Supreme Court dismisses appeal for failure to specify legal error under Article 559 of Civil Procedure Code.

Απόφαση 1410 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1410/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου), Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Μαΐου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Ζακόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ συζ. Δ, το γένος Κ, κατοίκου ... , η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παύλο Αμπάτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-2-1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5381/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 860/2003 του Εφετείου Αθηνών, που παρέπεμψε την υπόθεση ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών λόγω αρμοδιότητας, 695/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 7555/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5-6-2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ.3, 566 παρ. 1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο, η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, ώστε να είναι δυνατό να διαπιστωθεί αν και ποίο λόγο αναίρεσης, από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ, θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικά, για να είναι ορισμένος ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει να καθορίζονται, μεταξύ άλλων, η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, εφόσον δε το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, την ελάσσονα πρόταση του νομικού του συλλογισμού, δηλαδή τα πραγματικά γεγονότα που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου (Ολ.ΑΠ 32/1996).

Εξάλλου, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, πρέπει να μνημονεύονται οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης ή η μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογίας και εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται στην απόφαση ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας και αν πρόκειται για αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες, σε τι συνίσταται η αντίφαση, από ποια αντιτιθέμενα μέρη των αιτιολογιών προκύπτει και σε τι συνίσταται η ανεπάρκειά τους, ποιό, δηλαδή, στοιχείο αναγκαίο για την επάρκεια τους λείπει (Ολ.

ΑΠ 27/1998 και 32/1996). Γενικές εκφράσεις για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν αρκούν, όπως, επίσης, δεν αρκούν οι όλως περιορισμένες, μεμονωμένες και κατ' επιλογήν αποσπασματικές παραδοχές της απόφασης. Οι συναφείς, επομένως, πρώτος, κατά το πρώτο και τρίτο μέρος του, δεύτερος, κατά το πρώτο και τρίτο μέρος του, τρίτος, κατά το πρώτο και τέταρτο μέρος του, τέταρτος, πέμπτος, κατά το δεύτερο μέρος του και έκτος, κατά το δεύτερο μέρος του, αντίστοιχα, λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους προβάλλονται οι από τους αριθμούς 1 και 19, αντίστοιχα, πλημμέλειες, γιατί το Εφετείο, με το να απορρίψει ως και κατ' ουσίαν αβάσιμη την ένδικη αγωγή, κατά την πρώτη, κύρια βάση της περί αναγνώρισης της ακυρότητας της 27.031/3-1-1997 δημόσιας διαθήκης της θανούσας, στις 31-3-1997, ...

συζ. Κ το γένος ..., μητέρας των διαδίκων, που συντάχθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Πειραιά Βασιλείου Πετράτου και δημοσιεύθηκε νόμιμα με τα με αριθμό 339/1997 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, για το λόγο ότι η διαθέτιδα, κατά το χρόνο σύνταξης της εν λόγω διαθήκης, ήταν ανίκανη να συντάξει διαθήκη και, ειδικότερα, δεν είχε συνείδηση των πράξεών της εξαιτίας της νόσου από την οποία έπασχε (μεταστατικού καρκίνου), αλλιώς, γιατί έπασχε από διανοητική διαταραχή λόγω παραληρητικών διαταραχών επί εδάφους παρανοειδούς προσωπικότητας, που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής της, παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1719 αριθμ. 3 ΑΚ και, με αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, στέρησε την απόφασή του από τη νόμιμη βάση της, είναι απορριπτέοι ως αόριστοι, αφού, μολονότι παρατίθεται στον πρώτο (και μόνο) απ' αυτούς η πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη που φέρεται ότι παραβιάστηκε και εκτίθενται, επίσης, στους ιδίους -λόγους- οι απόψεις του αναιρεσείοντα σε σχέση με τη βασιμότητα της διάταξης αυτής, καθώς και η καταληκτική κρίση του Εφετείου, δεν διαλαμβάνονται σ' αυτούς, οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το Εφετείο, υπό τα οποία και συντελέστηκαν οι προβαλλόμενες παραβιάσεις της προμνημονευόμενης διάταξης, ούτε εξειδικεύεται το υπαγωγικό σφάλμα του Εφετείου, δηλαδή αν οι παραβιάσεις οφείλονται σε ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή της εν λόγω διάταξης ούτε, τέλος, εκτίθεται σ' αυτούς σε τί συγκεκριμένα συνίσταται η ανεπάρκεια και η αντίφαση των αιτιολογιών, ποιά δηλαδή στοιχεία για την επάρκειά τους λείπουν και από ποια αντιτιθέμενα μέρη των αιτιολογιών προκύπτει η αντίφαση, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί, αν οι αιτιάσεις που προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οδήγησαν σε εσφαλμένο διατακτικό.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους, Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ.), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποιά αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποιά έμμεση απόδειξη.

Για την ίδρυση του αναιρετικού αυτού λόγου απαιτείται όχι μόνο η προσκομιδή, αλλά και η σαφής και ορισμένη επίκληση των αποδεικτικών μέσων στο δικαστήριο της ουσίας από μέρους του αναιρεσείοντα (ΟλΑΠ 14/2005), με τις προτάσεις του της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (ΟλΑΠ 498/1978). Απαιτείται, επίσης, να προσδιορίζεται στο αναιρετήριο ο ισχυρισμός, το βάσιμο του οποίου θα αποδεικνυόταν με τα εν λόγω αποδεικτικά μέσα και ο λόγος για τον οποίο ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Οι συναφείς, επομένως, πρώτος, κατά το δεύτερο μέρος του και τρίτος, κατά το τρίτο μέρος του, αντίστοιχα, λόγος της αναίρεσης, με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στην κρίση του περί της ουσιαστικής αβασιμότητας της ένδικης αγωγής, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις το με αριθμό Πρωτ. ...

πιστοποιητικό του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου ..., το οποίο επικαλέστηκε ο αναιρεσείων, με τις προτάσεις του της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, καθώς και την από 16-1-2006 ψυχιατρική γνωμοδότηση, την οποία επικαλέστηκε η αναιρεσίβλητη, με τις προτάσεις της τής ίδιας πιο πάνω συζήτησης, προς απόδειξη των ουσιωδών ισχυρισμών του, ότι η διαθέτιδα έπασχε, κατά τον κρίσιμο χρόνο της σύνταξης της επίμαχης δημόσιας διαθήκης της, από παραληρητικές διαταραχές επί εδάφους παρανοειδούς προσωπικότητας, ότι της είχε χορηγηθεί για τη ψυχική αυτή νόσο το φάρμακο "CLORIXOL DROPS", ότι οι "οικείοι" της, δηλαδή η εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη αρνήθηκε τη συνέχιση της χημειοθεραπείας της με "MITOXANTRANQ και TAXOTERE με μεγάλη αιματολογική τοξικότητα" που είχε αρχίσει τον ένατο μήνα του έτους 1996 λόγω των πολλαπλών ηπατικών μεταστάσεων και ότι η διακοπή της χημειοθεραπείας δεν έγινε "λόγω της μεγάλης αιματολογικής τοξικότητας των φαρμάκων", είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι, αφού, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το πιο πάνω Δικαστήριο ως αποδεικνυόμενα αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων και "απ' όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα με τις προτάσεις τους της παρούσας συζήτησης οι διάδικοι, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων", σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι στο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το αν το Εφετείο έλαβε υπόψη του και τα παραπάνω έγγραφα, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία, ότι το εν λόγω Δικαστήριο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα έγγραφα αυτά, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση του καθενός.

O δεύτερος, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο, κατ' ορθή εκτίμησή του, μέμφεται ο αναιρεσείων την προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' (και όχι εκείνη του αριθμού 10) του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις "αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν", προς απόδειξη της ανικανότητας της διαθέτιδας, κατά το χρόνο σύνταξης της επίμαχης δημόσιας διαθήκης της, είναι απορριπτέος ως αόριστος, εφόσον δεν μνημονεύονται σ' αυτόν τα συγκεκριμένα έγγραφα.

Οι συναφείς τρίτος, κατά το δεύτερο μέρος του και πέμπτος, κατά το πρώτο μέρος του, αντίστοιχα, λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους ο αναιρεσείων ψέγεται την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., είναι απορριπτέοι ως αόριστοι, αφού δεν εκτίθεται σ' αυτούς σε τι συνίσταται η συγκεκριμένη αναιρετική πλημμέλεια.

Ο λόγος αναίρεσης από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 17 ΚΠολΔ δημιουργείται, αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Προκειμένου να ιδρυθεί ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης πρέπει η αντίφαση μεταξύ των διατάξεων της προσβαλλόμενης απόφασης να υπάρχει στο διατακτικό της, έτσι ώστε, εξαιτίας αυτής, να καθίσταται αδύνατη η εκτέλεση της ή να εμποδίζεται η παραγωγή και η ενέργεια του δεδικασμένου. Ο έκτος, επομένως, κατά το πρώτο μέρος του, λόγος της αναίρεσης, με το οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 17 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., γιατί το Εφετείο, κατά την αξιολόγηση των μαρτυρικών καταθέσεων των διαδίκων, περιέπεσε σε αντιφάσεις, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5.6.2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της 7555/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιουλίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2010.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ