141/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 141 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 141/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Κουταλίδη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, κατοίκου ......, ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Ελένης Φίφη και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στον ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Κλάππα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 21/3/2002 και 17/3/2004 αγωγές του ήδη αναιρεσείοντος και τις από 23/10/2002 και 30/3/2004 αγωγές της 2ης των ως άνω αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1560/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 276/2006 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 31/12/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Πολυζωγόπουλος, ανέγνωσε την από 13/11/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του πρώτου αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά κανόνα η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης σύμφωνα με την ΑΚ 932, έστω και αν πηγάζει από αδικοπραξία, της οποίας οι συνέπειες αναφέρονται στο μέλλον, επιδικάζεται σε κεφάλαιο εφάπαξ. Μεταγενέστερες δυσμενείς συνέπειες της αδικοπραξίας, που δεν ήσαν προβλεπτές και δεν ελήφθησαν υπόψη σε προηγούμενη δικαστική απόφαση, μπορούν να δικαιολογήσουν περαιτέρω πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, έστω και αν στην προηγούμενη δικαστική απόφαση δεν γίνεται λόγος για ενδεχόμενη πρόκληση νέων βλαβών στο μέλλον.

Δεν υπάρχει εμπόδιο από το δεδικασμένο της προηγούμενης αποφάσεως. Αυτό συμβαίνει όταν μεταγενέστερα σημειώνεται αιφνίδια και απρόβλεπτη επιδείνωση της υγείας του παθόντος, η οποία μπορεί να καταστήσει αναγκαία νέα χειρουργική επέμβαση. Δεν συντρέχει όμως τούτο όταν είναι προβλεπτή και συνήθης η ανάγκη ενεργείας νέας εγχειρήσεως, όπως τούτο συμβαίνει επί ορθοπεδικών εγχειρήσεων που τοποθετούνται υλικά οστεοσυνθέσεως, τα οποία μεταγενέστερα πρέπει να απομακρυνθούν με δεύτερη εγχείρηση σε νοσοκομείο που επιβάλλει ορισμένη νοσηλεία και συνεπάγεται σωματικούς και ψυχικούς πόνους.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, δημιουργείται λόγος αναιρέσεως αν παραβιασθεί κανόνας ουσιαστικού δικαίου, συνίσταται δε η παραβίαση στην εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα που υπάρχει όταν εφαρμόζεται ή δεν εφαρμόζεται κατά περίπτωση κανόνας ουσιαστικού δικαίου αν και δεν υπάρχουν ή υπάρχουν αντίστοιχα, οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, σύμφωνα με τα όσα ανελέγκτως δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας.

Περαιτέρω, ο λόγος αναιρέσεως από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και, ως εκ τούτου, δεν ιδρύεται αν απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αόριστη η αγωγή. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων - ενάγων ισχυρίσθηκε με την ένδικη αγωγή του ότι κατά το αυτοκινητικό ατύχημα, που συνέβη στις 26-3-2000 από υπαιτιότητα του πρώτου αναιρεσιβλήτου, τραυματίσθηκε σοβαρά και υπέστη :

α) ανοικτό συντριπτικό κάταγμα διαυπερκονδύλιο αριστερού μηριαίου με απώλεια οστικής ουσίας 2ου βαθμού β) ανοικτό κάταγμα αριστεράς κνήμης γ) κρανιο-εγκεφαλική κάκωση και δ) βαθύ θλαστικό τραύμα περινέου, υποβλήθηκε στο Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικής (ΚΑΤ) σε χειρουργική επέμβαση εσωτερικής οστεοσύνθεσης (L-Plate και ελεύθερες βίδες) για το αριστερό μηριαίο και εξωτερικής οστεοσύνθεσης για την αριστερή κνήμη και περόνη, νοσηλεύθηκε δε στο ως άνω Νοσοκομείο μέχρι 7-4-2000 και, στη συνέχεια, στο Νοσοκομείο Κορίνθου μέχρι 11-4-2000, οπότε και εξήλθε για να συνεχίσει τη νοσηλεία στην οικία του, εμφανίζοντας στρεβλότητα και βράχυνση του αριστερού σκέλους κατά οκτώ (8) εκατοστά.

Γι' αυτό και υποβλήθηκε στις 12-1-2001 σε νέα χειρουργική επέμβαση στο ΚΑΤ, όπου παρέμεινε νοσηλευόμενος μέχρι 24-1-2002, οπότε και εξήλθε για να συνεχίσει τη νοσηλεία επί δίμηνο στην οικία του. Ακολούθως, και επειδή το αριστερό του σκέλος συνέχισε να εμφανίζει βράχυνση κατά επτά (7) εκατοστά στις 13-1-2002, υποβλήθηκε σε νέα χειρουργική επέμβαση στο ΚΑΤ προκειμένου να τοποθετηθεί εξωτερικός σιδερένιος μηχανισμός επιμήκυνσης (εξωτερική οστεοσύνθεση), νοσηλεύθηκε δε μέχρι 25-1-2002. 'Ετσι, με την από 23-1-2002 αγωγή του ζήτησε να υποχρεωθούν οι αναιρεσίβλητοι - εναγόμενοι να του καταβάλουν, πλην άλλων, ποσό 60.000 ευρώ, για χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από την εις βάρος του αδικοπραξία.

Περαιτέρω, ισχυρίσθηκε ο αναιρεσείων - ενάγων, ότι επειδή η βράχυνση της σκέλους του παρέμεινε μεγάλη (έξι εκατοστά) νοσηλεύθηκε στο ΚΑΤ από 7-8-2002 έως 12-8-2002 για έλεγχο και ρύθμιση του μηχανισμού επιμήκυνσης και στις 2-4-2003 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση προκειμένου ν' αφαιρεθεί εξωτερικός μηχανισμός επιμήκυνσης που είχε τοποθετηθεί στις 13-1-2002.

Τέλος, ισχυρίσθηκε ο αναιρεσείων (ενάγων) ότι μέχρι την αναίρεση του ως άνω μηχανισμού παρέμεινε κλινήρης επί εξάμηνο και, στη συνέχεια, εκινείτο χρησιμοποιώντας στηρίγματα, το δε αριστερό του σκέλος συνεχίζει να εμφανίζει βράχυνση τριών (3) εκατοστών και μεγάλη δυσκαμψία στο αριστερό γόνατο, χωρίς να είναι προβλέψιμο από τους ιατρούς ποία θα είναι η τελική επιμήκυνση του σκέλους (μέγεθος και μονιμότητα ή όχι της αναπηρίας) καθώς και ποία θα είναι η εξέλιξη της δυσκαμψίας.

Ενόψει τούτων και δοθέντος ότι με την προγενέστερη από 21-3-2002 αγωγή του είχε επιφυλαχθεί για κάθε άλλη απαίτηση από την μη προβλέψιμη εξέλιξη της πορείας του τραυματισμού του, ζήτησε με την από 17-3-2004 αγωγή του επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, να υποχρεωθούν οι αναιρεσίβλητοι - εναγόμενοι να του καταβάλουν εις ολόκληρον, πλην άλλων, το ποσό των 50.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη από 21-3-2002 μέχρι 17-3-2004, καθώς και για την μελλοντική επέμβαση στην οποία θα υποβληθεί για την αφαίρεση της εσωτερικής οστεοσύνθεσης από το αριστερό μηριαίο.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού, κατά παραδοχή των αντιθέτων εφέσεων, εξαφάνισε την 1560/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο συνεκδίκασε τις ως άνω αγωγές του αναιρεσείοντος και έκανε αυτές δεκτές εν μέρει, επιδικάζοντας για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης 40.000 και 20.000 ευρώ, αντίστοιχα, στη συνέχεια, κράτησε και δίκασε την υπόθεση και αφού έκανε εν μέρει δεκτό το αίτημα της πρώτης από 23-1-2002 αγωγής, επιδίκασε στον αναιρεσείοντα - ενάγοντα το ποσό των 50.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενώ το σχετικό αίτημα της δεύτερης από 17-3-2004 αγωγής το απέρριψε ως νομικά αβάσιμο.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 932 ΑΚ, αφού τα αναφερόμενα στην αγωγή, για τη θεμελίωση του ανωτέρω αγωγικού αιτήματος, πραγματικά περιστατικά δεν μπορούν να θεωρηθούν μεταγενέστερες δυσμενείς συνέπειες της αδικοπραξίας, που δεν ήσαν προβλεπτές και δεν ελήφθησαν υπόψη κατά την έρευνα της ουσιαστικής βασιμότητας του σχετικού αγωγικού κονδυλίου της πρώτης από 23-1-2002 αγωγής.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Περαιτέρω, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι δεν ιδρύεται στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αφού το ως άνω αγωγικό αίτημα απορρίφθηκε ως μη νόμιμο.

ΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 8, 335 και 338 ΚΠολΔ προκύπτει ότι "πράγματα" κατά την έννοια της πρώτης απ' αυτές, η μη λήψη υπόψη των οποίων, από το δικαστήριο της ουσίας, ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, αποτελούν οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που θεμελιώνουν ή καταλύουν τη βάση της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, όχι δε και οι αρνητικοί ισχυρισμοί της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, ούτε τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και το περιεχόμενο αυτών. Ο πιο πάνω λόγος δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε μεν υπόψη τον ισχυρισμό, αλλά τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό.

Εν προκειμένω, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων αποδίδει στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη αφενός μεν τους αγωγικούς ισχυρισμούς του, αναφορικά με το αίτημά του για επιδίκαση πρόσθετης χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, αφετέρου δε την ...... έκθεση πραγματογνω-μοσύνης του ιατρού ορθοπεδικού Α, από την οποία προκύπτει η σοβαρή κατάσταση της υγείας του και ότι πρέπει να υποβληθεί σε νέα χειρουργική επέμβαση για τη διόρθωση της δυσκαμψίας του γόνατος. Ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τους σχετικούς αγωγικούς ισχυρισμούς τους οποίους απέρριψε. Κατά το άλλο δε μέρος ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι τα αποδεικτικά μέσα και το περιεχόμενό τους δεν είναι "πράγματα" κατά την έννοια που προεκτέθηκε.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-12-2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της 276/2006 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ για τον καθένα λόγω της ξεχωριστής νομικής εκπροσώπησής του.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ