140/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 140 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 140/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Χριστόφορο Κοσμίδη, προεδρεύοντα αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου και Σοφία Τζουμερκιώτη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 20η Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος Γ. Γ. του Δ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Βασιλείου Νιζάμη, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Ε. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-5-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βέροιας. Εκδόθηκαν η 8/ΕΡ-ΔΙ/2013 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 1008/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-9-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης, Μαρία Νικολακέα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Κατά το άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την 11653Ε/15-12-2017 έκθεση επιδόσεως του Χ. Ζ., δικαστικού επιμελητή στην περιφέρεια του Εφετείου Θεσσαλονίκης, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την πράξη ορισμού δικασίμου και με πρόσκληση του αναιρεσείοντος προς τον αναιρεσίβλητο για να παρασταθεί στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως σ' αυτόν. Ο αναιρεσίβλητος, όμως, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου της εν λόγω δικασίμου ούτε κατέθεσε κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ δήλωση μη παραστάσεως σ' αυτή. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει παρά τη δικονομική απουσία του αναιρεσίβλητου (ΚΠολΔ 568 παρ. 4 και 576 παρ. 2).

2. Ως "πράγματα", που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ, θεωρούνται και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτόδικης κρίσης. Ως εκ τούτου, η εκ μέρους του εφετείου παραδοχή ανύπαρκτου λόγου έφεσης ή η υπ' αυτού εκ νέου κρίση επί κεφαλαίου της πρωτόδικης απόφασης έξω από τα όρια της εφέσεως συνιστούν πλημμέλειες που εμπίπτουν στον από την ως άνω διάταξη προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως.

Αυτό δεν συμβαίνει, όμως, αν πρόκειται για σφάλμα της πρωτόδικης απόφασης το οποίο αφορά σε κεφάλαιο που έχει ήδη προσβληθεί παραδεκτώς με άλλο λόγο έφεσης και, ως εκ τούτου, μπορεί να ερευνηθεί αυτεπάγγελτα από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο (ΑΠ 356/2013, ΑΠ 134/2008). Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 522 ΚΠολΔ, με την άσκηση της έφεσης η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους.

Κατόπιν αυτού, το εφετείο αποκτά εξουσία να εξετάσει όλους τους ισχυρισμούς που υποβάλλονται κατά τις διατάξεις των άρθρων 525 έως 527 ΚΠολΔ, τόσο από τη μία πλευρά όσο και από την άλλη και, παρά το ότι ο ενάγων, ως εκκαλών, παραπονείται για το ότι η αγωγή απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη, το εφετείο έχει την εξουσία να κρίνει, ακόμη και με αυτεπάγγελτη έρευνα, ότι η αγωγή είναι μη νόμιμη, αόριστη ή απαράδεκτη.

Σε τέτοια περίπτωση, δεν είναι εφικτή η κατ' άρθρο 534 ΚΠολΔ αντικατάσταση των αιτιολογικών της εκκαλούμενης απόφασης, διότι υπάρχει διαφορά ως προς την εμβέλεια του δεδικασμένου που παράγεται από την απόρριψη της αγωγής για τον ένα ή τον άλλο λόγο. Γι' αυτό, η έφεση γίνεται δεκτή, η εκκαλούμενη απόφαση εξαφανίζεται και η αγωγή απορρίπτεται ως μη νόμιμη, αόριστη ή απαράδεκτη, ακόμη και χωρίς ειδικό παράπονο, διότι η απόφαση αυτή είναι για τον εκκαλούντα επωφελέστερη, σε σύγκριση με την εκκληθείσα (ΚΠολΔ 68, 536, ΑΠ 258/2015, ΑΠ 92/2015, ΑΠ 1951/2007).

3. Στην προκείμενη περίπτωση, με το πρώτο μέρος του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, το οποίο ο αναιρεσείων επιγράφει με το άρθρο 559 αρ.8 ή αρ.16 ΚΠολΔ, διατυπώνεται η αιτίαση ότι το εφετείο, δίχως να υπάρχει σχετικός λόγος έφεσης εκ μέρους αυτού, ως εκκαλούντος, έκρινε αυτεπάγγελτα την αγωγή ως μη νόμιμη, αν και πρωτοδίκως είχε απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

Και ότι, στη συνέχεια, εξαφάνισε την τότε εκκαλούμενη απόφαση και απέρριψε τη αγωγή ως μη νόμιμη, εκδίδοντας με τον τρόπο αυτό για τον ενάγοντα και τότε εκκαλούντα απόφαση επιβλαβέστερη από την εκκληθείσα, κατά παράβαση [δήθεν] του άρθρου 536 παρ.1 ΚΠολΔ. Παρατηρείται, όμως, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (ΚΠολΔ 561 παρ.2) ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, με την από 29-5-2012 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βέροιας, ζήτησε να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της καταγγελίας της συμβάσεως παροχής εξαρτημένης εργασίας οδηγού σε λεωφορείο ενταγμένο σε ΚΤΕΛ, που τον συνέδεε με τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο, ιδιοκτήτη, ως γενομένης χωρίς τη συνδρομή κάποιου από τους προβλεπόμενους λόγους και να επιδικασθούν αποδοχές υπερημερίας, χρηματική ικανοποίηση για αποκατάσταση της ηθικής βλάβης από την άκυρη καταγγελία και αποζημίωση για αιτηθείσα και μη χορηγηθείσα άδεια αναψυχής.

Επί της αγωγής εκδόθηκε η 8/ΕΡ-ΔΙ/2013 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία αυτή κρίθηκε αόριστη για την αξίωση της αποζημίωσης, μη νόμιμη για την αξίωση της χρηματικής ικανοποίησης και ουσιαστικά αβάσιμη για την ακυρότητα της καταγγελίας και τις αποδοχές υπερημερίας. Μετά την άσκηση έφεσης εκ μέρους του ενάγοντος, εκδόθηκε η ήδη προσβαλλόμενη 1008/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης με την οποία, αφού κρίθηκε ομοίως αόριστο το αίτημα για την καταβολή αποδοχών και προσαύξησης για μη χορηγηθείσα άδεια, ερευνήθηκε αυτεπάγγελτα η νομική βασιμότητα των λοιπών αιτημάτων της αγωγής.

Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής, κρίθηκε [ορθώς] ότι οι διατάξεις του άρθρου 26 παρ.1 του π.δ. 246/2006, που προέβλεπαν μονιμότητα για τους εργαζόμενους στις ΚΤΕΛ ΑΕ (με την έννοια ότι οι συμβάσεις τους μπορούσαν να καταγγελθούν μόνο για συγκεκριμένους λόγους), έχουν καταργηθεί με την ΠΥΣ 6/28-2-2012, που εκδόθηκε κατά νομοθετική εξουσιοδότηση του άρθρου 1 παρ.6 του ν. 4046/ 2012.

Κατόπιν αυτού και με αυτεπάγγελτη έρευνα, το εφετείο έκρινε ότι η αγωγή ήταν μη νόμιμη ως προς τα αιτήματα για αναγνώριση της ακυρότητας της καταγγελίας και για επιδίκαση αποδοχών υπερημερίας και χρηματικής αποζημίωσης, που προϋπέθεταν την ακυρότητα. Γι' αυτό εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοδικείου ως προς τα κεφάλαια αυτά και απέρριψε την αγωγή με την ως άνω αιτιολογία.

Με την κρίση αυτή, το εφετείο ουδόλως υπέπεσε σε κάποια από τις προβαλλόμενες πλημμέλειες, διότι εφ' όσον ο εκκαλών παραπονείτο για την κατ' ουσίαν απόρριψη της αγωγής ως προς τα ως άνω κεφάλαια, το εφετείο είχε την εξουσία, ακόμη και χωρίς την προβολή σχετικού παραπόνου, να ερευνήσει αυτεπάγγελτα τη νομική βασιμότητα της αγωγής και να την απορρίψει ως μη μόνιμη, δοθέντος ότι με τον τρόπο αυτό εξέδωσε απόφαση ευνοϊκότερη για τον εκκαλούντα, στον οποίο παρέσχε την ευχέρεια να αμφισβητήσει εκ νέου το κύρος τη καταγγελίας επικαλούμενος διαφορετική νομική βάση, εφ' όσον, βέβαια, εξακολουθούν να συντρέχουν οι αντίστοιχες δικονομικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις.

Επομένως, ο εξεταζόμενος λόγος, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

4. Ο αναιρετικός λόγος από το άρθρο 559 αρ.9 ΚΠολΔ ιδρύεται [μεταξύ άλλων και] όταν το δικαστήριο της ουσίας επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε. Ο όρος "επιδίκασε" έχει την έννοια ότι το δικαστήριο αποφάσισε για ουσιώδες ζήτημα χωρίς σχετική αίτηση (ΚΠολΔ 106). Ως αίτηση νοείται και η έφεση κατά αποφάσεως πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (ΑΠ 92/2015). Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο μέρος του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι με αυτήν απορρίφθηκε η αγωγή ως νομικά αβάσιμη, κατά τα προεκτεθέντα, δίχως να έχει διατυπωθεί σχετικό παράπονο εκ μέρους του εκκαλούντος. Ακόμη, όμως, και υπό την εκδοχή αυτή, όπως ήδη αναφέρθηκε, το δικαστήριο της ουσίας κινήθηκε μέσα στα όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης και της δικαιοδοτικής του εξουσίας. Επομένως, ο εξεταζόμενος λόγος είναι αβάσιμος.

5. Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση. Δικαστικά έξοδα υπέρ του αναιρεσίβλητου δεν θα επιδικασθούν, λόγω μη συμμετοχής του τελευταίου στην αναιρετική δίκη (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-9-2017 αίτηση περί αναιρέσεως της 1008/ 2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 21η Ιουνίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 4η Φεβρουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ