Supreme Court dismisses appeal against family court judgment due to respondent's failure to appear at scheduled hearing.

Απόφαση 1430 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1430/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη - Εισηγητή, Χρήστο Τζανερρίκο και Γεώργιο Χριστοδούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Τ. του Σ., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Κωνσταντίνα Τσοκάνη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ε. Κ. του Δ., κατοίκου …, ως ασκούσας την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της Α.-Σ. Τ. και Σ. Τ., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21/3/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 234/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 399/2008 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14/7/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Θωμάς Γκατζογιάννης ανέγνωσε την από 4/9/2018 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την 4544/20-3-2018 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αγρινίου Β. Λ., την οποία προσκομίζει και επικαλείται ο αναιρεσείων, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 14-7-2008 αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου της 17-9-2018 και κλήση για να παραστεί κατά τη συζήτηση αυτής στην ορισθείσα δικάσιμο, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στην αναιρεσίβλητη.

Κατά την ως άνω δικάσιμο η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (21-10-2019). Η αναιρεσίβλητη, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως, δεν παρέστη κατά την ως άνω νομίμως ορισθείσα μετά την αναβολή δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε για συζήτηση, κατά τη σειρά της από το οικείο πινάκιο.

Επομένως, ενόψει του ότι δεν χρειαζόταν νέα κλήτευση της αναιρεσίβλητης για να εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, αφού η εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο της ορισθείσας νέας δικασίμου ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για εμφάνισή τους κατ' αυτή (άρθρο 226 παρ. 4 εδ. γ' και δ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το άρθρο 575 εδ.

β' του ίδιου Κώδικα), πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, να ερευνηθεί η υπόθεση παρά την απουσία αυτής. Με την κρινόμενη από 14-7-2008 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών που αφορούν διατροφή και επιμέλεια τέκνων, 399/2008 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Πατρών, η οποία απέρριψε την έφεση που είχε ασκήσει ο αναιρεσείων κατά της 234/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου.

Με την τελευταία απόφαση είχε γίνει εν μέρει δεκτή αγωγή της αναιρεσίβλητης, ως εκπροσώπου των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων και είχε υποχρεωθεί ο αναιρεσείων να καταβάλει ως διατροφή για κάθε ανήλικο τέκνο, το προσδιοριζόμενο στο διατακτικό της ποσό. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 παρ. 1 και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ η αγωγή, εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται στα άρθρα 118 ή 117, πρέπει να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν σύμφωνα με το νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα.

Αν λείπουν τα στοιχεία αυτά, το δικόγραφο της αγωγής είναι αόριστο. Η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ως παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος.

Αντίθετα, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 8 και 14 του ΚΠολΔ.

Ειδικότερα, ο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωση της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη.

Ο αναιρετικός αυτός έλεγχος γίνεται με βάση την κυριαρχική εκτίμηση του δικογράφου της αγωγής από το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 529/2015, ΑΠ 1233/2012). Εξάλλου, τα αναγκαία στοιχεία για την πληρότητα του δικογράφου της αγωγής, είναι συνάρτηση του εφαρμοζόμενου κανόνα δικαίου. Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 του ΑΚ προκύπτει ότι οι γονείς έχουν κοινή υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμα και αν τούτο έχει περιουσία, εφόσον όμως τα εισοδήματα από αυτήν ή από το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του.

Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρησή του και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και εν γένει εκπαίδευσή του. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση της υγείας τού δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου.

Από τα ανωτέρω, σε συνδυασμό και με το άρθρο 216 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, για το ορισμένο της αγωγής διατροφής σε χρήμα ανήλικου τέκνου, λόγω διάστασης ή λύσης του γάμου των γονέων του, πρέπει, εκτός των άλλων, να εκτίθεται στο δικόγραφο αυτής η έλλειψη εισοδημάτων του ανήλικου και η αδυναμία του να εργασθεί.

Ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την, εκ του αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι, αν και στην ένδικη αγωγή δεν αναφέρεται ότι τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων στερούνται προσοδοφόρου περιουσίας και εισοδήματος από οποιαδήποτε πηγή και ότι αδυνατούν να εργαστούν και να ασκήσουν βιοποριστικό επάγγελμα, και, συνεπώς, ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες διατροφής τους, δέχθηκε ως ορισμένη την αγωγή, θεωρώντας ότι, μόνο τα λοιπά στοιχεία που εκτίθενται στο δικόγραφο, είναι αρκετά, κατά το άρθρο 1486 ΑΚ, για τη θεμελίωση του αγωγικού δικαιώματος, και με την κρίση του αυτή απέρριψε το σχετικό λόγο της έφεσης με τον οποίο είχε προτείνει τον περί της αοριστίας της αγωγής ισχυρισμό.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το παραδεκτά επισκοπούμενο (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) δικόγραφο της από 21-3-2005 αγωγής, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η αναιρεσίβλητη άσκησε αυτήν με την ιδιότητα του γονέα με τον οποίο διαμένουν τα δύο ανήλικα τέκνα αυτής και του αναιρεσείοντος και ασκεί την επιμέλεια αυτών και ζήτησε να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων πατέρας τους να καταβάλλει για λογαριασμό τους διατροφή σε χρήμα για δύο χρόνια από την επίδοση της αγωγής.

Στην αγωγή εκτίθενται όλα τα στοιχεία που θεμελιώνουν την αξίωση και ειδικότερα η αδυναμία των τέκνων να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες διατροφής τους από δικά τους εισοδήματα, δοθέντος ότι αδυνατούν να εργαστούν λόγω της αναφερόμενης ανηλικότητάς τους, δεδομένου ότι διανύουν κατά την άσκηση της αγωγής το δέκατο τέταρτο και δέκατο έτος της ηλικίας τους, αντίστοιχα, όπως προκύπτει ευθέως εκ της αναφοράς των ετών γέννησης αυτών και αφετέρου λόγω έλλειψης εισοδημάτων από οποιαδήποτε πηγή, συναγομένης της προϋποθέσεως αυτής εκ της διαλαμβανόμενης επιδίκασης, με τις αναφερόμενες δικαστικές αποφάσεις, διατροφής για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων κατά το, από το έτος 2001 και εφεξής, χρονικό διάστημα.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο που δίκασε, με το να δεχθεί ότι η περί διατροφής των ανήλικων τέκνων, κατά του αναιρεσείοντος πατέρα τους, αγωγή περιέχει όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την πληρότητά της και είναι ορισμένη, δεν υπέπεσε στην εκ του αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, αφού δεν αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από όσα απαιτούνται κατά την προαναφερόμενη διάταξη για τη θεμελίωση της αξίωσης διατροφής.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, ως προς την προβαλλόμενη ως άνω πλημμέλεια, είναι, κατά το μέρος τούτο, αβάσιμος. Περαιτέρω, ο ίδιος λόγος κατά τις αιτιάσεις εκ των αρ. 8 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος, ως εντελώς αόριστος, διότι η απλή μνεία μόνον των αριθμών αυτών του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που προβλέπουν τους σχετικούς αναιρετικούς λόγους και η επανάληψη, σχετικά με τον πρώτο τούτων του κειμένου της διάταξης, δεν αρκεί για την ίδρυση αυτών (ΑΠ 1126/2015), ο δε αναιρεσείων δεν προσδιορίζει στο δικόγραφο τα αναγκαία στοιχεία, που, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτών των περιπτώσεων, απαιτούνται για να στοιχειοθετηθούν οι, στηριζόμενοι σ' αυτές, συγκεκριμένοι λόγοι αναίρεσης.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά ή όταν δεν εκτίθεται στην απόφαση, ούτε γενικώς, από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε το δικαστήριο την απόδειξη γι' αυτά (ΑΠ 39/2010, ΑΠ 1/2008), δεν απαιτείται όμως η απόφαση να αξιολογεί ειδικώς τα επιμέρους αποδεικτικά μέσα, ούτε να αναφέρει από ποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο αποδείχθηκε κάθε επιμέρους παραδοχή του, ούτε να προσδιορίζει τι προκύπτει από κάθε αποδεικτικό μέσο και ποιον ισχυρισμό στηρίζει (ΑΠ 1092/2015).

Εφόσον συνεπώς προκύπτει από την απόφαση ότι το δικαστήριο άντλησε την κρίση του από αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά προσκομίσθηκαν με επίκληση, δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης, ούτε βέβαια ελέγχεται με το λόγο αυτό η ορθότητα του αποδεικτικού πορίσματος, στο οποίο το δικαστήριο κατέληξε και ως προς το οποίο η κρίση του είναι γενικώς ανέλεγκτη αναιρετικά, εκτός και αν πρόκειται για ανεπάρκεια ή ασάφεια των αιτιολογιών της απόφασης, οπότε ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 165/2016, ΑΠ 451/2014).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η, από το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο ως προς το ζήτημα των μηνιαίων εισοδημάτων του υπόχρεου στη διατροφή των ανήλικων τέκνων αναιρεσείοντος, δηλαδή πράγματος που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δέχθηκε ότι αυτά ανέρχονται στο ποσό των 2500 ευρώ τουλάχιστον, χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο με βάση το οποίο να προσδιορίζονται στο ανωτέρω ποσό, ενώ, με βάση το συνολικό αποδεικτικό υλικό, έπρεπε να προσδιορίσει αυτά στο ποσό των χιλίων ευρώ. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο προς σχηματισμό της δικαστικής του κρίσης και του αποδεικτικού του πορίσματος προέβη στην εκτίμηση του συνόλου των επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων που μνημονεύει και ειδικότερα της κατάθεσης της μάρτυρα που εξετάστηκε, της ανωμοτί κατάθεσης του αναιρεσείοντος και όλων των εγγράφων που νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι και συνεπώς στις παραδοχές του δεν κατέληξε χωρίς απόδειξη.

Κατ' ακολουθία, πρέπει να απορριφθεί η από 14-7-2008 αίτηση για αναίρεση της 399/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών. Δικαστικά έξοδα δεν θα επιδικαστούν δεδομένου ότι η αναιρεσίβλητη που νίκησε δεν εμφανίστηκε στη δίκη και δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-7-2008 αίτηση του Σ. Τ. του Σ. για αναίρεση της 399/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Απριλίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

(Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου)

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Δεκεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ