142/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 142 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 142/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Ζέρβα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Χατζόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-11-1998 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 149/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 556/2001 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Κατά της ανωτέρω εφετειακής απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης και εκδόθηκε η 1356/2002 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Θεσσαλονίκης. Το Εφετείο Θεσσαλονίκης εξέδωσε την 2892/2003 απόφαση, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21-8-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 21-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τα άρθρα 24 παρ.1 εδ α περ.ββ και 155 παρ.1 του Αγροτικού Κώδικα (β.δ. 29.10/6.12.1949),οι διατάξεις του δευτέρου των οποίων διατηρήθηκαν σε ισχύ με το άρθρο 62 παρ.2 του ν.δ. 2185/1952 ως προς τα κτήματα της τέως Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ), δικαίωμα γεωργικής αποκατάστασης έχουν, μεταξύ άλλων, και "οι χήρες καλλιεργητών μετ' ανηλίκων αρρένων ή αγάμων θηλέων τέκνων".

Σύμφωνα δε με την ερμηνευτική διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 24 του Αγροτικού Κώδικα(άρθρο 52 περ.1 ν. 6448/1935) η αληθής έννοια της ανωτέρω περίπτωσης είναι ότι, ο παραχωρούμενος κλήρος σε χήρα καλλιεργητή "μετ' ανηλίκων αρρένων ή μετ' ενήλικων αγάμων θήλεων τέκνων" παραχωρείται κατ' ισομοιρία σ' αυτήν και τα τέκνα της, ο καθορισμός των μετά χήρας καλλιεργητού συναποκατασταθέντων τέκνων μπορεί να γίνει και με απόφαση του Υπουργού Γεωργίας(άρθρο 77 παρ.2 ν.δ. 2185/1952).Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ.1 περ.

α, 2 και 3 του ν.1189/1972, "περί εκδόσεως οριστικών τίτλων κυριότητος των κατά τας διατάξεις της Αγροτικής Εποικιστικής Νομοθεσίας αποκατασταθέντων κληρούχων απάντων των αγροκτημάτων και Συνοικισμών", από την έναρξη ισχύος του εν λόγω ν. δ/τος, ήτοι από 28.6.1972, σύμφωνα με το άρθρο 17 αυτού, η κυριότητα των κατά τις διατάξεις της εν γένει εποικιστικής νομοθεσίας παραχωρηθέντων και παραχωρούμενων ατομικών κλήρων (γαιών και οικοπέδων), περιέρχεται, εάν μεν πρόκειται περί κλήρων μη παραμεθορίων περιοχών, αυτοδικαίως από την κύρωση της οριστικής διανομής, στους εγγεγραμμένους στους κτηματολογικούς πίνακας της οριστικής διανομής δικαιούχους τούτων (φυσικά πρόσωπα) ή τους νέους τούτους, μετά την οριστική διανομή από μεταβολή, συνεπεία γενομένων νόμιμων διοικητικών πράξεων ως προς το πρόσωπο των δικαιούχων τούτων, εάν δε πρόκειται για κτήματα, των οποίων η οριστική διανομή κυρώθηκε με τους νόμους 4857/1930 και 5496/1932, με αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας, βάσει των ισχυουσών διατάξεων του Αγροτικού Κώδικα πριν την έναρξη ισχύος του α.ν. 1722/1939,στους εγγεγραμμένους ως κληρούχους(φυσικά πρόσωπα) στο κυρωθέν κτηματολόγιο ως δικαιούχους τούτων, από την έναρξη ισχύος του α.ν. 1722/1939.Μεταβολές που επήλθαν στο κτηματολόγιο των οριστικών διανομών που κυρώθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του α.ν. 1722/1939,κατ'εφαρμογή νόμιμων αποφάσεων της Διοίκησης, θεωρούνται έγκυρες, τα δε πρόσωπα υπέρ των οποίων έγινε η μεταβολή αποκτούν την κυριότητα του κλήρου τους από την έναρξη ισχύος του α.ν. 1722/1939.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 9 παρ.1εδ α, περ.α,β και εδ.γ του αυτού ν.δ/τος 1189/1972 "Μετά την κύρωσιν της οριστικής διανομής, ο οικείος Νομάρχης ή το περί ού το άρθρον 3 του παρόντος Τοπικόν Συνεργείο,ν δι' αποφάσεώς του προβαίνει εις την διόρθωσιν των κτηματολογικών στοιχείων αυτής εις τας κάτωθι περιπτώσεις :

α) συνεπεία αμετακλήτου δικαστικής αποφάσεως, β) συνεπεία αντικειμένης εις τον νόμον ή εσφαλμένης καταχωρίσεως, εφόσον το τελευταίον τούτο προκύπτει κατ' αναμφισβήτητον τρόπον εκ της όλης απαλλοτριωτικής διαδικασίας....... Η απόφασις αύτη ομού μετά του διαγράμματος, αποτελεί τίτλον δεκτικόν μεταγραφής και κοινοποιείται απαραιτήτως εις τον αρμόδιον μεταγραφοφύλακα προς ανάλογον διόρθωσιν της γενομένης μεταγραφής του τίτλου ".Κατά την παραγρ. 2 του αυτού άρθρου (όπως η διάταξη αυτή τροποποιήθηκε με την παραγρ. 2 του άρθρ. 2 του ν.δ. 174/1974), "Μετά την μεταγραφήν των μέχρι της δημοσιεύσεως του παρόντος εκδοθέντων οριστικών τίτλων κυριότητος (παραχωρητηρίων) ως και των εφεξής κατ' εφαρμογήν του παρόντος εκδιδομένων, επιτρέπεται η διόρθωσις ή ακύρωσις τούτων εις τας κάτωθι περιπτώσεις :

α) ........ ε) επί των α, β, περιπτώσεων της προηγουμένης παραγράφου". Η αρμοδιότητα για την ως άνω διόρθωση ή ακύρωση των οριστικών τίτλων κυριότητας (παραχωρητηρίων) ανατέθηκε αρχικώς, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 9 του ν.δ/τος 1189/1972, στα κατά τόπους Ειρηνοδικεία, κατόπιν, όμως, της τροποποίησης του άρθρου αυτού με το άρθρο 2 του ν.δ/τος 174/1974 , η αρμοδιότητα αυτή ανατέθηκε, ειδικώς για τις περιπτώσεις α' και γ' της εν λόγω παραγράφου 2, στον οικείο Νομάρχη, τέλος δε, μετά την αντικατάσταση της παραγράφου 3 του ως άνω άρθρου 2 του ν.δ/τος 174/1974 με το άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 1644/1986, "η διόρθωση, συμπλήρωση ή ακύρωση των οριστικών τίτλων κυριότητος γίνεται σε κάθε περίπτωση με απόφαση του οικείου Νομάρχη".

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι, από την έναρξη ισχύος τους ως άνω ν.δ 1189/1972, α) ο οικείος Νομάρχης έχει αρμοδιότητα να προβαίνει, με απόφασή του, στη διόρθωση των κτηματολογικών στοιχείων οριστικής διανομής, η οποία κυρώθηκε μέχρι την έναρξη ισχύος του ν.δ. 1722/1939,σε περίπτωση αντικειμένης στο νόμο ή εσφαλμένης καταχώρησης στο κτηματολόγιο ,εφόσον το τελευταίο τούτο προκύπτει κατ' αναμφισβήτητο τρόπο από την απαλλοτριωτική διαδικασία, β)ότι τα πρόσωπα υπέρ των οποίων έγινε η μεταβολή αποκτούν αυτοδικαίως την κυριότητα του κλήρου από την έναρξη ισχύος του α.

ν. 1722/1939, και γ) ότι μεταξύ των λόγων που δικαιολογούν τη διόρθωση των κτηματολογικών στοιχείων κυρωθείσας οριστικής διανομής, αλλά και, περαιτέρω, τη διόρθωση ή ακύρωση μεταγραφέντος οριστικού τίτλου κυριότητας (παραχωρητηρίου) περιλαμβάνεται και η αντικειμένη στο νόμο ή εσφαλμένη καταχώριση, όταν - προκειμένου περί εσφαλμένης καταχώρησης - το σφάλμα προκύπτει κατά τρόπον αναμφισβήτητο από την όλη απαλλοτριωτική διαδικασία.

Ειδικότερα, σε περίπτωση διόρθωσης ή ακύρωσης μεταγραφέντος παραχωρητηρίου για τους ανωτέρω λόγους, δεν χωρεί νέα ουσιαστική εκτίμηση των προϋποθέσεων παραχώρησης, παρά μόνο είναι επιτρεπτή, όπως προκύπτει και από τις εισηγητικές εκθέσεις των ν.δ/των 1189/1972 και 174/1974, η μεταβολή των δικαιούχων προσώπων.

Εξάλλου, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 74 παρ.1,2,186 παρ.1,2,3 του Αγροτ. Κώδικα, όπως οι επιμέρους ρυθμίσεις αυτού ίσχυαν πριν την ισχύ του ν.δ. 1189/72, προκύπτει ότι, η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων κατατάσσει οριστικώς, με απόφασή της, τους δικαιούμενους γεωργικής αποκατάστασης, κατά παραπομπή δε του Υπουργού Γεωργίας,μετά από γνώμη του Συμβουλίου Εποικισμού, αναθεωρεί, εν όλω ή εν μέρει, και τις μέχρι της έναρξης της ισχύος του α.ν 1722/1939 κυρωθείσες οριστικές διανομές γαιών ή συνοικισμών, που ανήκουν στο Δημόσιο ως διάδοχο της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων, και οι αποφάσεις της είναι κατ` αρχήν οριστικές και αμετάκλητες.

Παρέκκλιση από τον κανόνα αυτόν εισάγεται με τις διατάξεις του άρθ. 80 Αγροτικού Κώδικα, σύμφωνα με τις οποίες οι Επιτροπές Απαλλοτριώσεων επιτρέπεται να επανέρχονται σε προηγούμενες αποφάσεις τους, εκτός των άλλων περιπτώσεων, και για να ερμηνεύσουν ασαφείς διατάξεις ή να συμπληρώσουν αφεθέντα κενά, μετά από αναπεμπτική απόφαση του Υπουργού Γεωργίας (ήδη Νομάρχη).

Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 3 παρ.1,3,4,5 του ίδιου ν.δ. 1189/1972, συνάγεται ότι, από την έναρξη ισχύος τούτου, όλες οι, κατά την εποικιστική νομοθεσία, αρμοδιότητες, που αφορούν είτε τους γεωργικούς κλήρους γενικά, είτε τους οικογενειακούς κλήρους ειδικότερα, ανατέθηκαν στα προβλεπόμενα από το νόμο αυτόν όργανα, τα οποία κατέστησαν πλέον αποκλειστικώς αρμόδια για τα ζητήματα αυτά, οι δε Επιτροπές Απαλλοτριώσεων μετά την έναρξη της ισχύος του ν.δ. 1189/1972, δεν διατηρούν για τα παραπάνω θέματα καμία αρμοδιότητα.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, δέχθηκε τα εξής αναφορικά με την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος: Κατά την οριστική διανομή γαιών του αγροκτήματος ".......", ήδη "........" Νομού Χαλκιδικής του έτους 1932, η οποία εγκρίθηκε με την 7152/1935 απόφαση ταυ Υπουργού Γεωργίας, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ(Β) 37/20-3-1935, παραχωρήθηκε, από την τέως Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων, στην Γ1, ο αναφερόμενος στην απόφαση γεωργικός κλήρος, αποτελούμενος από εννέα κληροτεμάχια, μεταξύ των οποίων και το με αριθ.....,εμβαδού 13.312 τ.μ., τμήμα του οποίου είναι το επίδικο.

Για την παραχώρηση αυτή εκδόθηκε, επ' ονόματι της ανωτέρω, το ...... προσωρινό παραχωρητήριο της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων, το οποίο δεν υποβλή8ηκε σε μεταγραφή, και στο οποίο δεν καθορίζεται η ιδιότητα υπό την οποία η ανωτέρω χήρα κληρούχος αποκαταστάθηκε γεωργικώς. Όπως όμως προέκυπτε από το οικογενειακό βιβλιάριο αυτής, τους οικείους πίνακες και το μητρώο κληρούχων της πιο πάνω οριστικής διανομής, αυτή αποκαταστάθηκε ως αρχηγός οικογενείας με μέλη τις άγαμες τότε ενήλικες θυγατέρες της Γ2 και Γ3 και τους ανήλικους εγγονούς της Γ4 και Γ5, οι οποίοι ήταν εκτός γάμου τέκνα της, από τις άγαμες θυγατέρες της, Γ3.

Μετά τον κατά το έτος 1940 θάνατο της ανωτέρω Γ1, ο υπουργός Γεωργίας, με την 188842/10-2-1948 απόφασή του, που εκδόθηκε μετά σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Εποικισμού, καθόρισε ενδεικτικά τον παραχωρηθέντα σ' αυτήν ως άνω γεωργικό κλήρο ως εμφανίζοντα στοιχεία οικογενειακού κλήρου και παρέπεμψε αυτόν, με άλλους του ιδίου αγροκτήματος, στην αρμόδια Επιτροπή Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής, προκειμένου να γίνει από αυτήν ο οριστικός καθορισμός τούτου ως οικογενειακού.

Η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής με την ..... απόφασή της έκρινε ότι, ο παραχωρηθείς στην ανωτέρω χήρα γεωργικός κλήρος είναι επίκοινος, κατά την έννοια τον άρθρον 24 του Αγροτικού Κώδικα, με συναποκατασταθέντες κατ' ισομοιρία, δικαιούχους την ίδια Γ1 , τις παραπάνω δύο άγαμες θυγατέρες της και τους παραπάνω δύο εγγονούς της και κατόπιν αυτού αποφάνθηκε ότι, ο εν λόγω κλήρος δεν τυγχάνει οικογενειακός, αλλά επίκοινος.

Στη συνέχεια, το κατά το άρθρο 3 του ν.δ. 1189/1972 αρμοδίως επιληφθέν Τοπικό Συνεργείο της Διεύθυνσης Γεωργίας Ν. Χαλκιδικής με την από ........ απόφασή του, θεωρώντας ότι ο γεωργικός αυτός κλήρος παρουσίαζε ενδείξεις οικογενειακού κλήρου, ανέπεμψε στην ίδια Επιτροπή Απαλλοτριώσεων την ως άνω ... απόφαση αυτής για αναθεώρησή της, κατά το μέρος που είχε χαρακτηρίσει τον κλήρο ως επίκοινο.

Η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής με την.... απόφασή της αποφάνθηκε ότι, ο εν λόγω γεωργικός κλήρος ορθώς είχε χαρακτηρισθεί με την αναπεμφθείσα .... προγενέστερη απόφασή της ως επίκοινος, με συνδικαιούχους κατ' ισομοιρία και εξ αδιαιρέτου, την Γ1, τις δύο άγαμες θυγατέρες της, Γ2 και Γ3 και τους δύο εγγονούς της, Γ4 και Γ5, τα ονοματεπώνυμα των οποίων και διόρθωσε στα ορθά, συμπληρώνοντας κατά τούτα την αναπεμφθείσα απόφαση.

Στη συνέχεια με την ..... απόφαση του Νομάρχη Χαλκιδικής, η οποία κατέστη οριστική και αμετάκλητη, αποφασίσθηκε η καταχώρηση στα κτηματολογικά στοιχεία της προαναφερόμενης οριστικής διανομής της μεταβολής που είχε επέλθει με τις ανωτέρω δύο αποφάσεις της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής και έτσι εγγράφηκαν στα κτηματολογικά στοιχεία της διανομής αυτής ως συνδικαιούχοι του παραπάνω γεωργικού κλήρου, κατ' ισομοιρίαν και εξ αδιαιρέτου, οι ανωτέρω αναφερόμενοι.

Ακολούθως εκδόθηκε υπέρ της Γ1 και των συναποκατασταθέντων με αυτήν κατ' ισομοιρία στον κλήρο ανωτέρω θυγατέρων και εγγονών της, ο ...... οριστικός τίτλος κυριότητας (παραχωρητήριο) της Νομαρχίας Χαλκιδικής, που μεταγράφηκε νόμιμα, σ' αυτόν δε το ... κληροτεμάχιο, τμήμα του οποίου αποτελεί και το επίδικο αγροτεμάχιο, έλαβε τον αριθμό 436, με έκταση 13.437 τ.μ.

Με βάση τα παραπάνω περιστατικά, έκρινε το Εφετείο ότι, α)εφόσον η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής με τις προαναφερόμενες ... και ..... αποφάσεις της αποφάνθηκε ότι, σύμφωνα με τα κτηματολογικά στοιχεία της κυρωθείσας με την 7152/1935 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας οριστικής διανομής, ο χορηγηθείς στην Γ1 γεωργικός κλήρος παραχωρήθηκε όχι σ' αυτήν ατομικώς, αλά ως χήρα μαζί με τους ανωτέρω αναφερόμενους (άγαμες ενήλικες θυγατέρες της και εγγονούς της)και ότι αυτοί είναι συνδικαιούχοι με αυτήν του παραχωρηθέντος επίκοινου κλήρου εξ αδιαιρέτου και κατ'ισομοιρία, νομίμως και αρμοδίως ο Νομάρχης Χαλκιδικής, με την ..... , αμετάκλητη ήδη, απόφασή του διέταξε την καταχώρηση στα κτηματολογικά στοιχεία της διανομής της επελθούσας αυτής μεταβολής, β) η συναποκατάσταση αυτή των πιο πάνω συνδικαιούχων στον κλήρο ανατρέχει στον χρόνο αποκατάστασης της Γ1 και γ) ενόψει ότι ο Νομός Χαλκιδικής, όπου το επίδικο κληροτεμάχιο, δεν περιλαμβανόταν κατά τον χρόνο της παραχώρησης στις παραμεθόριες περιοχές, αλλά χαρακτηρίσθηκε ως τέτοια για πρώτη φορά με το π.δ. 167 της 9/13-3-1974, η δε οριστική διανομή του παραπάνω αγροκτήματος κυρώθηκε με την 7152/1935 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, οι ανωτέρω αναφερόμενοι συνδικαιούχοι απέκτησαν αυτοδικαίως την κυριότητα των κληροτεμαχίων του παραχωρηθέντος σ' αυτούς κλήρου, κατά ποσοστό 1/5 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, από του χρόνου κύρωσης της οριστικής διανομής(20-3-1935).

Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, όπως εκτιμήθηκε, από το άρθρο 559 αριθ.1α ΚΠολΔ,αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της παραβίασης των διατάξεων των άρθρων 1,2ΚΠολΔ, άρθρ. 3 παρ.2,5,άρθρ.5 παρ.1 του ν. δ. 1189/1972,διότι,ενώ από της ισχύος του εν λόγω ν. δ/τος. η άσκηση κάθε αρμοδιότητας κατά την εποικιστική νομοθεσία ανατέθηκε στα προβλεπόμενα από αυτό όργανα, όπως είναι η Επιτροπή οριστικών διανομών ή το τοπικό συνεργείο, η δε ...

απόφαση της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων, με την οποία συμπληρώθηκε, διορθώθηκε και επικυρώθηκε η προγενέστερη ... απόφασή της, εκδόθηκε καθ' υπέρβαση της δικαιοδοσίας της Επιτροπής αυτής, η οποία στερούνταν αρμοδιότητας, κατά τον χρόνο έκδοσης της ανωτέρω απόφασης, να αποφανθεί περί του χαρακτηρισμού του κλήρου ως οικογενειακού ή μη και να προβεί στον καθορισμό των δικαιούχων και, συνεπώς, η απόφαση αυτή, όσο και η επ' αυτής στηριχθείσα .....

απόφαση του Νομάρχη Χαλκιδικής , που την επικύρωσε και διόρθωσε τους κτηματολογικούς πίνακες της οριστικής διανομής και ο βάσει αυτής εκδοθείς οριστικός τίτλος, είναι παράνομες, και δεν έφεραν το σκοπούμενο αποτέλεσμα, ήτοι την μετάθεση μεριδίων συγκυριότητας προς τους φερόμενους ως συγκληρούχους, πλην της αρχικής κληρούχου(που καθορίσθηκε με την 7152/1935 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας), το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δεν προέβη, όπως όφειλε, σε παρεμπίπτοντα έλεγχο της νομιμότητας της ανωτέρω νομαρχιακής απόφασης, που ήταν προαπαιτούμενο της διάγνωσης για την ύπαρξη και την έκταση του δικαιώματος κυριότητας επί του επιδίκου των δικαιοπαρόχων του αναιρεσείοντος.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί, κατά μεν το μέρος που μ' αυτόν προβάλλονται αιτιάσεις κατά των ανωτέρω αποφάσεων της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων, ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι, ενόψει των ανωτέρω εκτεθέντων και του χρόνου έκδοσης της ..... απόφασης του Νομάρχη Χαλκιδικής, ήτοι μετά την έναρξη ισχύος του ν.δ.1189/1972, η μόνη που παρήγαγε έννομα αποτελέσματα, ως προς τη διόρθωση των κτηματολογικών πινάκων της οριστικής διανομής του ανωτέρω κλήρου, ήταν η τελευταία.

Κατά δε το μέρος που με τον λόγο αυτό προβάλλονται αιτιάσεις κατά της εν λόγω απόφασης του Νομάρχη Χαλκιδικής, συνακόλουθα δε και του οριστικού τίτλου (παραχωρητηρίου) που εκδόθηκε για τον κλήρο, προεχόντως διότι στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση της συνδρομής λόγων διόρθωσης ή ακύρωσης του άρθρου 9 παρ. 2 του ν.δ. 1189/1972 της ως άνω απόφασης του Νομάρχη Χαλκιδικής και του εκδοθέντος οριστικού τίτλου, αφού , σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν, ο Νομάρχης Χαλκιδικής είχε αρμοδιότητα να προβαίνει, με απόφασή του, στη διόρθωση των κτηματολογικών στοιχείων οριστικής διανομής, η οποία κυρώθηκε μέχρι την έναρξη ισχύος του ν.δ. 1722/1939, εφόσον επρόκειτο για εσφαλμένη καταχώρηση στο κτηματολόγιο, νέα δε ουσιαστική εκτίμηση των προϋποθέσεων παραχώρησης, ώστε να επιτευχθεί η διόρθωση ή ακύρωση αυτής και του μεταγραφέντος οριστικού τίτλου κυριότητας (παραχωρητηρίου) δεν χωρεί.

Με την ίδια αιτιολογία είναι απορριπτέοι, οι δεύτερος, τρίτος και τέταρτος λόγοι της αναίρεσης, από την ίδια διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1αΚΠολΔ,με τους οποίους προβάλλεται παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 174,175,167,168 παρ.2,169 παρ.1,2,4 και 24 παρ.1,2 του Αγροτικού Κώδικα, διότι το Εφετείο δεν προέβη, όπως όφειλε, σε παρεμπίπτοντα έλεγχο της νομιμότητας της ανωτέρω νομαρχιακής απόφασης, που ήταν προαπαιτούμενο της διάγνωσης για την ύπαρξη και την έκταση του δικαιώματος κυριότητας επί του επιδίκου, παρόλο ότι η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων, στις ανωτέρω αποφάσεις της, στις οποίες στηρίχθηκε η εν λόγω απόφαση του Νομάρχη Χαλκιδικής, δεν είχε αρμοδιότητα να χαρακτηρίσει τον ως άνω κλήρο ως επίκοινο, αλλά μόνο να προβεί στον οριστικό καθορισμό του ως οικογενειακού, όπως ήταν σύμφωνα με τα στοιχεία που εμφάνιζε, γιαυτό και δεν μπορούσε να τύχει εφαρμογής σ' αυτόν το άρθρο 24 παρ.1,2 του Αγροτικού Κώδικα, ούτε δε να καθορίσει ως συνδικαιούχους τις ανωτέρω αναφερόμενες ενήλικες άγαμες θυγατέρες και εγγονούς της κληρούχου, οι οποίοι δεν ήταν δυνατόν να θεωρηθούν "εξωτικά" μέλη οικογένειας ώστε να δικαιούνται να λάβουν μερίδιο συγκυριότητας μαζί με τον αρχηγό της οικογένειας στον ανωτέρω κλήρο.

Επειδή, για την ίδρυση του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 περ.β' ΚΠολΔ. προβλεπόμενου λόγου αναίρεσης, πρέπει το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο να μην έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, Επομένως, δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα "πράγματα" που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και τα απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, γιατί.

η απόρριψη αυτή σημαίνει ότι ο ισχυρισμός έχει ληφθεί υπόψη ανεξάρτητα αν δεν έγινε δεκτός. Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης, αποδίδεται στο Εφετείο ότι δεν έλαβε υπόψη τον αναφερόμενο στο λόγο αυτό ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, ότι οι αναφερόμενοι στην πληττόμενη απόφαση ως συναποκατασταθέντες, με την κληρούχο, εγγονοί αυτής, δεν είχαν γεννηθεί κατά το έτος 1935 που κυρώθηκε η οριστική διανομή του κλήρου, ούτε το έτος 1939,και συνεπώς, ως ανύπαρκτα τότε πρόσωπα, δεν μπορούσαν να συναποκατασταθούν ως συνδικαιούχοι, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού του κλήρου.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία κρίθηκε ότι οι ανωτέρω εγγονοί της κληρούχου συναποκαταστάθηκαν με αυτήν στον κλήρο, κατ' ισομοιρία και εξ αδιαιρέτου, προκύπτει ότι ο ανωτέρω ισχυρισμός του αναιρεσείοντος λήφθηκε υπόψη από το Εφετείο και απορρίφθηκε, εκ του πράγματος ως αβάσιμος.

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 335,338,339 και 340ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.

Στην υπόθεση που κρίνεται, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά τα οποία έγιναν δεκτά από το Εφετείο, αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, αποδείχθηκαν, εκτός των άλλων, και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα τα οποία επικαλούνται και νόμιμα προσκομίζουν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε, ως δικαστικά τεκμήρια, και τα αναφερόμενα στον έκτο λόγο της αναίρεσης έγγραφα, ήτοι την .......

βεβαίωση του Δημάρχου Μουδανιών Χαλκιδικής, τα από ..... και ...... μισθωτήρια, την ...... βεβαίωση του Προέδρου της Κοινότητας Σημάντρων Χαλκιδικής, καθώς και την 2846/10-9-1999 ένορκη 'βεβαίωση μάρτυρα ενώπιον Ειρηνοδίκη, η οποία μάλιστα ρητώς μνημονεύεται στην πληττόμενη απόφαση . Επομένως, ο λόγος αυτός αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ ΚΠολΔ, με τον οποίο ψέγεται η πληττόμενη απόφαση ότι δεν έλαβε υπόψη τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Επειδή, ο από το αρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔ. λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, δηλαδή κατάδηλη παραμόρφωση του νοητικού πορίσματος του αποδεικτικού μέσου του εγγράφου, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας διαπράττει διαγνωστικό λάθος και αποδίδει σε ορισμένο έγγραφο περιεχόμενο διαφορετικό από το αληθινό, με αποτέλεσμα, εξ αιτίας του σφάλματος αυτού, να καταλήγει σε συμπέρασμα τελείως διαφορετικό από αυτό που προκύπτει από το έγγραφο ως προς την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του πραγματικού γεγονότος για την απόδειξη του οποίου προσκομίσθηκε το έγγραφο.

Αντίθετα, δεν ιδρύεται ο από την διάταξη αυτή προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο προβαίνει στην αποδεικτική αξιολόγηση του περιεχομένου του εγγράφου, η οποία ανήκει στην κυριαρχική του εξουσία, και από το γεγονός το οποίο πράγματι υφίσταται ,συνάγει συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ως ορθό.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον έβδομο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την ανωτέρω διάταξη πλημμέλεια της παραμόρφωσης του περιεχομένου της προσκομισθείσας ...... πράξης της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων Χαλκιδικής, στην οποία η προσβαλλόμενη απόφαση έδωσε τον χαρακτήρα "απόφασης", η οποία "έκρινε" και "αποφάνθηκε" ότι ο επίδικος κλήρος δεν τυγχάνει οικογενειακός, αλλά επίκοινος με συνυποκατασταθέντες τους ανωτέρω αναφερόμενους, ενώ από το ίδιο το κείμενο της εν λόγω πράξης, σύμφωνα με την οποία "επειδή, ως προέκυψε εκ της διαδικασίας η Γ1 απεκατεστάθη ως αρχηγός οικογενείας με μέλη θυγατέρας αυτής Γ2 και Γ3 και τους εγγονούς της Γ5 και Γ4, ήτοι άπαντας κατιόντας αυτής, συνεπώς ο ως άνω κλήρος δεν τυγχάνει οικογενειακός κατά την διάταξιν του άρθρου 167 του Αγροτικού Κώδικος, αλλά τοιούτος άρθρου 24 Αγροτικού Κώδικος, δι' ό και δεν επιλαμβάνεται η επιτροπή ημών της ρυθμίσεως τούτου" προέκυπτε ότι η ως άνω Επιτροπή απείχε από τη ρύθμιση του επίδικου κλήρου, ήτοι δεν εξέδωσε καμία απόφαση περί αυτού και των δικαιουμένων να αποκατασταθούν προσώπων.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι η αποδιδόμενη πλημμέλεια δεν αναφέρεται σε διαγνωστικό λάθος του δικαστηρίου της ουσίας, αλλά στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου και στο αποδεικτικό πόρισμα τούτου, που συνήγαγε, ως προς το είδος του εγγράφου τούτου, ως απόφαση, που ανήκει στην κυριαρχική του εξουσία και δεν ελέγχεται αναιρετικώς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-8-2006 αίτησης του Χ1 για αναίρεση της 2892/2003 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 22 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 23 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ