Supreme Court partially allows appeal against insurance company regarding interest calculation errors on medical expenses.

Απόφαση 1437 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1437/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΝΩΣΙΣ ΑΑΕ", της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας για παράβαση νόμου, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. χας Κ. Σ., το γένος Α. Κ. και 2) Α. - Β. Σ. του Κ., κατοίκων ..., ως κληρονόμων του αρχικού διαδίκου Κ. Σ. του Α., που απεβίωσε στις 29-11-2011, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Βάια Στεργιοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-1-2007 αγωγή του ήδη αποβιώσαντος Κ. Σ. του Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάστηκε με τις από 3-3-2008 και 12-9-2008 παρεμπίπτουσες αγωγές των ασφαλιστικών εταιριών "... ΕΝΩΣΙΣ ΑΑΕ" και "... ΕΝΩΣΗ ΑΕΓΑ", αντίστοιχα. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2721/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 983/2013 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27-8-2014 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς διάβασε την από 10-11-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 27-8-2014 αιτήσεως για αναίρεση της 983/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, ως προς το δεύτερο λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ως προς το Επικουρικό Κεφάλαιο. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 25 παρ. 4 του Π.Δ. 237/1986, από την ημερομηνία που η ασφαλιστική επιχείρηση κηρύσσεται σε κατάσταση πτωχεύσεως ή ανακαλείται η άδεια λειτουργίας της για παράβαση νόμου, το Επικουρικό Κεφάλαιο υπεισέρχεται αυτοδίκαια στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της ασφαλιστικής επιχείρησης που πηγάζουν από ασφαλιστικές συμβάσεις του κλάδου αστικής ευθύνης από χερσαία οχήματα. Εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται χωρίς άλλο από το Επικουρικό Κεφάλαιο. Εξάλλου, σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας λειτουργίας του ασφαλιστή μετά τη συζήτηση της υποθέσεως στο Εφετείο και πριν εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση δεν υπάρχει στάδιο συνεχίσεως της δίκης με διάδικο το Επικουρικό Κεφάλαιο στη θέση του ασφαλιστή, η άδεια λειτουργίας του οποίου ανακλήθηκε.

Συνεπώς το δεδικασμένο που θα παραχθεί από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης κατά του ασφαλιστή, σύμφωνα με το άρθρο 325 περ. 2 ΚΠολΔ, θα δεσμεύει και το Επικουρικό Κεφάλαιο, ως ειδικό διάδοχο αυτού. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού εσωτερικού δικαίου. Ο κανόνας παραβιάζεται και όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ έπρεπε. Στην προκειμένη περίπτωση, επί της από 29-1-2007 αγωγής του Κ. Σ. κατά των Ι. Κ., Δ. Β. και της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... ΕΝΩΣΗ Α.Α.Ε." εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (αρ. 983/2013), η οποία δέχτηκε την αγωγή κατά ένα μέρος και επιδίκασε στον ενάγοντα, για τον τραυματισμό που υπέστη σε τροχαίο ατύχημα, ποσό 82.334,88 ευρώ για αναλώσιμα ιατρικά προϊόντα και αμοιβή αποκλειστικής νοσοκόμας σε βάρος και των τριών εναγομένων και επιπλέον ποσό 50.938,70 ευρώ κατά των δύο πρώτων εναγομένων για την ίδια αιτία.

Μετά τη συζήτηση της υποθέσεως αυτής στο Εφετείο, που έλαβε χώρα την 21-2-2013, και πριν την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, που έγινε την 1-11-2013, ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας της ως άνω ασφαλιστικής εταιρείας για παράβαση του νόμου, με την υπ’ αριθμ. 84/1/16-7-2013 (ΦΕΚ 1751/17-7-2013 τ. Β’ ) απόφαση της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων (ΕΠΑΘ) της Τραπέζης της Ελλάδος, οπότε στη θέση της ασφαλιστικής εταιρείας υπεισήλθε το Επικουρικό Κεφάλαιο ως προς το σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της. Στο χρόνο που συνέβη η υπεισέλευση αυτή όμως δεν υφίστατο στάδιο συνεχίσεως της δίκης με διάδικο το Επικουρικό Κεφάλαιο, ώστε να μπορεί να προβάλλει αυτοτελείς ισχυρισμούς, ιδίως εκείνους που δεν ερευνώνται αυτεπαγγέλτως, όπως ο ισχυρισμός από το άρθρο 19 παρ. 5 Π.Δ. 237/1986, κατά το οποίο η αποζημίωση του Επικουρικού Κεφαλαίου περιορίζεται στη συμπλήρωση του ποσού που υποχρεούται να καταβάλει ασφαλιστικό ταμείο ή άλλος οργανισμός κοινωνικής ασφάλισης για την αυτή αιτία στο ζημιωθέντα.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο το Εφετείο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τα άρθρα 25 παρ. 4, 19 παρ. 1, 2 και 5 του ν. 489/76 (Π.Δ. 237/1986), πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

2. Κατά το άρθρο 346 ΑΚ ο οφειλέτης χρηματικής οφειλής, και αν δεν είναι υπερήμερος, οφείλει νόμιμους τόκους αφότου επιδόθηκε η αγωγή για το ληξιπρόθεσμο χρέος. Από τη διάταξη αυτή σαφώς συνάγεται ότι αν η αγωγή επιδοθεί πριν καταστεί η χρηματική οφειλή ληξιπρόθεσμη και απαιτητή οι νόμιμοι τόκοι δεν οφείλονται από την επίδοση της αγωγής, αλλά μόνο από το χρονικό διάστημα που η οφειλή καθίσταται ληξιπρόθεσμη.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, είναι και οι λόγοι της εφέσεως, που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης και συνεπώς η παραδοχή από το Εφετείο ανύπαρκτου λόγου εφέσεως ή η επανάκριση κεφαλαίου της αποφάσεως έξω από τα όρια της εφέσεως συνιστούν πλημμέλειες που εμπίπτουν στον προβλεπόμενο από την ανωτέρω διάταξη λόγο αναιρέσεως, εκτός αν πρόκειται για λόγο εφέσεως ή ισχυρισμούς που όφειλε να ερευνήσει και αυτεπαγγέλτως το δευτεροβάθμιο δικαστήριο (Ολ.ΑΠ 22/1995).

Στην προκειμένη περίπτωση, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχτηκε κατά ένα μέρος την από 29-1-2007 αγωγή (αριθ. κατ. 1083/2007) του αρχικού ενάγοντος Κ. Σ. και επιδίκασε μεταξύ άλλων και 176.970,85 ευρώ για ιατρικά προϊόντα και αναλώσιμα, καθώς και για αμοιβή αποκλειστικής νοσοκόμου, σε μηνιαίες δόσεις των 1.487,15 ευρώ, προκαταβαλλόμενες εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου μηνός και για χρονικό διάστημα από 1-2-2007 έως 31-12-2016, νομιμότοκα από την καθυστέρηση εκάστης μηνιαίας δόσης και μέχρι την εξόφληση.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε ότι το οφειλόμενο από τις ανωτέρω αιτίες ποσό ανέρχεται σε 98.046,97 ευρώ (δηλαδή 1.690,46 ευρώ επί 18 μήνες) για το διάστημα από 1-2-2007 έως 29-11-2011, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Από την επισκόπηση της από 29-3-2012 (αρ. κατ. 371/2012) εφέσεως των αναιρεσιβλήτων, που παραδεκτώς ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι αυτοί δεν προσέβαλαν με λόγο εφέσεως το κεφάλαιο των τόκων ως προς το χρόνο έναρξης αυτών, που κατά την πρωτόδικη απόφαση, αρχίζει από την καθυστέρηση εκάστης μηνιαίας δόσης και άρα δεν μεταβιβάστηκε το κεφάλαιο τούτο στο Εφετείο.

Κρίνοντας, συνεπώς, το Εφετείο ότι το ανωτέρω ποσό πρέπει να καταβληθεί με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, υπέπεσε στην πλημμέλεια της παρά το νόμο λήψης υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν, δηλαδή ανύπαρκτου λόγου εφέσεως, κατά το βάσιμο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ δεύτερο λόγο αναίρεσης. Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 1, 9 και 19 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο εσφαλμένα το Εφετείο επιδίκασε το ανωτέρω ποσό των 98.046,97 ευρώ σε κεφάλαιο εφάπαξ, χωρίς να δέχεται ότι υπάρχει σπουδαίος λόγος, κατά το άρθρο 930 εδ.

α’ και β’ ΑΚ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού το Εφετείο επιδίκασε εφάπαξ το ανωτέρω ποσό, επειδή, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, οι μηνιαίες δόσεις μέχρι 29-11-2011 είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και ειδικότερα κατά το κεφάλαιο των τόκων επί των μελλοντικών μηνιαίων δαπανών του ενάγοντος για αμοιβή αποκλειστικών νοσοκόμων και αγορά αναλώσιμων ιατρικών προϊόντων.

Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε και προτάσεις (άρθρο 176 και 183 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 983/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, κατά το κεφάλαιο που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση, μόνο κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον, που δίκασε προηγουμένως.

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ. Και

Διατάζει να επιστραφεί στο αναιρεσείον το παράβολο που κατέθεσε.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Δεκεμβρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ