Supreme Court allows appeal against expropriation compensation order due to failure to distinguish absent owners' properties.

Απόφαση 1437 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1437/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ1, κατοίκου ..., 2) Χ2, κατοίκου ..., 3) Χ3, κατοίκου ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 4) Δήμου Μαργαριτίου Θεσπρωτίας Δημοτικού Διαμερίσματος Μαζαρακιάς, που εδρεύει στο Μαργαρίτη και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 16/12/2003 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος και την από 31/1/2004 αίτηση προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Κερκύρας και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκε η 153/2004 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 15/10/2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 14/5/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Για το παραδεκτό της ένδικης αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου προσκομίζεται κεκυρωμένο αντίγραφο της 46/2005 θετικής γνωμοδότησης του αρμόδιου τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για το παραδεκτό αυτής και των λόγων της, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν 2298/1995, όπως αυτό ισχύει.

ΙΙ. Από τις προσκομιζόμενες με επίκληση ..., ... και ... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Θεσπρωτίας ..., και ... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Πρέβεζας ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο της 23-5-2008, καθώς και βεβαίωση (υπ' αριθμ πρωτ 186/27-5-2008) της Γραμματέως του Αρείου Πάγου ότι η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε νόμιμα από το πινάκιο για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσίβλητους. Οι τελευταίοι δεν εμφανίστηκαν κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσαν δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και, επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν όλοι οι διάδικοι παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

ΙΙΙ. Από τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 2, 4, και 5 του Ν 2882/2001 Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων προκύπτει ότι ο καθού η αίτηση για τον προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης των απαλλοτριωθέντων ακινήτων μπορεί να ασκήσει αντίθετη αίτηση, είτε με την κατάθεση και επίδοση αυτοτελούς δικογράφου, είτε με τις προτάσεις που πρέπει με την ποινή του απαραδέκτου να κατατεθούν πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης.

Για τους διαδίκους που δεν είναι παρόντες κατά την εκδίκαση της υπόθεσης ως προς τους οποίους η συζήτηση προχωράει σαν να ήταν παρόντες, εφόσον δεν είναι δυνατόν να υποβάλουν αίτηση ή ανταίτηση λόγω της απουσίας τους, καθώς και για τους διαδίκους που δεν υπέβαλαν ανταίτηση παρότι ήταν παρόντες, δεν μπορεί να καθοριστεί από το εφετείο οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης μεγαλύτερη από εκείνη που καθορίστηκε προσωρινά από το μονομελές πρωτοδικείο, η οποία καθίσταται οριστική και δεν μπορεί να αυξηθεί (ΑΠ 1134/2003, ΑΠ 492/2003).

Περαιτέρω, σύμφωνα με τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αδίκαστη αίτηση, αποτελεί δε ο λόγος αυτός τη λογική συνέπεια της ισχύος του συστήματος της συζητήσεως (άρθρο 106 ΚΠολΔ) στο δικονομικό μας δίκαιο.

Έτσι στην προαναφερόμενη περίπτωση αν το εφετείο καθορίσει ως προς του απόντες διαδίκους που εκ του πράγματος δεν άσκησαν ανταίτηση οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης μεγαλύτερη από αυτή που είχε ορίσει το μονομελές πρωτοδικείο ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης από τον αρ. 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δίκασε Α) την από 16 Δεκεμβρίου 2003 αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου ενώπιον του Εφετείου Κερκύρας με την οποία ζητούσε να καθοριστεί οριστική τιμή μονάδας για τα ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν με την 725/21-11-2002 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Ηπείρου για τη κατασκευή-βελτίωση του τμήματος Πλαταριά-Καρτέρι της παραλιακής Εθνικής οδού Ηγουμενίτσας-Πρέβεζας, και την οποία έστρεφε κατά των αναφερομένων στην αίτηση ιδιοκτητών των απαλλοτριουμένων ακινήτων είκοσι συνολικά τον αριθμό.

Β) την από 31-1-2004 αίτηση της ... κατά του Ελληνικού Δημοσίου και την κυρία παρέμβαση του ..., που ασκήθηκε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο, καθώς και τις ανταιτήσεις που άσκησαν στο ακροατήριο με τις προτάσεις οι καθών η αίτηση που εμφανίστηκαν και παραστάθηκαν αμυνόμενοι επί της αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου.

Από αυτούς (καθών η αίτηση) ο δέκατος τέταρτος (Χ1), ο δέκατος πέμπτος (Χ2), ο δέκατος έκτος (Χ3) και ο δέκατος ένατος (Δήμος Μαργαριτίου Θεσπρωτίας, Δημοτικό Διαμέρισμα ...) δεν εμφανίστηκαν κατά τη δικάσιμο κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο και ακολούθησε η έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και επειδή είχαν κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, δικάστηκαν ερήμην και η συζήτηση προχώρησε σαν να ήταν παρόντες και αυτοί οι διάδικοι, οι οποίοι ως απόντες δεν άσκησαν ανταίτηση για να οριστεί τιμή μονάδας για τα ακίνητά τους (υπ' αριθμ ..., ..., ..., ..., ...

του Κτηματολογικού Πίνακα) μεγαλύτερη από αυτή που είχε οριστεί με την 299/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας μετά από αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση καθόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για όλα τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα μεγαλύτερη από αυτή που είχε ορίσει το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας, χωρίς να ξεχωρίσει τα ακίνητα των ανωτέρω απόντων διαδίκων (υπ' αριθμούς ..., ..., ..., ..., ...

του Κτηματολογικού Πίνακα), οι οποίοι αφού δεν εμφανίστηκαν και δεν παραστάθηκαν δεν υπέβαλαν ανταίτηση. Έτσι όμως το εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

IV. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τους αναιρεσίβλητους και καθόσον αφορά τα απαλλοτριωθέντα ακίνητά τους (..., ..., ..., ..., και ... του Κτημ. Πιν.) και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος, στο ίδιο Εφετείο Κερκύρας, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 153/2004 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος στο ίδιο Εφετείο Κερκύρας, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια τριακόσια (1300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ