142/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 142 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 142/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Κουτσοποδιώτη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ-ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Αθανάσιο Μητρούση και Ανδρέα Πετρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/12/2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 584/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2911/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7/12/2005 αίτησή του και τους από 2/11/2006 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 14/11/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης κύριων και πρόσθετων. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης ζήτησαν την απόρριψή τους και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το δικαίωμα του εργαζομένου να αξιώσει μισθούς υπερημερίας, κατά το άρθρο 656 ΑΚ, λόγω άκυρης καταγγελίας της εργασιακής του συμβάσεως, υπόκειται, όπως κάθε άλλο δικαίωμα, στους περιορισμούς του άρθρου 281 ΑΚ, δηλαδή απαγορεύεται η άσκησή του αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Τέτοια υπέρβαση υπάρχει όταν ο εργαζόμενος παραμένει θεληματικά άνεργος, αποφεύγοντας αδικαιολόγητα και κακόβουλα να επιδιώξει την εξεύρεση άλλης εργασίας, την οποία μπορεί να ανεύρει και να παράσχει ευχερώς, κατά το διάστημα της υπερημερίας του εργοδότη του, για να εισπράττει από αυτόν, χωρίς να εργάζεται, τους μισθούς υπερημερίας. Για να θεωρηθεί δηλαδή καταχρηστική η άσκηση του δικαιώματος του εργαζομένου να ζητήσει μισθούς υπερημερίας, απαιτείται δόλια και κακόβουλη αποφυγή της απασχολήσεώς του, και δεν αρκεί ότι δεν βρήκε άλλη εργασία από αμέλεια. Για να είναι όμως ορισμένη η σχετική ένσταση του εργοδότη πρέπει αυτός να αναφέρει την εργασία, την οποία αυτός μπορούσε να εκτελέσει, χωρίς να είναι απαραίτητο να προσδιορίζεται συγκεκριμένη επιχείρηση και τους λόγους για τους οποίους είναι κακόβουλη η μη απασχόλησή του αλλού, καθώς και την ωφέλεια που θα αποκόμιζε. Τα ίδια στοιχεία πρέπει να αναφέρονται και στην απόφαση του δικαστηρίου, για να είναι επαρκώς αιτιολογημένη. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση τα εξής: Ο αναιρεσείων προσελήφθη από την αναιρεσίβλητη εταιρεία, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, στις 2-10-1973, ως εργάτης μεταφορέας αποσκευών και απασχολήθηκε σ' αυτή μέχρι τις 26-7-1993, οπότε απολύθηκε ακύρως, με αποτέλεσμα η αναιρεσίβλητη να περιέλθει σε υπερημερία, όπως κρίθηκε με δύναμη δεδικασμένου με την 9666/1997 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που έγινε αμετάκλητη μετά την έκδοση της 270/1999 απόφασης του Αρείου Πάγου. Επί μακρό χρόνο από την άνω καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του μέχρι την άσκηση της κρινόμενης αγωγής, ο αναιρεσείων ηθελημένα και μάλιστα από κακοβουλία παρέλειψε να βρει αλλού εργασία εργάτου μεταφορέα ή παρεμφερούς σχετικής με τα προσόντα του, με ανάλογες αποδοχές, τις οποίες λάμβανε και από την αναιρεσίβλητη και συγκεκριμένα τις νόμιμες, που θα μπορούσε ευχερώς να εξεύρει, ενόψει της προϋπηρεσίας του, του βαθμού ζήτησης ισότιμης εργασίας, των αναγκών της εγχώριας αγοράς και των ικανοτήτων του ως εργάτου μεταφορέα. Τέτοια εργασία ο αναιρεσείων θα μπορούσε να είχε βρει τουλάχιστον πέντε μήνες μετά τη λήξη του χρονικού διαστήματος για το οποίο είχε ζητήσει μισθούς υπερημερίας με την προηγούμενη αγωγή του, ήτοι μετά της 25-10-1993. Παρά ταύτα όμως καθόλο το μετέπειτα χρονικό διάστημα μέχρι την ένδικη αγωγή, ήτοι επί σειρά οκτώ και πλέον ετών αυτός ασχολήθηκε μόνο με ευκαιριακές εργασίες, μολονότι θα μπορούσε εύκολα να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε μεταφορικές εταιρείες, επιδιώκοντας μάλιστα να εργαστεί και ως ελεύθερος επαγγελματίας, ενόψει του ότι κατά το χρόνο απολύσεως του διήγε το 48ο έτος της ηλικίας του. Ακόμη θα μπορούσε να είχε συνεργασθεί και με τη σύζυγό του στο σουβλατζίδικο, το οποίο μέχρι και σήμερα διατηρεί. Αντίθετα όμως από ηθελημένη οκνηρία και κακοβουλία, ήτοι με πρόθεση να αποκομίσει χωρίς δικαιολογητικό λόγο ωφέλεια με ζημία της εργοδότιδος (εισπράττοντας τους αξιούμενους μισθούς υπερημερίας, χωρίς να εργάζεται) συνέχισε να εμμένει στην ανωτέρω τακτική, επιμένοντας να ασχολείται ευκαιριακά σε άλλες εργασίες και να ζητεί την επαναπρόσληψή του από την αναιρεσίβλητη, παρά το ότι γνώριζε ότι η τελευταία δεν είχε τέτοια δυνατότητα, καθότι βρισκόταν υπό καθεστώς αποκρατικοποίησης....Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι, το δικαίωμα του αναιρεσείοντος να απαιτήσει μισθούς υπερημερίας και για το χρονικό διάστημα από 26-10-1993 μέχρι 30-12-2001 ασκείται καταχρηστικά και έτσι απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση η κρινόμενη αγωγή. Με όσα δέχθηκε το Εφετείο, δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 656 και 281 ΑΚ, αφού διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες για ζητήματα, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δικαιολογούν την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων και καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο. Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται ότι, ο αναιρεσείων μπορούσε να βρει εργασία σε μεταφορική εταιρεία, χωρίς να είναι αναγκαίο να προσδιορίζεται συγκεκριμένη μεταφορική επιχείρηση, ότι θα ελάμβανε αποδοχές ανάλογες με αυτές που ελάμβανε από την αναιρεσίβλητη και ότι, παρέλειψε να βρει άλλη εργασία από κακοβουλία. Επομένως ο πρώτος, ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως καθώς και ο πρώτος και ο δεύτερος πρόσθετος λόγος αναιρέσεως, από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους προβάλλεται η παραβίαση των πιο πάνω διατάξεων και έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Εξάλλου, η προβληθείσα από την αναιρεσίβλητη ένσταση για καταχρηστική άσκηση του ενδίκου δικαιώματος περιείχε τα απαραίτητα για την πληρότητά της στοιχεία και ήταν πλήρως ορισμένη. Συγκεκριμένα, η αναιρεσίβλητη ανέφερε στην ένστασή της ότι, ο αναιρεσείων παρέμεινε από τον Απρίλιο του έτους 1993 μέχρι τις 31-12-2001 άνεργος από πρόδηλη κακοβουλία και κακοπιστία, ότι θα μπορούσε να βρει, αν αναζητούσε στην αγορά, άλλη εργασία σχετική και συναρτώμενη με την εργασία που ασκούσε στην αναιρεσίβλητη, δηλαδή εργασία σε άλλες εταιρείες αερομεταφορών, είτε στην ελεύθερη αγορά, με υψηλότατες αποδοχές, ότι διέθετε πείρα και γνώση και ότι απέφυγε να πράξει τούτο ο αναιρεσείων για να εισπράξει τους μισθούς υπερημερίας. Επομένως, ο πρώτος πρόσθετος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο σκέλος του, από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., καθώς και ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο σκέλος του, αληθώς από την ίδια διάταξη, με τον οποίους προβάλλεται ότι, παρά το νόμο δεν απορρίφθηκε ως αόριστη η πιο πάνω ένσταση της αναιρεσίβλητης, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι, όπως απορριπτέα είναι και η αίτηση για αναίρεση στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1547/16-12-2005 αίτηση του ..... για αναίρεση της 2911/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα σε πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Ιανουαρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 23 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ