1417/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1417 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1417/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Σ. συζ. Ι. Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Αναστάσιου Γιαννούλα, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Π. του Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Διαμαντή Μπιλιάνη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ,2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις και 2. Α. - Μ. Π. του Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Μηνά Μιχάλοβιτς και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-11-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:6107/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2592/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 13-10-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 1-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της 2ης αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 778 ΑΚ, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 18 Εμπ. Ν., εφαρμόζεται και επί των κατά το άρθρο 22 Εμπ. Ν. ομορρύθμων εταιρειών, μετά τη λύση της εταιρείας και εάν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, η εκκαθάριση ενεργείται από όλους τους εταίρους μαζί ή από εκκαθαριστή, που έχει διορισθεί με ομόφωνη απόφαση όλων, ενώ, σε περίπτωση διαφωνίας, ο εκκαθαριστής διορίζεται ή αντικαθίσταται από το δικαστήριο, με αίτηση ενός από τους εταίρους και αντικατάσταση γίνεται μόνο για σπουδαίους λόγους. Το δικαστήριο είναι απολύτως ελεύθερο για την επιλογή του προσώπου του εκκαθαριστή, όπως επίσης έχει εξουσία να καθορίσει την έκταση και το περιεχόμενο του έργου του εκκαθαριστή και δεν δεσμεύεται από την σχετική πρόταση των εταίρων.

Το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, δικάζον επί της έφεσης, της ασκηθείσας από τις αιτούσες-νυν αναιρεσίβλητες, κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει η αίτησή τους, με την οποία ζητούσαν, ως εταίροι, ομορρύθμου εταιρείας, η οποία λύθηκε, με καταγγελία της καθης-νυν αναιρεσείουσας και με την οποία διαφώνησαν για τον διορισμό, ως εκκαθαριστή, προσώπου κοινής αποδοχής, να διορισθεί εκκαθαριστής από το δικαστήριο, προτείνοντας, ως κατάλληλο πρόσωπο την πρώτη εκ των αιτουσών, δέχθηκε τα εξής: "Δυνάμει του από 5-9-1966 ιδιωτικού συμφωνητικού, το οποίο δημοσιεύθηκε νόμιμα στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών με αριθμό 7128/1966, συστήθηκε η ομόρρυθμη εταιρεία Κ.Π.-Φ.Τ.

ΟΕ, με αντικείμενο την εκμετάλλευση μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων, με τον διακριτικό τίτλο Relax Palace. Κατόπιν διαφόρων τροποποιήσεων του καταστατικού κατά την διάρκεια λειτουργίας της εταιρείας, επήλθε μεταβολή στην επωνυμία, η οποία πλέον είναι Γ.Π. και ΣΙΑ ΟΕ, αλλά και στα πρόσωπα των εταίρων, οι οποίοι σήμερα είναι οι δύο αιτούσες-εκκαλούσες, η πρώτη από αυτές με ποσοστό συμμετοχής στην εταιρεία 61,76% και η δεύτερη με ποσοστό 11,76%, καθώς και η καθ' ης-εφεσίβλητη με ποσοστό συμμετοχής 26,48%.

Διαχειρίστρια και νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας μέχρι την 28-12-2006 ήταν η πρώτη αιτούσα. Κατά την ημερομηνία αυτή καταγγέλθηκε η εταιρεία από την καθ' ης και από τότε άρχισε το στάδιο της εκκαθάρισης. Σύμφωνα με το καταστατικό, όπως τροποποιήθηκε, εκκαθαριστής διορίζεται πρόσωπο κατόπιν κοινής συμφωνίας των εταίρων.

Καταστατικός συνεπώς διαχειριστής είναι το πρόσωπο που διορίζουν ομόφωνα οι εταίροι. Πλην όμως οι διάδικοι εταίροι δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν στο πρόσωπο του εκκαθαριστή. Μετά ταύτα ζητήθηκε από τις αιτούσες ο διορισμός προσωρινού εκκαθαριστή, διορίστηκε δε με την απόφαση 8726/2007 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ο λογιστής Α.

Δ., ο οποίος δεν είχε προταθεί από τους διαδίκους και δεν αποδέχθηκε τον διορισμό του. Με την κρινόμενη αίτηση ζητείται ο διορισμός της πρώτης των αιτουσών ως (οριστικού) εκκαθαριστή, αίτημα που έγινε δεκτό κατά ένα μέρος με την εκκαλουμένη απόφαση, με την οποία διορίστηκε εκκαθαριστής τρίτο προς τους διαδίκους πρόσωπο και δη ο λογιστής Θ.-Ν.

Μ., ο οποίος με έγγραφη δήλωσή του, που φέρει θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του από 21-8-2008, δηλώνει ότι για τεχνικούς λόγους δεν δύναται να αναλάβει την εκκαθάριση της εταιρείας. Η πρώτη αιτούσα παρέχει την προσωπική της εργασία στην εταιρεία και διετέλεσε επί σειρά ετών εκπρόσωπος αυτής, έχει δε ως εκ τούτου γνώση και εμπειρία των υποθέσεων της.

Μεταξύ των διαδίκων όμως έχουν δημιουργηθεί έντονες προστριβές, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε μεγάλη δικαστική αντιδικία, κυρίως μετά την υποβολή μηνύσεως από την καθ' ης σε βάρος των αιτουσών, για τις πράξεις της απιστίας, απάτης και υπεξαίρεσης, σε σχέση με υποθέσεις που αφορούν την διοίκηση της εταιρείας, κατηγορίες από τις οποίες οι αιτούσες απαλλάχθηκαν αμετακλήτως με το βούλευμα 3017/2004 του Συμβουλίου Πλημ/κών Αθηνών, αλλά και με την έγερση αγωγών και την υποβολή σε βάρος τους αναφορών σε αρχές.

Ο διορισμός της πρώτης των αιτουσών ως εκκαθαριστή, όπως αυτή ζητεί, προσβάλλοντας κατά τούτο την εκκαλουμένη απόφαση, δεν ενδείκνυται, εφόσον θα υφίσταται διαρκής καχυποψία, ως προς την προσήκουσα εκτέλεση των καθηκόντων της και θα δημιουργούνται διαρκώς προσκόμματα στο έργο του εκκαθαριστή.

Συνεπώς, απαιτείται ο διορισμός τρίτου προς τους διαδίκους προσώπου, που θα παρέχει σε όλους τα εχέγγυα, τόσο της αμεροληψίας, όσο και της ικανότητας στην εκτέλεση των καθηκόντων του, προκειμένου να εκπληρωθούν οι σκοποί της εκκαθάρισης, σύμφωνα με τις σκέψεις που εκτέθηκαν στην αρχή της παρούσης. Το τρίτο πρόσωπο, όμως, που ορίστηκε προς τούτο με την εκκαλουμένη απόφαση δεν παρέχει τα εχέγγυα αυτά, ούτε διαθέτει τα κατάλληλα προς τούτο προσόντα, ενόψει του ότι δηλώνει ότι δεν δύναται να εκτελέσει τα καθήκοντα του εκκαθαριστή "για τεχνικούς λόγους", η μεταξύ δε των διαδίκων μεγάλη αντιδικία δεν καθιστά ευχερή τον διορισμό προσώπου κατάλληλου που να μπορεί να αντιπαρέλθει τις αντιδικίες αυτές και να ενεργήσει την εκκαθάριση, οι εργασίες τις οποίες δεν έχουν ακόμη αρχίσει, τέσσερα περίπου έτη μετά την καταγγελία της εταιρείας.

Με τις ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου προτάσεις τους οι αιτούσες-εκκαλούσες ισχυρίζονται, επικουρικά, ότι πρέπει να διοριστεί ως εκκαθαριστής ο Η. Κ.. Ο τελευταίος διορίστηκε ως προσωρινός εκκαθαριστής για την εκτέλεση συγκεκριμένης πράξης, με προσωρινή διαταγή που εκδόθηκε από το Δικαστήριο τούτο, στο οποίο εκκρεμούσε η κρινόμενη έφεση, με την απόφαση 25/2009.

Ο ισχυρισμός αυτός δεν προβάλλεται απαραδέκτως, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η καθ' ης, εφόσον ενώπιον του εφετείου μπορούν να υποβληθούν και νέοι ισχυρισμοί, κατά το άρθρο 765 ΚΠολΔ. Σε κάθε περίπτωση, ο ισχυρισμός αυτός που προβάλλεται με τις προτάσεις και αποδεικνύεται εγγράφως από την προσκομιζόμενη απόφαση, εκτιμάται ως πρόσθετος λόγος έφεσης ο οποίος ασκείται παραδεκτά με τις προτάσεις αφού στην προκειμένη περίπτωση, όπου η υπόθεση εκδικάζεται κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης ασκούνται και με τις προτάσεις, σύμφωνα με το άρθρο 764 παρ.1 ΚΠολΔ.

Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτή η έφεση και ο εκτιμώμενος ως πρόσθετος λόγος αυτής ισχυρισμός ως ουσιαστικά βάσιμη, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση και αφού κρατηθεί η υπόθεση και δικαστεί κατ' ουσίαν (άρθρο 535 ΚΠολΔ), πρέπει να γίνει κατά ένα μέρος δεκτή η αίτηση και να διοριστεί ως οριστικός εκκαθαριστής το προαναφερόμενο πρόσωπο, που παρέχει τα εχέγγυα ότι θα εκτελέσει τα καθήκοντα του εκκαθαριστή προσηκόντως και σε εύλογο χρόνο, προς το σκοπό προσδιορισμού του ενεργητικού της εταιρείας, ώστε να ακολουθήσει η διανομή μεταξύ των εταίρων της εταιρικής περιουσίας, που απομένει μετά την εξόφληση των προς τρίτους εταιρικών χρεών, την εξόφληση των προς εταίρους εταιρικών χρεών ή εκείνων μεταξύ των εταίρων και την απόδοση των εισφορών στους εταίρους".

Με τον πρώτο και τον δεύτερο, κατ' ορθή εκτίμηση αυτών, από το αρθ. 559, αριθμ. 9 και 14 Κ.Πολ.Δ. λόγους αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, διόρισε πρόσωπο άλλο, από εκείνο το οποίο ζητούσαν οι αιτούσες, με την έφεσή τους και το οποίο πρότειναν το πρώτο και κατά τρόπο απαράδεκτο, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας, με τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις τους, καθώς και ότι καθόρισε το έργο και τα καθήκοντα του εκκαθαριστή, κατά τρόπο ευρύτερο από ότι ζητούσαν οι αιτούσες.

Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι, κατά το μέρος αυτών από το άρθ. 559 αριθ. 9 Κ.Πολ.Δ. διότι το Εφετείο δεν επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή κάτι περισσότερο από ότι ζητήθηκε, αφού το αίτημα είναι ο διορισμός εκκαθαριστή από το δικαστήριο, το οποίο δεν δεσμεύεται όπως προαναφέρθηκε από την πρόταση των εταίρων, ως προς το πρόσωπο και μπορεί να επιλέξει και άλλο, τρίτο πρόσωπο, εάν αυτό κατά την κρίση του, είναι κατάλληλο, όπως έκρινε και στην προκείμενη περίπτωση, ενώ εξ άλλου, καθόρισε το έργο και τα καθήκοντα του εκκαθαριστή, όπως καθορίζει αυτά ο νόμος (αρθ. 779 έως 783 Α.Κ.).

Ενώ, ο πρώτος λόγος, κατά το από το αρθ. 559 αριθμ. 14 Κ.Πολ.Δ., κατ' ορθή εκτίμηση αυτού, μέρος του, για παρά το νόμο μη κήρυξη απαραδέκτου του προβληθέντος το πρώτο με τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις αιτήματος, για το πρόσωπο του εκκαθαριστή, το οποίο έκρινε, ως κατάλληλο και διόρισε το Εφετείο, πέραν του ότι είναι απορριπτέος, ως αλυσιτελής, αφού, όπως προαναφέρθηκε, το δικαστήριο δεν δεσμεύεται από την σχετική με το πρόσωπο του εκκαθαριστή πρόταση των αιτούντων, είναι και σε κάθε περίπτωση, αβάσιμος, αφού ως νέος ισχυρισμός, μπορούσε παραδεκτά, κατ' αρθ. 765 ΚΠολΔ να προταθεί ενώπιον του Εφετείου, όπως και ως πρόσθετος λόγος έφεσης εκτιμώμενος, μπορούσε να ασκηθεί με τις προτάσεις (αρθ. 764 ΚΠολΔ), δεδομένου ότι η υπόθεση εκδικάσθηκε κατά την εκουσία δικαιοδοσία, όπως ορθώς έκρινε περί τούτου και το Εφετείο.

Τέλος, ο δεύτερος λόγος, κατά το μέρος αυτού, με το οποίο αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ πλημμέλεια, εκ του ότι δέχθηκε, χωρίς απόδειξη, ότι ο προταθείς από τις αιτούσες, ως εκκαθαριστής είναι κατάλληλος, προς τούτο, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, διότι το Εφετείο κατέληξε στο πόρισμά του, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία μνημονεύονται στην προσβαλλομένη απόφασή του. Απορριπτέος, επίσης, ως αβάσιμος είναι ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το αρθ. 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, εκ του ότι παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των αρθ. 780, 781 Α.Κ., δεδομένου ότι το Εφετείο, όπως ήδη προαναφέρθηκε και στον δεύτερο λόγο αναίρεσης, καθόρισε το έργο και τα καθήκοντα του εκκαθαριστή, όπως αυτά καθορίζονται με τις ανωτέρω διατάξεις, τις οποίες δεν παραβίασε, αλλ' αντίθετα ορθώς εφήρμοσε.

Απορριπτέος, επίσης, ως αβάσιμος είναι και ο τελευταίος (τέταρτος) λόγος αναίρεσης, με τον οποίον αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για έλλειψη νόμιμης βάσης της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, ένεκα ανεπάρκειας και ασάφειας αιτιολογιών, ως προς το ζήτημα της καταλληλότητας του προσώπου, του κριθέντος ως διοριστέου εκκαθαριστή, αφού, υπό τις παραδοχές που προαναφέρθηκαν, το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, ως προς το ζήτημα αυτό. Κατόπιν όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13 Οκτωβρίου 2010 αίτηση της Σ. Π. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2592/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ