1410/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1410 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1410/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’αριθ. 103/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία Γαλάνη - Λεοναρδοπούλου, Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη και Γεώργιο Αναστασάκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανάσιου Ακριτίδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου O. D. του L., κρατούμενου στο Γενικό Κατάστημα Κράτησης Γρεβενών, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του Βασίλειο Χειρδάρη και Χαράλαμπο Σύψα, για αναίρεση της υπ’αριθ. 7/2013 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας. Mε πολιτικώς ενάγοντες τους: 1. Π. Ι. του Π., κάτοικο ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου. 2. Σ. Ι. χήρα Σ., κάτοικο ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Οικονομόπουλο.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Καλαμάτας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Μαΐου 2015, επιδοθείσα στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου την 23 Μαΐου 2015 αίτησή του αναιρέσεως και στους από 22 Δεκεμβρίου 2015 προσθέτους λόγους, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 643/2015.

Αφού άκουσε

Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Υπέρβαση εξουσίας, που συνιστά τον κατά τα άρθρα 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως υπάρχει, με βάση τον γενικό ορισμό όταν το δικαστήριο ασκεί δικαιοδοσία που δεν του δίνει ο νόμος. Στα πλαίσια αυτού του ορισμού, γίνεται διάκριση της υπερβάσεως σε θετική και αρνητική. Στην πρώτη περίπτωση το δικαστήριο αποφασίζει κάτι για το οποίο δεν έχει δικαιοδοσία ενώ στη δεύτερη περίπτωση παραλείπει να αποφασίσει κάτι το οποίο υποχρεούται στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του.

Τέτοια υπέρβαση εξουσίας συντρέχει και στην περίπτωση που οι τακτικοί δικαστές του μεικτού ορκωτού δικαστηρίου αποφασίσουν χωρίς τη σύμπραξη των ενόρκων, για θέμα που δεν υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα τους, αλλά σε εκείνη του μεικτού ορκωτού δικαστηρίου. Κατά το άρθρο 404 παρ.1 του ΚΠΔ το μεικτό ορκωτό δικαστήριο αποφασίζει για την κατηγορία και επίσης αποφαίνεται:

α) για τις περιστάσεις από τις οποίες εξαρτάται το είδος και το μέτρο της ποινής καθώς και για τους λόγους αύξησης ή μείωσής της, β) για την κύρια ποινή, την παρεπόμενη και για τα μέτρα ασφάλειας που πρέπει να επιβληθούν γ) για τη συνολική ποινή που πρέπει να επιβληθεί, δ) για την μετατροπή (άρθρ. 82 Π Κ) ή την αναστολή (άρθρ. 99 ΠΚ της ποινής και ε) για κάθε θέμα που δεν έχει υπαχθεί ειδικά στην αρμοδιότητα των τακτικών δικαστών.

Περαιτέρω, στο άρθρο 405 καθορίζονται οι αρμοδιότητες των τακτικών δικαστών του μεικτού ορκωτού δικαστηρίου και αυτοί αποφασίζουν, χωρίς τη σύμπραξη των ενόρκων: α) για την ταυτότητα του κατηγορουμένου, β) για το θέμα της αρμοδιότητας του δικαστηρίου, που ανακύπτει προτού αρχίζει η αποδεικτική διαδικασία, γ) για τη νομιμοποίηση της παράστασης του πολιτικώς ενάγοντος ή του αστικώς υπευθύνου δ) για τις προϋποθέσεις της έγκυρης εισαγωγής στο ακροατήριο καθώς και για τα διαδικαστικά ζητήματα που αφορούν τη διεξαγωγή της διαδικασίας στο ακροατήριο, ε) για τα παρεμπίπτοντα νομικά ζητήματα που εμφανίζονται και εξετάζονται στη διάρκεια της συζήτησης στ) για την αναστολή της εκτέλεσης της απόφασης σύμφωνα με το όρθρο 471 παρ.2 του κώδικα ζ) για τη σύμφωνα με το άρθρο 101 παρ.1 του ΠΚ ανάκληση της αναστολής που χορηγήθηκε και η) για τις κατά το άρθρο 71 αστικές απαιτήσεις του κατηγορουμένου που αθωώθηκε.

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι υπέρβαση εξουσίας συντρέχει και στην περίπτωση κατά την οποία υποβάλλεται στο μεικτό ορκωτό δικαστήριο αίτημα κλήτευσης μαρτύρων από μέρους του κατηγορουμένου, μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, προκειμένου αυτοί να εξετασθούν σε ζητήματα που αφορούν την ουσία της υπόθεσης, αναφορικά με την τέλεση των αποδιδομένων στον κατηγορούμενο πράξεων, δηλαδή, για ζητήματα που συναποφασίζουν, κατά νόμο, οι τακτικοί δικαστές με τους ενόρκους, προκειμένου να κριθεί η ενοχή του και η επιβλητέα σ’αυτόν ποινή, μόνο, οι τακτικοί δικαστές.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι, μετά την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας (14.2.2013) και ειδικότερα κατά τις συνεδριάσεις στις 15-2-2013 και 25-2-2013, αντίστοιχα, οι συνήγοροι υπεράσπισης του πρώτου κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος υπέβαλαν αίτημα κλήτευσης των μαρτύρων Α.

Σ. (αστυνομικού) και Ν. Κ. (ιατροδικαστή) προκειμένου να εξετασθούν σε ζητήματα που αφορούσαν την ουσία της υπόθεσης, σε σχέση με τις αποδιδόμενες σ’αυτόν κατηγορίες (ανθρωποκτονία από πρόθεση, παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία). Το αίτημα αυτό εκδικάστηκε από το δικαστήριο των τακτικών δικαστών, κατά τη συνεδρίαση στις 25-2-2013 και απορρίφθηκε κατ’ ουσίαν.

Έτσι, όμως, το δικαστήριο των τακτικών δικαστών άσκησε δικαιοδοσία που δεν του παρέχει νόμος σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν. Και τούτο γιατί αρμόδιο ν’αποφανθεί για το πιο πάνω αίτημα, που υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας, δηλαδή, μετά την κλήρωση των ενόρκων και τη συγκρότηση του μεικτού ορκωτού δικαστηρίου, είναι το τελευταίο και όχι το δικαστήριο των τακτικών δικαστών.

Επομένως, είναι βάσιμος ο αναιρετικός λόγος από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ΚΠΔ, που περιέχεται στους από 22-12-2015 πρόσθετους λόγους, που ασκήθηκαν παραδεκτά (ενόψει του ότι η ένδικη αίτηση περιέχει παραδεκτούς λόγους αναίρεσης), εμπρόθεσμα (23-12-2015) και κατά τις νόμιμες διατυπώσεις (άρθρο 509 § 2 ΚΠΔ). Πρέπει, λοιπόν, κατά παραδοχή του λόγου αυτού, ν’αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ, παρέλκει, μετά από αυτά, η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων που περιέχονται στην κύρια αίτηση.

Πρέπει, όμως, ν’αναιρεθεί η υπόθεση και όσον αφορά τον μη ασκήσαντα αναίρεση συγκατηγορούμενο και συγκαταδικασθέντα, ως συναυτουργό στις πιο πάνω πράξεις (K. S. του F. και S.), κατ’εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 469 ΚΠΔ, δοθέντος ότι ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης δεν αναφέρεται αποκλειστικά στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος και ωφελεί και αυτόν ως συμμέτοχο.

Τέλος, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως την υπόθεση (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 7/2013 του Μεικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε σε συνολική ποινή ισόβιας κάθειρξης και 15 μηνών και χρηματική ποινή 800 € Επεκτείνει το αναιρετικό αποτέλεσμα και ως προς τον μη ασκήσαντα αναίρεση συγκατηγορούμενο του πιο πάνω αναιρεσείοντος (K. S. του F. και S.).

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως την υπόθεση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ