Supreme Court dismisses insurance company appeal on liability for accident involving excavator classified as vehicle.

Απόφαση 1426 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1426/2018

TO ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ TOY ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Μαρτίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ντανάκα, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται για την "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία τυγχάνει καθολική διάδοχος, μετά από συγχώνευση διά απορροφήσεως, της αρχικώς ως άνω αναιρεσείουσας.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Β. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ντοκατζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-4-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2355/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2267/2017 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-6-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σοφία Ντάντου που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τα άρθρα 1, 2, 5, 6 και 10 του ν. 489/1;976, όπως έχει κωδικοποιηθεί με το π.δ. 237/1986 και όπως συμπληρώθηκε με μεταγενέστερους νόμους, ορίζονται τα εξής: "Άρθρο 1. α) Κατά την έννοια του παρόντος: α) Αυτοκίνητο όχημα είναι το επί του εδάφους και όχι επί τροχιών με μηχανική δύναμη ή με ηλεκτρική ενέργεια κινούμενο όχημα, ανεξάρτητα αριθμού τροχών.

Ως αυτοκίνητο θεωρείται και κάθε ρυμουλκούμενο όχημα συζευγμένο μετά του κυρίως αυτοκινήτου ή μη, ως και ποδήλατο εφοδιασμένο με βοηθητικό κινητήρα, β)..., γ) Ζημιωθέν πρόσωπο είναι το πρόσωπο το οποίο δικαιούται αποζημιώσεως ένεκα ζημίας που προξενήθηκε από αυτοκίνητο", "Άρθρο 2. 1. Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου που κυκλοφορεί μέσα στην Ελλάδα επί οδού, υποχρεούται να έχει καλυφθεί με ασφάλιση την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.

Η κυκλοφορία επί γηπέδου προσιτού στο κοινό ή σε κάποιο αριθμό προσώπων, που δικαιούνται να συχνάζουν σ' αυτό, εξομοιώνεται με την κυκλοφορία επί οδού", "Άρθρο 5 παρ. 1. Επιφυλασσομένων των διατάξεων του άρθρου 3, απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτου στην Ελλάδα, αν δεν υπάρχει κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 ασφαλιστική κάλυψη", "Άρθρο 6.

Η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την αστική ευθύνη του κυρίου, του κατόχου και κάθε οδηγού ή προστηθέντος για την οδήγηση ή υπευθύνου του ασφαλισμένου αυτοκινήτου... (παρ. 1). Ο ασφαλιστής... ευθύνεται... έναντι των τρίτων που ζημιώθηκαν από την κυκλοφορία αυτοκινήτων...(παρ. 3α), Αν το αυτοκίνητο πρόκειται να εκτεθεί σε ειδικούς κινδύνους αστικής ευθύνης η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει και αυτούς, εκδιδομένου ειδικού πιστοποιητικού ασφάλισης (παρ. 4)", "Άρθρο 10 παρ. 1.

Το πρόσωπο που ζημιώθηκε έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή". Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό και με τα άρθρα 2 εδάφ. α' και 4 εδάφ. α' του ν. ΓΠΝ/1911, κατά τα οποία "Αυτοκίνητον, κατά την έννοιαν του παρόντος νόμου, είναι το διά μηχανικής δυνάμεως και ουχί επί τροχιών κινούμενον όχημα ή τροχήλατον" (άρθρο 2 εδάφ.

α') και "Διά πάσαν υπό του αυτοκινήτου κατά την λειτουργίαν του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημιώσεις ο τε οδηγός και ο κατά το άρθρον 2 κάτοχος..." (άρθρο 4 εδάφ. α'), συνάγονται τα εξής: Η ενοχή από τον ειδικό νόμο (ν. ΓΠΝ/1911) υπάρχει μόνο για ζημίες από αυτοκίνητο σε λειτουργία. Το αυτοκίνητο είναι σε λειτουργία όταν αρχίζει να δουλεύει ο κινητήρας του, έστω και αν αυτό δεν έχει αρχίσει ακόμη να κινείται, καθώς και όταν κινείται χωρίς να λειτουργεί η μηχανή.

Η ασφάλιση είναι υποχρεωτική για τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν επί οδού ή επί γηπέδου προσιτού στο κοινό ή σε αριθμό προσώπων που δικαιούνται να συχνάζουν σε αυτό. Για την ευθύνη του ασφαλιστή έναντι του τρίτου δεν είναι αναγκαίο το αυτοκίνητο να ήταν σε κίνηση κατά το χρόνο του ατυχήματος, αλλά αρκεί να ήταν σε λειτουργία με την πιο πάνω έννοια.

Ο όρος "κυκλοφορία" του αυτοκινήτου ερμηνεύεται ευρέως από τη νομολογία του Αρείου Πάγου, ώστε να αντιμετωπίζονται όλες, σχεδόν, οι περιπτώσεις πρόκλησης ζημιών σε τρίτους. Έτσι αυξάνεται η προστασία των τρίτων και ικανοποιείται η κοινωνική προστατευτική λειτουργία του ν. 489/1976 (ΑΠ Ολομ. 23/1989, ΑΠ 426/2015, ΑΠ 238/2015, ΑΠ 526/2012).

Ο μηχανοκίνητος εκσκαφέας είναι αυτοκίνητο κατά την έννοια του νόμου και, συνακόλουθα, διαφορές αποζημίωσης για ζημίες σε τρίτους κατά την ενέργεια εκσκαφών και γενικά χωματουργικών εργασιών με αυτό υπάγονται στην ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ (ΑΠ 238/2015).

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 εδάφ. β' και 914 ΑΚ συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Υπαιτιότητα είναι ο ψυχικός δεσμός του δράστη προς την αδικοπραξία. Αν η ζημία οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του παθόντος, δεν οφείλεται αποζημίωση, ενώ, αν διαπιστωθεί οικείο πταίσμα αυτού, το Δικαστήριο μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 300 ΑΚ, να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η ύπαρξη της υπαιτιότητας δεν αποκλείεται, κατ' αρχήν, από το γεγονός ότι στο επιζήμιο αυτό αποτέλεσμα συνετέλεσε και συντρέχον πταίσμα του ζημιωθέντος, εφόσον δεν διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος (ΑΠ 1546/2014, ΑΠ 719/2012), αλλά η ύπαρξη αυτού, προβαλλόμενη από τον υπαίτιο κατ' ένσταση, συνεπάγεται τη μη επιδίκαση από το Δικαστήριο αποζημίωσης ή τη μείωση του ποσού της, κατά το άρθρο 300 ΑΚ.

Η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, γενικώς λαμβανόμενα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το Δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας, ενώ η κρίση για το αν πράγματι στη συγκεκριμένη περίπτωση η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε την αιτία του ζημιογόνου αποτελέσματος δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, καθόσον ανάγεται σε εκτίμηση πραγματικού υλικού, σύμφωνα με το άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 1546/2014, ΑΠ 1513/2014, ΑΠ 128/2013).

Επίσης, οι έννοιες της υπαιτιότητας και της συνυπαιτιότητας είναι νομικές και, επομένως, η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, ως προς τη συνδρομή ή όχι υπαιτιότητας του ζημιώσαντος ή οικείου πταίσματος του ζημιωθέντος κατά την επέλευση της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, για ευθεία και εκ πλαγίου παράβαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, Καθώς και για παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας (ΑΠ 1591/ 2014, ΑΠ 2181/2013).

Εκφεύγει όμως του αναιρετικού ελέγχου η κρίση ως προς το βαθμό τη βαρύτητα του πταίσματος και το ποσοστό, κατά το οποίο πρέπει να μειωθεί η αποζημίωση, διότι η κρίση αυτή σχηματίζεται από την κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, χωρίς την υπαγωγή τους σε νομική έννοια (ΑΠ 1591/2014, ΑΠ 1715/2010).

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή στην περίπτωση του άρθρου 10 του ν. ΓΠΝ/1911, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των αυτοκινήτων που συγκρούστηκαν, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ. Περαιτέρω, η παραβίαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθ' εαυτήν υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, ή στάθμιση Του οποίου από το Δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του αποτελέσματος που επήλθε.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ευθεία παράβαση κανόνα δικαίου, που ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως του άρθρου 550 αριθ. 1 ΚΠολΔ, υπάρχει εφόσον αυτός δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν αυτός εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα. (Ολ.ΑΠ 36/1988 ΕλλΔ 1989 1153).

Ενώ έλλειψη νόμιμης βάσης, που ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως του αριθμ. 19 του ανωτέρω άρθρου υπάρχει όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας, ή την άρνηση της ή αντιφάσκουν μεταξύ τους (Ολ.ΑΠ 25/2004).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και την υπαιτιότητα του οδηγού του με αριθμό κυκλ. ... IX τροχοφόρου εκσκαφέα - φορτωτή, ασφαλισμένου για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη από την κυκλοφορία του στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία και του παθόντος κατά το ένδικο ατύχημα αναιρεσιβλήτου: "Στις 23-8-2012 και περί ώρα 11:30' π.μ., ο Ν.

Β., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧ μηχάνημα έργων και ειδικότερα έναν τροχοφόρο εκσκαφέα - φορτωτή (εργοστασίου κατασκευής J.C.Β., τύπου 3CΧ-4Τ, ισχύος 85 ίππων, έτους κατασκευής 1991), αποτελούμενο από αυτοκινούμενο διά μηχανικής δυνάμεως όχημα - βάση με 4 τροχούς, πάνω στην οποία (βάση) στηρίζεται περιστρεφόμενη πλατφόρμα, επί της οποίας υπάρχει ο κινητήρας και η καμπίνα του οδηγού με τα χειριστήρια για τη λειτουργία του σπαστού βραχίονα (μπούμας) και του κάδου βραχίονα με δόντι, που ανήκε στην ιδιοκτησία του και ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη από την κυκλοφορία του στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...

Α.Ε.", εκινείτο στην περιοχή των .... Ο άνω οδηγός κατευθυνόταν στην κείμενη στην άνω περιοχή, οικία του ενάγοντος Π. Β., αδελφού του, προκειμένου να εκτελέσει την εργασία μεταφοράς ποσότητας ξύλων για το τζάκι, από ένα σημείο του προαύλιου χώρου της άνω οικίας, σε ένα άλλο ασφαλέστερο, που θα του υποδείκνυε ο ενάγων.

Πράγματι, όταν ο Ν. Β. έφθασε στην οικία του ενάγοντος, άρχισε να εκτελεί την ανατεθείσα σ' αυτόν ως άνω εργασία, ήτοι οδηγώντας το άνω μηχάνημα έργων (τροχοφόρο εκσκαφέα - φορτωτή) και χειριζόμενος ο ίδιος τον σπαστό βραχίονα, παραλάμβανε με τον ευρισκόμενο στην άκρη αυτού (σπαστού βραχίονα) κάδο με δόντι ποσότητα ξύλων από το χώρο που είχαν αρχικά εναποτεθεί και τα μετέφερε, με ανυψωμένο τον κάδο, στο υποδειχθέν σημείο εναπόθεσής τους, όπου τα άφηνε, κατεβάζοντας τον κάδο, ενώ ο ενάγων βρισκόταν στον ίδιο χώρο παρακολουθώντας την όλη διαδικασία και βοηθώντας τον αδελφό του, αν χρειαζόταν, στην τακτοποίηση των ξύλων.

Περί ώρα 12:30', ήτοι μία ώρα μετά την έναρξη των εργασιών, ένα κομμάτι ξύλο από τα μεταφερόμενα με τον εκσκαφέα - φορτωτή, παρέπεσε από τον κάδο του και όταν έγινε αυτό αντιληπτό από τον ενάγοντα, επιχείρησε ο τελευταίος να το περισυλλέξει με τα χέρια του. Η ενέργεια, όμως, αυτή, του ενάγοντος δεν έγινε έγκαιρα αντιληπτή από τον αδελφό του, από έλλειψη προσοχής του τελευταίου, ο οποίος, χειριζόμενος απρόσεκτα το όχημά του, κατέβασε απότομα τον κάδο του στο έδαφος, στοχεύοντας στο εναπομείναν κομμάτι ξύλο, τη στιγμή που ο ενάγων έτεινε το αριστερό του χέρι προς αυτό για να το πιάσει, με αποτέλεσμα ο κάδος του εκσκαφέα να προσκρούσει στο χέρι του ενάγοντος και να τον τραυματίσει (βλ.

την προσκομιζόμενη .../29-9-2014 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον του Ειρηνοδίκη Θεσσαλονίκης, της Α. Β., θυγατέρας του ενάγοντος, η οποία αναφέρει ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του ένδικου ατυχήματος και όσα βεβαιώνει τα γνωρίζει εξ ιδίας αντιλήψεως σε συνδυασμό με το απόσπασμα του Βιβλίου Αδικημάτων - Συμβάντων του ΑΤ Λευκιμμαίων Κέρκυρας της 6-9-2012 και τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες του τόπου του ατυχήματος, του άνω μηχανήματος έργων).

Υπό τις ανωτέρω αποδειχθείσες συνθήκες του ένδικου ατυχήματος, η πρόκληση αυτού και η επέλευση των ζημιογόνων αποτελεσμάτων του οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια του οδηγού του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... IX μηχανήματος έργων και του παθόντος ενάγοντος. Ειδικότερα, ο οδηγός του μηχανήματος έργων, από αμέλεια του, ήτοι λόγω ελλείψεως της προσήκουσας σε κάθε συνετό οδηγό προσοχής, την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση του άνω οχήματος και στο χειρισμό της προσαρτημένης σ' αυτό περιστρεφόμενης πλατφόρμας ούτε ασκούσε τον έλεγχο και την εποπτεία αυτού, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς, με αποτέλεσμα να μην αντιληφθεί εγκαίρως ότι ο ενάγων επιχείρησε να περισυλλέξει, με το αριστερό του χέρι, ένα κομμάτι ξύλο από τα μεταφερόμενα με τον εκσκαφέα - φορτωτή που παρέπεσε από τον κάδο και χειριζόμενος απρόσεκτα τον σπαστό βραχίονα, να κατεβάσει απότομα τον κάδο του οχήματος του στο έδαφος, στοχεύοντας στο εναπομείναν κομμάτι ξύλο και να προσκρούσει ο κάδος του εκσκαφέα στο αριστερό χέρι του ενάγοντος, τραυματίζοντάς τον (άρθρα 12 § 1, 19 § 1 του ΚΟΚ).

Από την άλλη πλευρά, ο ενάγων, από αμέλειά του, κατά την εκτέλεση των ως άνω εργασιών, δεν παρέμεινε σε ασφαλή απόσταση από το μηχάνημα έργων, που οδηγούσε ο αδελφός του, λαμβάνοντας υπόψη του τον όγκο και την κίνηση αυτού στον προαύλιο χώρο και το ότι πραγματοποιούσε μεταφορά ξύλων με παρατεταμένο τον κάδο με δόντι και τους σπαστούς βραχίονες, που δυσχέραναν την ορατότητα του οδηγού του και μάλιστα επιχείρησε, αιφνιδίως και χωρίς να προειδοποιήσει τον οδηγό του μηχανήματος, να περισυλλέξει με τα χέρια του το κομμάτι ξύλο που είχε παραπέσει στο έδαφος, μολονότι έβλεπε ότι ο εκσκαφέας ήταν δίπλα του και ο οδηγός του θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να επιχειρήσει την περισυλλογή του ξύλου.

Το ποσοστό ευθύνης του καθενός στην πρόκληση του ένδικου ατυχήματος και στην επέλευση των ζημιογόνων αποτελεσμάτων του πρέπει να προσδιοριστεί σε 80% για τον οδηγό του ζημιογόνου μηχανήματος έργων και σε 20% για τον παθόντα ενάγοντα. Κατόπιν τούτων, πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος ο ισχυρισμός της εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας, ότι ουδεμία εμπλοκή έχει στο ένδικο ατύχημα το ασφαλισμένο σ' αυτήν μηχάνημα έργων και ότι ο τραυματισμός του ενάγοντος δεν προκλήθηκε από τον κάδο του εν λόγω εκσκαφέα, να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και από ουσιαστική άποψη η ένσταση συνυπαιτιότητας του ενάγοντος στην πρόκληση του ένδικου ατυχήματος και στον τραυματισμό του, κατά ποσοστό 95%, νόμιμη κατ' άρθρο 300 ΑΚ, που προβλήθηκε επικουρικά πρωτοδίκως από την εναγομένη, προβάλλεται δε και τώρα στην κατ' έφεση δίκη.

Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο, με την εκκαλούμενη απόφαση του και με τις σκέψεις που εκτίθενται σ' αυτήν, δέχθηκε τα ίδια ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος και το κεφάλαιο της υπαιτιότητας, σωστά τις αποδείξεις εκτίμησε και το νόμο εφάρμοσε και οι περί του αντιθέτου λόγοι της έφεσης του ενάγοντος (1ος) και της έφεσης της εναγομένης (Β1 και Β2) πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι...

Στην προκειμένη περίπτωση, με την κρινόμενη αγωγή ζητείται αποζημίωση του ενάγοντος για τη θετική και αποθετική ζημία και την ηθική βλάβη που υπέστη, συνεπεία του τραυματισμού του και της εξ αυτού μόνιμης μερικής αναπηρίας του, κατά το ατύχημα, που οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... IX μηχανήματος έργων, και ειδικότερα ενός τροχοφόρου εκσκαφέα - φορτωτή, αποτελούμενου από αυτοκινούμενο όχημα - βάση με τέσσερις τροχούς, διά μηχανικής δυνάμεως, πάνω στην οποία (βάση) στηρίζεται περιστρεφόμενη πλατφόρμα, επί της οποίας υπάρχει ο κινητήρας και η καμπίνα του οδηγού με τα χειριστήρια για τη λειτουργία του σπαστού βραχίονα (μπούμας) και του κάδου βραχίονα με δόντι, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη από την κυκλοφορία του στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία και το οποίο (ατύχημα) προκλήθηκε, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αγωγή, από αμέλεια του οδηγού - χειριστή του άνω μηχανήματος έργων, κατά την εκτέλεση εργασιών με αυτό, ενώ βρισκόταν σε λειτουργία, και ειδικότερα, κατά την εκτέλεση της ανατεθείσας σ' αυτόν από τον ενάγοντα εργασίας παραλαβής με τον κάδο του εκσκαφέα ξύλων από ένα σημείο του χώρου της αυλής της οικίας του ενάγοντος, μεταφοράς αυτών και εναπόθεσής τους σε άλλο ασφαλές σημείο της αυλής.

Υπό τα ως άνω εκτιθέμενα στην κρινόμενη αγωγή, καθίσταται σαφές ότι το ανωτέρω μηχάνημα έργων συνιστά αυτοκίνητο, κατά την έννοια του Ν. ΓΠΝ/1911 και ήταν κατά τον κρίσιμο χρόνο, σε λειτουργία και κυκλοφορία, κατά την έννοια των προαναφερθεισών διατάξεων και, συνεπώς, συντρέχουν οι προϋποθέσεις τόσο της υπαγωγής της διαφοράς στην ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ, όσο και της ασφάλισης της έναντι τρίτων αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία του άνω οχήματος, κατά το Ν. 489/1976, αφού η ένδικη ζημία του ενάγοντος προέρχεται από τη λειτουργία αυτοκινήτου...".

Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, δεν παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε ενώ, εξάλλου, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των εφαρμοσθεισών αυτών διατάξεων. Ειδικότερα, πλήρως εξέθεσε τα περιστατικά, από τα οποία καθίσταται σαφές ότι το ένδικο ατύχημα προκλήθηκε από τον εκσκαφέα ως αυτοκίνητο με την ευρεία του όρου έννοια, ο οποίος βρισκόταν σε λειτουργία με περιστροφική κίνηση του βραχίονά του και όχι από τη λειτουργία του ως μηχανήματος έργου και κατά συνέπεια τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις του ν.

ΓΠΝ/1911 και του ν. 489/1986. Περαιτέρω, το Εφετείο με το να δεχθεί με τις ανωτέρω παραδοχές του ότι συνυπαίτιος για το ένδικο τροχαίο ατύχημα είναι και ο οδηγός του ανωτέρω οχήματος δεν παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες τις προαναφερόμενες ουσιαστικές διατάξεις, ενώ δεν ήταν αναγκαία η παράθεση και άλλων για να αιτιολογηθεί χωρίς αμφιβολία, η συντρέχουσα αμέλεια του οδηγού και ο αιτιώδης σύνδεσμος της υπαίτιας αυτής συμπεριφοράς με το ζημιογόνο αποτέλεσμα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η αμέλεια του οδηγού του εν λόγω ατυχήματος συνίσταται στην έλλειψη ελέγχου τόσο επί του οχήματος όσο και επί της περιστρεφόμενης πλατφόρμας με αποτέλεσμα, κατά το κατέβασμα του κάδου του, να μην αντιληφθεί την παρουσία του αναιρεσιβλήτου παθόντος και να τον τραυματίσει στο αριστερό του χέρι.

Οι αιτιάσεις δε της αναιρεσείουσας ότι η πληττόμενη απόφαση δεν αναφέρει αν ο ασφαλισμένος της - οδηγός του ζημιογόνου οχήματος ήταν δυνατόν να αντιληφθεί τον πεζό - παθόντα και σε καταφατική απάντηση σε ποια απόσταση, αλυσιτελώς προβάλλονται, καθόσον κατά τους ισχυρισμούς της ίδιας της αναιρεσείουσας εμποδιζόταν η ορατότητα του εν λόγω οδηγού.

Επομένως, τα όσα αντίθετα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία με τον δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από άρθρου 559 ΚΠολΔ κρίνονται αβάσιμα, όπως και αυτός ο λόγος αναίρεσης. Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους αποδίδεται η πλημμέλεια από τους αριθ. 1 και 19 αντιστοίχως, του άρθρου 559 ΚΠολΔ για παραβίαση ευθέως και εκ πλαγίου των ως άνω διατάξεων είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Κατά συνέπεια, πρέπει ν' απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό και να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 εδ.

ε' ΚΠολΔ),

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-6-2017 (και με αριθμό κατάθ. 400/22-6-2017) αίτηση για την αναίρεση της 2267/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Και

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Ιουνίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Σεπτεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ