1428/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1428 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1428/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα –

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Ερωτόκριτο Καλούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Απριλίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Κωνσταντίνα Χριστοπούλου, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ., με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ Κ. ΑΕ", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Παπαφιλίππου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-12-1993 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καβάλας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 246/1997 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 127/2001, 344/2002, 601/2005 μη οριστικές, 454/2007 οριστική του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 24-6-2010 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 28-3-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Παραδεκτά φέρεται για συζήτηση η από 24.6.2010 αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ., αφού η ρύθμιση του άρθρου 12 του ν.2298/1995, που πρόβλεπε τέτοια γνωμοδότηση, καταργήθηκε με το άρθρο 13 παρ.9 του ν.3790/2009 από τις 8.8.2009 και εφεξής και δεν απαιτείται πλέον.

ΙΙ. Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και, έτσι, δεν μπορεί να ελεγχθεί αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του - η οποία εκδόθηκε κατόπιν εφέσεως κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το οποίο είχε απορρίψει την από 10.12.1993 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, περί αναγνωρίσεως της κυριότητάς της στα διαλαμβανόμενα σ'αυτήν (επίδικα) ακίνητα - δέχτηκε τα ακόλουθα: "Τα επίδικα εδαφικά τμήματα βρίσκονται στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας της τέως Κοινότητας ....

Το πρώτο έχει έκταση 9.000 τ.μ. και συνορεύει βορειοδυτικά με ιδιοκτησία κληρονόμων Ν. Β., βορειοανατολικά με ζώνη επαρχιακής περιφερειακής οδού …, νοτιοανατολικά με κοινοτική οδό που οδηγεί στη θάλασσα και νοτιοδυτικά με ακίνητο ιδιοκτησίας της ενάγουσας, όπως αυτό εμφαίνεται στο συνημμένο στο υπ' αριθμ. .../1992 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Καβάλας Ιφιγένειας Ράδοβιτς τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Κ.

Τ.. Το δεύτερο έχει έκταση 500 τ.μ. και φέρεται με όρια βορείως σε πλευρά 21,65 μ. με επαρχιακή περιφερειακή οδό …, νοτιοδυτικά σε πλευρά 30 μ. με κοινοτική οδό, ανατολικά σε πλευρά 56 μ. με ιδιοκτησία Μ. και Σία και δυτικά σε πλευρά 7,5 + 12 + 10 μ. με κοινοτική οδό. Τα εν λόγω ακίνητα μεταβιβάσθηκαν στην ενάγουσα με αιτία την πώληση, με το .../5.3.1992 συμβόλαιο, που έχει νομίμως μεταγραφεί στα οικία βιβλία (τόμο … αύξ.

αριθμ. … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Θάσου), από τους Α. χήρα Ν. Β., Β. Β. και Ε. σύζ. Δ. Β., το γένος Ν. Β., εξ αδιαθέτου κληρονόμους του Ν. Β., συζύγου της πρώτης και τέκνων των λοιπών, που αποβίωσε στις 24.4.1987, οι οποίοι αποδέχθηκαν κατά το νόμιμο τύπο των κληρονομία -υπ'αριθμ. .../20.8.1987 και .../13.11.1990 δηλώσεις αποδοχής ενώπιον του συμβολαιογράφου Θάσου Κωνσταντίνου Καπόλα, που έχουν μεταγραφεί νομίμως - φέρονται δε ότι αποτελούν τμήματα μεγαλύτερης εκτάσεως και συγκεκριμένα της συνολικής ιδιοκτησίας του απώτερου δικαιοπαρόχου της ενάγουσας, Ν.

Β. στον .... Από τους προσκομιζόμενους τίτλους ιδιοκτησίας αποδεικνύεται ότι περιήλθαν στον ανωτέρω, κατά χρονολογική σειρά: 1) με το υπ'αριθμ. .../3.7.1929 συμβόλαιο αγοραπωλησίας..... "ένας αγρός χέρσος, εκτάσεως 10 στρεμμάτων περίπου...., 2)...., 3)...., 4) με το υπ'αριθμ. .../15.7.1931 παραχωρητήριο της Διεύθυνσης Δασών της τέως Γενικής Διοίκησης Θράκης, που έχει μεταγραφεί νομίμως στον τόμο ..

με αύξ. αριθμ. .. των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Θάσου, με το οποίο παραχωρείται οριστικά στον ανωτέρω, Ν. Β., "κατά πλήρες ιδιοκτησίας δικαίωμα" έκταση 25 στρεμμάτων, κείμενη στη θέση … της περιφέρειας ..., με όρια "βορειοανατολικώς με δημόσια δασική έκταση ως βαίνει ο δρόμος …, νοτιοδυτικώς με θάλασσα, βορειοδυτικώς με χάνδακα, νοτιοανατολικώς με χέρσους εκτάσεις διαφιλονικούμενους υπό κατοίκων του Θ.".

Η παραχώρηση αυτή έγινε υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 180 επ. του Ν.4173/1929, όπως τροποποιήθηκαν με τα άρθρα 50-58 του Ν.4687/1930, ήτοι με, σύσταση της επιτροπής του άρθρου 50 του Ν.4687, εκποίηση με διενέργεια πλειοδοτικής δημοπρασίας και καταβολή του ορισθέντος τιμήματος, το εν λόγω δε παραχωρητήριο δεν έχει ανακληθεί.

Ο ανωτέρω τις εκτάσεις αυτές από του έτους 1931 περιέφραξε και αποτέλεσαν ένα ενιαίο κτήμα, στην παραχωρηθείσα δε με τον τελευταίο τίτλο έκταση κατασκεύασε δεξαμενή και βοηθητικά κτίσματα. Για την περίφραξη αυτή από το άνω έτος και την κατασκευή των κτισμάτων συμφωνούν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία (μάρτυρες και έγγραφα)".

Ως προς το κρίσιμο θέμα του αν το πρώτο των επιδίκων περιλαμβάνεται στην έκταση των 25 στρεμμάτων που παραχωρήθηκε στον απώτερο δικαιοπάροχο της ενάγουσας, Ν. Β., το Εφετείο δέχεται ότι εμπίπτει στον άνω τίτλο του ανωτέρω δικαιοπαρόχου της ενάγουσας και (ότι) συνεπώς η τελευταία απέκτησε παραγόγως την κυριότητα.

Αντιθέτως, ως προς το δεύτερο των επιδίκων αποδείχθηκε, ότι αυτό είχε μεταβιβασθεί με αιτία τη δωρεά στην Κοινότητα ... από τον απώτερο δικαιοπάροχο της ενάγουσας, με το υπ'αριθμ. .../6.8.1977 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Θάσου Κύρου Τερζίδη (το οποίο η ενάγουσα επικαλέστηκε με τις από 1.11.2006 προτάσεις της στο Εφετείο, στη σελ. 5 υπό στοιχ.

Γ' και αριθμό 8) και επομένως οι κληρονόμοι αυτού, άμεσοι δικαιοπάροχοι της ενάγουσας, δεν απέκτησαν την κυριότητά του, ώστε να την μεταβιβάσουν στην ιδία. Περαιτέρω δέχεται το Εφετείο, ότι από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε οποιαδήποτε πράξη νομής στο πρώτο των επιδίκων από το εναγόμενο - εκκαλούν Ελληνικό Δημόσιο δια των οργάνων του, ώστε να καταλυθεί με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας η κυριότητα της ενάγουσας στο πρώτο των επιδίκων και συνεπώς αποδεικνύεται αβάσιμη η ένσταση αυτού περί κτήσεως της κυριότητας με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο κατέληξε στην κρίση ότι η ενάγουσα είναι κυρία μόνο του πρώτου των επίδικων ακινήτων εμβαδού 9.000 τ.μ. και ότι, ενόψει όλων αυτών, αφού το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο αμφισβητεί το δικαίωμα κυριότητάς της επ' αυτού, η αγωγή είναι βάσιμη από ουσιαστική άποψη ως προς το ακίνητο αυτό και πρέπει, επομένως να γίνει δεκτή εν μέρει και να αναγνωρίσει αυτή κυρία του επίδικου αυτού ακινήτου.

Έκρινε, δηλαδή, το Εφετείο, ότι η ήδη αναιρεσίβλητη απέκτησε την κυριότητα του πρώτου των επίδικων ακινήτων, εμβαδού 9.000 τ.μ. (για το οποίο έγινε δεκτή η αγωγή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν) με τον επικαλούμενο σ'αυτήν - αγωγή - παράγωγο τρόπο, ήτοι με πώληση, με το προεκτιθέμενο (.../5.3.1992) συμβόλαιο, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, από τους προαναφερόμενους εξ αδιαθέτου κληρονόμους (σύζυγο και τέκνα) του αποβιώσαντος στις 24.4.1987 Ν.

Β., ο οποίος το είχε αποκτήσει με το προεκτιθέμενο (.../15.7.1931) Παραχωρητήριο της Διεύθυνσης Δασών της τέως Γενικής Διοίκησης Θράκης, που έχει νόμιμα μεταγραφεί (άρθρα 1033, 1710, 1813, 1820, 1192, 1193, 1194, 1195, 1198 και 1199 ΑΚ), ακολούθως δε έκανε δεκτή την έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το οποίο ως προς το ακίνητο αυτό είχε εκφέρει αντίθετη κρίση, και, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατά την απορριπτική της αγωγής για το ακίνητο αυτό διάταξής της, δέχθηκε εν τέλει την αναγνωριστική της κυριότητας αγωγή της (ήδη αναιρεσίβλητης) αναφορικά με το ακίνητο αυτό.

Με βάση αυτά που δέχτηκε και, έτσι, που έκρινε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφασή του από τη νόμιμη βάση της, αφού ως προς τα ουσιώδη ζητήματα του παράγωγου τρόπου, με τον οποίο η αναιρεσίβλητη (ενάγουσα) έγινε κυρία του επίδικου ως άνω ακινήτου και αποτελούσε και τη βάση της αγωγής της, διέλαβε στην απόφαση σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του ΑΚ που αναφέρθηκαν.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης, κατ' ορθήν εκτίμησή του, από τον αριθμό 19 (και όχι από τον αριθμό 1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997).

Όμως, ο λόγος δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε τυπικό ή ουσιαστικό λόγο (Ολ.ΑΠ 12/1991). Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο "με την προσβαλλόμενη απόφασή του, εξαφανίζοντας την πρωτόδικη απόφαση και εκδικάζοντας, εν συνεχεία, την ένδικη αγωγή, δεν έλαβε υπόψη "τους αυτοτελείς ισχυρισμούς του (αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου), οι οποίοι θεμελιώνουν ιστορικώς, το αίτημα της ένστασής του, περί ιδίας κυριότητάς του επί των επίδικων εκτάσεων" τους οποίους προέβαλε με το δικόγραφο των νομίμως κατατεθεισών προτάσεών του, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καβάλας.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης πρέπει, παρεκτός της αοριστίας του, να απορριφθεί ως αβάσιμος, γιατί, κατά τα παρατιθέμενα στην προηγούμενη σκέψη, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έλαβε υπόψη τον προεκτιθέμενο αυτοτελή ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, ήτοι την ένστασή του "περί κτήσεως από αυτό (αναιρεσείον) του επίδικου ως άνω ακινήτου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας" και τον απέρριψε κατ' ουσίαν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24.6.2010 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 454/2007 απόφασης του Εφετείου Θράκης.

Καταδικάζει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 21 Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ