1426/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1426 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1426/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαρτίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Α. χας Δ. Μ. , το γένος Ν. Ρ. , και 2. Α. θυγ. Γ. Λ. , κατοίκων ... , οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Ανδρέου.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Σ. συζ. Β. Η. , το γένος Ι. Χ. , κατοίκου ... , η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τσαλκάνη, 2. Κ. Χ. του Ι. , 3.Έ. θυγ. Σ. Β., συζ. Σ. Λ. και 4. Β. Β., του Σ. , κατοίκων ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αθανασία Τριανταφυλλοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-7-2006 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 73/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 3833/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 15-12-2009 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Μαζαράκης ανέγνωσε την από 14-3-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η προσβαλλομένη απόφαση εκδόθηκε επί εφέσεως κατά της 73/2007 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δικάσαντος κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, κατά την οποία, σύμφωνα με το άρθρο 697 ΚΠολΔ, η άσκηση ενδίκων μέσων δεν είναι επιτρεπτή, πλην όμως με την απόφαση αυτή δεν διατάχθηκε ούτε ανακλήθηκε ασφαλιστικό μέτρο, υπό την έννοια του άρθρου 682 ΚΠολΔ, αλλά επιλύθηκε οριστικά η μεταξύ των διαδίκων διαφορά, ήτοι διατάχθηκε η αποβολή των αναιρεσειουσών από το επίδικο εδαφικό τμήμα, κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 12 παρ. 7 του ν. 1337/1983, όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 4 του ν. 1772/1988, με την οποία γίνεται απλώς παραπομπή στην ανωτέρω διαδικασία για την ταχύτερη εκδίκαση των υποθέσεων.

Επομένως, η υπό κρίση αίτηση είναι παραδεκτή. Επειδή κατά τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του Συντάγματος : "Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος. Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης...".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει α) ότι είναι επιτρεπτή, με διάταξη νόμου, η θέσπιση γενικών και αντικειμενικών περιορισμών της ιδιοκτησίας, χωρίς υποχρέωση αποζημίωσης, προς εξυπηρέτηση του γενικότερου συμφέροντος, εφόσον αυτοί δεν θίγουν τον πυρήνα του δικαιώματος της ιδιοκτησίας αναιρώντας ή αποδυναμώνοντάς το σε μεγάλο βαθμό, είναι δε αναγκαίοι για την επίτευξη του σκοπούμενου αποτελέσματος (Ολ.ΑΠ 896/85) και β) ότι επιτρέπεται η οριστική στέρηση ή αφαίρεση της ιδιοκτησίας (με μετάθεση ολική της κυριότητας του πράγματος σε άλλο πρόσωπο ή δημιουργία άλλου εμπραγμάτου δικαιώματος) με πράξη της πολιτείας, μόνο αν επιβάλλεται προς θεραπεία δημόσιας ωφέλειας, εφόσον προηγηθεί της καταλήψεως καταβολή πλήρους αποζημίωσης που καθορίζεται από τα πολιτικά δικαστήρια.

Εξάλλου κατά το άρθρο 24 (παρ. 2-4) του Συντάγματος : 2. "Η χωροταξική αναδιάρθρωση της Χώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Κράτους, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης...3.

Για να αναγνωρισθεί μία περιοχή ως οικιστική και για να ενεργοποιηθεί πολεοδομικά, οι ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται σε αυτή συμμετέχουν υποχρεωτικά, χωρίς αποζημίωση από τον οικείο φορέα, στη διάθεση των εκτάσεων που είναι απαραίτητες για να δημιουργηθούν δρόμοι, πλατείες και χώροι για κοινωφελείς γενικά χρήσεις και σκοπούς, καθώς και στις δαπάνες για την εκτέλεση των βασικών κοινόχρηστων πολεοδομικών έργων, όπως νόμος ορίζει. 4.

Νόμος μπορεί να προβλέπει τη συμμετοχή των ιδιοκτητών περιοχής που χαρακτηρίζεται ως οικιστική στην αξιοποίηση και γενική διαρρύθμισή της σύμφωνα με εγκεκριμένο σχέδιο, με αντιπαροχή ακινήτων ίσης αξίας ή τμημάτων ιδιοκτησίας κατά όροφο, από τους χώρους που καθορίζονται τελικά ως οικοδομήσιμοι ή από κτίρια της περιοχής αυτής".

Σε εκτέλεση και εφαρμογή των ως άνω συνταγματικών διατάξεων του άρθρου 24 εκδόθηκαν αρχικά ο ν. 947/1979 και στη συνέχεια ο ν. 1337/1983 "Επέκταση των Πολεοδομικών σχεδίων κλπ", με τον οποίο θεσμοθετείται νέα διαδικασία (διαφέρουσα από τη ρυμοτομία των ν.δ. 17.7.1923 και 797/1971) συνολικής διαχείρισης των ακινήτων της οικιστικής περιοχής προς πραγμάτωση των συνταγματικών σκοπών με την υποχρέωση των ιδιοκτητών να διαθέσουν χωρίς αποζημίωση μέρος του ακινήτου τους ή με υποχρεωτική συμμετοχή αυτών με ολόκληρο το ακίνητό τους έναντι αντιπαροχής άλλου ακινήτου (ή διαιρεμένης ιδιοκτησίας) ίσης αξίας.

Με τα άρθρα 8 και 12 δε αυτού ρυθμίζεται η νέα διαδικασία απόκτησης κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, η οποία εφαρμόζεται στις περιοχές ένταξης ή επέκτασης του σχεδίου, και προβλέπεται ο τρόπος υλοποίησης της διαχείρισης με την έκδοση της Πράξεως Εφαρμογής, με την οποία καθορίζονται τα τμήματα των ακινήτων που αφαιρούνται χωρίς αποζημίωση για εισφορές σε γη (εκ ποσοστού ανάλογου με την εδαφική έκταση της ιδιοκτησίας) για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων και υποχρεωτικές αναδασμικές μεταβολές (μετακινήσεις, συνενώσεις, αναδιανομές, ανταλλαγές ακινήτων).

Περαιτέρω με το άρθρο 4 του ν. 1772/1988 "περί τροποποιήσεως διατάξεων του ν. ... 7/1985 (ΓΟΚ) κλπ" αντικαταστάθηκε η παρ. 7 του άρθρου 12 του ως άνω ν. 1337/1983, όπως συμπληρώθηκε με την παρ. 56 του άρθρου 8 του ν. 1512/1985 και ορίσθηκαν τα εξής: "α) Η πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης κυρώνεται με απόφαση του Νομάρχη, αποτελεί ταυτόχρονα και πράξη βεβαίωσης για την συμπλήρωση των υποχρεώσεων εισφοράς σε γη...

όπως και κάθε μεταβολής που επέρχεται στα ακίνητα σύμφωνα με την παράγραφο 3 και μεταγράφεται στο οικείο Υποθηκοφυλακείο... Με την μεταγραφή επέρχονται όλες οι αναφερόμενες στην Πράξη Εφαρμογής μεταβολές στις ιδιοκτησίες, εκτός από αυτές που οφείλεται αποζημίωση και για την συντέλεση των οποίων πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες του ν.

δ/τος από 17.7.1923 και του ν. δ/τος 797/1971. β) Αμέσως μετά την κύρωση και μεταγραφή των πράξεων εφαρμογής, ο οικείος ΟΤΑ, το Δημόσιο ή τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και κάθε ενδιαφερόμενος, μπορούν να καταλάβουν τα νέα ακίνητα που διαμορφώθηκαν με την πράξη εφαρμογής και περιέρχονται σ' αυτούς με την προϋπόθεση, ότι έχουν καταβληθεί οι αποζημιώσεις της προηγούμενης περίπτωσης (α).

Δικαιώματα της επόμενης περίπτωσης (δ) μετατρέπονται σε ενοχική αξίωση για αποζημίωση. Σε περίπτωση άρνησης του κατόχου ή νομέως να παραδώσει το ακίνητο που του αφαιρείται σύμφωνα με την πράξη εφαρμογής εντός 15 ημερών από της εις αυτόν εγγράφου προσκλήσεως, διατάσσεται η αποβολή του με απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, που εκδίδεται μετά από αίτηση των παραπάνω ενδιαφερομένων, κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων...

γ) Η μεταβολή ακινήτων σύμφωνα με την παρ. 3 και την πράξη εφαρμογής συνεπάγεται την άμεση απόσβεση κάθε εμπραγμάτου δικαιώματος τρίτου που υφίστατο στα μεταβαλλόμενα ακίνητα... δ) Δένδρα, φυτείες, μανδρότοιχοι, συρματοπλέγματα, φρέατα και λοιπές εγκαταστάσεις και κατασκευές νομίμως υφιστάμενες σε ιδιοκτησίες που με την πράξη εφαρμογής μεταβάλλουν ιδιοκτήτη αποζημιώνονται από τον οικείο ΟΤΑ.

Το ποσό της αποζημίωσης καθορίζεται από την επιτροπή του π. δ/τος 5/1986, όπως ισχύει κάθε φορά και καταβάλλεται στο δικαιούχο. Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς την αξία των ανωτέρω αποφαίνεται το καθ' ύλην αρμόδιο δικαστήριο με την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας....". Η διάταξη αυτή, με την οποία επιτρέπεται η αφαίρεση των υποχρεωτικώς εισφερομένων τμημάτων γης, άρα και των αναγκαίως συνεχομένων με αυτά επικειμένων συστατικών, στα οποία περιλαμβάνονται τα οικοδομήματα και τα μέρη αυτών, και πριν ακόμη από την καταβολή στον δικαιούχο της οφειλομένης για τα τελευταία αποζημιώσεως, δεν αντίκειται στις προστατευτικές της ιδιοκτησίας διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 17 του Συντάγματος, διότι εντάσσεται στο πλαίσιο του νέου θεσμού της υποχρεωτικής και χωρίς αποζημίωση εισφοράς γης από τους συμμετέχοντες ιδιοκτήτες, κατά τους ορισμούς του άρθρου 24 του ίδιου Συντάγματος και αποσκοπεί στην ανάπτυξη και την αναβάθμιση του οικιστικού περιβάλλοντος με την σύγχρονη εξυπηρέτηση του συμφέροντος των ιδιοκτητών και γενικότερα του δημοσίου συμφέροντος.

Περαιτέρω, ορίστηκε: " ε) Η πράξη εφαρμογής μετά την κύρωσή της γίνεται οριστική και αμετάκλητη. Διαφορές ως προς το μέγεθος της εισφοράς σε γη και το μέγεθος των ιδιοκτησιών, που βεβαιώνονται με απόφαση των αρμοδίων δικαστηρίων, μετατρέπονται σε χρηματική αποζημίωση, όπως ειδικότερα ορίζεται με την απόφαση της παρ. 10 του άρθρου αυτού".

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει, ότι με την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας, και, εφόσον δεν τίθεται ζήτημα αποζημιώσεως για τυχόν αφαιρούμενο έδαφος, κατά τις διατάξεις του ν.δ/τος από 17-7-1923 και ν.δ. 797/1971, επέρχεται κτήση της κυριότητας με πρωτότυπο τρόπο και σύγχρονη απόσβεση του τυχόν προϋφισταμένου δικαιώματος κυριότητας και για την πραγμάτωση της μεταβολής παρέχεται δικαστική προστασία με την απλή και ταχεία διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων του μονομελούς πρωτοδικείου, το οποίο επομένως οφείλει να εξετάσει μόνο το ζήτημα της συνδρομής των προϋποθέσεων της αποβολής με βάση τα όρια των τελικών ιδιοκτησιών που διαμορφώνονται με την πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης (Ολ.ΑΠ 19/2002).

Εξάλλου, πέραν της απόσβεσης των εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί του ακινήτου, επέρχεται απόσβεση και των ενοχικών συμβάσεων. Επομένως, ο νέος κτήτορας δεν δεσμεύεται από τις συμβατικές υποχρεώσεις και έχει δικαίωμα με έγγραφη πρόσκλησή του προς το μισθωτή ή σε κάθε άλλο που κατέχει εξ ονόματος και για λογαριασμό του μισθωτή (υπομισθωτή, θεματοφύλακα, κάτοχο από χρησιδάνειο κλπ.) να αξιώσει να του παραδοθεί το ακίνητο μέσα σε προθεσμία 15 ημερών από την πρόσκληση κατ' άρθρο 12 παρ. 7 του Ν. 1337/1983, όπως ισχύει.

Όπως προαναφέρθηκε, σε περίπτωση αρνήσεως του νομέα ή κατόχου της ιδιοκτησίας που δεσμεύτηκε να παραδώσει το ακίνητο, που του αφαιρείται, σύμφωνα με την πράξη εφαρμογής μέσα στην προβλεπόμενη από τη διάταξη αυτή προθεσμία, κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από το μονομελές πρωτοδικείο την αποβολή του από το νέο ακίνητο, που διαμορφώθηκε με την πράξη εφαρμογής και περιέρχεται σε αυτόν.

Για να γίνει δεκτή η αίτηση, αρκεί ο αιτών να επικαλεστεί και αποδείξει ότι έχει καταβληθεί η αποζημίωση η τυχόν οφειλομένη, σύμφωνα με τις διαδικασίες του ν.δ. από 17-7-1923 και του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων και ότι αυτός προσκάλεσε εγγράφως τον καθού να παραδώσει το ακίνητο και πέρασε άπρακτη η προθεσμία των 15 ημερών (ΑΠ 1175/2005).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικόγραφο της αγωγής ή της αίτησης, πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που απαιτούνται για τη νομική θεμελίωσή της, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η ακριβής περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς είναι συνυφασμένη με την υποβολή αιτήματος ορισμένου και όχι αορίστου.

Διαφορετικά το δικαστήριο βρίσκεται σε αδυναμία να εκδώσει απόφαση συγκεκριμένη και επιδεκτική εκτέλεσης. Όταν στο δικόγραφο της αγωγής ή της αίτησης δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία, ή, όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκησή της, επιφέρει δε την απόρριψή της ως απαράδεκτης λόγω αοριστίας, είτε κατόπιν προβολής της σχετικής ένστασης, είτε και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας.

Εξάλλου, η αοριστία της αγωγής ή της αίτησης η συνδεόμενη με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, ελέγχεται ως πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσεώς του σχετικά με τη νομική επάρκεια της αγωγής αξίωσε περισσότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματος, ή αν αντιθέτως αρκέστηκε σε λιγότερα.

Η ποσοτική όμως ή ποιοτική αοριστία της αγωγής ελέγχεται κατά τους αριθμούς 8 και 14 του ίδιου άρθρου, οι δε δικονομικές της ελλείψεις που καθιστούν άκυρο ή απαράδεκτο το δικόγραφό της ελέγχονται κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), οι αιτούντες με την ένδικη αίτησή τους ιστορούν, ότι για την εφαρμογή της πολεοδομικής μελέτης εκπονήθηκε η με αριθμό ...

Μεμονωμένη Πράξη Εφαρμογής της περιοχής ... του Δήμου Αθηναίων στο Οικοδομικό Τετράγωνο (Ο. Τ.) ... μεταξύ των οδών ... , που κυρώθηκε με την ... απόφαση του Νομάρχη Αθηνών και μεταγράφηκε νομίμως, ότι με τον κτηματολογικό πίνακα της πράξης εφαρμογής εμφανίζονται η πρώτη των καθών και ήδη πρώτη αναιρεσείουσα Α.

χήρα Δ. Μ. και η Α. χήρα Γ. Λ. , δικαιοπάροχος της δεύτερης των καθών ως συνιδιοκτήτριες κατά ποσοστό 50% εκάστη ενός οικοπέδου με κωδικό αριθμό ... , ότι στον ίδιο κτηματολογικό πίνακα της πράξης εφαρμογής εμφανίζονται οι αιτούντες και ήδη αναιρεσίβλητοι ως συνιδιοκτήτες, κατά τα αναφερόμενα ποσοστά έκαστος, ενός οικοπέδου με κωδικό αριθμό κτηματογράφησης ... , ότι δυνάμει της ως άνω νομαρχιακής αποφάσεως διατάχθηκε η αμοιβαία μετάθεση των ιδιοκτητών των ίσης περίπου αξίας ιδιοκτησιών 04 και 07, ότι δηλαδή ο αρχικός ιδιοκτήτης της ιδιοκτησίας με κτηματογραφικό αριθμό ...

και αρχικού εμβαδού 426,50 τ.μ. καταλαμβάνει τελικά την ιδιοκτησία με κτηματογραφικό αριθμό ... και τελικό εμβαδό 430,17 τ.μ., ότι, αντίστοιχα, ο αρχικός ιδιοκτήτης της ιδοκτησίας με κτηματογραφικό αριθμό ... και αρχικού εμβαδού 310,09 τ.μ. καταλαμβάνει τελικά την ιδιοκτησία με κτηματογραφικό αριθμό ... και τελικό εμβαδό 400,00 τ.μ., ότι κατόπιν τούτου, από τη μεταγραφή της αποφάσεως του Νομάρχη Αθηνών αυτοί μεν οι αιτούντες-αναιρεσίβλητοι είναι κατά τα αναφερόμενα ποσοστά καθένας τέλειοι κύριοι και ιδιοκτήτες της ιδιοκτησίας με κτηματογραφικό αριθμό ...

και τελικό εμβαδό 430,17 τ.μ., οι δε καθών-αναιρεσείουσες είναι τέλειες κύριες και ιδιοκτήτριες της ιδιοκτησίας με κτηματογραφικό αριθμό ... και τελικό εμβαδό 400,00 τ.μ., ότι, μολονότι οι καθών είναι πλέον κύριες της τελευταίας αυτής ιδιοκτησίας, εξακολουθούν να κατέχουν την αναφερθείσα ιδιοκτησία 04 εμβαδού 430,17 τ.μ., όπως ορίζεται από το αναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα, και ότι ήδη από τις 30-6-2006 κοινοποίησαν σε κάθε μία από τις καθών-αναιρεσείουσες την από 30-6-2006 εξώδικη δήλωση, διαμαρτυρία και πρόσκληση, συγκοινοποιώντας και την απόφαση του Νομάρχη, το επίσημο διάγραμμα της Πράξεως Εφαρμογής, το τοπογραφικό διάγραμμα του επίδικου οικοπέδου, τον Κτηματογραφικό Πίνακα Εισφορών Ρυμοτομίας και Τακτοποιήσεων της Πολεοδομικής Ενότητας ... , γνωστοποιώντας τις διατάξεις του άρθρου 12 του Ν. 1337/1983 και καλώντας αυτές να τους παραδώσουν το ως άνω οικόπεδο.

Ζητούσαν δε να διαταχθεί η αποβολή των καθών η αίτηση-αναιρεσειουσών από τη νομή και κατοχή του ως άνω οικοπέδου, εμβαδού 430,17 τ.μ., καθώς και η αποβολή οποιουδήποτε τρίτου κυρίου, νομέα ή κατόχου ή οποιουδήποτε έλκει δικαιώματα από το ίδιο ακίνητο, το οποίο αφαιρέθηκε από τις καθών και διατέθηκε σ' αυτούς (δηλ.

τους αιτούντες-αναιρεσιβλήτους), χωρίς αποζημίωση κατ' άρθρο 12 του ν. 1337/1983, προς τακτοποίηση των ιδιοκτησιών τους με την αναφερθείσα Μεμονωμένη Πράξη Εφαρμογής, που κυρώθηκε και μεταγράφηκε νόμιμα. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η αίτηση είναι πλήρως ορισμένη, περιέχοντας όλα τα αναγκαία στοιχεία, αφού ειδικότερα γίνεται η περιγραφή του επίδικου αποδοτέου ακινήτου με λεπτομερή αναφορά και των στοιχείων (αριθμών) του κτηματολογικού διαγράμματος, καθώς και η παρέλευση άπρακτης της 15ήμερης προθεσμίας για απόδοση μετά την έγγραφη πρόσκληση για απόδοση.

Επομένως, το Εφετείο, που, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε όμοια και δεν απέρριψε ως αόριστη την αίτηση, δεν έσφαλε και δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Συνεπώς, ο από την ως άνω διάταξη πρώτος λόγος αναίρεσης, που υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή, αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε, ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Κατά δε το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δε συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται ο λόγος αυτός σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται, όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται σαφώς, πλήρως και χωρίς αντιφάσεις.

Ως ζητήματα, τέλος, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν δηλαδή στη θεμελίωση ή κατάλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα που συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για τα οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης (Ολ.ΑΠ 24/1992).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε, τα ακόλουθα: "Με το από 20-9-1995 ΠΔ (ΦΕΚ 1049/30-11-1995, Τ. Δ') εγκρίθηκε η πολεοδομική μελέτη αναθεώρησης και επέκτασης τμημάτων των δήμων Αθηναίων, Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Αιγάλεω, Περιστερίου και Ταύρου (περιοχή ... ) Ν. Αττικής. Για την εφαρμογή της πολεοδομικής μελέτης εκδόθηκε η με αριθμό ...

Μεμονωμένη Πράξη Εφαρμογής της περιοχής ... του Δήμου Αθηναίων στο Οικοδομικό Τετράγωνο (Ο.Τ.) ... μεταξύ των ... , που κυρώθηκε με την ... απόφαση του Νομάρχη Αθηνών, η οποία έχει νόμιμα μεταγραφεί στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Αθηνών στον Τόμο ... , αριθμ. ... , στις 30-3-2000. Σύμφωνα με την ανωτέρω Πράξη Εφαρμογής και τα κτηματολογικά διαγράμματα που τη συνοδεύουν, καθώς και τους κτηματολογικούς πίνακες εισφορών, ρυμοτομίας και τακτοποιήσεων, εμφανίζονται η μεν πρώτη από τις καθών-αναιρεσείουσες Α.

χήρα Δ. Μ. ως συνιδιοκτήτρια κατά 50% εξ αδιαιρέτου, η δε δικαιοπάροχος της δεύτερης από αυτές Α. χήρα Γ. Λ. , μητέρα αυτής, ως συνιδιοκτήτρια κατά το υπόλοιπο 50% εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου με κωδικό αριθμό κτηματογράφησης ... και αρχικού εμβαδού 310 τμ. Λόγω κληρονομικής διαδοχής η εκ των συνιδιοκτητών Α. Λ. , αποβιώσασα, κληρονομήθηκε από τη μοναδική κληρονόμο και θυγατέρα της ως άνω Α.

Λ. , η οποία υποκαταστάθηκε στη θέση της αποβιώσασας μητέρας της ως συνιδιοκτήτρια του ανήκοντος στη μητέρα της 50% εξ αδιαιρέτου του εν λόγω οικοπέδου. Σύμφωνα εξάλλου με τους ίδιους κτηματολογικούς πίνακες της πράξης εφαρμογής, και τα κτηματολογικά διαγράμματα, οι αιτούντες-αναιρεσίβλητοι εμφανίζονται ως συνιδιοκτήτες κατά τα ακόλουθα ποσοστά: 1) Σ.

συζ. Β. Η. κατά 33,3%, 2) Κ. Χ. του Ι. κατά 33,3%, 3) Έ. θυγ. Σ. Β. κατά 16,67% και 4) Β. Σ. Β. κατά 16,67% εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου με κωδικό αριθμό κτηματογράφησης ... και αρχικού εμβαδού 426,50 τ.μ. Δυνάμει της προαναφερόμενης ... Απόφασης του Νομάρχη Αθηνών, με την οποία κυρώθηκε η ... Μεμονωμένη Πράξη Εφαρμογής στο Οικοδομικό Τετράγωνο (Ο.Τ.) ...

της περιοχής ... , διορθώθηκε συγχρόνως αυτή, κατόπιν σχετικής ένστασης των ίδιων των αναιρεσειουσών και ειδικότερα διατάχθηκε "η αμοιβαία μετάθεση των ιδιοκτητών των ίσης περίπου αξίας ιδιοκτησιών ... και ... " και συγκεκριμένα ο αρχικός ιδιοκτήτης της ιδιοκτησίας με κτηματογραφικό αριθμό ... και αρχικού εμβαδού 426,50 τ.μ. (δηλαδή οι αιτούντες-αναιρεσίβλητοι) καταλαμβάνει τελικώς την ιδιοκτησία με κτηματογραφικό αριθμό ...

και τελικό εμβαδόν 430,17 τ.μ. Αντίστοιχα ο αρχικός ιδιοκτήτης του με αριθμό κτηματογράφησης ... και αρχικό εμβαδόν 310,09 τ.μ. (δηλαδή οι καθών-αναιρεσείουσες) καταλαμβάνει την ιδιοκτησία με αριθμό κτηματογράφησης ... και τελικό εμβαδόν 400 τ.μ. Ακολούθως, οι αναιρεσίβλητοι κοινοποίησαν στις αναιρεσείουσες την από 30-6-2006 Εξώδικη Δήλωση, Διαμαρτυρία και Πρόσκλησή τους με συνημμένα α) την ...

απόφαση του Νομάρχη Αθηνών, β) το από ... επίσημο διάγραμμα της ... πράξης εφαρμογής πολεοδομικού σχεδίου στο Ο.Τ. ... περιοχής ... Δήμου Αθηναίων του Τοπογράφου Μηχανικού Μ. Γ. , γ) το από Ιουνίου 2006 Τοπογραφικό Διάγραμμα του Τοπογράφου Μηχανικού Α. Θ. και δ) τον από 27-2-... Κτηματογραφικό Πίνακα Εισφορών Ρυμοτομίας και Τακτοποιήσεων ΟΤ ...

της Πολεοδομικής Ενότητας ... Δήμου Αθηναίων, καλώντας αυτές να τους αποδώσουν το επιδικασθέν νέο οικόπεδο μέσα στη νόμιμη προθεσμία των 15 ημερών, πλην όμως οι αναιρεσείουσες συνεχίζουν να νέμονται το ακίνητο και δεν συμμορφώνονται στην υποχρέωση παράδοσής του, έχοντας εκμισθώσει αυτό σε τρίτο. Εξάλλου, οι αιτούντες, κατά τα εκτιθέμενα στην αίτηση αλλά και πιθανολογηθέντα παραπάνω, κατέστησαν συγκύριοι με πρωτότυπο τρόπο του επίδικου νέου ακινήτου και μετά την "αμοιβαία μετάθεση" των προαναφερόμενων ιδιοκτησιών, με την κύρωση και μεταγραφή της διορθωμένης ως άνω πράξης και από της μεταγραφής της, χωρίς να απαιτείται να προηγηθεί διαδικασία προσδιορισμού αποζημίωσης και καταβολής τέτοιας αποζημίωσης, καθόσον δεν πρόκειται για περίπτωση που οφείλεται αποζημίωση, ενώ εξάλλου η εκμίσθωση σε τρίτον από τις αναιρεσείουσες, ουδεμία ασκεί επιρροή στην υποχρέωσή τους για απόδοση της νομής, ούτε ήταν αναγκαία η απεύθυνση της αίτησης και κατά του μισθωτή κατόχου, οι οποίοι, εκμισθωτής και μισθωτής δεν τελούν σε αναγκαστική ομοδικία".

Με βάση τα περιστατικά αυτά, το Εφετείο, έκρινε, ότι το επίδικο ακίνητο αφαιρέθηκε από τις αναιρεσείουσες και διατέθηκε στους αναιρεσιβλήτους χωρίς αποζημίωση προς τακτοποίηση των ιδιοκτησιών τους με την αναφερόμενη Μεμονωμένη Πράξη Εφαρμογής, που κυρώθηκε και μεταγράφηκε νόμιμα και, ότι οι αναιρεσίβλητοι κοινοποίησαν στις ήδη αναιρεσείουσες την από 30-6-2006 εξώδικη δήλωση, διαμαρτυρία και πρόσκλησή τους με τα συνημμένα έγγραφα, καλώντας αυτές να τους αποδώσουν το επιδικασθέν νέο οικόπεδο μέσα στη νόμιμη προθεσμία των 15 ημερών.

Κατόπιν τούτου, δέχτηκε την αίτηση και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε κρίνει όμοια. Με εκείνα, που δέχθηκε, και, έτσι, που έκρινε, το Εφετείο δεν παραβίασε τις προπαρατιθέμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 7 του ν. 1337/1983, όπως ισχύει, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, και δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτήν πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς το ουσιώδες ζήτημα, ότι οι αιτούντες και ήδη αναιρεσίβλητοι κατέστησαν συγκύριοι με πρωτότυπο τρόπο του επίδικου νέου ακινήτου, μετά μάλιστα την αμοιβαία μετάθεση των προαναφερόμενων ιδιοκτησιών με την κύρωση και διόρθωση, κατόπιν σχετικής ένστασης των ίδιων των αναιρεσειουσών της ως άνω πράξης εφαρμογής και από της μεταγραφής της, χωρίς να απαιτείται να προηγηθεί διαδικασία προσδιορισμού αποζημίωσης, αφού δεν πρόκειται για περίπτωση που οφείλεται αποζημίωση, και ότι κάλεσαν τις αναιρεσείουσες να τους αποδώσουν το επιδικασθέν νέο οικόπεδο μέσα στη νόμιμη προθεσμία των 15 ημερών, η οποία πέρασε άπρακτη.

Επομένως, ο δεύτερος, κατά το τέταρτο και τρίτο μέρος του, λόγος αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 19, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που υποστηρίζει, ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ως άνω διατάξεις, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Επειδή, ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένα, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεώρησε ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια κρίση του για τον αναιρεσείοντα να σχημάτισε το δικαστήριο αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση, η οποία δεν συντρέχει, όταν το εν λόγω έγγραφο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρεται η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχθηκε, γιατί στην τελευταία αυτή περίπτωση, δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του.

Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες με τον δεύτερο, κατά το πρώτο μέρος του, λόγο της αναίρεσης προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, παραμόρφωσε το περιεχόμενο του από ... Διαγράμματος, που συνοδεύει την ...

Πράξη Εφαρμογής, που υπογράφει ο Μ. Γ. , τοπογράφος μηχανικός, και των Κτηματολογικών Πινάκων, που συνοδεύουν την ίδια πράξη. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι η παραδοχή του Εφετείου, ότι, στην προκείμενη περίπτωση, προκύπτει απόσπαση και προσάρτηση των τμημάτων από τις παλαιές στις νέες ιδιοκτησίες λόγω εισφοράς σε γη, για την οποία δεν απαιτείται αποζημίωση, δεν οφείλεται σε διαγνωστικό λάθος, αλλά αποτελεί εκτίμηση του περιεχομένου των ανωτέρω εγγράφων.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 9 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως "αίτηση", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα δίκης και όχι αίτηση για παραδοχή ενστάσεων, προτάσεων, πραγματικών ισχυρισμών ή αποδεικτικών μέσων.

Τέτοια αίτηση είναι ιδίως η της αγωγής, της ανταγωγής, της κύριας παρέμβασης, της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, της ανακοπής, της τριτανακοπής και κάθε ένδικου μέσου. Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείουσες, με τον δεύτερο, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγο αναίρεσης, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από την ως άνω διάταξη πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παρά το νόμο άφησε αδίκαστο τον ισχυρισμό τους, ότι στην προκείμενη περίπτωση πρόκειται για προσκύρωση και απαιτείται αποζημίωση και όχι για απόσπαση και προσάρτηση εδαφικών τμημάτων λόγω εισφοράς σε γη.

Ο λόγος αυτός, σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, είναι απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-12-2009 αίτηση των 1) Α. χήρας Δ. Μ. κ.λ.π. για αναίρεση της 3833/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1 Ιουνίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Σεπτεμβρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ