Supreme Court dismisses appeal against labor transfer benefits, upholding employer succession rules and seniority calculations.

Απόφαση 1429 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1429/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Απριλίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό των Οικονομικών, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αφρ. Κουτούκη, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ...... , η οποία παραστάθηκε με τη δικηγόρο της Ευαγγελία Λουβερδή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/12/1998 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1562/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2488/2002 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 4/1/2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χλαμπουτάκης, ανέγνωσε την από 31/3/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αναιρέσεως. Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή για το παραδεκτό της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των λόγων αυτής προσκομίζεται η 612/2005 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρ. 12 παρ. 1, 2 του Ν. 2298/1995, όπως αυτές αντικαταστάθηκαν αντιστοίχως με τα άρθρα 28 παρ. 3 του Ν. 2579/1998 και 42 του Ν. 2721/1999. Επειδή, κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 2112/1920 «η μεταβολή του προσώπου του εργοδότου οπωσδήποτε επερχόμενη ουδαμώς επηρεάζει την εφαρμογήν των υπέρ του υπαλλήλου διατάξεων του παρόντος νόμου».

Ο ίδιος κανόνας περιέχεται στο άρθρο 9 παρ. 1 του Β.Δ. 16/18-7-1920, προκύπτει δε και από το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 3514/1928, ενώ κατ΄ αρχήν περιέχεται και στο άρθρο 3 παρ. 2 του Π.Δ. 572/1988, με το οποίο η Ελληνική νομοθεσία εναρμονίσθηκε προς την οδηγία της ΕΟΚ 77/187/14-2-1977. Σύμφωνα με την ως άνω τελευταία ρύθμιση, η μεταβολή του προσώπου του εργοδότη συνεπάγεται την υποκατάσταση αυτοδικαίως του νέου εργοδότη στις υφιστάμενες εργασιακές σχέσεις με τον προηγούμενο (εργοδότη).

Το αποτέλεσμα αυτό, για το οποίο δεν απαιτείται συναίνεση των μερών, επέρχεται σε κάθε συμβατική ή εκ του νόμου μεταβίβαση επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων σε άλλο επιχειρηματία. (βλ. σχετ. Ολ. ΑΠ 5/1994). Εξ άλλου τα άρθρα 1 και 2 παρ. 2 του ν. 2338/1995 ορίζουν τα εξής «Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της Σύμβασης Ανάπτυξης Αεροδρομίου που κυρώνεται με τον παρόντα νόμο……..η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «Αερολιμήν Αθηνών (Α.Α.) Ανώνυμος Εταιρία» που ιδρύθηκε με το ν. 811/1978 λύεται και τίθεται υπό εκκαθάριση ……2.

Το προσωπικό της εταιρίας αυτής μεταφέρεται με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Προεδρίας της Κυβερνήσεως, Μεταφορών και Επικοινωνιών στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και με την ίδια σχέση εργασίας, τις ίδιες αποδοχές και τα κάθε είδους γενικά ή ειδικά επιδόματα σε προσωποπαγείς θέσεις της ίδιας ή παρεμφερούς ειδικότητας που συνιστώνται με την πράξη της μεταφοράς και καταργούνται με την με οποιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του προσωπικού που μεταφέρθηκε.

Η διαδικασία της μεταφοράς και οι ειδικότητες με τις οποίες θα γίνει η μεταφορά, καθώς και κάθε συναφής λεπτομέρεια ρυθμίζεται με κοινές αποφάσεις των ίδιων Υπουργών». Περαιτέρω τα άρθρα 1 και 2 του ν. 1340/1983 ορίζουν τα εξής «Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) αποτελεί δημόσια υπηρεσία του Υπουργείου Συγκοινωνιών.

Η Υπηρεσία αυτή υπάγεται στον Υπουργό Συγκοινωνιών και διοικείται από τον Διοικητή και τον Υποδιοικητή. 2.Αποστολή της ΥΠΑ είναι η οργάνωση, ανάπτυξη και έλεγχος των αεροπορικών μεταφορών της χώρας, η μελέτη και διατύπωση εισηγήσεων προς τον Υπουργό Συγκοινωνιών για την διαμόρφωση της πολιτικής σχετικά με τις δραστηριότητες της Πολιτικής Αεροπορίας και των αερομεταφορών γενικά».

Ο ιδρυτικός νόμος της διαλυθείσης εταιρίας ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ (ν. 811/1978) όριζε ότι η εταιρία είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ανήκει εξ ολοκλήρου στο Κράτος και λειτουργεί κατά τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, επί αυτής εφαρμόζονται οι διατάξεις περί ανωνύμων εταιριών (αρθ. 1 παρ. 1 και 2), ο δε σκοπός της είναι η μελέτη, κατασκευή διοίκηση εκμετάλλευση και ανάπτυξη του νέου Αερολιμένος Αθηνών (άρθ. 2 παρ. 1).

Με την παρ. 3 του άρθρου 2 του ανωτέρω νόμου ορίζεται ότι «Εξαιρουμένου του ελέγχου κυκλοφορίας αεροσκαφών, περί του οποίου το άρθρο 6, αι αφορώσαι τον νέο αερολιμένα Αθηνών αρμοδιότητες της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) ασκούνται από της ισχύος του παρόντος υπό του Αερολιμένος Αθηνών (ΑΑ)» ο Κανονισμός Μισθολογίου Προσωπικού της Α.Α.

ΑΕ που εκδόθηκε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 5 του ν. 811/1978 εγκρίθηκε από τον Υπουργό Συγκοινωνιών και δημοσιεύθηκε στην Ε.τ.Κ (ΦΕΚ Β 76/5-2-1981) τροποποιήθηκε δε με την με αριθμό 1134/745/3-4-1985 απόφαση του Υπουργού και δημοσιεύθηκε στην Ε.τ.Κ. (ΦΕΚ 202/16-4-1985) και έχει ισχύ νόμου, όριζε στα άρθρα 3 και 4 ότι τα όρια των βασικών μισθών αναπροσαρμόζονται συμφώνως προς τις χορηγούμενες ετησίως γενικές αυξήσεις κατόπιν αποφάσεως του Δ.Σ.

του Α.Α και ότι δια την κατάταξη σε μισθολογικό κλιμάκιο λαμβάνεται υπόψη η πραγματική υπηρεσία για τον υπολογισμό της οποίας προσμετράται η υπηρεσία του μισθωτού η διανυθείσα εις τον Α.Α. και πάσα προϋπηρεσία αυτού της αυτής ή παρεμφερούς ειδικότητας του μισθωτού εις το Δημόσιο ή σε άλλον εργοδότη (ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ, φυσικό πρόσωπο).

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι το προσωπικό της ανώνυμης εταιρεία ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ (ΑΑ) μεταφέρθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο, υπηρεσία του οποίου είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, το δε αναιρεσείον είναι εκ του νόμου διάδοχος της ανωτέρω εταιρίας κατά το μέρος που αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις εκ της συμβάσεως εργασίας του μεταφερθέντος προσωπικού, ανεξάρτητα του αν η (ΑΑ) λύθηκε και τέθηκε υπό εκκαθάριση κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του 2338/1995 και αν το δημόσιο δεν συνεχίζει τη δραστηριότητα, την εκμετάλλευση και τους σκοπούς της ίδιας οικονομικής μονάδος.

Το άρθρο 2 του ανωτέρω νόμου ρυθμίζει το είδος της νέας σχέσεως εργασίας των διαδίκων και το ύψος των αποδοχών του αναιρεσιβλήτου που ίσχυε κατά τον χρόνο της μεταφοράς του στον νέο του εργοδότη, το δε μισθολογικό καθεστώς που διέπει τον τελευταίο εκ του νόμου αποτελεί πλέον και ατομικό όρο συμβάσεως του αναιρεσίβλητου αφού ορίσθηκε από τον νόμο (άρθρ. 2 παρ. 2 ν. 2338/1995), ο οποίος μπορεί να τροποποιεί ή καταργεί οποιαδήποτε προγενέστερη διάταξη.

Ο δε Κανονισμός εργασίας της λυθείσης εταιρίας (ΑΑ) κατά το μέρος που ρυθμίζει το ύψος των αποδοχών και τα κάθε είδους επιδόματα δεσμεύει και την ΥΠΑ για τον προσδιορισμό των κατά είδος και ύψος εν γένει αποδοχών του αναιρεσίβλητου ώστε αυτές μετά τη μεταφορά του προσωπικού της ΑΑ στον νέο εργοδότη να μη μειωθούν ενώ μπορεί να θεμελιώσει και μελλοντικές αξιώσεις του αναιρεσιβλήτου για αύξηση των αποδοχών του με βάση ισχύουσες ή μελλοντικές ΣΣΕ αφού αυτός ήταν ο σκοπός του νομοθέτη του ν. 2338/1995 ειδικώς για το ανωτέρω προσωπικό.

Η ρύθμιση δε αυτή κατισχύει ως ευμενέστερη για τον εργαζόμενο σύμφωνα με τη βασική αρχή του εργατικού δικαίου ότι οι ιεραρχικά υποδεέστερες πηγές ρύθμισης της εργασιακής σχέσης επικρατούν μόνο αν είναι ευνοϊκότερες κατά αποτέλεσμα για τον εργαζόμενο. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα εξής:

Με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου προσλήφθηκε η ενάγουσα και τώρα αναιρεσίβλητη την 1-10-1981 ως υπάλληλος (βοηθός λογιστού) στην ανώνυμη εταιρία ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ με σκοπό τη μελέτη κατασκευή, οργάνωση, λειτουργία του νέου αερολιμένα Αθήνας. Η ενάγουσα απασχολήθηκε στην εταιρία αυτή ως βοηθός λογιστού έως τις 30-6-1996 οπότε με το άρθρο 2 του ν. 2338/1995 λύθηκε η εταιρία και το προσωπικό της μεταφέρθηκε στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, δηλαδή στο Δημόσιο.

Με το νόμο αυτό δημιουργήθηκε η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ. Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Μεταφορών και Επικοινωνιών μεταβιβάσθηκαν αμετάβλητες οι εργασιακές σχέσεις κατά περιεχόμενο όπως είχαν διαμορφωθεί αυτές από τους διάφορους παράγοντες διάπλασης της πιο πάνω εταιρίας έως τη λύση και θέση της υπό εκκαθάριση στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.

Η μεταβίβαση αυτή δεν αφορά μόνο το καθεστώς μισθού και επιδομάτων όπως ρητώς προβλέπεται στην οικεία διάταξη αλλά όλους τους όρους εργασίας τα δικαιώματα (π.χ για μισθολογική κατά κλίμακα εξέλιξη), που είχαν οι εργαζόμενοι κατά το κρίσιμο χρονικό σημείο της μεταβίβασης, ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσης (νόμος, ΣΣΕ, διαιτητική απόφαση, κανονισμός) ή τον παράγοντα διάπλασης (πρακτική εκμετάλλευσης, ατομική σύμβαση εργασίας, διευθυντικό δικαίωμα).

Κατά συνέπεια το μισθολόγιο της ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ που διαμορφώθηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού της (μισθολογίου) αναπροσαρμοζόμενο με βάση τις ετήσιες γενικές αυξήσεις της ΕΓΣΣΕ είναι δεσμευτικό για την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και έπρεπε να δοθεί, για το ένδικο χρονικό διάστημα από 1/7/1996 μέχρι 31/12/1997, αύξηση αποδοχών στην ενάγουσα 4% από 1-7-1996, !% και 3,25% από 1-1-1997 και 3,25% από 1-7-1997.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου (6 παρ. 1 ν. 2112/1920, 9 παρ. 1 β.δ. της 16/18-7-1920, 8 κ.ν. 3514/1928, 6 παρ. 2 ν. 3239/1935, 2-3 π.δ. 572/1988) αφού δέχθηκε ότι το αναιρεσείον είναι εκ του νόμου διάδοχος της λυθείσης εταιρείας ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ και έτσι με την ανωτέρω κρίση του δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.

Συνεπώς, είναι αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως.

Επειδή το άρθρο 4 παρ. 4 του ν. 2336/1995 ορίζει ότι στους υπαλλήλους του μονίμου και με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού προσωπικού της ΥΠΑ χορηγείται από τη 1-1-1996 ειδικό επίδομα υποστηρίξεως υπηρεσιών αερολιμένα ποσού 30.000 δραχμών, το οποίο καταβάλλεται στον υπάλληλο μετά παρέλευση έτους από το διορισμό του και προσαυξάνεται κατά ποσοστό 10% κατά έτος και μέχρι 23 έτη συνολικά.

Με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 2465/1997 το ανωτέρω επίδομα αυξήθηκε αναδρομικά από την 1-1-1996 και ορίσθηκε ότι για το προσωπικό που μεταφέρθηκε με βάση το άρθρο 2 ν. 2338/1995 η αναδρομικότητα αυτή ισχύει από την 1-7-1996 ημέρα μεταφοράς του στην ΥΠΑ. Από τον συνδυασμό των προαναφερθεισών διατάξεων προκύπτει το μεν ότι το ανωτέρω επίδομα καταβάλλεται στους υπαλλήλους της ΥΠΑ για τα συγκεκριμένα καθήκοντα που ασκούν στα αεροδρόμια, αλλά δεν αποκλείεται με νόμο να συνδεθεί και με την παροχή υπηρεσιών σε οποιονδήποτε άλλο εργοδότη πλην της ΥΠΑ το δε ότι το ανωτέρω επίδομα καταβάλλεται μετά την πάροδο έτους από το διορισμό των υπαλλήλων στην ΥΠΑ δεν αποκλείει το συνοπολογισμό τυχόν προηγούμενης αναγνωρισμένης προϋπηρεσίας σε άλλη επιχείρηση εφόσον το προβλέπει διάταξη νόμου (άρθρο 2 παρ. 2 Ν. 2338/1995), ρύθμιση εξάλλου που προβλεπόταν και από τον Κανονισμό Προσωπικού της ΑΑ κατά τα προεκτεθέντα.

Η συνδυασμένη αυτή ερμηνεία των παραπάνω διατάξεων δεν αντίκειται στο άρθρο 4 του Ισχύοντος Συντάγματος γιατί τότε οι μεταφερθέντες υπάλληλοι της ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ θα ήσαν σε δυσμενέστερη εργασιακή θέση, γεγονός που δεν ήθελε ο νομοθέτης αφού όρισε ότι «το μεταφερόμενο προσωπικό της ανωτέρω εταιρείας στην ΥΠΑ θα διέπεται με την ίδια σχέση εργασίας τις ίδιες αποδοχές και τα κάθε είδους γενικά ή ειδικά επιδόματα» σε σχέση με τους εξ υπαρχής υπηρετούντες στην ΥΠΑ συναδέλφους τους με τον ίδιο χρόνο υπηρεσίας, για τους οποίους όμως προσμετράται ο χρόνος προϋπηρεσίας τους για τον καθορισμό του ύψους του επιδόματος.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι για τη χορήγηση του επιδόματος υποστήριξης υπηρεσιών αερολιμένος από τον ΥΠΑ στην αναιρεσίβλητη έπρεπε να υπολογισθεί η συνολικώς αναγνωρισθείσα προϋπηρεσία της τελευταίας (αναιρεσίβλητης) στην εταιρία ΑΕΡΟΛΙΜΗΝ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ, η οποία ανερχόταν σε 26 έτη 10 μήνες και 26 ημέρες και να προσαυξηθεί το επίδομα των 30.000 δραχμών σε ποσοστό 10% ανά έτος υπηρεσίας και έως τα 23 έτη δηλαδή να ανέρχεται στο ποσό των 163.350 δραχμών.

Με την κρίση του αυτή και την παραπάνω όμοια ότι οι εργασιακές σχέσεις του αναιρεσιβλήτου μεταβιβάσθηκαν εκ του νόμου αμετάβλητες κατά περιεχόμενο στην ΥΠΑ, θεωρουμένη ως εκ του νόμου διάδοχος στις εργασιακές υποχρεώσεις της ΑΑ από το Εφετείο, το τελευταίο δεν παρεβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και έτσι είναι αβάσιμη η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ προβαλλόμενη με το δεύτερο λόγο αιτίαση κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-1-2005, αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 2488/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Ιουνίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 27 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ