεβαιώνοντας αυτός των αιτούντων την αντίστοιχη με ημερομηνία 10-11-2017 τεχνική έκθεση που συνέταξε, και αυτός του πρώτου των καθ' ων την με ημερομηνία 3-11-2017 έκθεση εκτίμησης που συνέταξε η Σ.

Α., προσδιόρισαν την πραγματική αξία του εδάφους του άνω ακινήτου κατά το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης, αντίστοιχα στα ποσά των 3.500 ευρώ και 375,00 ευρώ ανά τμ. Οι αιτούντες επικαλούνται και προσκομίζουν : α) την ως άνω τεχνική έκθεση Θ. Τ. του Δ., πιστοποιημένου εκτιμητή, στην οποία αυτός προσδιορίζει την αξία του εδάφους του επιδίκου με βάση την υπολειμματική μέθοδο, στο ποσό των 3.500 ευρώ ανά τμ, εκτίμηση η οποία κατά τα προαναφερόμενα δεν αποτελεί πρόσφορο αποδεικτικό στοιχείο, διότι αφορά σε μη ομοειδή ακίνητα (άρτια /αι οικοδομήσιμα οικόπεδα), ενώ το επίδικο ουδέποτε απετέλεσε παρόμοιο ακίνητο, αλλά αντίθετα ήταν αρχικά αγρός που εξελίχθηκε σε χώρους πρασίνου, χωρίς ποτέ να ενταχθεί στο σχέδιο πόλης ως οικόπεδο και β) την από 14-9- 2017 τεχνική έκθεση του Ν.

Τ., πολιτικού μηχανικού, στην οποία αναφέρεται ότι η περιοχή του απαλλοτριουμένου ακινήτου ήταν πάντοτε στρατόπεδο και ότι ουδέποτε υπήρξε οικιστική ανάπτυξη και ως εκ τούτου δεν είναι δυνατή η εκτίμηση της αξίας του βάσει του τρόπου της αντιπαροχής, πλην όμως, λαμβάνοντας υπόψη δύο αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (με αριθμούς 12472/2010 και 12743/2010) που καθόρισαν την αποζημίωση για άλλα ακίνητα εντός , του στρατοπέδου "…", στο ποσό των 2.500 ευρώ ανά τμ., προσδιορίζει την αξία του επιδίκου στο ποσό των 3.900 ευρώ, επειδή όπως αναφέρει το τελευταίο βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση σε σχέση με τα ακίνητα των ως άνω δύο αποφάσεων.

Ο πρώτος των καθ' ων Δήμος Καλαμαριάς, επικαλείται και προσκομίζει την από 3-11-2017 τεχνική έκθεση της Σ. Α., πιστοποιημένης εκτιμήτριας, στην οποία αυτή προσδιορίζει την αξία του εδάφους του επιδίκου, με βάση τον παραπάνω χαρακτήρα αυτού, τον μέσο συντελεστή δόμησης της περιοχής του στρατοπέδου "…", σε συνδυασμό με την αντικειμενική αξία και τον ΣΔ των γειτονικών άρτιων και οκοδομήσιμων οικοπέδων επί της οδού…, στο ποσό των 375,00 ευρώ ανά τμ.

Περαιτέρω, οι αιτούντες επικαλούνται και προσκομίζουν ως συγκριτικά στοιχεία τις υπ' αριθμ. 12472 και 12473/2010 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με τις οποίες προσδιορίστηκε, ύστερα από αιτήσεις τρίτων, ιδιοκτητών άλλων ακινήτων εντός του στρατοπέδου "…", η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης σε 2.500 ευρώ ανά τμ εδάφους.

Κατά την εκδίκαση των αιτήσεων ο καθ' ου η αίτηση Δήμος Καλαμαριάς είχε ασκήσει ανταίτηση, με την οποία ζητούσε να προσδιοριστεί η προσωρινή τιμή μονάδας σε 840,00 ευρώ ανά τμ. Ο και ήδη καθ' ου, Δήμος Καλαμαριάς παρέλειψε δια των αρμοδίων οργάνων του να ασκήσει αίτηση για τον προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, εξαιτίας δε της παράλειψής του αυτής κατέστη η ως άνω προσωρινή τιμή οριστική, αφού παρήλθαν οι νόμιμες προθεσμίες, για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, μετά την κοινοποίηση σ' αυτόν των ανωτέρω αποφάσεων στις 24-5-2013, και στη συνέχεια κατέβαλε τις αποζημιώσεις εντάσσοντας τη σχετική δαπάνη σε πίνακα καταβολής ληξιπρόθεσμων χρεών.

Στην ενέργεια δε αυτή (της καταβολής) προέβη, έχοντας ήδη κατά τα άνω απολέσει την προθεσμία άσκησης αίτησης για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, όχι εκουσίως αλλά κατόπιν κοινοποίησης σε αυτόν των 12.090 και 12.091/2013 διαταγών πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Η εξόφληση των αποζημιώσεων όχι συναινετικά, αλλά αφού κατέστησαν ληξιπρόθεσμες οφειλές, δεν συνιστά δεσμευτικό για το δικαστήριο κριτήριο της αξίας του επιδίκου, εφόσον ο καθ' ου η αίτηση - ανταιτών δεν αποδέχεται την αξία που ορίστηκε με τις ανωτέρω αποφάσεις ως πραγματική, αλλά αντιθέτως ασκεί ανταίτηση, ζητώντας τον ορισμό της αποζημίωσης στο κατά πολύ μικρότερο ποσό των 350,00 ευρώ ανά τμ.

Σε κάθε δε περίπτωση, οι ως άνω αποφάσεις δεν αποτελούν κατά την κρίση του Δικαστηρίου πρόσφορα στοιχεία, γιατί ο κρίσιμος χρόνος αυτών (9-2-2010) απέχει πάνω από επτά έτη από τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο (13-11-2017), κατά το μεσολαβήσαν δε χρονικό διάστημα η τιμή αυτή έχει υποστεί περαιτέρω μείωση, μετά την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης και των τρεχουσών συνθηκών (υπερφορολόγηση), που καθιστούν ασύμφορη την αγορά γης, πόσο μάλλον γης που, ενώ είναι είναι ενταγμένη σε αστικό περιβάλλον, δεν μπορεί να οικοδομηθεί ως οικόπεδο.

Ο πρώτος των καθ' ων Δήμος Καλαμαριάς, επικαλείται και προσκομίζει τις υπ' αριθμ. 1746/2015, 1747/2015, 1748/2015, 1749/2015 και 1750/2015, αποφάσεις του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης,, με τις οποίες καθορίστηκε η τιμή μονάδος αποζημίωσης άλλων ακινήτων εντός του στρατοπέδου "…", στο ποσό των 400,00 ευρώ ανά τμ" με κρίσιμο χρόνο την 20-2- 2015,[τιμή που κατέστη οριστική], οι οποίες (αποφάσεις) αποτελούν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, ενόψει και του κρίσιμου ως άνω χρόνου, που απέχει κατά δύο έτη περίπου από τον κρίσιμο εν προκειμένω, ενώ επί πλέον το απαλλοτριούμενο ακίνητο των αιτούντων βρίσκεται σε πιό προνομιακή θέση, δεδομένου ότι τα ως άνω ακίνητα στα οποία αφορούν οι εν λόγω αποφάσεις βρίσκονται περίπου στο κέντρο του στρατοπέδου "…", ενώ το επίδικο εκτείνεται κατά μήκος της οδού … και σε ελάχιστη απόσταση από αυτήν, η οποία οδός αποτελεί κεντρικό δρόμο της περιοχής που συνδέει το κέντρο τη Καλαμαριάς με την παράκτια ζώνη και την παραλιακή οδό ….

Εξάλλου, δεν προσκομίζονται, από τους διαδίκους συμβολαιογραφικά συμβόλαια αγοραπωλησίας ακινήτων στην επίμαχη περιοχή, που Βα αποτελούσαν ικανά κριτήρια για την εκτίμηση της αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων. Με βάση το σύνολο όλων όσων προαναφέρθηκαν και ύστερα από τη στάθμιση όλων των αποδεικτικών μέσων, κρινόμενα με βάση τη χρονική, ποιοτική και τοπική προσφορότητά τους, και αφού εκ νέου επισημανθεί ότι, η απαλλοτριωθείσα έκταση, ήταν αρχικά αγρός (άμπελος), που εξελίχθηκε σε χώρους πρασίνου στους οποίους απαγορευόταν ανέκαθεν και εξακολούθησε να απαγορεύεται η ανοικοδόμηση, χωρίς ποτέ να ενταχθεί στο σχέδιο πόλης ως οικόπεδο, επιτρεπόμενης μόνο της δόμησης με ειδικές χρήσεις κυρίως κοινωφελούς χαρακτήρα κατά τα αναλυτικά αναφερόμενα παραπάνω περιστατικά, σε συνδυασμό και τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, που αυτεπαγγέλτως λαμβάνονται υπόψη (άρθρο 336 παρ.4 του ΚΠολΔ), κρίνεται, σε αρμονία με τα όσα διαλαμβάνονται στο IV μέρος της μείζονος σκέψης, για τα κριτήρια που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του προκειμένου να καθορίσει την τιμή μονάδας αποζημίωσης από απαλλοτρίωση, ότι η πραγματική αξία του επίδικου απαλλοτριωθέντος ακινήτου, κατά το χρόνο της παρούσας συζήτησης (13-11-2017), που, όπως ήδη λέχθηκε είναι ο κρίσιμος χρόνος για τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, η οποία (πραγματική αξία) καλύπτει πλήρως την οφειλόμενη στους δικαιούχους αιτούντες αποζημίωση και επιτρέπει την αντικατάσταση του απαλλοτριωθέντος κτήματος με άλλο ισάξιο, σύμφωνα και με τη συνταγματική επιταγή (άρθρο 17 παρ. 2 εδ, α του Συντάγματος), χωρίς να ληφθεί υπόψη, ανατίμηση ή υποτίμηση του ακινήτου, που επήλθε μετά την απαλλοτρίωση και οφείλεται σ' αυτήν ή την εξαγγελία της ή σε ενέργεια του ιδιοκτήτη του (άρθρο 17 παρ.3 του Συντάγματος και άρθρο 13 παρ. 2 του Ν 2882/2001- ΚΑΛΑ), υπολογιζόμενης, όμως, της ανατίμησης που επήλθε, μετά την απαλλοτρίωση, μέχρι το χρόνο της παρούσας συζήτησης, από λόγους άσχετους προς αυτήν ή την εξαγγελία της ή την κατασκευή του έργου, για το οποίο κηρύχθηκε ή τις ενέργειες του ιδιοκτήτη του (ΑΠ 357/2007, ΑΠ 781/2006 δημ.ΤΝΠ Νόμος), ανέρχεται, με τις κρατούσες, κατά τον παραπάνω κρίσιμο χρόνο, οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, που ως γεγονός πασίδηλο το Δικαστήριο λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη του, οι οποίες έχουν επιδεινωθεί σε υψηλό βαθμό κατά το διάστημα της τελευταίας επταετίας, εξαιτίας της υφιστάμενης οικονομικής κρίσης, με το ποσοστό της μείωσης των πραγματικών αξιών των ακινήτων, εξαιτίας της έλλειψης ζήτησης και ανοικοδόμησης, να βαίνει μεγαλύτερο κατά την τελευταία τριετία, λόγος που οδήγησε στην ισχύουσα από 21-5-2015, νομοθετική αναπροσαρμογή, προς το έλασσον, των αντικειμενικών αξιών, με την ΠΟΑ 1009/18-1-2016 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β 48/20-1-2016), που λήφθηκε μετά τις 4003/2014 και 4446/2015 αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικράτειας, στο ποσό των πεντακοσίων (500,00) ευρώ ανά τμ".

Ωστόσο από τις ως άνω παραδοχές της προσβαλλόμενης δεν προκύπτει, μετ' απολύτου σαφηνείας πότε ακριβώς και βάσει ποίου συγκεκριμένου διατάγματος κηρύχθηκε η ένδικη απαλλοτρίωση, έτσι ώστε περαιτέρω να καθίσταται βέβαιο ότι δεν λήφθηκε υπόψη τυχόν μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της, ενόψει μάλιστα του προβληθέντος από την αναιρεσείουσα ισχυρισμού περί του αντιθέτου.

Κατά το τρόπο αυτό το Εφετείο παρεβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων17 παρ. 1-3 του Συντάγματος και 13 παρ. 1 και 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ). Επομένως, κατ'αποδοχή ως βάσιμου του σχετικού πρώτου εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγου της αίτησης αναίρεσης και παρέλκουσας της έρευνας των λοιπών λόγων λόγω της επικάλυψης τους από την αναιρετική εμβέλεια αυτού, πρέπει να αναιρεθεί, ως προς την αναιρεσείουσα (και ήδη τον καθολικό διάδοχο της που κατά τα προεκτεθέντα υπεισήλθε στη θέση της), η προσβαλλομένη απόφαση κατά το κεφάλαιό της που αφορά στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως.

Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στον ως άνω καθολικό της διάδοχο, ενόψει της νίκης της (άρθρ. 495 παρ. 3 εδ.

ε' Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1.1.2016). Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί ο παρών πρώτος αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στην δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, κατά το νόμιμο αίτημα της τελευταίας, ο υπεισελθών στη θέση της κληρονόμος της οποίας κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ), μειωμένη όμως κατά το μέτρο του άρθρου 281 παρ. 2 του Ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ. 2007/2018 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ως προς την αναιρεσείουσα και κατά το διαλαμβανόμενο στο σκεπτικό της παρούσας κεφάλαιο αυτής.

Παραπέμπει την υπόθεση ως προς το κεφάλαιο αυτό προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στον υπεισελθόντα στη θέση της κληρονόμο της.

Καταδικάζει τον πρώτο αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας (και του ήδη υπεισελθόντος στη θέση της κληρονόμου της), τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Σεπτεμβρίου 2022.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ