Supreme Court remands appeal regarding whether a land strip constitutes a public road under Article 966 of the Civil Code.

Απόφαση 1426 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1426/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Μ. Κ. του Η. , κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευστάθιο Σκλαβενίτη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσίβλητων: 1)Η. Π. του Γ., 2)Α. Π. του Γ., απάντων κατοίκων ... οι οποίοι παραστάθηκαν, ο 1ος μετά , η 2η δια του πληρεξούσιου δικηγόρου Χρίστου Ψαρράκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-3-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λευκάδος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 105/2010 του ιδίου Δικαστηρίου και 53/2012 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδος. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 15-10-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευγενία Προγάκη, ανέγνωσε την από 25-9-2015 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη, Διονυσίας Μπιτζούνη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη στο σύνολο της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τη διατύπωση των διατάξεων των άρθρων 966 και 967 ΑΚ προκύπτει ότι πράγματα κοινής χρήσεως είναι όσα, ύστερα από την τήρηση των νομίμων διατυπώσεων, έλαβαν τον προορισμό αυτό. Οι οδοί, σύμφωνα με την ενδεικτική απαρίθμηση του άρθρου 967 ΑΚ περιλαμβάνονται μεταξύ των κοινόχρηστων πραγμάτων. Στην παλαιότερη νομοθεσία, όπως στο ΠΔ 25/28 Νοεμβρίου 1929 "περί κωδικοποιήσεως των περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών κειμένων διατάξεων" οι οδοί διακρίνονται σε εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές ή κοινοτικές και αγροτικές (άρθρο 1) που είναι "αι άγουσαι από χωρίων προς κτηματικούς αυτών περιφερείας" στο δε νεώτερο ν.3155/1955 "περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών" οι δρόμοι διακρίνονται σε εθνικούς, επαρχιακούς και δημοτικούς ή κοινοτικούς, χωρίς να αναφέρονται οι αγροτικοί δρόμοι.

Η μη αναφορά αυτή οφείλεται προφανώς στο ότι οι εν λόγω δρόμοι, εφόσον είναι κοινόχρηστοι, πρέπει να θεωρηθούν ότι αποτελούν ειδικότερη κατηγορία των δημοτικών ή κοινοτικών δρόμων, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι στο νόμο αυτό η έννοια των δημοτικών ή κοινοτικών δρόμων είναι ευρεία, ήτοι περιλαμβάνει τις οδούς που εξυπηρετούν τις "πάσης φύσεως ανάγκες του Δήμου ή μιάς Κοινότητας μέσα στα διοικητικά όρια αυτού".

Οι δρόμοι αυτοί συνήθως είχαν δημιουργηθεί με τη συνεισφορά των ιδιοκτητών γειτονικών ακινήτων. Εξάλλου από τις διατάξεις των Ν.3 Πανδ (43.7) Ν2 παρ.8 Πανδ. (39.3) Ν.28 Πανδ. (22.3) αναγνωριζόταν ως τρόπος κτήσης της ιδιότητας πράγματος ως κοινοχρήστου η αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα στη χρήση του πράγματος από τους δημότες Κοινότητας ή Δήμου (VETUSTAS), με την οποία κυρωνόταν ως νόμιμη η πραγματική κατάσταση που υπήρχε πριν από τόσο χρόνο ώστε η ζώσα γενεά να τη γνώρισε ως έχει και να μη διέσωσε παράδοση από την παρελθούσα γενεά για την ύπαρξη άλλης διαφορετικής κατάστασης.

Η αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα δεν υιοθετήθηκε από τον Αστικό Κώδικα, διατηρείται όμως, σύμφωνα με το άρθρο 51 ΕισΝΑΚ η δυνάμει αυτής ιδιότητα που απέκτησε το πράγμα ως κοινής χρήσης, εφόσον πριν από την εισαγωγή του ΑΚ (23.2.1946) δύο συνεχόμενες γενεές ανθρώπων (συνολικά 80 έτη) να μην έχουν σαφή ανάμνηση του χρόνου, κατά τον οποίο άρχισε η κοινή χρήση.

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του αριθμού 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ που αφορά στις αποφάσεις των Ειρηνοδικείων, καθώς και των εκδιδομένων επί των αποφάσεων αυτών αποφάσεων των Πρωτοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία, από εκείνα που αυτός απαιτεί, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στο εφαρμοστέο κανόνα δικαίου, έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ'ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται, ενόψει των πραγματικών περιστατικών που, ανελέγκτως, δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως (αρθρ.561 παρ.2 ΚΠολΔ) το Εφετείο, μετά από συνεκτίμηση των νομίμως σ'αυτό επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων, δέχθηκε κατ'ανέλεγκτη κρίση, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά αναφορικά με την αγωγή των αναιρεσειόντων, περί προσβολής της προσωπικότητάς τους, από τη στέρηση χρήσεως κοινοχρήστου αγροτικής οδού, την απόδοση της χρήσεως και την με απειλή ποινών παράλειψη στο μέλλον της προσβολής.

"Με το υπ' αριθμ. ... /30-9-1988 συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβ/φου Λευκάδας Α. Κ. - Β. , που μεταγράφηκε στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Λευκάδας (τ. , α.α. ), οι εναγόμεν κατέστησαν συγκύριοι, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, ενός οικοπέδου, το οποίο βρίσκεται εντός του οικισμού ... και που σύμφωνα με τον πιο πάνω τίτλο κτήσεως "διαχωρίζεται σε δύο (2) τμήματα από κοινοτική οδό και το μεν ένα τμήμα, το οποίο φαίνεται με τα στοιχεία Α Β Γ Δ Α στο από Αυγούστου 1985 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Ι.

Κ. , που είναι προσαρτημένο στη με αριθμό ... /85 πράξη, έχει έκταση 192,53 τ.μ. και συνορεύει με κοινοτική οδό, η οποία και το διαχωρίζει σε δύο (2) τμήματα, στην πλευρά Α-Β, με ιδιοκτησία Θ. Κ. στην πλευρά Β-Γ, με ιδιοκτησία Ζ. και Δ. Κ. στην πλευρά Γ-Δ και με τον παραπάνω κοινοτικό δρόμο στην πλευρά Δ-Α, το δε άλλο τμήμα φαίνεται με τα στοιχεία Ε Ζ Η Θ Ι Ε στο προσαρτημένο με αριθμό ... /85 συμβόλαιο τοπογραφικό διάγραμμα, έχει έκταση 103 τ.μ.

και συνορεύει με ιδιοκτησία Ζ. και Δ. Κ. στην πλευρά Ε-Ι, με ιδιοκτησία Ε. Κ. ή Λ. στην πλευρά Ι-Θ με ιδιοκτησία Δ. Κ. ή Λ. στην πλευρά Θ-Ή-Ζ και με κοινοτική οδό στην πλευρά Ζ-Ε...". Ο ενάγων είναι κύριος με έκτακτη χρησικτησία, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αγωγή, ενός ακινήτου, εμβαδού 2.313,05 τ.μ., το οποίο βρίσκεται νοτιοδυτικά σε σχέση με το πιο πάνω περιγραφόμενο δεύτερο εδαφικό τμήμα των εναγομένων.

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η πρόσβαση στο ακίνητο του γινόταν μέσω παλαιού κοινόχρηστου αγροτικού δρόμου, ο οποίος ξεκινούσε από την περιοχή "... " και έφθανε μέχρι τις περιοχές "... ", μήκους 6 χιλιομέτρων περίπου και πλάτους 2 μέτρων κατά μέσο όρο, κατέστη δε κοινόχρηστος με το θεσμό της αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας, καθώς τουλάχιστον επί δύο γενεές πριν την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα (23-2-1946) εξυπηρετούσε αόριστο αριθμό κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι έκαναν ακώλυτη χρήση αυτού.

Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι το ακίνητο των εναγομένων εφάπτεται στη βορειοανατολική του πλευρά με τμήμα του προαναφερόμενου δρόμου και ότι οι τελευταίοι αρχές καλοκαιριού του 2008 κατέλαβαν και ενσωμάτωσαν στην όμορη ιδιοκτησία τους τμήμα - λωρίδα αυτού, μήκους 14 μ., πλάτους 1,50 μ. και συνολικού εμβαδού 21 τ.μ., όπως το επίδικο εμφαίνεται στο από Μάρτιο 2007 τοπογραφικό διάγραμμα της αρχιτέκτονα μηχανικού Γ.

Θ. , παρεμποδίζοντας έτσι την κοινή χρήση του. Από τα προαναφερόμενα όμως μέσα αποδείξεως δεν προέκυψε ότι η επίδικη εδαφική λωρίδα έλαβε την ιδιότητα κοινοχρήστου δρόμου και ότι χρησιμοποιείτο από αόριστο αριθμό κατοίκων της περιοχής για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 80 ετών μέχρι την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα (23-2-1946), δηλαδή ότι προϋπήρχε από το 1866 και εντεύθεν, ώστε να καθιερωθεί ως κοινόχρηστο κατά τον θεσμό της αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας.

Η κατάθεση του μάρτυρα αποδείξεως Ν. Κ. , μόνιμου κατοίκου ... , ότι ο δρόμος αυτός υπάρχει εδώ και 200 χρόνια, καθώς επισκεπτόταν τακτικά την συγκεκριμένη περιοχή, όπου βρισκόταν η οικία του παππού του, δεν κρίνεται πειστική, καθ' όσον ο μάρτυρας, ο οποίος είναι ηλικίας 40 ετών, δεν προσδιορίζει πως έλαβε γνώση για το ότι το επίδικο υφίσταται εδώ και 200 χρόνια, δηλαδή από το έτος 1810, επιπλέον δε ο ίδιος ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λευκάδας καταθέτει γενικά άλλοτε ότι ο δρόμος υπάρχει από πολλά χρόνια, χωρίς όμως να προσδιορίζει από πότε υφίσταται και από πότε γίνεται κοινή χρήση του (βλ.

τα υπ' αριθμ. 14/2009 πρακτικά συνεδρίασης του Ειρηνοδικείου Λευκάδας - διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων κατόπιν υποβολής της με αριθμ. εκθ. καταθ. 57/28-11-2008 αιτήσεως του ενάγοντος κατά των εναγομένων, της Α. Π. και του Γ. Π. ) και άλλοτε ότι υπήρχε αγροτικός δρόμος εδώ και 100 χρόνια (βλ. τα υπ' αριθμ. 87/2008 πρακτικά συνεδρίασης του Ειρηνοδικείου Λευκάδας - διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων κατόπιν υποβολής της με αριθμ.

εκθ. καταθ. 40/10-9-2008 αιτήσεως του ενάγοντος κατά των Α. και Γ. Π. ). Ο ίδιος μάρτυρας ως πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου ... στην εισήγησή του επί των υπ' αριθμ. πρωτ. ... /23-5-2007 και ... /15-5-2007 αιτήσεων του Μ. Κ. (ενάγοντος) και Ε., Κ., Ν. Κ. (συνιδιοκτητών ακινήτου όμορου προς νότο του ανωτέρω ακινήτου - δεύτερου εδαφικού τμήματος των εναγομένων) προς το ανωτέρω τοπικό συμβούλιο αναφέρει, μεταξύ άλλων "...απ' ό,τι γνωρίζω τουλάχιστον εγώ από τα λεγόμενα παλαιότερων ότι ο δρόμος αυτός προϋπήρχε για να εξυπηρετεί το παλιό ...

πριν γίνει ο κεντρικός δημοτικός δρόμος του ... ...", χωρίς και πάλι να προσδιορίζει από πότε προϋφίοταται και από πότε γίνεται κοινή χρήση του επιδίκου δρόμου (βλ. το από 3-10-2008 ακριβές φωτοαντίγραφο από το βιβλίο πρακτικών 2/6-6-2007 του τοπικού συμβουλίου ... του πρώην Δήμου ... ). Η ίδια μαρτυρική κατάθεση δεν ενισχύεται από άλλα μέσα αποδείξεως, πλην των όσων βεβαιώνουν οι μάρτυρες Χ.

χα Δ. Κ. και Ν. Κ. του Κ. , μόνιμοι κάτοικοι ... , στις υπ' αριθμ. ... /2010 και ... /2010 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της συμβ/φου Λευκάδας Α. Κ. - Β. , στις οποίες βεβαιώνουν η μεν πρώτη ότι "...πριν από 60 χρόνια περίπου περιφράξαμε το κτήμα μας και φτιάξαμε στην είσοδο του στην πλευρά του αγροτικού δρόμου ... ... , πορτόνι από οποίο συνέχεια μέχρι και σήμερα μπαίνουμε στο κτήμα μας.

Το δρόμο αυτό, που θυμάμαι από κοπέλα, τον έκλεισε ο Π. ..", ο δε δεύτερος ότι "...για να πάμε στο κτήμα αυτό εγώ και γονείς μου παλιότερα, χρησιμοποιούσαμε τον παλαιό αγροτικό δρόμο ... ... που ξεκινούσε από την περιοχή ... ... και οδηγούσε στις περιοχές ... . Το δρόμο αυτό απ' ό,τι ξέρω και από τους γονείς μου από πάρα πολύ παλιά τον χρησιμοποιούσαν για να πηγαίνουν στα κτήματα τους και πεζοί και με έμφορτα ζώα, όλοι όσοι είχαν κτήματα σ' αυτές τις περιοχές...", χωρίς όμως οι μάρτυρες να βεβαιώνουν την ύπαρξη και χρήση του ανωτέρω δρόμου για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 80 ετών μέχρι την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα.

Περαιτέρω, η επίδικη εδαφική λωρίδα δεν εμφαίνεται στην αεροφωτογραφία έτους 2004 της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού ως δρόμος, καρόδρομος, ημιονική οδός ή μονοπάτι, που να συνδέει τις νοτιοανατολικά της ιδιοκτησίας των εναγομένων αγροτικές εκτάσεις με τη στενή οδό που συνδέει την οικία τους με την οδό ...

και της οδού προς ... (σχετ. η από 29-6-2011 τεχνική έκθεση ερμηνείας και ανάλυσης αεροφωτογραφιών του Δασοπόνου Σ. Μ. ). Εξάλλου, στην υπ' αριθμ. ... /15-3-2004 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς και τα υπ' αριθμ. ... /2-4-2004 και ... /2-4-2004 συμβόλαια γονικής παροχής και δωρεάς αντίστοιχα ενώπιον της συμβ/φου Λευκάδας Ε. Α. οι Γ. Κ., Ν.

Σ. και Β. Κ. ως συνιδιοκτήτες ακινήτου, που παρεμβάλλεται μεταξύ των ακινήτων του ενάγοντος αφενός και των εναγομένων αφετέρου, δηλώνουν ότι το μεταβιβαζόμενο στους Ν., Ε. και Κ. Κ. ακίνητο συνορεύει εν μέρει από μία (ανατολική) πλευρά "Β-Γ με αγροτικό δρόμο και πέραν αυτού με ιδιοκτησία Δ. Κ. ..." και από άλλη (νότια) πλευρά "Γ-Δ με αγροτικό δρόμο και πέραν αυτού με ιδιοκτησία Η.

Κ. ..." (πατέρα ενάγοντος), πλην όμως στις εν λόγω συμβολαιογραφικές πράξεις, οι οποίες συντάχθηκαν πρόσφατα, δεν αναφέρεται ότι πρόκειται περί κοινοχρήστου δημοτικού δρόμου. Τα ίδια ακριβώς περί αγροτικού - όχι κοινόχρηστου - δρόμου αναγράφονται τόσο στο από Φεβρουάριο 2004 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Θ.

Β. , που προσαρτάται στο υπ' αριθμ. ... /2-4-2004 συμβόλαιο γονικής παροχής, όσο και στο τοπογραφικό σκαρίφημα-διάγραμμα, που συνοδεύει την υπ' αριθμ. ... 20-5-2005 άδεια διώροφης οικοδομής με υπόγειο, που εκδόθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας της Ν.Α. Λευκάδας κατόπιν της από 17-2-2005 αιτήσεως των Ν., Ε. και Κ. Κ. (βλ. 2η σελίδα οικοδομικής άδειας).

Με την υπ' αριθμ. ... /5-4-2007 διορθωτική πράξη του με αριθμό ... /13-6-2005 συμβολαίου σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και διανομής μελλοντικών κτισμάτων ενώπιον της πιο πάνω συμβ/φου οι πιο πάνω αποκτώντες - συνιδιοκτήτες Ν., Ε. και Κ. Κ. δήλωσαν ότι διορθώνουν το προαναφερόμενο συμβόλαιο, μεταξύ των άλλων, ως προς το εμβαδόν, τα μήκη των πλευρών και τα ονόματα των όμορων ιδιοκτησιών "...το ακίνητο (οικόπεδο), το οποίο απεικονίζεται στο από Σεπτέμβριο του 2006 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Θ.

Β. και βρίσκεται στην ίδια παραπάνω θέση εντός του οικισμού ... του δ.δ.... του Δήμου ... , συνορεύει δε ολόγυρα σύμφωνα με το τοπογραφικό από την πλευρό Α1-Α2-Α3-Α4-Α5 με ιδιοκτησία Δ. Κ. , από την πλευρά Α5-Α6-Α7-Α8 με ιδιοκτησία Μ. Κ. ..." και δεν γίνεται καμία αναφορά περί αγροτικού δρόμου, όπως αναφερόταν για τις ίδιες πλευρές (ανατολική και νότια) του οικοπέδου στις πιο πάνω υπ' αριθμ. ... /15-3-2004, ... /2-4-2004 και ... /2-4-2004 πράξεις.

Αντιθέτως, στην ίδια με αριθμό ... /5-4-2007 συμβολαιογραφική πράξη οι ανωτέρω συμβαλλόμενοι δηλώνουν, μεταξύ άλλων "...σημειώνεται ότι επί του παραπάνω οικοπέδου και κατά μήκος των πλευρών αυτού Α1-Α2-Α3-Α4-Α5-Α6-Α7-Α8 υφίσταται δουλεία διόδου προς εξυπηρέτηση των γειτονικών ακινήτων..." (εννοούν τα ανατολικά και νότια ευρισκόμενα του οικοπέδου τους ακίνητα των Δ.

Κ. και Μ. Κ. αντίστοιχα) και όχι αγροτικός δρόμος ή κοινόχρηστος δημοτικός δρόμος. Στη συνέχεια όμως με την υπ' αριθμ. ... /11-2-2008 διορθωτική πράξη ενώπιον της πιο πάνω συμβ/φου οι ανωτέρω συμβαλλόμενοι έσπευσαν να διορθώσουν την υπ' αριθμ. ... /5-4-2007 συμβολαιογραφική πράξη, δηλώνοντας αφενός "εκ του ανωτέρω οικοπέδου δηλώνουν ότι παραχωρούν τμήμα του οικοπέδου τους εδάφους, εμβαδού 43,89 τ.μ.

προς το Δήμο ... για τη διαπλάτυνση της υφιστάμενης κοινόχρηστης δημοτικής οδού..." και αφετέρου "στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι η αναφερόμενη στο διορθούμενο με αριθμό ... /2007 συμβόλαιο του ευρετηρίου μου δουλεία διόδου δεν υφίσταται επί του παραπάνω ακινήτου, ούτε υφίστατο ποτέ, όπως εκ παραδρομής και από πεπλανημένη πεποίθηση δηλώθηκε στο άνω συμβόλαιο, αλλά είναι κοινόχρηστος κοινοτικός δρόμος...".

Η εν λόγω δήλωση περί κοινόχρηστου κοινοτικού δρόμου προφανώς γίνεται από τους ανωτέρω συνιδιοκτήτες του οικοπέδου, προκειμένου το άρτιο κατά κανόνα οικόπεδο τους να καταστεί οικοδομήσιμο με την παραχώρηση σε κοινή χρήση τμήματος του οικοπέδου, σύμφωνα με το Π.Δ. 24.4./3.5.1985 (Φ.Ε.Κ. 181 Δ), όπως τροποποιήθηκε.

Με βάση την εν λόγω πράξη και την υπ' αριθμ. ... 27-6-2008 όμοια πράξη ενώπιον της πιο πάνω συμβ/φου περί παραχώρησης τμημάτων εδάφους για δημιουργία δημοτικού δρόμου εκ μέρους του ενάγοντος ο Δήμαρχος ... βεβαιώνει, χωρίς όμως να προβεί σε οποιοδήποτε έλεγχο ή σχετική αυτοψία του επιδίκου δια των τεχνικών του Υπηρεσιών ότι "στο δ.δ. ...

στην περιοχή ... υπάρχει παλαιόθεν αγροτικός δρόμος" (σχετ. η υπ' αριθμ. πρωτ. ... /14-7-2008 βεβαίωση του Δημάρχου ... ). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, εφόσον η επίδικη εδαφική λωρίδα δεν απέκτησε την ιδιότητα κοινόχρηστου αγροτικού δρόμου, ο ενάγων δεν δικαιούται έννομης προστασίας για παρεμπόδιση χρήσης της εν λόγω οδού λόγω προσβολής της προσωπικότητας του".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο, δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την έφεση των αναιρεσιβλήτων και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει αντιθέτως, δίκασε εκ νέου την αγωγή και την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο απαίτησε περισσότερα στοιχεία από εκείνα που δέχθηκε ως αποδειχθέντα και που ήταν αρκετά για την εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 967 ΑΚ λόγω συνδρομής των προϋποθέσεων της αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας για τον χαρακτήρα της επίδικης εδαφικής λωρίδας και του ένδικου δρόμου ως κοινοχρήστου αγροτικού δρόμου.

Ειδικότερα ενώ δέχεται ότι ο ένδικος δρόμος υπήρχε παρά πολύ παλιά πριν από τους γονείς του μάρτυρα Ν. Κ. δεν αρκείται σ'αυτό, αλλά απαιτεί αριθμητική αναφορά του χρόνου των 80 ετών και ενώ δέχεται ότι σε σειρά τίτλων ο ένδικος δρόμος και συνακόλουθα η επίδικη εδαφική λωρίδα αναφέρεται ως αγροτικός, δεν τον θεωρεί κοινόχρηστο, αλλά απαιτεί και τη ρηματική αναφορά του όρου κοινόχρηστος (συμβόλαια ... /15.3.2004, ... /2.4.2004, ... /2.4.2004, από Φεβρουαρ. 2004 τοπογρ.διάγραμμα).

Ενόψει τούτων οι από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ τρίτος και πέμπτος από τους λόγους της αναιρέσεως και κατά το πρώτο μέρος τους πρέπει να γίνουν δεκτοί (παρελκούσης της εξετάσεως των λοιπών) ως ουσιαστικά βάσιμοι ενώ η επίκληση των προϋποθέσεων του άρθρου 2 παρ.2 και 4 του ΓΟΚ απαραδέκτως, κατά το άρθρο 562 παρ.2 του ΚΠολΔ, γίνεται το πρώτον στον Άρειο Πάγο, με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο.

Κατόπιν τούτων πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, πλην των πρότερον δικασάντων (αρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ), ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που αυτός είχε καταθέσει (αρθρ.495 παρ.4 ΚΠολΔ).

Οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττώμενοι διάδικοι, πρέπει να καταδικασθούν στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ.53/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδας.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος, από αυτόν παραβόλου.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Δεκεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ