Supreme Court dismisses appeal on traffic accident liability, upholding lower court's finding of exclusive fault by motorcyclist.

Απόφαση 1434 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1434/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Απριλίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "VICTORIA ΑΑΕΖ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Καρατζά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παππά και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/6/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 131/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 302/2007 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4/10/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου, ανέγνωσε την από 23/3/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη αμφοτέρων των λόγων αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 του Α.Κ., συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημείωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υποχρέου σε αποζημείωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συναφείας μεταξύ της παρανόμου συμπεριφοράς και της ζημίας.

Αιτιώδης συναφεία υπάρχει, όταν η παράνομος και υπαίτια συμπεριφορά του ευθυνομένου προσώπου ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε, κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε, ως αποδειχθέντα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορος αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, διότι είναι κρίση νομική, αναγομένη στην ορθή ή μη υπαγωγή, από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συναφείας.

Περαιτέρω, η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας, θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παραβάσεως και του επελθόντος αποτελέσματος.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε.

Κατά την διάταξη δε του άρθρου 559 αριθμ. 20 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση υπάρχει, όταν το δικαστήριο υπέπεσε σε διαγνωστικό λάθος (σε εσφαλμένη ανάγνωση), δηλαδή αν απέδωσε σε έγγραφο, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ.

Κ.Πολ.Δ., περιεχόμενο προφανώς διαφορετικό από το αληθινό και ακολούθως, στηριζόμενο σε αυτό ή μόνον σε αυτό, κατέληξε σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα. Δεν ιδρύεται, όμως, ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο συνεκτίμησε το έγγραφο με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα δηλαδή προέβη σε αποδεικτική αξιολόγησή του, και κατέληξε σε διαφορετικό συμπέρασμα από εκείνο, το οποίο θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων, ο οποίος προβάλλει τον λόγο της παραμορφώσεως εγγράφου.

Στην παρούσα περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, εδέχθη, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά, κατά το ενδιαφέρον εδώ μέρος των και ειδικότερα: "... Την 10-10-2002 και περί ώρα 16.00, ο εκκαλών, οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλο μοτοποδήλατό του, επί της δημοτικής οδού ...

με κατεύθυνση από ... προς τον συνοικισμό .... Την χρονική στιγμή, επί της οδού αυτής, με αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι από ... προς ..., εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, οδηγούμενο υπό του πρώτου των εφεσίβλητων, ιδιοκτησίας του ιδίου και ασφαλισμένου για τις προς τρίτους δι' αυτού ζημίες στην δευτέρα εφεσίβλητη.

Οι ανωτέρω κατευθύνσεις των δύο οχημάτων, προκύπτουν τόσο από τις καταθέσεις των εμπλεκομένων οδηγών των οχημάτων αυτών, όσο και από την κατάθεση του οδηγού του Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου Χ1 (εφεσίβλητου). Προφανώς, εξ αβλεψίας, του συντάξαντος το σχετικό σχεδιάγραμμα τροχαίου ατυχήματος αστυνομικού, αποτυπώνονται στο εν λόγω σκαρίφημά του, εντελώς αντίθετα με την ανωτέρω κατευθύνσεις των δύο οχημάτων.

Η οδός στο σημείο συγκρούσεως των δύο ως άνω οχημάτων, έχει πλάτος 4,80 μέτρα, ήτοι 2,40 μέτρα κατά κατεύθυνση, ελλείπει δε παντελώς διαγράμμιση της μέσης της οδού, διέρχεται δε εκ κατωκημένης περιοχής. Το υπ' αριθ. Κυκλ. ... αυτοκίνητο, εξερχόμενο εκ στροφής, εισήλθε και εκινείτο κατά το μεγαλύτερο μέρος του εντός του αντιθέτου ρεύματος κυκλοφορίας καταλαμβάνοντας μεγάλο τμήμα αυτού, με μεγάλη κατά τις περιστάσεις ταχύτητα, με αποτέλεσμα να επιπέσει επί του κανονικώς κινουμένου εντός του ρεύματος πορείας του μοτοποδηλάτου.

Τα ανωτέρων προκύπτουν με σαφήνεια εκ του σχεδιαγράμματος του τμήματος τροχαίας που φέρει το σημείο συγκρούσεως εντός του ρεύματος πορείας του μοτοποδηλάτου, αφού το σημείο αυτό, απέχει 1,80 μέτρα από το άκρο δεξιό της οδού εκ του ρεύματος πορείας προς συνοικισμό ..., ήτοι του ρεύματος πορείας όπου εκινείτο το μοτοποδήλατο.

Ως προς το σημείο συγκρούσεως των δύο οχημάτων που αποτυπώνεται στο σχεδιάγραμμα δεν υπήρξε αμφισβήτηση εκ μέρους των διαδίκων. Το γεγονός ότι το ... ΙΧΦ αυτοκίνητο εκινείτο κατά το μεγαλύτερο τμήμα του εντός του αντιθέτου ρεύματος πορείας επιβεβαιώνεται και εκ του ότι το εν λόγω όχημα χτύπησε το μοτοποδήλατο με το εμπρόσθιο δεξιό μέρος του στο ύψος του εμπροσθίου δεξιού φανού, Ο οδηγός του μοτοποδηλάτου βλέποντας το αντιθέτως κινούμενο όχημα να εισέρχεται στο ιδικό του ρεύμα πορείας κατά το μεγαλύτερο μέρος του προσπάθησε να αποφύγει τη σύγκρουση με κίνηση προς τα αριστερά, γιατί από δεξιά δεν είχε τη δυνατότητα διαφυγής λόγω υπάρξεως πλατφόρμας σταθμευμένης, πλην όμως λόγω του αιφνίδιου και της μικρής απόστασης που είχε, δεν κατέστη δυνατή η αποφυγή της σύγκρουσης.

Εξ αυτής της συγκρούσεως, ο οδηγός του μοτοποδηλάτου εκτινάχθηκε εκ του οχήματος που οδηγούσε και κατέπεσε στην άσφαλτο, το δε μοτοποδήλατό του υπέστη εκτεταμένες φθορές και βλάβες. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι αποκλειστικός υπαίτιος του εν λόγω τροχαίου ατυχήματος, τυγχάνει ο πρώτος εφεσίβλητος (ήδη αναιρεσείων), καθόσον κινούμενος επί της εν λόγω και εντός κατοικημένης περιοχής είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα κατά τις περιστάσεις υπερβαίνουσα τα 50 χιλιόμετρα ωριαίως, εισήλθε δε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας..." Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο, κατά παραδοχή της εφέσεως, που είχε ασκηθεί από τον ενάγοντα-αναιρεσίβλητο, εξαφάνισε την πρωτόδικο απόφαση, η οποία είχε απορρίψει την αγωγή αυτού, και εδέχθη κατά ένα μέρος αυτή.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, όσον αφορά στο ζήτημα της αποκλειστικής υπαιτιότητας του α' αναιρεσείοντος στην πρόκληση του ατυχήματος και επομένως της ελλείψεως υπαιτιότητας του ενάγοντος-α' αναιρεσιβλήτου στην επέλευση αυτού, δεν στέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Και τούτο, διότι, ως προς την οδηγική συμπεριφορά τούτου, που θεμελιώνει την έννοια της υπαιτιότητας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αυτής και του επελθόντος αποτελέσματος, διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την εφαρμογή των προαναφερομένων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, ενώ δεν συνιστά αντίφαση η περιεχομένη στο αναιρετήριο αιτίαση, εφ' όσον, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, το ρεύμα πορείας του μοτοποδηλάτου είχε πλάτος 2,40 μέτρα.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της ελλείψεως νομίμου βάσεως της αποφάσεως, λόγω ανεπαρκούς και αντιφατικής αιτιολογίας, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος. Περαιτέρω, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της παραμορφώσεως από το Εφετείο, του περιεχομένου του σχεδιαγράμματος και της εκθέσεως αυτοψίας της τροχαίας, περί του ατυχήματος.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο συνεκτίμησε τα ανωτέρω έγγραφα με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, ήτοι προέβη σε αποδεικτική αξιολόγησή του, και κατέληξε σε διαφορετικό συμπέρασμα από εκείνο, το οποίο θεωρούν ορθό οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι προβάλλουν τον λόγο της παραμορφώσεως των εγγράφων.

Κατόπιν τούτων, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-10-2007 αίτηση των Χ1 κ.λ.π., περί αναιρέσεως της 302/2007 αποφάσεως του εφετείου Ιωαννίνων.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ